ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ
ΤΜΗΜΑ Γ΄- ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ
ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΟ71/2026
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 27 Ιανουαρίου 2026, με Δικαστή τη Φωτεινή Μπάτζιου Εφέτη Δ.Δ., και γραμματέα τη Σπυριδούλα Παπαδημητρίου, δικαστική υπάλληλο
για να δικάσει την με ημερομηνία κατάθεσης 23-3-2024 και αριθμό καταχώρισης στο Δ.Εφ.Λάρισας ΕΦ …./2024 έφεση
της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «….», που εδρεύει στα …. (…), νομίμως εκπροσωπούμενης, η οποία παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου ... Δημητρίου Πίσπα,
κατά του Ελληνικού Δημοσίου, νομίμως εκπροσωπούμενου, εν προκειμένω, από τον Προϊστάμενο του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων (Τ.Ε.Ε.Σ.) ...., για τον οποίο παραστάθηκε η δικαστική πληρεξουσία του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Αγγελική Κουράκη, με δήλωση του αρ. 133 παρ.2 του Κ.Δ.Δ.,
και κατά της …/2023 απόφασης του Μονομελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου ...
Το Δικαστήριο αφού μελέτησε τη δικογραφία
Σκέφθηκε κατά τον νόμο
1. Επειδή, με την κρινόμενη έφεση, για την άσκηση της οποίας καταβλήθηκε το νόμιμο παράβολο ποσού 100 ευρώ (σχετ. το με κωδικό …. ηλεκτρονικό παράβολο και το αποδεικτικό πληρωμής του), ζητείται παραδεκτώς η εξαφάνιση της …/2023 απόφασης του Μονομελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου ...(Τμήμα 2ο), με την οποία απορρίφθηκε προσφυγή της εκκαλούσας κατά της ....2018 πράξης του Τμηματάρχη του Τμήματος Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων (Τ.Ε.Ε.Σ.) ... της Περιφερειακής Διεύθυνσης Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων Κεντρικής Ελλάδας του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας (Σ.ΕΠ.Ε.). Με την τελευταία επιβλήθηκε σε βάρος της εκκαλούσας πρόστιμο ύψους 15.000 ευρώ, για την παράβαση της απασχόλησης εργαζομένων σε ημέρα υποχρεωτικής ανάπαυσης (Κυριακή) άνευ σχετικής άδειας.
2. Επειδή, ο ν. 3996/2011 «Αναμόρφωση του Σώματος Επιθεωρητών Εργασίας, ρυθμίσεις θεμάτων Κοινωνικής Ασφάλισης και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ Α΄ 170), όπως ισχύει εν προκειμένω, ορίζει στο άρθρο 24 ότι: «1. Στον εργοδότη που παραβαίνει τις διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας επιβάλλεται ύστερα από προηγούμενη πρόσκληση για παροχή εξηγήσεων Α. Πρόστιμο για καθεμία παράβαση από τριακόσια (300) ευρώ μέχρι πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ με αιτιολογημένη πράξη είτε του αρμόδιου Προϊσταμένου Τμήματος Επιθεώρησης κατόπιν σχετικής εισήγησης του Επιθεωρητή Εργασίας που διενήργησε τον έλεγχο είτε του αρμόδιου Προϊσταμένου Περιφερειακής Διεύθυνσης Επιθεώρησης κατόπιν σχετικής εισήγησης του αντίστοιχου Προϊσταμένου Τμήματος Επιθεώρησης είτε του Ειδικού Επιθεωρητή Εργασίας που διενήργησε τον έλεγχο. … 8. Η υπ’ αριθμ. 2063/Δ1/632/2011 απόφαση της Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης (Β΄ 266), που εκδόθηκε κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 16 του ν. 2639/1998, … εξακολουθούν να ισχύουν μέχρι εκδόσεως των υπουργικών αποφάσεων που ρυθμίζουν κατά τρόπο διάφορο την κατηγοριοποίηση, τη διαδικασία, τα κριτήρια και το ύψος των επιβαλλόμενων προστίμων σύμφωνα με το παρόν άρθρο. Μετά την έκδοση των υπουργικών αποφάσεων του παρόντος άρθρου καταργείται κάθε αντίθετη διάταξη που ρυθμίζει κατά τρόπο διαφορετικό την κατηγοριοποίηση των προστίμων, τα κριτήρια, το ύψος και τη διαδικασία επιβολής αυτών. …».
