ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΕΦΕΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
ΤΜΗΜΑ 15°
ΑΡΙΘΜΟΣ 2899/2025
Αποτελούμενο από τη Δικαστή Αγγελική Χατζηδάκη, Εφέτη και από τη Γραμματέα Ελένη Λιάσκου.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριο του, στις 21 Νοεμβρίου 2024, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Του εκκαλούντος: …., κατοίκου …., οδός …., με ΑΦΜ …., ο οποίος παραστάθηκε μετά των πληρεξουσίων δικηγόρων του Αλέξανδρου Μανώλαρου (Α.Μ …. Δ.Σ….) και Χρήστου Σαλάτα (AM …. ….) της ΔΕ ΚΙΜΩΝ Ε.ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ- ΧΡΗΣΤΟΣ Ν.ΣΑΛΑΤΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ (AM …).
Της εφεσίβλητης: Της εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία «...» και τον διακριτικό τίτλο «...ΕΠΕ», που εδρεύει στην ….-Αττικής, οδός …. και εκπροσωπείται νόμιμα, με ΑΦΜ …., η οποία εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Ευαγγελία Παρασκευοπούλου (AM ….), με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ.
Η ενάγουσα και ήδη εφεσίβλητη ζήτησε να γίνει δεκτή η από 20.01.2015 (αριθμ. καταθ. .../2015) αγωγή της, ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Επί της ως άνω αγωγής, εκδόθηκε η με αριθμό 11867/2018 απόφαση του ανωτέρω Δικαστηρίου η οποία, διέταξε την επανάληψη της συζήτησης της αγωγής και τη διενέργεια πραγματογνωμοσύνης. Ακολούθως, με την από 11-07-2019 (αριθμ. καταθ. .../2019) κλήση της ενάγουσας, επανήλθε προς συζήτηση η από 20- 01-2015 αγωγή της. Επ' αυτής εκδόθηκε η εκκαλουμένη με αριθμό 10179/2021 οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία έκανε μέρει δεκτή αυτήν. Κατά των ως άνω αποφάσεων παραπονείται ο εναγόμενος και ήδη εκκαλών με την από 07.12.2021 έφεσή του που κατατέθηκε στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου Αθηνών την 08.12.2021 με αριθμό κατάθεσης δικογράφου .../2021 και αντίγραφο αυτής στη Γραμματεία του παρόντος Δικαστηρίου (ΓΑΚ/ΑΚΔ: .../2021), της οποίας η συζήτηση προσδιορίστηκε για τη δικάσιμο της 18-05- 2023, κατά την οποία η συζήτηση ματαιώθηκε λόγω αναστολής της λειτουργίας των πολιτικών δικαστηρίων ενόψει της διεξαγωγής των εθνικών εκλογών και επαναπροσδιορίστηκε οίκοθεν για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας.
Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης οι πληρεξούσιοι δικηγόροι του εκκαλούντος, παραστάθηκαν στο ακροατήριο του Δικαστηρίου και αναφέρθηκαν στις προτάσεις που κατέθεσαν. Η πληρεξούσια δικηγόρος της εφεσίβλητης κατέθεσε εμπρόθεσμα τις προτάσεις της και παραστάθηκε στο ακροατήριο του Δικαστηρίου τούτου με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 ΚΠολΔ.
Στην προκειμένη περίπτωση η από 07.12.2021 (.../2021) έφεση κατά της 10179/2021 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών (και της συμπροσβαλλόμενης με αριθμό 11.867/2018 μη οριστικής απόφασης), το οποίο δίκασε την αγωγή της ενάγουσας και ήδη εφεσίβλητης κατά την τακτική διαδικασία, έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρο 518 αρ. 2 ΚΠολΔ), αφού αυτή ασκήθηκε μέσα στην προθεσμία των δύο (2) ετών από την δημοσίευση της εκκαλουμένης, που έλαβε χώρα στις 17- 11-2021 και κατατέθηκε στη Γραμματεία του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου στις 08-12-2021, αφού δεν προκύπτει, ούτε οι διάδικοι επικαλούνται, επίδοση αυτής. Είναι επομένως παραδεκτή και πρέπει να ερευνηθεί το παραδεκτό και βάσιμο των επιμέρους λόγων της κατά την ίδια διαδικασία (άρθρο 533 παρ.1 ΚΠολΔ), εφόσον για το παραδεκτό της συζήτησής της καταβλήθηκε το νόμιμο με αριθμό …./2021 παράβολο κατ' άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ.
