ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΤΜΗΜΑ Α’ ΤΡΙΜΕΛΕΣ ΑΡΙΘΜΟΣ Α118/2023

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριο του Δικαστηρίου (αίθουσα Κακουργιοδικείου Δικαστικού Μεγάρου Πατρών), στις 17 Σεπτεμβρίου 2021, με δικαστές τους: Θεώνη Λειβαδίτη, Πρόεδρο Εφετών Δ.Δ., Αικατερίνη Σακελλαροπούλου, Αναστασία Κανελλοπούλου (εισηγήτρια), Εφέτες Δ.Δ., και γραμματέα την Αικατερίνη Λιγδοπούλου, δικαστική υπάλληλο,

για να δικάσει την αγωγή με χρονολογία κατάθεσης 17 Οκτωβρίου 2019 (αριθμός πράξης κατάθεσης: ΑΓ …..2019)

της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «…. Α.Ε.Ε.», η οποία εδρεύει στο …. Αττικής (οδού ….), εκπροσωπείται νόμιμα από το Διοικητικό Συμβούλιο αυτής και παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου Αθηνών Θεόδωρου Κωνσταντόπουλου με την από 16.09.2021 δήλωση του, κατ’ άρθρο 133 παρ. 2 του Κ.Δ.Δ. [σχετ. το υπ’ αριθ. …. πιστοποιητικό Γ.Ε.ΜΗ., η συνημμένη σε αυτό υπ’ αριθ. …. «ΑΝΑΚΟΙΝΩΣH και το από 14.01.2021 Πρακτικό των μελών του Δ.Σ., περί παροχής πληρεξουσιότητας],

κατά του Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία « ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ….», που εδρεύει στο …., εκπροσωπείται από τον Διοικητή του και παραστάθηκε δια της πληρεξουσίας δικηγόρου Πατρών Πολυξένης Βίτσα, με την από 14.09.2021 δήλωσή της, κατ’ άρθρο 133 παρ. 2 ΚΔΔ

Μετά τη συνεδρίαση το Δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη και

Η κρίση του Δικαστηρίου είναι η εξής:

1. Επειδή, με την κρινόμενη αγωγή, για την άσκηση της οποίας έχει καταβληθεί το ανάλογο δικαστικό ένσημο, ποσού 48,59 ευρώ (βλ. σχετικά το υπ’ αριθ. …. e-παράβολο, σε συνδυασμό με το από 19.01.2021 αποδεικτικό ηλεκτρονικής καταβολής του), ζητείται να υποχρεωθεί το εναγόμενο Νοσοκομείο να καταβάλλει στην ενάγουσα, νομιμοτόκως, το ποσό συνολικά των 4.587,80 ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στην αξία του -*επισυναπτόμενου στην αγωγή τιμολογίου – δελτίου αποστολής για την πώληση των αναφερομένων σε αυτό ποσοτήτων ΦΙΛΤΡΩΝ ΤΕΧΝΗΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ που εκδόθηκε σε εκτέλεση της από 16.06.2014 συναφθείσας «Συμφωνίας Πλαισίου», ομοίως επισυναπτόμενης στην αγωγή αυτή, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του π.δ/τος 60/2007 «Προσαρμογή της Ελληνικής Νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2004/18/ΕΚ “περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών”», καθώς και του π.δ/τος 118/2007 «Κανονισμός Προμηθειών Δημοσίου» (ΦΕΚ Α’ 150). Άλλως και επικουρικά, ζητείται το παραπάνω ποσό κατά τις διατάξεις περί αδικαιολογήτου πλουτισμού (άρθρα 904 επ. ΑΚ). Η αγωγή αυτή αρμοδίως εισάγεται ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου και δοθέντος ότι ασκήθηκε παραδεκτά κατά τα λοιπά, πρέπει να εξετασθεί στην ουσία.