3. Επειδή, στο άρθρο 1 της ως άνω 2063/Δ1/632/03.02.2011 απόφασης της Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, όπως ισχύει εν προκειμένω, ήτοι πριν την κατάργηση με το άρθρο 3 της Κ.Υ.Α. 29164/755/2019 (ΦΕΚ Β` 2686/02.07.2019), προβλέπονται τα εξής: «Κατηγοριοποιούνται οι παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας και καθορίζονται μέθοδοι υπολογισμού των επιβαλλομένων προστίμων με τη συνεκτίμηση των προβλεπομένων στις σχετικές διατάξεις κριτηρίων, όπως αυτές παρουσιάζονται κατωτέρω στα κεφάλαια Α΄ και Β΄ για τους Κοινωνικούς και τους Τεχνικούς/Υγειονομικούς Επιθεωρητές Εργασίας αντιστοίχως. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α΄ ΜΕΘΟΔΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΠΡΟΣΤΙΜΩΝ ΠΟΥ ΕΠΙΒΑΛΛΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥΣ ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 1. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟ-ΚΡΙΤΗΡΙΑ Τα πρόστιμα επιβάλλονται με τη συνεκτίμηση τριών (3) βασικών μεταβλητών - κριτηρίων και δύο (2) υπο-κριτηρίων. Τα βασικά κριτήρια είναι τα εξής: i) η σοβαρότητα της παράβασης (Σ), ii) ο αριθμός των εργαζομένων της επιχείρησης (ΑΕ), iii) η υποτροπή της επιχείρησης (Υ). …. Τα υπο-κριτήρια είναι τα έξης: i) ο βαθμός συνεργασίας (ΒΣ). Για το χαρακτηρισμό του βαθμού συνεργασίας συνεκτιμώνται ιδίως η τυχόν επαναλαμβανόμενη μη συμμόρφωση σε υποδείξεις - συστάσεις, ο βαθμός υπαιτιότητας (βαθμός ευθύνης) του εργοδότη, η παρεμπόδιση του έργου του επιθεωρητή κατά τη διενέργεια του ελέγχου, η μη χορήγηση στοιχείων κατά τη διάρκεια της έρευνας, κτλ και ii) Ο αριθμός των εργαζομένων που θίγονται (Θ), δηλαδή οι εργαζόμενοι τους οποίους αφορά η διαπιστωθείσα παράβαση. Αρχικώς, καθορίζεται ένα βασικό ποσό προστίμου (ΒΠ) το οποίο μπορεί να αναπροσαρμόζεται προς τα πάνω όταν συντρέχουν ειδικοί λόγοι. 2. ΒΗΜΑΤΑ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΕΠΙΒΑΛΛΟΜΕΝΟΥ ΠΡΟΣΤΙΜΟΥ Α. Οι παραβάσεις κατατάσσονται σε πέντε (5) κατηγορίες και λαμβάνουν τιμές από 1-40 μόρια σύμφωνα με τον πίνακα 1 "ΣΟΒΑΡΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΒΑΣΗΣ". Η εκτίμηση των μορίων εντός του συγκεκριμένου εύρους γίνεται ξεχωριστά για κάθε παράβαση, λαμβάνοντας υπ΄ όψιν όλα τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης. ΠΙΝΑΚΑΣ 1: ΣΟΒΑΡΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΒΑΣΗΣ: …. ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ 11-20 ΜΟΡΙΑ …. Στον πίνακα παραβάσεων του παραρτήματος Ι παρουσιάζεται ενδεικτικός κατάλογος των παραβάσεων τις οποίες ελέγχουν οι Κοινωνικοί Επιθεωρητές Εργασίας καθώς και η διαβάθμιση της σοβαρότητας αυτών με βάση τον ανωτέρω πίνακα 1. Σε περίπτωση διαπίστωσης παραβάσεων που δεν περιλαμβάνονται στο παράρτημα Ι της παρούσας, η σοβαρότητα της παράβασης επαφίεται στην κρίση των αρμοδίων, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, οργάνων. Β. Ανάλογα με τον αριθμό των εργαζομένων, οι επιχειρήσεις κατατάσσονται σε πέντε (5) κατηγορίες και βαθμολογούνται από 1-60 μόρια σύμφωνα με τον πίνακα 2Α με τίτλο "ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ": ΠΙΝΑΚΑΣ 2Α: ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ … 251 ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΚΑΙ ΑΝΩ 49-60 ΜΟΡΙΑ. Τα ακριβή μόρια υπολογίζονται με βάση τον πίνακα 2Β "ΜΟΡΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ ΑΡΙΘΜΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ (Α.Ε.)" ως ακολούθως: ΠΙΝΑΚΑΣ 2Β: ΜΟΡΙΑ ΜΕΤΑΒΟΛΗΣ ΑΡΙΘΜΟΥ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ (Α.