Η ενάγουσα και ήδη εφεσίβλητη εξέθετε στην από 20-01-2015 αγωγής της, ότι δυνάμει συμβολαιογραφικού προσυμφώνου κατήρτισε με τον εναγόμενο σύμβαση μίσθωσης έργου για την κατασκευή, με το σύστημα της αντιπαροχής, πολυώροφης οικοδομής επί οικοπέδου συνιδιοκτησίας των διαδίκων, ευρισκόμενο στον Δήμο ... Αττικής. Ότι κατόπιν συμφωνίας σύστασης οριζοντίων ιδιοκτησιών στην οικοδομή και με βάσει τα ποσοστά συνιδιοκτησίας του εναγομένου, περιήλθαν στην κυριότητα του τελευταίου οι υπ' αριθμ. Α-1 και Δ-1 οριζόντιες ιδιοκτησίες του πρώτου και τετάρτου ορόφου αντίστοιχα, το μη κοινόχρηστο τμήμα του δώματος της οικοδομής, η με στοιχείο Ρ-7 ανοικτή θέση στάθμευσης αυτοκινήτου του ισογείου- pilotis, η με στοιχείο Ρ-8 ανοικτή θέση στάθμευσης αυτοκινήτου του ισογείου- pilotis, οι υπ' αριθμ. ΑΠ-2 και ΑΠ-3 αποθήκες του υπογείου και μία θέση στάθμευσης του υπογείου της οικοδομής. Ότι κατόπιν προφορικής συμφωνίας των διαδίκων, η οποία καταρτίστηκε περί τα μέσα Ιουνίου του 2009, η ενάγουσα ανέλαβε περαιτέρω την υποχρέωση να εκτελέσει και εκτέλεσε τις αναλυτικώς αναφερόμενες στην αγωγή κατά είδος, ποσότητα και τιμή κόστους, ανά μονάδα και αθροιστικά, πρόσθετες εργασίες για τις οποίες συμφωνήθηκε το εργολαβικό τίμημα να προκόψει απολογιστικά, από το αντικειμενικό κόστος κατασκευής (αξία υλικών, αμοιβή εργατοτεχνιτών) προσαυξημένο κατά 20%. Ότι μεταξύ των ως άνω εργασιών περιλαμβάνονταν και αυθαίρετες κατασκευές στις οριζόντιες ιδιοκτησίες του εναγομένου, που έγιναν κατόπιν εντολής και για λογαριασμό του. Ότι με την ολοκλήρωση κατασκευής των οριζόντιων ιδιοκτησιών, κατά τον μήνα Φεβρουάριο του 2010, υπολογίστηκε απολογιστικά το εργολαβικό αντάλλαγμα για τις πρόσθετες αυτές εργασίες της ενάγουσας και ανήλθε στο ποσό των 36.410,20 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α επί του τιμολογίου που θα εκδιδόταν για την εν λόγω αγωγική αξίωση, το οποίο ποσό ο εναγόμενος αρνείται να καταβάλει στην ενάγουσα, μολονότι κλήθηκε προς τούτο από την τελευταία. Ότι επιπλέον, εξαιτίας των αυθαίρετων ως άνω κατασκευών που είχαν γίνει στις οριζόντιες ιδιοκτησίες του εναγομένου, όπως αυτές περιγράφονται και διαπιστώθηκαν με την από 23-07-2010 έκθεση αυτοψίας της Διεύθυνσης Πολεοδομίας Ανατολικής Αττικής, διατάχθηκε η διακοπή εργασιών της όλης οικοδομής και κατέστη αδύνατη η σύνδεσή της με τα δίκτυα παροχής ύδατος και ηλεκτρικού ρεύματος. Ότι προς αποκατάσταση της σύνδεσης της οικοδομής με τα προαναφερόμενα δίκτυα, κατόπιν και των από 11-04-2011 και 30-06-2011 εξώδικων προσκλήσεων του εναγομένου, η ενάγουσα αναγκάστηκε να καθαιρέσει τις αυθαίρετες κατασκευές, εκτελώντας τις επαρκώς εκτιθέμενες -κατά είδος, ποσότητα και μονάδα μέτρησης- στην αγωγή εργασίες. Ότι η αμοιβή της ενάγουσας για την εκτέλεση ως άνω εργασιών (κατεδαφίσεις) έμεινε