2. Επειδή, με τις διατάξεις του π.δ/τος 60/2007 «Προσαρμογή της Ελληνικής Νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2004/18/ΕΚ “περί συντονισμού των διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων έργων, προμηθειών και υπηρεσιών”», όπως τροποποιήθηκε με την Οδηγία 2005/51/ΕΚ της Επιτροπής και την Οδηγία 2005/75/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Νοεμβρίου 2005» (ΦΕΚ Α’ 64), εφαρμοστέου εν προκειμένω νομοθετήματος με βάση τον χρόνο σύναψης της ανωτέρω Σύμβασης (ήτοι πριν από την κατάργησή του από το άρθρο 377 παρ. 1 περ. 60 του ν. 4412/2016 – ΦΕΚ Α΄147) ορίζονται μεταξύ άλλων και τα εξής: Στο άρθρο 2 παρ. 5 ότι: «“Συμφωνία – πλαίσιο” είναι μια συμφωνία που συνάπτεται μεταξύ μιας ή περισσοτέρων αναθετουσών αρχών και ενός ή περισσοτέρων οικονομικών φορέων, η οποία αποσκοπεί στον καθορισμό των όρων που διέπουν τις συμβάσεις που πρόκειται να συναφθούν κατά τη διάρκεια συγκεκριμένης περιόδου, ιδίως όσον αφορά τις τιμές και, ενδεχομένως, τις προβλεπόμενες ποσότητες» και στο άρθρο 26 ότι: «1. Οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να συνάπτουν συμφωνίες-πλαίσια. 2. Για τη σύναψη μιας Συμφωνίας-πλαισίου, οι αναθέτουσες αρχές ακολουθούν τους διαδικαστικούς κανόνες που ορίζονται στο παρόν διάταγμα σε όλα τα στάδια έως την ανάθεση των συμβάσεων που βασίζονται στην εν λόγω συμφωνία-πλαίσιο. Η επιλογή των συμβαλλομένων στη συμφωνία-πλαίσιο γίνεται κατ’ εφαρμογή των κριτηρίων ανάθεσης, τα οποία καθορίζονται σύμφωνα με το άρθρο 51. Οι συμβάσεις που βασίζονται σε συμφωνία-πλαίσιο συνάπτονται σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στις παραγράφους 3 και 4. Η διαδικασία αυτή εφαρμόζεται μόνο μεταξύ των αναθετουσών αρχών και των οικονομικών φορέων που ήταν εξ αρχής συμβαλλόμενα μέρη της συμφωνίας-πλαισίου. Κατά τη σύναψη των συμβάσεων που βασίζονται στη συμφωνία-πλαίσιο, τα μέρη δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να επιφέρουν ουσιαστικές τροποποιήσεις στους όρους της συμφωνίας-πλαισίου, ιδίως στην περίπτωση που αναφέρεται στην παράγραφο 3. Η διάρκεια μιας συμφωνίας-πλαισίου δεν μπορεί να υπερβαίνει τα τέσσερα (4) έτη, εκτός εξαιρετικών περιπτώσεων που δικαιολογούνται ειδικώς, ιδίως λόγω του αντικειμένου της συμφωνίας-πλαισίου. Οι αναθέτουσες αρχές δεν μπορούν να προσφεύγουν στις Συμφωνίες-πλαίσια καταχρηστικά ή κατά τρόπο που να εμποδίζει, περιορίζει ή νοθεύει τον ανταγωνισμό. 3. Όταν συνάπτεται μια συμφωνία-πλαίσιο με ένα μόνο οικονομικό φορέα, οι συμβάσεις που βασίζονται σ’ αυτή τη συμφωνία-πλαίσιο ανατίθενται σύμφωνα με τους όρους που ορίζονται στη συμφωνία-πλαίσιο. Για τη σύναψη των συμβάσεων αυτών, οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να διαβουλεύονται γραπτώς με τον φορέα, ζητώντας, εν ανάγκη, να ολοκληρώσει την προσφορά του. 4. …..».
3. Επειδή, περαιτέρω, με τις διατάξεις του π.δ/τος 118/2007 «Κανονισμός Προμηθειών Δημοσίου» (ΦΕΚ Α’ 150), που εκδόθηκε κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 5 του ν. 2286/1995 (ΦΕΚ Α’ 19) και διέπει συμπληρωματικά την εκτέλεση της επίδικης σύμβασης με βάση τον χρόνο σύναψης αυτής (ήτοι πριν της κατάργηση του εν λόγω π.δ/τος από το άρθρο 377 παρ. 59 του ν. 4412/2016 – ΦΕΚ Α’ 147), ορίζονται και τα εξής: Στο άρθρο 1 ότι: «1. Στις διατάξεις του παρόντος Προεδρικού Διατάγματος υπάγονται οι προμήθειες αγαθών που εκτελούνται από το Δημόσιο και τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) που αποτελούν οργανισμούς της καθ` ύλην αυτοδιοίκησης. 2. Κατ’ εξαίρεση: α. Οι εκ των ανωτέρω προμηθειών εμπίπτουσες στο πεδίο εφαρμογής του π.