Ε.) … ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ: 251 και άνω ΜΟΡΙΑ: 49-60 ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ 0,111 ΑΤΟΜΑ 284 ΜΟΡΙΑ 52,667 … Γ. Υπολογίζεται το σύνολο των μορίων αθροίζοντας τις μεταβλητές - κριτήρια Σ & ΑΕ. Το αρχικό εύρος του προστίμου διαμορφώνεται σύμφωνα με τις κλίμακες του ακόλουθου πίνακα 3: ΠΙΝΑΚΑΣ 3: ΕΥΡΟΣ ΠΡΟΣΤΙΜΩΝ: ΚΛΙΜΑΚΕΣ Χι, ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΤΙΜΩΝ, ΟΡΙΑ ΚΡΙΤΗΡΙΩΝ, ΕΛΑΧΙΣΤΟ, ΜΕΓΙΣΤΟ: … 4. Υψηλά 61-80 15.001 Ε- 30.000 Ε ... Σε περίπτωση τέλεσης παρόμοιων παραβάσεων για τις οποίες έχουν επιβληθεί δύο (2) τουλάχιστον διοικητικές κυρώσεις την τελευταία τετραετία ή/και έχει εκδοθεί μία (1) τουλάχιστον αμετάκλητη καταδικαστική απόφαση, τότε: Εάν το αρχικό εύρος του προστίμου υπολογίζεται στην κλίμακα Χι, το τελικό εύρος, λόγω της υποτροπής, υπολογίζεται στην αμέσως επόμενη κλίμακα (Χι+1) ή ακόμα και στη (Xi+2) κατά την κρίση των αρμοδίων, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις, οργάνων. Δ. Αφού υπολογιστεί το εύρος της κλίμακας Χι (1η, 2η, 3η, 4η ή 5η), χαρακτηρίζεται η μεταβλητή "Βαθμός συνεργασίας" (ΒΣ) σύμφωνα με τον πίνακα 4: ΠΙΝΑΚΑΣ 4: ΒΑΘΜΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ. ΚΛΙΜΑΚΕΣ, ΕΥΡΟΣ ΠΡΟΣΤΙΜΩΝ/ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΤΙΚΟΣ, ΜΕΤΡΙΟΣ, ΧΑΜΗΛΟΣ … 3η 6.001 Ε -15.000 Ε/ 6.001Ε 9.000Ε, 9.001Ε 12.000Ε, 12.001Ε 15.000Ε, 4η 15.001 Ε-30.000 Ε/ 15.001 Ε 20.000 Ε, 20.001Ε 25.000Ε, 25.001Ε 30.000Ε. Ε. Υπολογίζεται στη συνέχεια, σύμφωνα με τον ανωτέρω πίνακα, το αρχικό ποσό του προστίμου (ΑΠ). ΣΤ. Το βασικό ποσό του προστίμου (ΒΠ) υπολογίζεται από τον ακόλουθο τύπο: ΒΠ (ΒΑΣΙΚΟ ΠΟΣΟ) = ΑΠ (ΑΡΧΙΚΟ ΠΡΟΣΤΙΜΟ) * Θ (ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ ΘΙΓΟΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ). Οι τιμές του υπό-κριτηρίου Θ παρουσιάζονται στον ακόλουθο πίνακα 5 "ΑΡΙΘΜΟΣ ΘΙΓΟΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ": ΠΙΝΑΚΑΣ 5: ΑΡΙΘΜΟΣ ΘΙΓΟΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ. ΑΡΙΘΜΟΣ ΘΙΓΟΜΕΝΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΗΣ ΒΑΡΥΤΗΤΑΣ (Θ). … 3 1 …. 3. ΑΝΑΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΒΑΣΙΚΟΥ ΠΡΟΣΤΙΜΟΥ. Όταν συντρέχουν ειδικοί λόγοι, μπορεί να αναπροσαρμοσθεί το βασικό ποσό προστίμου προς τα πάνω. …». Τέλος, στην Ενότητα Γ΄ του παραρτήματος I της ανωτέρω υπουργικής απόφασης, περιγράφεται ως «σημαντική παράβαση», με αύξοντα αριθμό 1, η «Εργασία κατά Κυριακή ως ημέρα υποχρεωτικής εβδομαδιαίας ανάπαυσης (ρεπό) και κατά τις ημέρες υποχρεωτικής αργίας άνευ σχετικής αδείας. (άρθρα 1 παρ. 3, 3 παρ. I, 4, 9 παρ. 3 και 4 του β.δ. 748/1966 (ΦΕΚ Α΄179).».
4. Επειδή, περαιτέρω, στο β.δ. 748 της 5/13 Σεπτ. 1966 (ΦΕΚ Α'179) «Περί κωδικοποιήσεως, καταργήσεως, τροποποιήσεως και συμπληρώσεως των διατάξεων της κειμένης νομοθεσίας περί εβδομαδιαίας και Κυριακής αναπαύσεως και ημερών αργίας», όπως αυτό ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο τέλεσης της αποδιδόμενης σε βάρος της εκκαλούσας παράβασης, για την οποία επιβλήθηκε το ένδικο πρόστιμο (πρβλ. ΣτΕ 2514/2009, 1748/2001), ορίζεται στο άρθρο 1 ότι: «1. ... 2. Κατά τας Κυριακάς και τας εν τω άρθρ. 4 του παρόντος οριζόμενας αργίας και υπό τας εν τω παρόντι διακρίσεις απαγορεύεται … πάσα βιομηχανική, βιοτεχνική, εμπορική εργασία και πάσα επαγγελματική εν γένει δραστηριότης. 3. Εις τους μισθωτούς, ανεξαρτήτως φύλου, τους παρέχοντας τας υπηρεσίας των προς οιονδήποτε εργοδότην επί σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου, παρέχεται καθ` εβδομάδα συνεχής ελεύθερος χρόνος 24 ωρών, αρχόμενος από της 00.000 ώρας της Κυριακής, μέχρι της 24.00 της ιδίας ημέρας (εβδομαδιαία ανάπαυσις). Επί μισθωτών επιχειρήσεων, εκμεταλλεύσεων ή υπηρεσιών λειτουργουσών καθ` όλον το 24ωρον δια συστήματος τριών ομάδων εργασίας ο χρόνος ούτος δύναται να αρχίζη από της 06.00`ώρας της Κυριακής, λήγων την 06.00 ώραν της Δευτέρας.», στο άρθρο 3 ότι: «1. Κατά τον χρόνον της εβδομαδιαίας αναπαύσεως και κατά τας ημέρας αργίας απαγορεύεται η καθ’ οιονδήποτε τρόπον απασχόλησις του μισθωτού. 2. Εφ’ όσον κατά τας διατάξεις του παρόντος δεν επιτρέπεται η απασχόλησις μισθωτών κατά Κυριακάς και ημέρας αργίας αι επιχειρήσεις και εκμεταλλεύσεις δεν δύνανται να λειτουργήσουν παραμένουσαι κλεισταί. 