ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ ΛΑΡΙΣΑΣ
ΤΜΗΜΑ Β΄ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ
(Διαδικασία διοικητικών διαφορών ουσίας)
Αριθμός απόφασης: ΑΟ40/2026
Σ υ ν ε δ ρ ί α σ ε δημόσια στο ακροατήριό του στις 23 Σεπτεμβρίου 2025, με Δικαστή την Ιωάννα Τσιάκα, Εφέτη Δ.Δ. και γραμματέα τη Μαρία Κασσωτάκη, δικαστική υπάλληλο,
γ ι α ν α δικάσει την έφεση με αριθμό καταχώρησης στο Διοικητικό Εφετείο Λάρισας ΕΦ ……/3-3-2023,
τ ο υ νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ» (e-ΕΦΚΑ), που εκπροσωπείται νόμιμα από το Διοικητή του, για τον οποίο παραστάθηκε ο πληρεξούσιος δικηγόρος ... Ελευθέριος Σολιδάκης,
κ α τ ά τ η ς ετερόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία «…… ΚΑΙ ΣΙΑ Ε.Ε.», με έδρα στο …… (……), όπως νόμιμα εκπροσωπείται, η οποία παραστάθηκε διά του πληρεξουσίου δικηγόρου Λάρισας Στέργιου Σούρλα,
κ α ι κ α τ ά της υπ’ αρ. Α822/2022 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου ....
Κατά τη συζήτηση στο ακροατήριο οι διάδικοι ανέπτυξαν τους ισχυρισμούς τους και ζήτησαν όσα αναφέρονται στα πρακτικά.
Αφού μελέτησε τη δικογραφία
Σκέφτηκε κατά το Νόμο
1. Επειδή, με την κρινόμενη έφεση, για την άσκηση της οποίας δεν απαιτείται η καταβολή παραβόλου (άρθρο 62 παρ. 3 περ. θ΄ του ν. 4387/2016, Α΄ 85), επιδιώκεται η εξαφάνιση της Α822/2022 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου ..... Με αυτήν, έγινε δεκτή η ΠΡ……/29.12.2015 προσφυγή της εφεσίβλητης εταιρείας και ακυρώθηκε η ……/29-10-2015 πράξης επιβολής προστίμου (ΠΕΠ) του Υποκαταστήματος ... του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, οιονεί καθολικός διάδοχος του οποίου κατέστη το νπδδ με την επωνυμία «Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφαλίσεως (βλ. άρθρα 51 και 53 του ν. 4387/2016, Α΄ 85) και ήδη (άρθρο 1 ν. 4670/2020, Α΄43), «Ηλεκτρονικός Εθνικός Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης» (e-ΕΦΚΑ). Με την πράξη αυτή είχαν επιβληθεί σε βάρος της εφεσίβλητης, δυνάμει του άρθρου 20 του ν. 4255/2014 και της Φ. 11321/11115/802/2014 Υπουργικής Απόφασης, πρόστιμο ύψους 10.550,54 ευρώ, για την παράβαση της παράλειψης αναγραφής ενός εργαζόμενου στον πίνακα προσωπικού της επιχείρησής της και πρόστιμο ύψους 500 ευρώ, λόγω μη τηρήσεως του ισχύοντος πίνακα προσωπικού.
2. Επειδή, στην προκείμενη περίπτωση, με την ……/29-10-2015 πράξη επιβλήθηκαν σε βάρος της εφεσίβλητης αφενός ένα πρόστιμο ύψους 10.550,54 ευρώ, αφετέρου ένα αυτοτελές πρόστιμο ύψους 500 ευρώ. Προσφυγή της εφεσίβλητης κατά της πράξης αυτής έγινε δεκτή με την εκκαλούμενη απόφαση. Ενόψει, όμως, του ότι αντικείμενο της διαφοράς είναι, εν προκειμένω, περισσότερα αυτοτελή και διακεκριμένα μεταξύ τους ποσά (ΣτΕ 1111/2024, 1767/2020), η εκκαλούμενη απόφαση είναι ανέκκλητη, καθ’ ο μέρος αφορά στο πρόστιμο των 500 ευρώ, που επιβλήθηκε λόγω μη τηρήσεως Πίνακα Προσωπικού, αφού το εν λόγω ποσό δεν υπερβαίνει το υπό του νόμου (άρθρο 92 παρ. 2 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας, ν. 2717/1999 [Α΄97]) προβλεπόμενο όριο των 5.000 ευρώ. Για το λόγο αυτό, που ερευνάται αυτεπαγγέλτως (άρθρο 35 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας), η κρινόμενη έφεση πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη, κατά το σχετικό της μέρος. Κατά τα λοιπά, η έφεση ασκήθηκε παραδεκτώς και πρέπει να εξεταστεί ως προς τη βασιμότητά της.