δ/τος 60/2007 (Α’ 64) εκτελούνται σύμφωνα με τις διατάξεις αυτού, συμπληρωματικώς, δε και με τις διατάξεις του παρόντος. β. … 3. … 4….». Στο άρθρο 24 ότι: «1. Μετά την ανακοίνωση κατακύρωσης ή ανάθεσης υπογράφεται και από τα δύο συμβαλλόμενα μέρη η σύμβαση το κείμενο της οποίας επισυνάφθηκε στη διακήρυξη … 2. Η σύμβαση περιλαμβάνει όλα τα στοιχεία της προμήθειας και τουλάχιστον τα εξής: α. … ι. Τον τρόπο και χρόνο πληρωμής … 5. Η σύμβαση θεωρείται ότι εκτελέστηκε όταν: α. Παραδόθηκε ολόκληρη η ποσότητα ή, σε περίπτωση διαιρετού υλικού, εάν η ποσότητα που παραδόθηκε υπολείπεται της συμβατικής, κατά μέρος που κρίνεται ως ασήμαντο από το αρμόδιο όργανο. β. Παραλήφθηκε οριστικά ποσοτικά και ποιοτικά η ποσότητα που παραδόθηκε. γ. Έγινε η αποπληρωμή του συμβατικού τιμήματος, αφού προηγουμένως επιβλήθηκαν τυχόν κυρώσεις ή εκπτώσεις. δ. Εκπληρώθηκαν και οι τυχόν λοιπές συμβατικές υποχρεώσεις και από τα δύο συμβαλλόμενα μέρη και αποδεσμεύθηκαν οι σχετικές εγγυήσεις κατά τα προβλεπόμενα από τη σύμβαση». Στο άρθρο 27 ότι: «1. Η παραλαβή των υλικών γίνεται από επιτροπές. 2. Κατά τη διαδικασία παραλαβής των υλικών καλείται να παραστεί, εφόσον το επιθυμεί ο προμηθευτής και διενεργείται ποσοτικός και ποιοτικός έλεγχος. Η σύμβαση μπορεί να προβλέπει ότι ο ποιοτικός έλεγχος γίνεται με ένα ή περισσότερους από τους τρόπους που περιγράφονται εδώ: α. Με μακροσκοπική εξέταση. β. … 3. Σε περίπτωση που η σύμβαση προβλέπει μόνο μακροσκοπική εξέταση, συντάσσεται από την επιτροπή παραλαβής οριστικό πρωτόκολλο (παραλαβής ή απόρριψης) μετά τη διενέργεια του μακροσκοπικού ελέγχου … », στο άρθρο 28 ότι: «1. Η παραλαβή των υλικών και η έκδοση των σχετικών πρωτοκόλλων παραλαβής πραγματοποιείται μέσα στον καθοριζόμενο από την σύμβαση χρόνο … 2. …. 3. Εάν η παραλαβή των υλικών και η σύνταξη του σχετικού πρωτοκόλλου δεν πραγματοποιηθεί από την επιτροπή παραλαβής μέσα στον οριζόμενο από τη σύμβαση χρόνο, θεωρείται ότι η παραλαβή συντελέσθηκε αυτοδίκαια, με κάθε επιφύλαξη των δικαιωμάτων του Δημοσίου και εκδίδεται προς τούτο σχετική απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης, με βάση μόνο το θεωρημένο από την Υπηρεσία που παραλαμβάνει τα υλικά αποδεικτικό προσκόμισης τούτων, σύμφωνα δε με την απόφαση αυτή η αποθήκη του φορέα εκδίδει δελτίο εισαγωγής του υλικού και εγγραφής του στα βιβλία της, προκειμένου να πραγματοποιηθεί η πληρωμή του προμηθευτή. 4. … 5. ….» και στο άρθρο 35 ότι: «1. Η πληρωμή της αξίας των υλικών στον προμηθευτή μπορεί να γίνει με ένα από τους παρακάτω τρόπους: α. Με την εξόφληση του 100% της συμβατικής αξίας μετά την οριστική παραλαβή των υλικών. β. … 2. Στη διακήρυξη απαραίτητα καθορίζεται ο επιθυμητός τρόπος πληρωμής και οι σχετικές λεπτομέρειες … 4. Ειδικά για προμήθειες εσωτερικού τα δικαιολογητικά που απαιτούνται είναι τα εξής: α) Πρωτόκολλο οριστικής ποσοτικής και ποιοτικής παραλαβής β) Αποδεικτικό εισαγωγής του υλικού στην αποθήκη. γ) Τιμολόγιο που να φέρει την ένδειξη «Εξοφλήθηκε». δ) … ε) ….».
4. Επειδή, εξάλλου, με το π.δ/μα 166/2003 (ΦΕΚ Α’ 138), το οποίο άρχισε να ισχύει στις 5.6.2003, κατά το άρθρο 9 αυτού, και με τις διατάξεις του οποίου προσαρμόσθηκε η ελληνική νομοθεσία στις διατάξεις της οδηγίας 2000/35/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 29ης Ιουνίου 2000 «για την καταπολέμηση των καθυστερήσεων πληρωμών στις εμπορικές συναλλαγές» (ΕΕ L 200 της 8.8.2000), ορίζονται μεταξύ άλλων, και τα εξής: Στο άρθρο 2 ότι: «Οι διατάξεις του διατάγματος αυτού εφαρμόζονται στις πληρωμές που έχουν χαρακτήρα αμοιβής από εμπορική συναλλαγή». Στο άρθρο 3 ότι: «Κατά την έννοια του διατάγματος αυτού: 1. «Εμπορική συναλλαγή» είναι κάθε συναλλαγή μεταξύ επιχειρήσεων ή μεταξύ επιχειρήσεων και δημόσιων αρχών, η οποία συνεπάγεται την παράδοση αγαθών ή την παροχή υπηρεσιών έναντι αμοιβής. α. «Δημόσια αρχή» είναι κάθε αναθέτουσα αρχή ή φορέας, όπως ορίζεται στα προεδρικά διατάγματα για τις δημόσιες συμβάσεις προμηθειών …, υπηρεσιών …, εξαιρούμενων τομέων … και δημοσίων έργων … β. … 2. «Καθυστέρηση πληρωμής» είναι η μη τήρηση της συμβατικής ή νόμιμης προθεσμίας πληρωμής. 