3. …» και στο άρθρο 9 ότι: «1. … 3. Κατόπιν αδείας της αρμοδίας Επιθεωρήσεως Εργασίας, δύναται να επιτραπή η λειτουργία των ακολούθων επιχειρήσεων, εκμεταλλεύσεων, υπηρεσιών και εργασιών εν γένει ως και η απασχόλησις του προσωπικού τούτων κατά τας Κυριακάς και ημέρας αργίας : α) … ε) εις περιπτώσεις επειγούσης εργασίας, μη δυναμένης να αναβληθή, άνευ κινδύνου καταστροφής των προϊόντων ή βλάβης των εγκαταστάσεων ή των υλικών εξ ης παρακωλύεται η κανονική λειτουργία επιχειρήσεως εκμεταλλεύσεως ή υπηρεσίας. Εις τας περιπτώσεις ταύτας, εάν είναι αδύνατον να ζητηθή η άδεια προ της ενάρξεως της εργασίας επιβάλλεται η αναγγελία της εργασίας εις την Αστυνομικήν Αρχήν, ευθύς μετά την έναρξιν της εργασίας, στ) … 4. Εις ας περιπτώσεις απαιτείται δια την απασχόλησιν μισθωτών κατά τας Κυριακάς ή ημέρας αργίας άδεια της Επιθεωρήσεως Εργασίας, ο εργοδότης υποχρεούται να υποβάλη δι` εκάστην Κυριακήν ή ημέραν αργίας μετά της σχετικής αιτήσεως πίνακα, εις διπλούν, εμφαίνοντα τα ονοματεπώνυμα των απασχοληθησομένων μισθωτών, τας ώρας απασχολήσεως εκάστου τούτων ως και την ημέραν χορηγήσεως της αναπληρωματικής αναπαύσεως, προκειμένου περί απασχολήσεως κατά Κυριακήν. Ο εις των πινάκων επιστρέφεται θεωρημένος μετά της αδείας εις τον αιτήσαντα εργοδότην. 5. …». Εξάλλου, το άρθρο 7 με τίτλο «Εξαιρέσεις εκ της καθ` ημέραν Κυριακήν και ημέρας αργίας αναπαύσεως» του ως άνω β.δ. όριζε κατά τον κρίσιμο χρόνο: «1. Αι διατάξεις περί υποχρεωτικής αναπαύσεως καθ` ημέραν Κυριακήν και ημέρας αργίας, δεν εφαρμόζονται επί μισθωτών απασχολουμένων εις επιχειρήσεις, εκμεταλλεύσεις, υπηρεσίας και εργασίας εν γένει: α) …ι) Ιατρείων, κλινικών, νοσοκομείων και υγειονομικών ιδρυμάτων εν γένει, ως και ιατρών και υγειονομικών εν γένει υπαλλήλων, ια)…», ήδη δε με το άρθρο 63 παρ.1 του ν.4808/2021 (ΦΕΚ Α΄ 101/19.06.2021) τροποποιήθηκε μεταξύ άλλων, το ως άνω εδάφιο ι΄ ως εξής: «ι) Ιατρείων, κλινικών, νοσοκομείων και υγειονομικών ιδρυμάτων εν γένει, ως και ιατρών και υγειονομικών εν γένει υπαλλήλων, καθώς και δραστηριοτήτων παραγωγής υγειονομικών ειδών ή νοσηλευτικών υλικών.». Σύμφωνα δε με την αιτιολογική έκθεση επί του ως άνω άρθρου 63 του ν. 4808/2021, στις προβλεπόμενες στο β.δ.748 της 5/13 Σεπτ. 1966 επιχειρήσεις που επιτρέπεται να απασχολούν προσωπικό τις Κυριακές και τις αργίες, κρίθηκε σκόπιμο από τον νομοθέτη να προστεθούν διάφορες επιχειρήσεις (logistics, shared services centers, data centers, ψηφιοποίησης εγχάρτου αρχείου, κ.ά, βλ. σελ. 247 της αιτιολογικής έκθεσης), με γνώμονα να επιτρέπεται η εργασία σε κλάδους που είναι απαραίτητοι για την εθνική οικονομία ή όταν η εργασία τις υπόλοιπες ημέρες της εβδομάδας είναι ανέφικτη ή πολύ δυσχερής (βλ. σελ. 265 της αιτιολογικής έκθεσης).
5. Επειδή, περαιτέρω, κατά γενική αρχή του διοικητικού δικαίου, επιβάλλεται η αναδρομική εφαρμογή της ελαφρύτερης διοικητικής κύρωσης, προκειμένου περί παράβασης για την οποία προβλέπονται διαδοχικά, από τον χρόνο της διάπραξής της έως το χρόνο εκδίκασης του ενδίκου βοηθήματος κατά της πράξης, με την οποία επιβλήθηκε η κύρωση, περισσότερες κυρώσεις. Η ανωτέρω αρχή δεν έχει, πάντως, πεδίο εφαρμογής όταν ο νεότερος νόμος περί επιβολής διοικητικών κυρώσεων είτε δεν είναι συγκρίσιμος με τον προηγούμενο όσον αφορά την προβλεπόμενη διοικητική παράβαση ή κύρωση, είτε συνδέεται αναπόσπαστα με τη θέσπιση νέου, ουσιωδώς διαφορετικού κανονιστικού πλαισίου (λ.χ. σε περίπτωση κατάργησης για το μέλλον μιας ουσιαστικής ή διαδικαστικής υποχρέωσης, πρβλ. ΣτΕ 459/2013 Ολομ.), ώστε να μην απηχεί διαφορετική εκτίμηση του νομοθέτη ως προς τον πρόσφορο και αναγκαίο χαρακτήρα των κυρώσεων που προβλέπονταν υπό το προγενέστερο νομοθετικό καθεστώς (βλ. ΣτΕ 1718/2023, 1353/2023, 2231/2022 7μ., 2319/2021 7μ., 2734/2020, 351/2019 7μ., 2584/2018, 1438/2018 7μ.).