3. Επειδή, στο άρθρο 20 του ν. 4255/2014 ορίζεται: «… 1. Τα δεύτερο και τρίτο εδάφια της περίπτωσης β΄ της παρ. 1 του άρθρου 1 του ν. 2556/1997 (Α΄270), όπως ισχύει, αντικαθίστανται από 1.6.2014 ως εξής: “Διενέργεια επιτόπιων ελέγχων σε επιχειρήσεις για τη διαπίστωση της υποβολής και τήρησης, ορθής ή μη, των εντύπων Ε3 (αναγγελία πρόσληψης) και Ε4 (πίνακας προσωπικού), όπως αυτά καταγράφονται στο άρθρο 2 της υπ’ αριθμ. 5072/6/25.2.2013 (Β΄449) απόφασης του Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας, όπως αυτή κάθε φορά ισχύει, καθώς και για την ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας του ΙΚΑ - ΕΤΑΜ. Ο έλεγχος αυτός αφορά στην επιβολή προστίμου περί μη αναγραφής εργαζομένου στον πίνακα προσωπικού. Σε περίπτωση μη τήρησης και μη ανάρτησης του πίνακα προσωπικού επιβάλλονται πρόστιμα, όπως αυτά ορίζονται με την απόφαση της περίπτωσης 7 της παρούσας παραγράφου. Έλεγχος της ορθής υπαγωγής στην ασφάλιση και της τήρησης της ασφαλιστικής νομοθεσίας”. 2. Τις αρμοδιότητες ελέγχου και επιβολής των ανωτέρω προστίμων ασκούν και οι αρμόδιοι υπάλληλοι των υποκαταστημάτων του ΙΚΑ – ΕΤΑΜ… 4. Τα ανωτέρω πρόστιμα που επιβάλλονται από τους ελεγκτές της Ε.ΥΠ.Ε.Α. και τους αρμόδιους υπαλλήλους των υποκαταστημάτων του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ αποτελούν έσοδα του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ... 6. Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας που εκδίδεται μέχρι τις 10.5.2014, μετά από γνώμη του Δ.Σ. του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ και του Σ.ΕΠ.Ε., δύναται να ρυθμίζεται το ύψος, ο τρόπος υπολογισμού του προστίμου, η διαδικασία, ο συγχρονισμός των ελεγκτικών υπηρεσιών, ο τρόπος και ο χρόνος διαβίβασης των εκθέσεων και δελτίων ελέγχου μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών και κάθε άλλο ειδικό θέμα ή αναγκαία λεπτομέρεια που αφορά την εφαρμογή των προηγούμενων παραγράφων…».
4. Επειδή, κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 20 του ν. 4255/2014, εκδόθηκε η Φ.11321/11115/802/2014 απόφαση του Υπουργού και του Υφυπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας (Β΄1551/12.6.2014), στο άρθρο 1 της οποίας ορίζεται: “α) Ελεγκτές της Ε.ΥΠ.Ε.Α. και αρμόδιοι υπάλληλοι του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ που κατά τον επιτόπιο έλεγχο διαπιστώνουν τη μη αναγραφή εργαζομένου στον ισχύοντα πίνακα προσωπικού που τηρείται από τον εργοδότη, επιβάλλουν διοικητική κύρωση (πρόστιμο) σύμφωνα με το άρθρο 4 της παρούσης, κατά δέσμια αρμοδιότητα, χωρίς προηγούμενη πρόσκλησή του για παροχή εξηγήσεων ως κατωτέρω: Παράβαση: Μη αναγραφή εργαζομένου στον πίνακα προσωπικού. Επιβαλλόμενο πρόστιμο: ο κατώτατος νόμιμος νομοθετημένος μισθός, μη προσαυξημένος για κάθε τριετία προϋπηρεσίας επί (18) δεκαοκτώ μήνες εργασίας για κάθε αδήλωτο εργαζόμενο - υπάλληλο και το κατώτατο νόμιμο νομοθετημένο ημερομίσθιο, μη προσαυξημένο για κάθε τριετία προϋπηρεσίας επί τετρακόσιες τρεις (403) ημέρες εργασίας για κάθε αδήλωτο εργαζόμενο - εργατοτεχνίτη, ανάλογα με την ηλικιακή διάκριση που θεσπίζει η υποπαράγραφος ΙΑ 11 του άρθρου πρώτου του ν.4093/2012. Συγκεκριμένα για κάθε αδήλωτο εργαζόμενο: Για υπάλληλο ηλικίας άνω των 25 ετών: Μισθός 586,08 επί μήνες εργασίας 18, επιβαλλόμενο πρόστιμο 10.549,44 € Για υπάλληλο ηλικίας κάτω των 25 ετών: Μισθός 510,95 επί μήνες εργασίας 18, επιβαλλόμενο πρόστιμο 9.197,10 €…” και στο άρθρο 4: “α) Για την επιβολή των ανωτέρω κυρώσεων (προστίμων) των άρθρων 1 και 2 της παρούσας, συντάσσεται και επιδίδεται επί τόπου Δελτίο Ελέγχου, με το οποίο βεβαιώνεται το είδος της παράβασης, και συντάσσεται και επιδίδεται άμεσα, και όχι αργότερα από πέντε (5) εργάσιμες ημέρες από το Δελτίο Ελέγχου, Πράξη Επιβολής Προστίμου, με την οποία προσδιορίζεται, σύμφωνα με τα οριζόμενα στα ανωτέρω άρθρα 1 και 2 της παρούσης, το ύψος της κύρωσης (προστίμου) που αντιστοιχεί στην βεβαιωθείσα παράβαση…».