3. Επιτόκιο που ορίζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για τις βασικές πράξεις της αναχρηματοδότησης είναι το επιτόκιο που ισχύει για τέτοιες πράξεις στις προσφορές με σταθερό επιτόκιο … 4. …». Στο άρθρο 4 ότι: «1. Τόκος υπερημερίας οφείλεται από την ημέρα που ακολουθεί την ημερομηνία πληρωμής ή το τέλος της περιόδου πληρωμής που ορίζει η σύμβαση. 2. Εάν δεν συμφωνήθηκε ορισμένη ημέρα ή προθεσμία πληρωμής της αμοιβής, ο οφειλέτης γίνεται υπερήμερος, χωρίς να απαιτείται όχληση και οφείλει τόκους: α. Εάν παρέλαβε το τιμολόγιο ή άλλο ισοδύναμο για πληρωμή έγγραφο μέχρι το χρόνο της παραλαβής των αγαθών ή της παροχής των υπηρεσιών ή αν δεν παρέλαβε ή δεν είναι βέβαιο πότε παρέλαβε τέτοιο έγγραφο, μόλις περάσουν 30 ημέρες από την παραλαβή των αγαθών ή την παροχή των υπηρεσιών. β. Εάν από το νόμο ή τη σύμβαση προβλέπεται διαδικασία αποδοχής ή ελέγχου για την επαλήθευση της αντιστοιχίας συμφωνημένων και παραλαμβανομένων αγαθών ή υπηρεσιών, μόλις περάσουν 30 ημέρες από την ολοκλήρωση της διαδικασίας αποδοχής ή ελέγχου, εφόσον παρέλαβε το τιμολόγιο ή άλλο ισοδύναμο για πληρωμή έγγραφο μέχρι την ολοκλήρωση της εν λόγω διαδικασίας. γ. Εάν η παραλαβή των αγαθών ή η παροχή των υπηρεσιών ή η διαδικασία αποδοχής ή ελέγχου έχει προηγηθεί, μόλις περάσουν 30 ημέρες από το χρόνο παραλαβής του τιμολογίου ή άλλου ισοδύναμου για πληρωμή εγγράφου. δ. Στις συμβάσεις μεταξύ επιχειρήσεων και δημοσίων αρχών της παραγράφου 1α του άρθρου 3 του παρόντος, η προθεσμία καταβολής τόκων σε καθεμία από τις παραπάνω περιπτώσεις ορίζεται αποκλειστικώς σε 60 ημέρες. 3. Ο δανειστής δικαιούται τόκους, εφόσον: α) έχει εκπληρώσει τις συμβατικές και νόμιμες υποχρεώσεις του και β) δεν έχει εισπράξει εγκαίρως το οφειλόμενο ποσό, εκτός, εάν δεν υπάρχει ευθύνη του οφειλέτη για την καθυστέρηση. 4. Το ύψος του τόκου υπερημερίας που είναι υποχρεωμένος να καταβάλει ο οφειλέτης υπολογίζεται με βάση το επιτόκιο που εφαρμόζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στην πιο πρόσφατη κύρια πράξη αναχρηματοδότησης, η οποία πραγματοποιείται πριν από την πρώτη ημερολογιακή ημέρα του οικείου εξαμήνου [«επιτόκιο αναφοράς»] προσαυξημένο κατά επτά εκατοστιαίες μονάδες [«περιθώριο»], εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά στη σύμβαση. Το επιτόκιο αναφοράς το οποίο ισχύει την πρώτη ημερολογιακή ημέρα του οικείου εξαμήνου, εφαρμόζεται και για τους επόμενους έξι μήνες. 5. …» και στο άρθρο 8 ότι: «Στις περιπτώσεις που οι κοινές διατάξεις είναι, σε σύγκριση με τις διατάξεις του διατάγματος αυτού, ευνοϊκότερες για το δανειστή, εφαρμόζονται οι κοινές διατάξεις». Περαιτέρω, με το άρθρο πρώτο παρ. Ζ υποπαράγραφος Ζ14 του ν. 4152/2013 (ΦΕΚ Α’ 107/9.5.2013) ορίστηκε ότι, από την έναρξη ισχύος των εν λόγω διατάξεων στις 16.3.2013, σύμφωνα με την υποπαράγραφο Ζ15 της ίδιας παρ. Ζ, καταργήθηκε το π.δ/γμα 166/2003.
5. Επειδή, σύμφωνα με την άποψη που επικράτησε στο Δικαστήριο, από τον συνδυασμό των προαναφερομένων διατάξεων του π.δ/τος 60/2007 και του π.δ/τος 118/2007, τόσο από την διατύπωσή τους όσο και από τον δημοσίου συμφέροντος σκοπό στον οποίο αποβλέπουν, που συνίσταται στη σύμφωνη με τις ποιοτικές και ποσοτικές προδιαγραφές εκτέλεση των συμβάσεων δημοσίων προμηθειών, συνάγεται ότι για την πληρωμή του συμβατικού ανταλλάγματος στον προμηθευτή, δεν αρκεί η υλική παράδοση των προβλεπομένων ειδών, αλλά απαιτείται προς τούτο η σύνταξη σχετικού πρωτοκόλλου παραλαβής, με το οποίο η αρμόδια επιτροπή παραλαβής αποφαίνεται για την ποιοτική και εμπρόθεσμη παραλαβή των υλικών. Σε περίπτωση δε που δεν πραγματοποιηθεί εντός του οριζόμενου από τη σύμβαση χρόνου η έκδοση πρωτοκόλλου οριστικής παραλαβής, αντί του εν λόγω πρωτοκόλλου, απαιτείται η τήρηση της διαδικασίας αυτοδίκαιης παραλαβής του άρθρου 28 παρ. 3 του π.δ/τος 118/2007. Επομένως, πριν από την ολοκλήρωση των ανωτέρω σταδίων δεν θεωρείται εκκαθαρισμένη η απαίτηση του προμηθευτή και δεν δύναται να χωρήσει η πληρωμή αυτού. Μόνη η απόδειξη της υλικής παραδόσεως των προς προμήθεια ειδών από τον προμηθευτή δεν αρκεί για την πληρωμή του προμηθευτή (ΣτΕ 1059/2021).