6. Επειδή, στην προκείμενη περίπτωση, από την επανεκτίμηση των στοιχείων της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής: Στις 17.06.2018, ημέρα Κυριακή και ώρα 11:30΄, επιθεωρητές εργασίας του Τ.Ε.Ε.Σ. ..., της Περιφερειακής Διεύθυνσης Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων Κεντρικής Ελλάδας του Σ.ΕΠ.Ε. πραγματοποίησαν έλεγχο στην έδρα της εκκαλούσας στο …., με αντικείμενο δραστηριότητας τη βιομηχανική παραγωγή φαρμακευτικών ορών, ενέσιμων διαλυμάτων, πλαστικών συρίγγων και φιαλιδίων και με απασχολούμενο προσωπικό 284 άτομα, σχετικά με την τήρηση των διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας. Κατά τον διενεργηθέντα έλεγχο διαπιστώθηκε ότι η τελευταία απασχολούσε την ημέρα αυτή (Κυριακή), η οποία είναι ημέρα εβδομαδιαίας ανάπαυσης, 17 άτομα προσωπικό, ενώ, περαιτέρω, δεν υπήρχε αναρτημένος πίνακας προσωπικού, ώστε να ελεγχθεί το ωράριο απασχόλησης και οι αποδοχές των εργαζομένων. Ωστόσο, πριν τελειώσει ο έλεγχος, η υπεύθυνη προσωπικού επέδειξε στα ελεγκτικά όργανα τον …. συμπληρωματικό πίνακα προσωπικού με το πρόγραμμα εργασίας για τις ημέρες 16-17.06.2018. Κατόπιν αυτού, ζητήθηκε από την εκκαλούσα να παρασχεθούν εξηγήσεις εντός 5 ημερών για τον λόγο απασχόλησης εργατικού προσωπικού την Κυριακή, η δε εκκαλούσα με το …..2018 έγγραφο ισχυρίστηκε ότι στις 15.06.2018 την Παρασκευή το μεσημέρι παρουσιάστηκε βλάβη στον ατμολέβητα ULS 5000 του εργοστασίου, που είχε ως αποτέλεσμα να μειωθεί η παραγωγή ατμού κατά 50%, η αποκατάσταση της βλάβης αυτής από τον ηλεκτρολόγο μηχανικό ...ολοκληρώθηκε στις 16.06.2018 ημέρα Σάββατο το μεσημέρι, η δε παραγωγή προϊόντων στις 15.06.2018 ήταν προπαρασκευασμένη και έπρεπε, σύμφωνα με τη φαρμακευτική νομοθεσία, να εμφιαλωθεί και να αποστειρωθεί άμεσα, ως εκ τούτου και προκειμένου να ολοκληρωθούν οι εργασίες εμφιάλωσης και αποστείρωσης των προπαρασκευασμένων διαλυμάτων έπρεπε να απασχοληθεί προσωπικό στις 17.06.2018 ημέρα Κυριακή, οπότε έλαβε χώρα ο έλεγχος. Ακολούθως, αφού λήφθηκαν υπόψη αφενός οι ως άνω εξηγήσεις της εκκαλούσας, οι οποίες δεν κρίθηκαν πειστικές, αφετέρου η …. εισήγηση επιβολής προστίμου των ανωτέρω επιθεωρητών μετά του συνημμένου φύλλου υπολογισμού προστίμου [στο οποίο μνημονεύονται τα εξής: χαρακτηρισμός παράβασης: σημαντική, απασχολούμενο προσωπικό επιχείρησης: 17, σοβαρότητα παράβασης (Σ) 11 μόρια, μόρια μεταβολής αριθμού εργαζομένων (ΑΕ) 14,690, σύνολο μορίων (Σ) + (ΑΕ)= 25,69, υποτροπή της επιχείρησης (Υ): όχι, αρχικό εύρος κλίμακας (Xi): μικρό 3.001 – 6.000 ευρώ, βαθμός συνεργασίας (ΒΣ): ικανοποιητικός [πλαίσιο προστίμου:] 15.000 – 20.000 ευρώ, εκτίμηση αρχικού προστίμου (ΑΠ): 15.000 ευρώ, συντελεστής βαρύτητας (Θ): 1, βασικό ποσό προστίμου (ΒΠ=ΑΠ*Θ): 15.000 ευρώ, αναπροσαρμογή ποσού: όχι], εκδόθηκε η ....2018 πράξη του Τμηματάρχη του Τ.Ε.Ε.Σ...., με την οποία επιβλήθηκε σε βάρος της εκκαλούσας πρόστιμο ύψους 15.000 ευρώ, με την αιτιολογία ότι, κατά τον διενεργηθέντα έλεγχο διαπιστώθηκε η απασχόληση 17 εργαζομένων κατά την ημέρα Κυριακή, η οποία αποτελεί ημέρα υποχρεωτικής εβδομαδιαίας ανάπαυσης, άνευ σχετικής άδειας από την αρμόδια Επιθεώρηση Εργασιακών Σχέσεων, κατ’ επίκληση, μεταξύ άλλων, των άρθρων 1 παρ.3, 3 παρ. 1, 4, 9 παρ.3 και 4 του β.δ. 748 της 5/13 Σεπτ. 1966.