5. Επειδή, με το ανωτέρω άρθρο 20 του ν. 4255/2014 επιδιώχθηκε από τον νομοθέτη η αναβάθμιση, βελτίωση και ενοποίηση των μηχανισμών κατά της αδήλωτης και ανασφάλιστης εργασίας μετά την κατάργηση της τήρησης του Ειδικού Βιβλίου Καταχώρισης Νεοπροσλαμβανόμενου Προσωπικού [περ. στ΄ της παρ. 9 του άρθρου 26 του αν.ν. 1846/1951 (ΦΕΚ Α΄ 179), όπως ίσχυε πριν από την κατάργησή της], προβλέφθηκε δε, προς τούτο, η αρμοδιότητα των υπαλλήλων των υποκαταστημάτων του Ι.Κ.Α. - Ε.Τ.Α.Μ. (μετέπειτα Ε.Φ.Κ.Α.) και των ελεγκτών της Ειδικής Υπηρεσίας Ελέγχου Ασφάλισης- Ε.ΥΠ.Ε.Α., για διενέργεια επιτοπίων ελέγχων σε επιχειρήσεις προς διαπίστωση της υποβολής και τήρησης, ορθής ή μη, των εντύπων Ε3 (αναγγελία πρόσληψης) και Ε4 (πίνακας προσωπικού), καθώς και για την επιβολή προστίμου περί μη αναγραφής εργαζομένου στον πίνακα προσωπικού, ενώ, επίσης, προβλέφθηκε και η επιβολή προστίμων σε περίπτωση μη τήρησης (και μη ανάρτησης) του πίνακα προσωπικού. Επιπλέον, με το ως άνω άρθρο 20 παρ. 2 του ν. 4255/2014 παρασχέθηκε εξουσιοδότηση στον Υπουργό Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας για την έκδοση υπουργικής απόφασης προς ρύθμιση, μεταξύ άλλων, του ύψους και του τρόπου υπολογισμού των ανωτέρω προστίμων, καθώς και της διαδικασίας και του συγχρονισμού των ελεγκτικών υπηρεσιών. Η εν λόγω δε εξουσιοδότηση, με την οποία καθορίζεται κατά τρόπο συγκεκριμένο το πεδίο άσκησης της κανονιστικής αρμοδιότητας του Υπουργού, είναι ειδική και ορισμένη, σύμφωνα με τα οριζόμενα στη διάταξη του άρθρου 43 παρ. 2 εδ. α’ του Συντάγματος (πρβλ. ΣτΕ 2151/2017 7μ.). Εξάλλου, τα προαναφερόμενα θέματα, για τα οποία παρασχέθηκε η ως άνω εξουσιοδότηση, είναι ειδικότερα, κατά την έννοια του εδ. β΄ της παρ. 2 του άρθρου 43 του Συντάγματος, καθόσον η ουσιαστική ρύθμιση του αντικειμένου της εξουσιοδότησης, δηλαδή ο καθορισμός των παραβάσεων για τις οποίες επιβάλλεται πρόστιμο σε βάρος του εργοδότη περιέχεται στην εξουσιοδοτική διάταξη του άρθρου 20 παρ. 2 του ν. 4255/2014 (πρβλ. ΣτΕ 2151/2017 7μ.). Συνεπώς, η ανωτέρω εξουσιοδότηση είναι σύμφωνη προς τις διατάξεις του άρθρου 43 παρ. 2 του Συντάγματος. Άλλωστε, η Φ.11321/11115/802/2-6-2014 υπουργική απόφαση, δεδομένου ότι περιέχει ρυθμίσεις για το ύψος, τον τρόπο υπολογισμού και τη διαδικασία επιβολής του επίμαχου προστίμου, κείται, κατά τα προεκτεθέντα, εντός των ορίων της εξουσιοδοτικής διάταξης του άρθρου 20 παρ. 2 του ν. 4255/2014 (πρβλ. ΣτΕ 2151/2017 7μ.),
6. Επειδή, περαιτέρω, από τις προπαρατεθείσες διατάξεις προκύπτει ότι η παράβαση που προβλέπεται από αυτές είναι τυπική, καθόσον ερείδεται στην απλή διαπίστωση του αντικειμενικού γεγονότος της μη καταχώρισης του εργαζομένου στον τηρούμενο από την επιχείρηση πίνακα προσωπικού, ανεξαρτήτως υπαιτιότητας του εργοδότη και τυχόν τήρησης των λοιπών απορρεουσών από την ασφαλιστική νομοθεσία υποχρεώσεών του. Ως εκ τούτου, το σχετικό πρόστιμο των 10.500 ευρώ επιβάλλεται κατά δέσμια αρμοδιότητα των ελεγκτικών οργάνων, χωρίς να απαιτείται η προηγούμενη ακρόαση του ενδιαφερομένου εργοδότη, δίχως τούτο να προσκρούει στη διάταξη του άρθρου 20 παρ. 2 του Συντάγματος (πρβλ. ΣτΕ 598/2020, 2597/2019, ΣτΕ 1425/2018). Περαιτέρω, με τις ίδιες διατάξεις θεσπίζεται μαχητό τεκμήριο ότι ο αναφερόμενος