6. Επειδή, περαιτέρω, και σύμφωνα με την άποψη της εισηγήτριας, από την συνδυαστική ερμηνεία των ανωτέρω διατάξεων των π.δ/των 60/2007 και 118/2007 προς τις διατάξεις του άρθρου 71 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999 – ΦΕΚ Α΄ 97), κατά το οποίο είναι δυνατή η άσκηση αγωγής από όποιον έχει «χρηματική αξίωση από έννομη σχέση δημοσίου δικαίου», συνάγεται πράγματι, ότι στην περίπτωση της σύμβασης εργολαβίας, η χρηματική αξίωση δεν υφίσταται, παρά μόνον μετά την εκκαθάριση της αμοιβής του εργολάβου, η οποία προϋποθέτει την ολοκλήρωση των σχετικών ελέγχων και την σύνταξη του οικείου πρωτοκόλλου παραλαβής από το αρμόδιο προς τούτο όργανο. Εξάλλου, όπως επίσης έχει κριθεί, η τήρηση της ανωτέρω διαδικασίας καθιστά την αξίωση εκκαθαρισμένη, με περαιτέρω συνέπεια να καθίσταται ευχερής στην περίπτωση αυτή η άσκηση του ενδίκου βοηθήματος της αγωγής για την πληρωμή του οφειλόμενου χρηματικού ποσού – συμβατικού ανταλλάγματος, εφόσον πρόκειται για εγκριθείσα πλέον αξίωση, της οποίας την εξόφληση μη νόμιμα αρνείται ο φορέας – λήπτης των αγαθών ή υπηρεσιών. Αντιθέτως, εάν έχει εκδοθεί στο πλαίσιο εκτέλεσης της συγκεκριμένης σύμβασης προμήθειας βλαπτική πράξη για τον ανάδοχο, στην περίπτωση αυτή, ο τελευταίος οφείλει να ασκήσει το ένδικο βοήθημα της προσφυγής για την ακύρωση της βλαπτικής γι’ αυτόν πράξης ύστερα από την τήρηση, επί ποινή απαραδέκτου της ασκούμενης προσφυγής, της προβλεπόμενης ενδικοφανούς διαδικασίας (ΣτΕ 1591/2007, 77/2009, 2420/2015, 2676/2017 κ.ά.). Ειδικώς όμως, και προκειμένου για τις περιπτώσεις εκείνες που από τα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτει η ανεπιφύλακτη σιωπηρή παραλαβή των παραδοτέων αγαθών ή των ληπτέων υπηρεσιών, χωρίς την ολοκλήρωση της σχετικής διαδικασίας σύνταξης πρωτοκόλλου παραλαβής (ή την πλημμελή τήρηση αυτής) και με δεδομένο ότι στο εκδοθέν κάθε φορά τιμολόγιο ενσωματώνεται προσδιορισμένη κατ’ είδος χρηματική αξίωση, για συγκεκριμένη προμήθεια αγαθών ή παροχή υπηρεσιών, ανακύπτει κατ’ αρχήν υποχρέωση καταβολής του αναφερομένου στο οικείο τιμολόγιο συμβατικού ανταλλάγματος, μετά την υλική παράδοση των αγαθών ή την ολοκλήρωση της παροχής υπηρεσιών, υπό την προϋπόθεση ότι στο συγκεκριμένο τιμολόγιο δεν αποδίδεται εικονικότητα ή πλαστότητα. Κατά την ίδια αυτή μειοψηφούσα γνώμη, η εκκαθαρισμένη από οικονομική – συναλλακτική άποψη αξίωση του προμηθευτή που ενσωματώνεται στο εκδοθέν από αυτόν παραστατικό στοιχείο αξίας, διακρίνεται σαφώς από την εκκαθάριση της ίδιας αυτής αξίωσης από πλευράς διοικητικής διαδικασίας ποιοτικού και ποσοτικού ελέγχου των παραδοτέων αγαθών ή των ληπτέων υπηρεσιών, όπως περιγράφεται στις ανωτέρω διατάξεις, με την τήρηση της οποίας βαρύνεται ο αρμόδιος φορέας και αποβλέπει στο να διασφαλίσει, αφενός την ορθολογική διαχείριση των οικονομικών πόρων που διατίθενται για τις δημόσιες προμήθειες, αφετέρου το ότι θα παρασχεθούν καλής ποιότητας αγαθά και υπηρεσίες στο κοινωνικό σύνολο, χάριν του οποίου πραγματοποιούνται οι προμήθειες αυτές (πρβλ. ΣτΕ 158/1992 ΠΕ). Αντίθετη ερμηνευτική εκδοχή στην ως άνω ειδική περίπτωση της σιωπηρής και ανεπιφύλακτης παραλαβής των υπηρεσιών ή αγαθών από τον αντισυμβαλλόμενο δημόσιο φορέα, κατά παράλειψη της διαδικασίας σύνταξης του σχετικού πρωτοκόλλου, ή με την πλημμελή τήρηση αυτής, και χωρίς τον παράλληλο έλεγχο του εκδοθέντος παραστατικού στοιχείου για εικονικότητα ή πλαστότητα αυτού, έχει ως συνέπεια να μετακυλίεται το βάρος της ορθής τήρησης και εφαρμογής των κανόνων της διοικητικής νομοθεσίας, ως προς την ποιότητα και την ποσότητα των παραληφθέντων αγαθών ή υπηρεσιών, από τον εκάστοτε αρμόδιο φορέα, στον εκάστοτε προμηθευτή.