7. Επειδή, με την προσφυγή της ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου κατά της ως άνω πράξης επιβολής προστίμου η εκκαλούσα προέβαλε καταρχάς ότι αυτή εκδόθηκε με ελλιπή και αντιφατική αιτιολογία, διότι αφενός μεν δεν προκύπτει αν λήφθηκαν υπόψη τα κριτήρια που θέτει η 2063/Δ1/632/03.02.2011 Υ.Α. ως προς την επιμέτρηση του επιβληθέντος προστίμου, ήτοι ο βαθμός συνεργασίας, ο βαθμός υπαιτιότητας, ο βαθμός σοβαρότητας της παράβασης, ο αριθμός των θιγόμενων εργαζομένων, το αν είναι ή όχι υπότροπος, αφετέρου, αν και στη σελ.1 της πράξης μνημονεύονται τα δύο δελτία ελέγχου, με τα οποία διαπιστώθηκαν «παραβάσεις», στο σώμα της μνημονεύονται πέραν των διατάξεων του β.δ. 748 της 5/13 Σεπτ. 1966, τα άρθρα 16 του ν. 2874/2000 και 55 παρ. 1Α του ν. 4310/2014, σχετικά με την υποχρέωση υποβολής πίνακα προσωπικού, με αποτέλεσμα να παραπέμπουν σε δύο διαφορετικής φύσης και βαρύτητας παραβάσεις και να μην γίνεται αντιληπτό αν αποδίδεται σε βάρος της μία ή περισσότερες παραβάσεις και αν το επίμαχο πρόστιμο επιβλήθηκε ενιαία και για τις δύο παραβάσεις ή όχι, καθιστάμενης της προσβαλλόμενης πλημμελούς κατά τη νομική της βάση. Περαιτέρω, η εκκαλούσα ισχυρίστηκε ότι η προσβαλλόμενη ενέχει εσφαλμένη ερμηνεία της εξαιρετικής περίπτωσης του άρθρου 9 παρ. 3 εδ. ε΄ του β.δ.748 της 5/13 Σεπτ. 1966, ενώ η ίδια δεν υπέπεσε στην αποδιδόμενη σε βάρος της παράβαση. Ειδικότερα, επανέφερε τους ισχυρισμούς που προέβαλε με τις έγγραφες εξηγήσεις της ενώπιον του Σ.ΕΠ.Ε., ήτοι ότι κατά τις πρωινές ώρες της Παρασκευής στις 15.06.2018 είχε λάβει χώρα η παραγωγή των προϊόντων και θα ακολουθούσε στη συνέχεια την ίδια ημέρα χωρίς χρονοτριβή η εμφιάλωση και αποστείρωση αυτών. Ωστόσο, τις μεσημβρινές ώρες της ημέρας αυτής παρουσιάστηκε βλάβη στον ατμολέβητα ULS5000 του εργοστασίου, που είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση της παραγωγής κατά 50%. Η αποκατάσταση δε της βλάβης αυτής από τον ηλεκτρολόγο μηχανικό ... ..., που εκλήθη αμέσως, ολοκληρώθηκε τις μεσημβρινές ώρες της επόμενης ημέρας, ήτοι το Σάββατο στις 16.06.2018, οπότε και διαπιστώθηκε ότι θα ήταν πλέον δυνατή η λειτουργία της μονάδας την επόμενη ημέρα, ήτοι την Κυριακή στις 17.06.2018, ώστε να ολοκληρωθεί το συντομότερο η διαδικασία της εμφιάλωσης και αποστείρωσης της ποσότητας που είχε ήδη παραχθεί από την Παρασκευή. Λόγω δε του ότι η διαπίστωση της δυνατότητας επαναλειτουργίας της μονάδας έλαβε χώρα το Σάββατο στις 16.06.2018, ημέρα η οποία δεν ήταν εργάσιμη για τις υπηρεσίες του Σ.ΕΠ.Ε., ισχυρίστηκε ότι δεν ήταν εκ των πραγμάτων εφικτή η υποβολή αιτήματος χορήγησης άδειας για την απασχόληση προσωπικού την Κυριακή στις 17.06.2018 για επείγουσα εργασία. Συναφώς, υποστήριξε ότι, κατά την ορθή ερμηνεία του εδ. ε΄ του άρθρου 9 παρ. 3 του β.δ.748 της 5/13 Σεπτ. 1966, δεν παρέχεται στον εργοδότη η δυνατότητα αναγγελίας εργασίας την ημέρα Κυριακή στην αστυνομική αρχή προ της έναρξης της εργασίας αυτής, δεδομένου ότι η αστυνομική αρχή δεν έχει αρμοδιότητα να χορηγεί τέτοια άδεια υποκαθιστώντας το Σ.ΕΠ.Ε., αντιθέτως προβλέπεται απλή αναγγελία της εργασίας στην αστυνομική αρχή ευθύς μετά την έναρξη της εργασίας χωρίς ειδικότερο χρονικό προσδιορισμό. Τη διαδικασία δε αυτή επρόκειτο, κατά τα ισχυριζόμενα, να ακολουθήσει μετά την έναρξη της εργασίας την Κυριακή στις 17.06.2018 ο αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλός της ...με αυτοπρόσωπη προσέλευση στο Α.Τ. …., ωστόσο ο έλεγχος έλαβε χώρα λίγο μετά την έναρξη της εργασίας το πρωί της Κυριακής στις 11.30, οπότε κατέστη μάταιη μετά η αναγγελία. Τέλος, προέβαλε ότι βάσει της αρχής της αναδρομικής εφαρμογής του ευμενέστερου νόμου, θα έπρεπε να εφαρμοστεί εν προκειμένω το άρθρο 7 παρ. 1 εδ. ι΄ του β.δ. 748 της 5/13 Σεπτ. 1966, όπως ισχύει κατόπιν τροποποίησης με το άρθρο 63 παρ.1 του ν.4808/2021, σύμφωνα με το οποίο εξαιρούνται από τις διατάξεις περί υποχρεωτικής ανάπαυσης των μισθωτών την ημέρα Κυριακή οι δραστηριότητες παραγωγής υγειονομικών ειδών ή νοσηλευτικών υλικών, στο ρυθμιστικό πεδίου του οποίου (άρθρου) εμπίπτει ως εκ του αντικειμένου παραγωγής η ίδια, και ως εκ τούτου να μην επιβληθεί σε βάρος της πρόστιμο, καθώς πλέον δεν χρειάζεται άδεια για απασχόληση προσωπικού την ημέρα Κυριακή και άρα δεν τυγχάνει εφαρμογής εν προκειμένω, ως εκ της ανωτέρω νομοθετικής αλλαγής, το άρθρο 9 παρ. 3 εδ. ε΄ του β.δ. 748 της 5/13 Σεπτ. 1966. Προς απόδειξη των ανωτέρω ισχυρισμών της, η εκκαλούσα προσκόμισε ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, μεταξύ άλλων: α) την από 18.06.2018 αναφορά εργασιών του ηλεκτρολόγου μηχανικού ...υ ...υ, σύμφωνα με την οποία στις 15.06.2018 και στις 16.06.2018 συντελέστηκαν εργασίες στην έδρα της εταιρείας στον καυστήρα G10/1-D version ZMD του ατμολέβητα Π03, λόγω του ότι η ρωγμή και η παραμόρφωση στη συνέχεια της ατσάλινης ταινίας πετάλου προκάλεσε δυσλειτουργία στη κίνηση στον σερβοκινητήρα του μοχλισμού πεταλούδας αερίου και damper αέρα και β) το 255/18.06.2018 τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών (αποκατάσταση βλάβης σε καυστήρα) του ως άνω τεχνικού ποσού 286,44 ευρώ. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, με την εκκαλουμένη απόφασή του, απέρριψε την προσφυγή της εκκαλούσας στο σύνολό της ως αβάσιμη. Ήδη η τελευταία, με την κρινόμενη έφεσή της και το επ’ αυτής υπόμνημα, ζητεί την εξαφάνιση της απόφασης αυτής και την αποδοχή της προσφυγής της, επαναλαμβάνοντας τους πρωτοδίκως προβληθέντες ισχυρισμούς της και προβάλλοντας περαιτέρω ότι, κατ’ εσφαλμένη κρίση το πρωτοβάθμιο δικαστήριο απέρριψε αυτούς.