από τους αρμόδιους ελεγκτές ως εργαζόμενος, ο οποίος δεν αναγράφεται στον πίνακα προσωπικού, συνδέεται με εργασιακή σχέση με τον εργοδότη, που δύναται να ανατρέψει το τεκμήριο αυτό με την άσκηση προσφυγής ενώπιον του αρμόδιου Διοικητικού Πρωτοδικείου, αποδεικνύοντας ότι ουδεμία σχέση εργασίας τον συνδέει με το πρόσωπο, το οποίο τα ελεγκτικά όργανα θεώρησαν ως μισθωτό του, με συνέπεια να του αποδοθεί η παράβαση της μη αναγραφής του στον πίνακα προσωπικού (πρβλ. ΣτΕ 2151/2017). Άλλωστε, η πρόβλεψη της επιβολής του προστίμου των 10.500 ευρώ σε βάρος του εργοδότη, δεν συνιστά κύρωση προδήλως απρόσφορη, ούτε υπερακοντίζει τον επιτακτικό σκοπό δημοσίου συμφέροντος τον οποίο αποβλέπει να εξυπηρετήσει, δηλαδή την αντιμετώπιση της αδήλωτης εργασίας, δεδομένου ότι με αυτό επιδιώκεται τόσο ο αυστηρός κολασμός του συγκεκριμένου παραβάτη, όσο και η αποτροπή της παράνομης πρακτικής της αδήλωτης εργασίας από τους λοιπούς εργοδότες (πρβλ. ΣτΕ 2151/2017), η οποία παραβιάζει τα βασικά δικαιώματα των εργαζομένων, στερεί από τα ασφαλιστικά ταμεία σημαντικά έσοδα, με συνέπεια την αποδυνάμωση του ασφαλιστικού συστήματος και στερεί και από το Κράτος σημαντικά ασφαλιστικά έσοδα, με αποτέλεσμα να αποτελεί στρεβλωτικό παράγοντα της οικονομίας, καθόσον νοθεύει τον υγιή ανταγωνισμό μεταξύ των επιχειρήσεων, διαμορφώνοντας συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού. Κατ’ ακολουθίαν, το καθοριζόμενο από την ανωτέρω διάταξη πρόστιμο δεν δύναται να θεωρηθεί ως προδήλως δυσανάλογο για την επίτευξη του προαναφερθέντος σκοπού δημοσίου συμφέροντος, δοθείσης της σπουδαιότητας του διακυβευομένου αγαθού της καταπολέμησης του φαινομένου της αδήλωτης εργασίας, με τις εκτεθείσες σοβαρότατες για τους εργαζομένους, το ασφαλιστικό σύστημα και τα δημόσια έσοδα δυσμενείς συνέπειες. Εξάλλου, ενόψει της επιβολής των προστίμων αυτών κατά δέσμια αρμοδιότητα της Διοίκησης, με μόνη τη διαπίστωση του αντικειμενικού γεγονότος της μη αναγραφής εργαζομένου σε πίνακα προσωπικού, όπως προεκτέθηκε, δεν τίθεται ζήτημα παραβίασης των αρχών της επιείκειας και της χρηστής διοίκησης (πρβλ. ΣτΕ 1800/2018, 1085/2018, 158/2017, 1025/2016 κ.ά.).
7. Επειδή, στην προκείμενη περίπτωση, από την επανεκτίμηση των στοιχείων της δικογραφίας, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται το ……/20-10-2015 δελτίο ελέγχου των ελεγκτών υπαλλήλων του Περιφερειακού Υποκαταστήματος του ΙΚΑ – ΕΤΑΜ ...., προκύπτουν τα εξής: Κατά τον επιτόπιο έλεγχο που διενεργήθηκε στις 20-10-2015 και ώρα 10:30΄ από τα αρμόδια όργανα του ΙΚΑ - ΕΤΑΜ στην επιχείρηση της εφεσίβλητης που έχει ως αντικείμενο εργασιών τη λειτουργία σφαγείων επί της οδού ……, στο ……, βρέθηκαν να απασχολούνται εννέα συνολικά άτομα, μεταξύ των οποίων και ο .., με την ειδικότητα «εκδοροσφαγέας» και αναφερόμενο χρόνο πρόσληψης το έτος 1991. Σχετικώς συντάχθηκε το υπ’ αρ. ……/20.10.2015 δελτίο ελέγχου, στο οποίο αναφέρεται ότι ο ανωτέρω .... ανήκε στο σωματείο εκδοροσφαγέων, υπεγράφη δε το δελτίο αυτό από αυτόν. Κατόπιν σχετικού ελέγχου διαπιστώθηκε ότι ο ..... δεν είχε καταχωρισθεί στον πίνακα προσωπικού της επιχείρησης (έντυπο Ε4) και δεν τηρείτο ισχύων πίνακας προσωπικού γι’ αυτόν. Κατόπιν αυτών, εκδόθηκε από το καθ’ ου η ……/29.10.2015 Π.Ε.