7. Επειδή, στην προκειμένη υπόθεση, από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας προκύπτουν τα ακόλουθα: Με βάση την υπ’ αριθ. …. Διακήρυξη της Επιτροπής Προμηθειών Υγείας πραγματοποιήθηκε διαγωνισμός στο εναγόμενο Νοσοκομείο για την προμήθεια ΦΙΛΤΡΩΝ ΤΕΧΝΗΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ και με την υπ’ αριθ. …. απόφαση του Νοσοκομείου, το αποτέλεσμα του διαγωνισμού για την προμήθεια του ανωτέρω υγειονομικού υλικού, κατακυρώθηκε στην ενάγουσα εταιρεία. Ακολούθως, η τελευταία συνήψε με το εναγόμενο Νοσοκομείο την υπ’ αριθ. ….ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑΣ – ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΣΥΜΒΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΦΙΛΤΡΩΝ ΤΕΧΝΗΤΟΥ ΝΕΦΡΟΥ» για την προμήθεια των αναφερομένων σε αυτή ποσοτήτων φίλτρων και συγκεκριμένα: α) 1.120 Φίλτρα τεχνητού νεφρού, τύπου A2FX100 και β) 2.520 Φίλτρα τεχνητού νεφρού, τύπου B2FX10, έναντι συνολικού τιμήματος 84.280,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Ειδικότερα, στο άρθρο 6 της εν λόγω Εκτελεστικής Σύμβασης, με τον τίτλο «ΠΑΡΑΔΟΣΗ/ΠΑΡΑΛΑΒΗ», ορίζεται ότι: «Η παραλαβή της προμήθειας θα πραγματοποιείται από αρμόδια επιτροπή παρακολούθησης και παραλαβής, που θα συγκροτηθεί για το σκοπό αυτό και θα εκδίδεται σχετικά πρωτόκολλα παραλαβής. ….» και στο άρθρο 11 με τίτλο «ΑΜΟΙΒΗ – ΤΡΟΠΟΣ ΠΛΗΡΩΜΗΣ», ορίζεται ότι: «Η αμοιβή που θα καταβληθεί από το Νοσοκομείο στο προμηθευτή ανέρχεται στο ποσό συνολικής αξίας 84.280 ευρώ πλέον Φ.Π.Α. Όλα τα τιμολόγια που εκδίδονται από τον Προμηθευτή και οι ακόλουθες πληρωμές από τον αγοραστή προς τον Προμηθευτή θα είναι σε ευρώ. Η πληρωμή του Προμηθευτή θα πραγματοποιείται μετά από παραλαβή των σχετικών τιμολογίων και μέσα σε 90 ημέρες από την ημερομηνία υποβολής των ως άνω τιμολογίων στον αγοραστή. Τα τιμολόγια θα εκδίδονται και θα υποβάλλονται στον αγοραστή με την παράδοση των Προϊόντων. Σε περίπτωση μη πληρωμής του Προμηθευτή εντός της ανωτέρω αναφερόμενης προθεσμίας ο Αγοραστής οφείλει τόκους υπερημερίας από την ημέρα που ακολουθεί την ημερομηνία πληρωμής. Οι οφειλόμενοι τόκοι υπερημερίας υπολογίζονται με βάση το επιτόκιο που ορίζεται στην παράγραφο 4 του άρθρου 4 του Π.Δ. 166/2003». Σε εκτέλεση της ανωτέρω Σύμβασης και κατόπιν της υπ’ αριθ. ….εγγράφου Παραγγελίας της Προϊσταμένης Οικονομικών Υπηρεσιών, η ενάγουσα εταιρεία παρέδωσε στο εναγόμενο Νοσοκομείο τις αναφερόμενες στο υπ’ αριθ. …. «Τιμολόγιο – Δελτίο Αποστολής» ποσότητες Φίλτρων Τεχνητού Νεφρού, συνολικής αξίας 4.587,80 ευρώ (βλ. αντίγραφο του εν λόγω Τιμολογίου – Δελτίου Αποστολής, που έχει επισυναφθεί στην κρινόμενη αγωγή και επί του σώματος αυτού έχει τεθεί η ένδειξη ότι «Ποιοτικός έλεγχος ολοκληρώθηκε», έχει δε υπογράψει για την παραλαβή 340 Φίλτρων Τεχνητού Νεφρού η υπάλληλος του Τμήματος Προσωπικού …, καθώς και της προαναφερθείσας έγγραφης παραγγελίας). Με την κρινόμενη αγωγή και το νομίμως κατατεθέν επί αυτής υπόμνημα, προβάλλεται ότι μη νόμιμα το εναγόμενο Νοσοκομείο αρνείται να καταβάλει το αναγραφόμενο στο προαναφερθέν τιμολόγιο τίμημα, αν και η ενάγουσα παρέδωσε νομοτύπως και εμπροθέσμως την συγκεκριμένη ποσότητα φίλτρων στο αντισυμβαλλόμενο Νοσοκομείο. Ζητεί δε να υποχρεωθεί το τελευταίο να της καταβάλει το ποσό των 4.587,80 ευρώ, αξίωση απορρέουσα από το υπ’ αριθ. …../20.10.2014 Τιμολόγιο – Δελτίο Αποστολής, εκδοθέν στο πλαίσιο της ως άνω Σύμβασης και επικουρικά με βάση το άρθρο 904 ΑΚ, με το νόμιμο τόκο υπερημερίας από την πάροδο ενενήντα ημερών από την έκδοση του ανωτέρω Τιμολογίου – Δελτίου Αποστολής.