8. Επειδή, με τον πρώτο λόγο έφεσης η εκκαλούσα προβάλλει ότι, εσφαλμένα και αναιτιολόγητα απορρίφθηκε πρωτοδίκως ο ισχυρισμός της περί αναδρομικής εφαρμογής της ηπιότερης κύρωσης, ενόψει του ότι με τον νεότερο νόμο ήρθη τελείως ο παράνομος χαρακτήρας της αποδοθείσας σε αυτήν διοικητικής παράβασης, με συνέπεια τη μη επιβολή πλέον του ένδικου πρόστιμου. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Τούτο διότι, όπως ορθά κρίθηκε πρωτοδίκως και όπως έγινε δεκτό στη σκέψη 5, η προπεριγραφείσα μεταβολή του νομοθετικού καθεστώτος με το άρθρο 63 του ν. 4808/2021, όσον αφορά τη συμπερίληψη των επιχειρήσεων παραγωγής υγειονομικών ειδών ή νοσηλευτικών υλικών στις επιχειρήσεις που επιτρέπεται, βάσει του (νέου) άρθρου 7 του β.δ. 748 της 5/13 Σεπτ. 1966, να απασχολούν προσωπικό την ημέρα Κυριακή, εντάσσεται σε ένα νέο πλέγμα διατάξεων με γνώμονα, μεταξύ άλλων, να επιτρέπεται εφεξής η εργασία την ημέρα Κυριακή σε κλάδους που είναι απαραίτητοι για την εθνική οικονομία κατά την κρίση του νομοθέτη (βλ. σκέψη 4), ήτοι στην καθιέρωση ενός νέου, ουσιωδώς διαφορετικού κανονιστικού πλαισίου και, ως εκ τούτου, δεν βρίσκει εν προκειμένω έδαφος εφαρμογής η αρχή της αναδρομικής εφαρμογής της ηπιότερης διάταξης, προεχόντως διότι δεν τίθεται θέμα μεταβολής επί το επιεικέστερο των προβλεπόμενων διοικητικών κυρώσεων, αφού δεν υφίσταται εν προκειμένω διαδοχική πρόβλεψη διαφορετικών διοικητικών κυρώσεων για την ίδια παράβαση από το χρόνο διάπραξης αυτής έως το χρόνο εκδίκασης του ενδίκου βοηθήματος, αλλά μεταβολή του νομοθετικού πλαισίου με την κατ’ ουσίαν κατάργηση των περιορισμών που έθετε το προηγούμενο νομοθετικό καθεστώς του άρθρου 7 του β.δ. 748 της 5/13 Σεπτ. 1966, για επιχειρήσεις όπως η εκκαλούσα.