Π., με την οποία επιβλήθηκε σε βάρος της εφεσίβλητης, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 20 του ν. 4255/2014 και της κατ’ εξουσιοδότηση αυτού εκδοθείσας Φ.11321/11115/802/2.6.2014 Υπουργικής Απόφασης, πρόστιμο ποσού 10.550,54 ευρώ, λόγω μη αναγραφής του ..... στον πίνακα προσωπικού της επιχείρησης. Επίσης, συντάχθηκε το από 29-10-2015 δελτίο ελέγχου εργοδότη, στο οποίο αναφέρεται ότι «κατά τον επιτόπιο έλεγχο της υπηρεσίας μας βρέθηκε απασχολούμενος ως εκδοροσφαγέας εντός του χώρου εργασίας ο ...… για τον οποίο δεν τηρούνταν πίνακας προσωπικού (Ε4) οπότε συντάχθηκε η ……/29.10.2015 Π.Ε.Π.». Κατά της πράξης αυτής η εφεσίβλητη άσκησε ενώπιον του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου την από 29-12-2015 προσφυγή, της οποίας οι λόγοι αναπτύχθηκαν με τα από 20.10.2021 και 14.2.2022 υπομνήματα, με την οποία υποστήριξε, μεταξύ άλλων, ότι η παραπάνω ΠΕΠ είναι μη νόμιμη, διότι ο .... δεν εργαζόταν στην επιχείρησή της κατά το χρόνο του επίδικου ελέγχου. Προς απόδειξη του ανωτέρω ισχυρισμού της η εφεσίβλητη επικαλέστηκε και προσκόμισε πρωτοδίκως τις υπ’ αρ. ……/14.2.2022, ……/14.2.2022 και ……/14.2.2022 ένορκες βεβαιώσεις των 1. .....…, λογίστριας της επιχείρησης, 2. ....., προέδρου του σωματείου εκδοροσφαγέων .... και 3. ..., οι οποίες ελήφθησαν ενώπιον του Ειρηνοδίκη .... νομοτύπως κατ’ άρθρο 185 του Κ.Δ.Δ. (σχ. η ……/3.2.2022 έκθεση επίδοσης στο καθ’ ου κλήσης για παράσταση κατά την εξέταση μαρτύρων, που συνέταξε η δικαστική επιμελήτρια του Εφετείου Λάρισας με έδρα το Πρωτοδικείο ....), με τις οποίες επιβεβαιώνονται οι ανωτέρω ισχυρισμοί της περί μη απασχόλησης του .... στην επιχείρησή της κατά το χρόνο διενέργειας του επίδικου ελέγχου, δηλώνεται δε περαιτέρω ότι ο τελευταίος είχε αποχωρήσει από την επιχείρηση της εφεσίβλητης δύο μήνες πριν από τη διενέργεια του επίδικου ελέγχου καθώς και ότι κατά το χρόνο του επιτόπιου ελέγχου βρισκόταν στην επιχείρησή της προκειμένου να διαπραγματευτεί την επαναπρόσληψή του. Αντιθέτως, ο καθ’ ου ασφαλιστικός φορέας, με την υπ’ αρ. ……/24.4.2020 έκθεση των απόψεών του και το από 20.5.2020 νομίμως κατατεθέν υπόμνημα, ζήτησε την απόρριψη της προσφυγής, ως αβάσιμης. Η προσφυγή απορρίφθηκε με την εκκαλούμενη απόφαση. Με αυτή, αφού λήφθηκε υπόψη ότι η επιβολή του ένδικου προστίμου στηρίχθηκε αποκλειστικά στο σχετικό υπ’ αριθ. ……/20.10.2015 δελτίο ελέγχου των αρμοδίων οργάνων του εκκαλούντος, στο οποίο καταγράφεται ο .... ως εργαζόμενος της επιχείρησης με την ειδικότητα του εκδοροσφαγέα, χωρίς όμως να καταγράφονται τα ειδικότερα καθήκοντα που κατελήφθη να εκτελεί, χωρίς να επαληθεύεται η απασχόλησή του από άλλο στοιχείο του φακέλου, και χωρίς να προκύπτει ότι τα ελεγκτικά όργανα προέβησαν σε περαιτέρω έρευνα και συλλογή στοιχείων (όπως μαρτυρικές καταθέσεις λοιπών εργαζομένων), σε συνδυασμό με το ότι οι διαπιστώσεις του ελέγχου έρχονταν σε αντίθεση με τις προσκομισθείσες ένορκες βεβαιώσεις του ίδιου του εργαζόμενου όσο και της λογίστριας της εφεσίβλητης και του προέδρου εκδοροσφαγέων ...., κρίθηκε ότι ο .... δεν συνδεόταν, κατά το χρόνο διενέργειας του επιτόπιου ελέγχου, με σχέση εργασίας με την εφεσίβλητη και ότι, ως εκ τούτου, μη νομίμως επιβλήθηκε σε βάρος της τελευταίας το ένδικο πρόστιμο.