8. Επειδή, από την άλλη πλευρά, το εναγόμενο Νοσοκομείο με το νομίμως κατατεθέν υπόμνημά του ζητεί την απόρριψη της αγωγής, προβάλλοντας ότι δεν προκύπτει από τα στοιχεία της δικογραφίας η παράδοση των συγκεκριμένων ιατρικών ειδών, αφού δεν τηρήθηκε η αναφερόμενη στην Σύμβαση διαδικασία παραλαβής – ποιοτικού ελέγχου – σύνταξης πρωτόκολλου παραλαβής. Σχετικά το εναγόμενο επικαλείται το υπ’ αριθ. …. έγγραφο του Διοικητικού Διευθυντή στο οποίο αναφέρεται ότι το υπ’ αριθ. …../20.10.2004 Τιμολόγιο – Δελτίο Αποστολής, εκδοθέν από την ενάγουσα, δεν είναι καταχωρημένο στο σύστημα του Λογιστηρίου. Περαιτέρω, προβάλλεται ως επικουρικός ισχυρισμός, ότι σε κάθε περίπτωση πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμο το αίτημα καταβολής τόκων υπερημερίας σε χρονικό σημείο προγενέστερο από την επίδοση της αγωγής αυτής, αφού δεν προκύπτει η ακριβής ημερομηνία παράδοσης των ως άνω ιατρικών ειδών. Επίσης, το εναγόμενο υποστηρίζει ότι ως προς το επιτόκιο υπερημερίας, εφαρμοστέες εν προκειμένω διατάξεις είναι του άρθρου 7 παρ. 2 του ν.δ. 496/1974, διάταξη με την οποία το επιτόκιο υπερημερίας ορίζεται σε 6% επί της οφειλής και ακολούθως το άρθρο 45 παρ. 1 του ν. 4607/2019, διάταξη με την οποία το ύψος του επιτοκίου ορίζεται σε 3%. Ακόμη, και σχετικά με το περί τοκοδοσίας αίτημα, επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 83 § 14 του ν. 4790/2021, για το χρονικό διάστημα της επιβολής του μέτρου της προσωρινής αναστολής της λειτουργίας των Δικαστηρίων της Χώρας για προληπτικούς λόγους δημόσιας υγείας και προστασίας έναντι του κορωνοϊού COVID – 19 και συγκεκριμένα, από την 7η Νοεμβρίου 2020 έως την 6η Απριλίου 2021, δεν τρέχουν τόκοι επιδικίας.
9. Επειδή, με δεδομένα τα ανωτέρω πραγματικά περιστατικά και ενόψει των προαναφερομένων διατάξεων και σκέψεων, το Δικαστήριο λαμβάνοντας (κατά πλειοψηφία) υπόψη ότι: α) σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στην πέμπτη σκέψη, για την πληρωμή του συμβατικού ανταλλάγματος στον προμηθευτή δεν αρκεί η υλική παράδοση των προβλεπομένων ειδών, αλλά απαιτείται προς τούτο η σύνταξη του οικείου πρωτοκόλλου παραλαβής ή η τήρηση της διαδικασίας αυτοδίκαιης παραλαβής κατ’ άρθρο 28 παρ. 3 του π.δ/τος 118/2007, β) το πρωτόκολλο παραλαβής και η διαδικασία αυτοδίκαιης παραλαβής δεν αποτελούν απλώς αποδεικτικά στοιχεία της παράδοσης των ειδών, αλλά στάδια της διαδικασίας εκτέλεσης της σύμβασης προμήθειας, τα οποία σύμφωνα με την αρχή της τυπικότητας που διέπει το δίκαιο των δημοσίων συμβάσεων προμηθειών, δεν μπορούν να παραλειφθούν και γ) στην προκείμενη περίπτωση, μεταξύ των στοιχείων του φακέλου δεν περιλαμβάνεται πρωτόκολλο οριστικής παραλαβής των αναφερομένων στο επίμαχο Τιμολόγιο – Δελτίο Αποστολής ειδών, ούτε προκύπτει η τήρηση της ως άνω διαδικασίας αυτοδίκαιης παραλαβής αυτών, κρίνει κατά πλειοψηφία, ότι δεν οφείλεται η αξία του συγκεκριμένου παραστατικού στοιχείου και συνεπώς η αγωγή αυτή είναι απορριπτέα στο σύνολό της ως αβάσιμη (ΣτΕ 1059/2021). Κατά την ίδια ως άνω πλειοψηφούσα γνώμη, η αγωγή αυτή είναι απορριπτέα και κατά την επικουρική της βάση του αδικαιολογήτου πλουτισμού (ΑΚ 904), αφού η επίμαχη αξίωση δεν προκύπτει ότι έχει ως πηγή άκυρη διοικητική σύμβαση. Κατά την άποψη όμως της εισηγήτριας, με δεδομένα: α) ότι σύμφωνα με το άρθρο 