ακαθόριστη και προσδιορίζεται από αυτή με αντικειμενικά στοιχεία, ήτοι το κόστος πληρωμής του εργατοτεχνικού προσωπικού που απασχολήθηκε, προσαυξανόμενο κατά ποσοστό 20% επί του συνολικού κόστους ως εργολαβική αμοιβή της, ανερχόμενη στο ποσό των 3.512,90 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α επί του τιμολογίου που θα εκδιδόταν για την εν λόγω αγωγική αξίωση, το οποίο όφειλε να της καταβάλει ο εναγόμενος την 30-07-2011, οπότε ολοκληρώθηκαν οι κατεδαφίσεις. Με βάση το παραπάνω περιεχόμενο, ενάγουσα ζήτησε να υποχρεωθεί ο εναγόμενος, με απόφαση προσωρινά εκτελεστή, να της καταβάλει: α) το ποσό των 36.410,20 ευρώ με το νόμιμο τόκο από 08-02- 2010, οπότε αποπερατώθηκαν οι επίμαχες συμφωνημένες πρόσθετες εργασίες στο αναληφθέν έργο και β) το ποσό των 3.512,90 ευρώ, για τις πρόσθετες εργασίες κατεδάφισης με το νόμιμο τόκο από 30-07-2011, άλλως από την επίδοση της με αριθμ. καταθ..../2012 όμοιας αγωγής που άσκησε η ενάγουσα ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και την οποία αξίωση επανέφερε αυτή με την υπό κρίση αγωγή, κατόπιν απόρριψής της με αμετάκλητη απόφαση ως αόριστη, ήτοι από 15-03-2012, άλλως από την επίδοση της ένδικης αγωγής μέχρι την εξόφληση και να καταδικαστεί ο εναγόμενος στη δικαστική της δαπάνη. Η αγωγή αυτή δικάστηκε αντιμωλία των διαδίκων και εκδόθηκε αρχικά η με αριθμό 11867/2018 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η οποία αφού απέρριψε ως απαράδεκτο λόγω δεδικασμένου (ήδη κριθέν ως αόριστο με την υπ' αριθμ. 6319/2014 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών) το αίτημα περί καταβολής του ποσού των 3.512,90 ευρώ, για τις πρόσθετες εργασίες κατεδάφισης έκρινε νόμιμη την αγωγή κατά τα λοιπά, στηριζόμενη στις διατάξεις των 361, 681 επ., 694 ΑΚ και 907, 908 και 176 ΚΠολΔ και διέταξε την επανάληψη της συζήτησης και τη διενέργεια πραγματογνωμοσύνης, διορίζοντας πραγματογνώμονα τον ... ..., πολιτικό μηχανικό. Ακολούθως, με την από 11-07- 2019 (αριθμ. καταθ. .../2019) κλήση, επανήλθε προς συζήτηση η ως άνω από 20-01- 2015 αγωγή, για την οποία εκδόθηκε η εκκαλουμένη, η οποία έκανε εν μέρει δεκτή την αγωγή αυτή και υποχρέωσε τον εναγόμενο να καταβάλει στην ενάγουσα το συνολικό ποσό των 23.450,17 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της από 14-02-2012 αγωγής μέχρι την εξόφληση, κήρυξε την απόφαση προσωρινά εκτελεστή για το ποσό των 15.000 ευρώ και επέβαλε σ' αυτόν τα δικαστικά έξοδα της ενάγουσας. Κατά της απόφασης αυτής παραπονείται ο εναγόμενος, με την κρινόμενη έφεση, για τους αναφερόμενους σε αυτήν λόγους, που ανάγονται σε εσφαλμένη ερμηνεία του νόμου και πλημμελή εκτίμηση των αποδείξεων, κατά τα ειδικότερα εκτιθέμενα παρακάτω και ζητεί την εξαφάνιση της προκειμένου να απορριφθεί η αγωγή της ενάγουσας/εφεσίβλητης.