8. Επειδή, με την κρινόμενη έφεση και το νομοτύπως κατατεθέν υπόμνημα, το εκκαλούν επιδιώκει την εξαφάνιση της εκκαλούμενης απόφασης και προβάλλει ότι κατ’ εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων που διέπουν την επίδικη σχέση και κατά πλημμελή εκτίμηση των αποδείξεων το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο δέχθηκε τα ανωτέρω, ενώ ο .... βρέθηκε απασχολούμενος την 20η.10.2015 και ώρα 10:30 (δελτίο ελέγχου No ……-……-……), δηλώνοντας απασχόληση από το 1991 και υπογράφοντας σχετικώς, χωρίς να έχει αναγγελθεί η πρόσληψή του και χωρίς να είναι εγγεγραμμένος στον πίνακα προσωπικού. Η δε εφεσίβλητη με το παραδεκτώς κατατεθέν υπόμνημά της ζητά την απόρριψη της έφεσης, κατά πρώτο λόγο ως αόριστης, λόγω του ότι το εκκαλούν επικαλείται αορίστως πλημμελή εκτίμηση του αποδεικτικού υλικού χωρίς να εξειδικεύει τα στοιχεία από τα οποία αυτό προκύπτει. Περαιτέρω, προβάλλει ότι η εκκαλούμενη απόφαση ορθώς κατέληξε στην ανωτέρω κρίση, αφού εκτίμησε ορθώς τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης και τα προσκομισθέντα αποδεικτικά στοιχεία.
9. Επειδή, κατ’ αρχάς, ο ισχυρισμός της εφεσίβλητης περί αοριστίας της κρινόμενης έφεσης είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, καθόσον το εκκαλούν με τον ως άνω λόγο έφεσης, όπως προβάλλεται, αποδίδει επαρκώς ορισμένη πλημμέλεια στην εκκαλούμενη απόφαση, με επίκληση συγκεκριμένων στοιχείων του πραγματικού της υπόθεσης, από τα οποία αυτή (η πλημμέλεια), κατά τους ισχυρισμούς του, προκύπτει. Περαιτέρω, το Δικαστήριο, λαμβάνοντας υπόψη ότι: α) Όπως προκύπτει από το ……/20-10-2015 δελτίο ελέγχου των ελεγκτών υπαλλήλων του Περιφερειακού Υποκαταστήματος του ΙΚΑ – ΕΤΑΜ .... κατά τον επιτόπιο έλεγχο που διενεργήθηκε στις 20-10-2015 και ώρα 10:30΄ στην επιχείρηση της εφεσίβλητης, βρέθηκε να απασχολείται ως εκδοροσφαγέας ο ... , ο οποίος δήλωσε ενυπόγραφα στο οικείο Δελτίο Ελέγχου ότι προσλήφθηκε στην επιχείρησή της με την ανωτέρω ειδικότητα το έτος 1991, πλην όμως δεν αναγραφόταν σε ισχύοντα πίνακα προσωπικού της επιχείρησης, β) η προσκομιζόμενη ένορκη βεβαίωση του ...., ο οποίος σε χρόνο μεταγενέστερο του ελέγχου ανακάλεσε την ενώπιον των ελεγκτικών οργάνων δήλωσή του περί απασχόλησής του στην επιχείρηση της εφεσίβλητης κατά τον κρίσιμο χρόνο του ελέγχου, δεν μπορεί, κατά την ελεύθερη εκτίμησή της από το Δικαστήριο (άρθρο 148 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας), να αντιταχθεί στην αυθόρμητη αρχική δήλωσή του, ούτε μπορεί να αντιταχθεί στην τελευταία η ομοίως μεταγενέστερη δήλωσή του ότι κατά το χρόνο του ελέγχου βρισκόταν στην επιχείρηση προκειμένου να διαπραγματευθεί την επαναπρόσληψή του, αφού, κατά τα δεδομένα της κοινής πείρας, τυχόν διαπραγμάτευση με αυτό το σκοπό δεν θα λάμβανε χώρα στο χώρο παροχής της εργασίας και κατά την παροχή αυτής και γ) οι προσκομιζόμενες ένορκες βεβαιώσεις της λογίστριας της εφεσίβλητης και του προέδρου του Σωματείου Εκδοροσφαγέων - κατά την ελεύθερη εκτίμησή τους - δεν μπορούν να ανατρέψουν τις ως άνω διαπιστώσεις του ελέγχου, το μεν λόγω της σχέσης εξάρτησης της πρώτης από την εφεσίβλητη, το δε λόγω της ιδιότητας του δεύτερου, η οποία δεν συνδέεται με δυνατότητα γνώσης των προσώπων που απασχολούσε στην επιχείρησή της με την ειδικότητα αυτή η εφεσίβλητη κατά τον κρίσιμο χρόνο, κρίνει ότι η εφεσίβλητη δεν ανέτρεψε το μαχητό τεκμήριο περί υπάρξεως σχέσης εξαρτημένης εργασίας μεταξύ της ιδίας και του...., επομένως υπέπεσε στην παράβαση της μη αναγραφής του εν λόγω εργαζόμενου στον ισχύοντα πίνακα προσωπικού της επιχείρησής της. Ως εκ τούτου, το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, που έκρινε αντίθετα, έσφαλε, συνεπώς, η εκκαλούμενη απόφαση πρέπει να εξαφανισθεί κατά το κεφάλαιό της αυτό, κατ’ αποδοχή ως βάσιμου του σχετικού λόγου της κρινόμενης έφεσης.