11 της υπ’ αριθ. …. Σύμβασης (εκτελεστικής Συμφωνίας – Πλαισίου), τα τιμολόγια εκδίδονται και υποβάλλονται στον αγοραστή με την παράδοση των προϊόντων, β) ότι από το επισυναφθέν στην αγωγή αντίγραφο του υπ’ αριθ. …../20.10.2014 Τιμολογίου – Δελτίου Αποστολής, εκδοθέντος από την ενάγουσα εταιρεία, αξίας 4.587,80 ευρώ, επί του οποίου έχει υπογράψει υπάλληλος του Νοσοκομείου για την παραλαβή του, όπως ανωτέρω εκτέθηκε, προκύπτει ότι πράγματι παραδόθηκαν στο εναγόμενο Νοσοκομείο οι αναφερόμενες σε αυτό ποσότητες Φίλτρων Τεχνητού Νεφρού, και όπως ειδικότερα περιγράφονται σε αυτό, γ) ότι επί του συγκεκριμένου Τιμολογίου – Δελτίου Αποστολής έχει τεθεί η επισήμανση ότι «ο ποιοτικός έλεγχος ολοκληρώθηκε», χωρίς ωστόσο να σημειώνεται και η ακριβής ημερομηνία ελέγχου και παραλαβής των ειδών και δ) ότι ο ειδικότερος ισχυρισμός του εναγομένου, ότι δεν προκύπτει η ηλεκτρονική καταχώριση του εν λόγω Τιμολογίου – Δελτίου Αποστολής από την Υπηρεσία Λογιστηρίου, είναι απορριπτέος ως αλυσιτελώς προβαλλόμενος, διότι αφορά σε οργανωτικό ζήτημα εσωτερικής λειτουργίας του εναγομένου, ανακύπτει με βάση το άρθρο 11 της ανωτέρω Σύμβασης, και σύμφωνα με όσα αναλυτικά εκτέθηκαν στην έκτη σκέψη, η υποχρέωση εξόφλησής του από το εναγόμενο Νοσοκομείο, νομιμοτόκως από την επίδοση της αγωγής αυτής (βλ. την υπ’ αριθ. …. έκθεση επιδόσεως του Δικαστικού Επιμελητή στο Πρωτοδικείο Πατρών …. – πρβλ. ΣτΕ 3503/2014), με το αναφερόμενο στο άρθρο 4 παρ. 2 του π.δ. 166/2003, επιτόκιο (εφαρμοστέου εν προκειμένω νομοθετήματος, λόγω της ειδικότητας των ρυθμίσεων – πρβλ. ΣτΕ 1844/2018, 1553/2017). Κατά την ίδια ως άνω μειοψηφούσα άποψη, τα όσα προβάλλει το διάδικο Νοσοκομείο, σχετικά με την αναστολή της τοκοφορίας της ένδικης αξίωσης, σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 83 παρ. 14 του ν. 4790/2021, σε συνδυασμό με την ερμηνευτική διάταξη του άρθρου 25 του ν. 4792/2021, είναι απορριπτέα ως αβάσιμα, διότι οι ειδικές ρυθμίσεις, περί μη καταβολής τόκων (επιδικίας) κατά τα χρονικά διαστήματα από 13.03.2020 έως 31.05.2020 και από 07.11.2020 έως 06.04.2021, λόγω της επιβολής του μέτρου της προσωρινής αναστολής της λειτουργίας των (πολιτικών) δικαστηρίων και εισαγγελιών της Χώρας κατά τα ίδια χρονικά διαστήματα για την προστασία της δημόσιας υγείας από τις συνεχιζόμενες συνέπειες της πανδημίας του κορωνοϊού (COVID – 19), αφορούν αποκλειστικά και μόνο τις ιδιωτικές διαφορές, εκδικαζόμενες από τα πολιτικά δικαστήρια, δοθέντος ότι οι διατάξεις αυτές εντάσσονται στο πλαίσιο των διατάξεων που αναφέρονται στην επαναλειτουργία των πολιτικών δικαστηρίων.
10. Επειδή, κατ’ ακολουθία όλων των ανωτέρω, η κρινόμενη αγωγή πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της ως αβάσιμη, κατ’ εκτίμηση όμως των περιστάσεων, να μην καταλογισθούν δικαστικά έξοδα (άρθρο 275 παρ. 1 Κ.Δ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την αγωγή

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Πάτρα, στο κατάστημα του Δικαστηρίου, στις 24.02.2023.

Η απόφαση δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του Δικαστηρίου στις 31 Μαρτίου 2023.

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ

ΘΕΩΝΗ ΛΕΙΒΑΔΙΤΗ

Η ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ

ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΛΙΓΔΟΠΟΥΛΟΥ