9. Επειδή, με το δεύτερο λόγο της έφεσης η εκκαλούσα, επαναφέρει μερικώς τον ισχυρισμό της περί νομικής πλημμέλειας της πράξης επιβολής προστίμου λόγω ελλιπούς αιτιολογίας, και ισχυρίζεται ότι εσφαλμένα απορρίφθηκε αυτός με την εκκαλούμενη, διότι, όπως προβάλλει, δεν προκύπτει από την πράξη ότι ελήφθησαν υπόψη τα κριτήρια που θέτει η 2063/Δ1/632/03.02.2011 Υ.Α. ως προς την επιμέτρηση του επιβληθέντος προστίμου, ήτοι ο βαθμός σοβαρότητας, η συμμόρφωση ή μη στις υποδείξεις των οργάνων, ο βαθμός υπαιτιότητας, το αν είναι ή όχι υπότροπος, ο αριθμός των θιγόμενων εργαζομένων, η κατηγορία της επιχείρησης. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, καθώς, όπως ορθά κρίθηκε με την εκκαλούμενη, πέραν του ότι μνημονεύεται η εν λόγω Υ.Α. στο προοίμιο της πράξης, η αιτιολογία της τελευταίας συμπληρώνεται από τα στοιχεία της δικογραφίας, στα οποία περιλαμβάνεται η …..2018 εισήγηση επιβολής του προστίμου, όπου παρατίθενται αναλυτικά τα κριτήρια που θέτει η ως άνω Υ.Α. ήτοι α) ο βαθμός σοβαρότητας της παράβασης (Σ), η οποία χαρακτηρίζεται ως «σημαντική» με μόρια 11 (σε κλίμακα 11-20), β) ο συνολικός αριθμός του απασχολούμενου προσωπικού της εκκαλούσας (ΑΕ) ήτοι 284 άτομα, όπως μνημονεύεται στα ως άνω δελτία ελέγχου και συνομολογεί η ίδια με την προσφυγή της, με βάση τον οποίο τα μόρια μεταβολής αριθμού εργαζομένων είναι 52,667, γ) το σύνολο μορίων (Σ) + (ΑΕ)=63,667 μόρια, δ) η έλλειψη υποτροπής, ε) το αρχικό εύρος του επιβλητέου προστίμου, βάσει του αριθμού των ως άνω μορίων (63,667), το οποίο κυμαίνεται από 15.001 ευρώ - 30.000 ευρώ (4η κλίμακα, χαρακτηρισμός εύρους κλίμακας: «υψηλό»), στ) ο βαθμός συνεργασίας της εκκαλούσας που χαρακτηρίστηκε «ικανοποιητικός», με αποτέλεσμα το εύρος του προστίμου να κυμαίνεται από 15.001 ευρώ- 20.000 ευρώ και ζ) ο συντελεστής βαρύτητας θιγόμενων εργαζομένων (Θ) 1, δεδομένου ότι η διαπιστωθείσα παράβαση αφορούσε 17 εργαζομένους. Εκ των ανωτέρω προκύπτει, κατόπιν πολλαπλασιασμού του τελευταίου αυτού ποσού των 15.001 ευρώ, που είναι το χαμηλότερο ποσό της κλίμακας αυτής, με τον συντελεστή (Θ) 1, ποσό προστίμου προς καταλογισμό ύψους 15.001 ευρώ. Ορθώς δε έκρινε το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο ότι έπρεπε να επιβληθεί στην εκκαλούσα πρόστιμο ποσού 15.001 ευρώ και όχι πρόστιμο ποσού 15.000 ευρώ και τροποποίησε την προσβαλλόμενη ενώπιόν του πράξη, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 79 παρ. 1 και παρ.6 του Κ.Δ.Δ., και ενόψει της εξουσίας που παρέχεται στο Δικαστήριο, να ελέγχει και αυτεπαγγέλτως την προσβαλλόμενη πράξη ως προς την πλημμέλεια της νόμιμης βάσης της και να μπορεί, με την απόφασή του, να καταστήσει χειρότερη τη θέση του προσφεύγοντος στην περίπτωση που κρίνει ότι συντρέχει τέτοια πλημμέλεια, απορριπτομένων, ως εκ τούτου, και των προβαλλόμενων με τον τέταρτο λόγο της έφεσης, κατ’επανάληψη των πρωτόδικων ισχυρισμών, περί εσφαλμένης επιμέτρησης του προστίμου, ως αβάσιμων.
10. Επειδή, τέλος, με τον τρίτο λόγο έφεσης η εκκαλούσα επαναφέρει τα προβληθέντα πρωτοδίκως υποστηρίζοντας ότι κατ’ εσφαλμένη εκτίμηση των πραγματικών περιστατικών κρίθηκε με την εκκαλούμενη ότι υπέπεσε στην αποδιδόμενη παράβαση. Και αυτό γιατί, όπως ισχυρίστηκε και ενώπιον του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, αφενός μεν η απασχόληση των εργαζομένων εκείνη την Κυριακή οφειλόταν σε μία απρόβλεπτη και επείγουσα κατάσταση, αφετέρου, η αναγγελία της απασχόλησης στην Αστυνομική Αρχή δεν κατέστη εφικτή, καθώς ο έλεγχος έλαβε χώρα λίγο μετά την έναρξη της εργασίας και πριν προλάβει να γίνει η αναγγελία. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, διότι εν προκειμένω η αναγγελία της απασχόλησης στην αστυνομική αρχή μπορούσε να είχε γίνει οποτεδήποτε, τόσο τη προηγούμενη ημέρα, Σάββατο, αφού είχε ήδη από τότε διαφανεί το αναγκαίο της λειτουργίας της μονάδας της εκκαλούσας την επόμενη ημέρα, Κυριακή, προκειμένου να ολοκληρωθεί η διαδικασία της εμφιάλωσης και αποστείρωσης της ποσότητας που είχε παραχθεί από την Παρασκευή, όσο και το πρωί της Κυριακής, ήτοι πριν την έναρξη της εργασίας, που όπως ισχυρίζεται η εκκαλούσα έλαβε χώρα στις 11.30. Επομένως ορθώς απορρίφθηκαν ως αλυσιτελείς οι σχετικοί ισχυρισμοί της εκκαλούσας από το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο.
11. Επειδή, κατ’ ακολουθίαν, μη προβαλλομένου άλλου λόγου, η κρινόμενη έφεση πρέπει ν’ απορριφθεί, το παράβολο που καταβλήθηκε να καταπέσει υπέρ του Δημοσίου (άρθρο 277 παρ. 9 εδ. α΄ του Κ.Δ.Δ.), αλλά να μην επιδικαστούν δικαστικά έξοδα λόγω έλλειψης σχετικού αιτήματος του εφεσίβλητου (άρθρο 275 παρ. 7 του Κ.Δ.Δ.).
ΔΙΑ ΤΑΥΤΑ
Απορρίπτει την έφεση.
Διατάσσει την κατάπτωση του παραβόλου υπέρ του Δημοσίου.
Η απόφαση δημοσιεύθηκε στη Λάρισα σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του Δικαστηρίου στις 12-3-2026.
Η ΔΙΚΑΣΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