10. Επειδή, περαιτέρω, πρέπει να δικασθεί η ……/29-12-2015 προσφυγή, κατά το αντίστοιχο κεφάλαιό της. Κατά πρώτο λόγο, η προσφεύγουσα προβάλλει ότι η ένδικη πράξη επιβολής προστίμου είναι ακυρωτέα, διότι η Φ. 11321/11115/802/2014 Υπουργική Απόφαση, δυνάμει της οποίας εκδόθηκε, κείται εκτός της νομοθετικής εξουσιοδότησης που παρασχέθηκε με τις διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 20 του Ν. 4255/2014, καθόσον καίτοι με την παρ. 6 του άρθρου 20 του Ν. 4255/2014 δίδεται η δυνατότητα στον αρμόδιο Υπουργό να ρυθμίσει - εξειδικεύσει συγκεκριμένα ζητήματα εντός της παρεχομένης ρυθμιστικής αρμοδιότητας και συγκεκριμένα το ύψος του προστίμου, τον τρόπο υπολογισμού του, τη διαδικασία επιβολής, τον τρόπο και τον χρόνο διαβίβασης των εκθέσεων και δελτίων ελέγχου μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών και κάθε άλλο ειδικό θέμα ή αναγκαία λεπτομέρεια που αφορά την εφαρμογή των προηγούμενων παραγράφων, εντούτοις δια της επίμαχης υπουργικής απόφασης εισάγονται το πρώτον νέες ρυθμιστικές διατάξεις, όπως η πρόβλεψη περί μη δικαιώματος προηγούμενης ακρόασης. Συναφώς προβάλλει ότι η εν λόγω Υ.Α. εκδόθηκε καθ' υπέρβαση και του χρονικού ορίου που έθεσε ο νομοθέτης, καθώς ενώ η τελευταία έπρεπε να εκδοθεί το αργότερο την 10η-5-2014, εξεδόθη την 2η-6-2014. Ωστόσο, ο ισχυρισμός αυτός είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, καθώς, σύμφωνα με όσα έγιναν ερμηνευτικώς δεκτά στην 5η σκέψη η Φ.11321/11115/802/2-6-2014 υπουργική απόφαση, περιέχει ρυθμίσεις για το ύψος, τον τρόπο υπολογισμού και τη διαδικασία επιβολής του επίμαχου προστίμου – στην οποίαν ανάγεται, ανεξαρτήτως άλλων, και η πρόβλεψη περί μη προηγούμενης κλήσης σε ακρόαση - ως εκ τούτου, δε, κείται εντός των ορίων της εξουσιοδοτικής διάταξης του άρθρου 20 παρ. 2 του ν. 4255/2014, δια της οποίας παρέχεται εξουσιοδότηση ειδική και συγκεκριμένη. Περαιτέρω, κατά γενική αρχή του διοικητικού δικαίου, η οποία αποτυπώνεται ήδη στο άρθρο 10 παρ. 5 του – κυρωθέντος με το άρθρο πρώτο του ν. 2690/1999 (Α΄ 45) - Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας, η προθεσμία προς άσκηση της κανονιστικής αρμοδιότητας της Διοίκησης είναι, κατ’ αρχήν, ενδεικτική, εκτός εάν προκύπτει σαφώς το αντίθετο από την εξουσιοδοτική διάταξη (βλ. Σ.τ.Ε. 3973/2009 Ολομ., 1932/2013, 3997/2014), στην ένδικη δε περίπτωση, η προθεσμία που τάσσεται από τη διάταξη της παραγράφου 2 του άρθρου 20 του ν. 4255/2014, δεν προβλέπεται στο νόμο ως αποκλειστική, ούτε προκύπτει ότι η βούληση του νομοθέτη είναι να έχει τέτοιο χαρακτήρα η προθεσμία αυτή. Επομένως, τούτη δεν έχει αποκλειστικό, αλλά ενδεικτικό χαρακτήρα, η δε έκδοση της κρίσιμης Κ.Υ.Α. λίγες μόλις ημέρες μετά την πάροδο της ως άνω προθεσμίας, αλλά, πάντως, εντός ευλόγου χρόνου από αυτήν, δεν καθιστά την εν λόγω Κ.Υ.Α. ακυρωτέα ως εκδοθείσα αναρμοδίως κατά χρόνο, απορριπτομένου του περί του αντιθέτου προβαλλόμενου λόγου ως αβάσιμου (βλ. και ΔΕφ Αθ 2586/2025).
11. Επειδή, περαιτέρω, η προσφεύγουσα προβάλλει ότι η ένδικη πράξη επιβολής προστίμου είναι ακυρωτέα, λόγω του ότι η επιτροπή ελέγχου δεν συγκροτήθηκε νομίμως, καθόσον στις διατάξεις της ως άνω εφαρμοστέας ΥΑ και στη σχετική εγκύκλιο του ΙΚΑ (με αριθμό 48/2014) ορίζεται ρητά ότι οι έλεγχοι διεξάγονται αποκλειστικά από ελεγκτές της Ε.ΥΠ.Ε.Α. και υπαλλήλους των (τοπικών) υποκαταστημάτων ΙΚΑ – ΕΤΑΜ, ενώ στην προκείμενη περίπτωση ο ένδικος έλεγχος διεξήχθη μόνο από τους υπαλλήλους του υποκαταστήματος Ι.Κ.Α. - Ε.Τ.Α.Μ. Ωστόσο ο ισχυρισμός αυτός είναι απορριπτέος προεχόντως ως ερειδόμενος σε εσφαλμένη νομική προϋπόθεση, καθόσον η πρόβλεψη με τις διατάξεις του άρθρου 1 της ΥΑ Φ.11321/11115/802/2-6-2014 ότι «Ελεγκτές της Ε.ΥΠ.Ε.Α. και αρμόδιοι υπάλληλοι του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ που κατά τον επιτόπιο έλεγχο διαπιστώνουν τη μη αναγραφή εργαζομένου στον ισχύοντα πίνακα προσωπικού που τηρείται από τον εργοδότη, επιβάλλουν διοικητική κύρωση ….», δεν έχει την έννοια της άσκησης της αρμοδιότητας του ελέγχου από κοινού. Περαιτέρω, ο προβαλλόμενος από την προσφεύγουσα λόγος ότι συντρέχει περίπτωση παραβίασης ουσιώδους τύπου της διαδικασίας, εξαιτίας του ότι δεν κλήθηκε πριν την έκδοση της ένδικης πράξης επιβολής προστίμου να εκθέσει τις απόψεις της, κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 20 παρ. 2 του Συντάγματος, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος σύμφωνα με όσα έγιναν ερμηνευτικώς δεκτά στην έκτη σκέψη. Ακολούθως, ο λόγος προσφυγής ότι δεν συντρέχει η ουσιαστική προϋπόθεση για την επιβολή του προστίμου, ήτοι η ύπαρξη, κατά το χρόνο του ελέγχου, σχέσης εξαρτημένης εργασίας μεταξύ της ίδιας (προσφεύγουσας) και του ..., είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, σύμφωνα με όσα κρίθηκαν στην ένατη σκέψη. Εξάλλου, ο λόγος ότι η προσβαλλόμενη πράξη δεν φέρει πλήρη αιτιολογία, είναι απορριπτέος ως αλυσιτελής, καθόσον τα Διοικητικά Δικαστήρια δεν προβαίνουν σε ακύρωση της προσβληθείσας ενώπιόν τους διοικητικής πράξης για λόγους αναγόμενους στη νομιμότητα ή την επάρκεια της αιτιολογίας της εν λόγω πράξεως, αλλά προβαίνουν τα ίδια, ως Δικαστήρια ουσίας, σε κρίση επί της διαφοράς, ερευνώντας εάν συντρέχουν οι απαιτούμενες από τον νόμο προϋποθέσεις για την έκδοση της συγκεκριμένης πράξης, έχοντας εξουσία να αναπληρώσουν τις ελλείψεις της αιτιολογίας της με τις, κατά την εκτίμησή τους, διαπιστώσεις, προκειμένου να διαμορφώσουν, εν τέλει, με τη σχετική απόφασή τους, την ένδικη έννομη σχέση (ΣτΕ 555/2025, 2455/2016, 1818/2015). Τέλος, οι λόγοι προσφυγής περί παραβιάσεως των αρχών της επιείκειας και της χρηστής διοίκησης, κατά την επιβολή του ένδικου προστίμου, καθώς και της αρχής της αναλογικότητας, όσον αφορά στην επιμέτρησή του, είναι, σύμφωνα με όσα έγιναν ερμηνευτικώς δεκτά στην έκτη σκέψη, απορριπτέοι ως αβάσιμοι.
12. Επειδή, κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η κρινόμενη προσφυγή κατά της ……/29-10-2015 πράξης επιβολής προστίμου (ΠΕΠ) του Υποκαταστήματος .... του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη κατά το κεφάλαιό της ΠΕΠ με το οποίο επιβλήθηκε σε βάρος της προσφεύγουσας πρόστιμο ύψους 10.550,54 ευρώ, για την παράβαση της παράλειψης αναγραφής ενός εργαζόμενου στον πίνακα προσωπικού της επιχείρησής της. Περαιτέρω, από το καταβληθέν παράβολο πρέπει να καταπέσει υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου ποσό 50 ευρώ, να συμψηφιστεί δε η δικαστική δαπάνη μεταξύ των διαδίκων (άρθρο 275 παρ.1 εδ. γ΄ του ΚΔΔ).
ΔΙΑ ΤΑΥΤΑ
Δέχεται εν μέρει την έφεση.
Εξαφανίζει την 822/2022 οριστική απόφαση του Μονομελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου ...., κατά το μέρος με το οποίο δέχθηκε την ……/29-12-2015 προσφυγή και ακύρωσε την ……/29-10-2015 πράξη επιβολής προστίμου του Υποκαταστήματος .... του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ κατά το κεφάλαιό αυτής με το οποίο επιβλήθηκε σε βάρος της εφεσίβλητης πρόστιμο ύψους 10.550,54 ευρώ.
Δικάζει την προσφυγή κατά το ως άνω κεφάλαιό της και
Απορρίπτει αυτήν.
Διατάσσει την κατάπτωση υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου ποσού πενήντα (50) ευρώ από το καταβληθέν παράβολο.
Συμψηφίζει τη δικαστική δαπάνη μεταξύ των διαδίκων.
Η απόφαση δημοσιεύθηκε στη Λάρισα στο ακροατήριο του Δικαστηρίου σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στις 11-2-2026.
Η ΔΙΚΑΣΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