Από το συνδυασμό των άρθρων 15 και 17 του ν.1337/1983, 22 του ν. 1577/1985 (Γ.Ο.Κ.), 4 του α.ν. 410/1908, όπως η παρ. 1 αυτού αντικαταστάθηκε με τα άρθρα 2 και 3 τΰυ ν. 651/1977, σαφώς συνάγονται, εκτός άλλων, και τα εξής: (α) Ότι κάθε εργασία δομήσεως, που επιτρέπεται να γίνει, υπό τις ισχύουσες διατάξεις, εντός οιουδήποτε οικισμού ή εκτός αυτού, πρέπει να μην εκτελείται άνευ αδείας της αρμόδιας Αρχής. Κάθε δε εργασία δομήσεως, που εκτελείται άνευ αδείας της αρμόδιας Αρχής, θεωρείται αυθαίρετη. Ο χαρακτηρισμός κατασκευής τινός ως αυθαίρετης, η επιβολή προστίμου και η κατεδάφιση αυτής γίνεται με απόφαση του προϊσταμένου της, κατά τόπον, αρμόδιας Πολεοδομικής Αρχής και ότι πλέον τούτων, ήτοι της επιβολής προστίμου και της κατεδαφίσεως της αυθαίρετης κατασκευής, επιβάλλονται και ποινικές κυρώσεις εις βάρος του ιδιοκτήτη και του εργολάβου οικοδομών, που ανέλαβε την εκτέλεση της αυθαιρέτου κατασκευής. Και, (β) ότι παρά τις ως άνω αυστηρές διοικητικές και ποινικές κυρώσεις, που προβλέπονται για τα αυθαίρετα κτίσματα, ο νομοθέτης, με τις άνω διατάξεις, θέλησε να απαγορεύσει μόνο την παροχή του εργολάβου, ήτοι την κατασκευή του κτίσματος χωρίς άδεια της αρμόδιας Πολεοδομικής Αρχής και όχι και τη σύμβαση εργολαβίας, που καταρτίζεται μεταξύ του κυρίου του ακινήτου και του εργολάβου, για την κατασκευή του αυθαιρέτου κτίσματος. Δηλαδή στην άνω περίπτωση η σύμβαση εργολαβίας είναι έγκυρη και έχει εφαρμογή και επ' αυτής η διάταξη του άρθρου 365 του ΑΚ, καθώς και εκείνες των άρθρων 362 - 364 του ίδιου Κώδικα, στις οποίες παραπέμπει η άνω διάταξη. Ειδικότερα: 1) αν ο εργολάβος αγνοεί, ανυπαιτίως, κατά την κατάρτιση της συμβάσεως εργολαβίας, ότι για την κατασκευή του κτίσματος, που ανέλαβε να ανεγείρει, χρειάζεται άδεια της αρμόδιας Πολεοδομικής Αρχής, τότε αυτός (εργολάβος) απαλλάσσεται από την υποχρέωση, που πηγάζει από τη σύμβαση αυτή, 2) αν ο εργολάβος γνωρίζει ή υπαιτίως αγνοεί ότι για την εκτέλεση του ως άνω έργου χρειάζεται άδεια της αρμόδιας Πολεοδομικής Αρχής, τότε υποχρεούται στο διαφέρον εκπληρώσεως, ήτοι σε αποζημίωση του εργοδότη για τη ζημία που έπαθε από τη μη εκπλήρωση της παροχής του εργολάβου και, 3) αν η εκτέλεση του ως άνω έργου γίνεται χωρίς άδεια της αρμόδιας Πολεοδομικής Αρχής, τότε εφαρμόζεται η διάταξη του άρθρου 300 ΑΚ, ήτοι παρέχεται η ευχέρεια στο Δικαστήριο να επιδικάσει μειωμένη αποζημίωση, ή να απαλλάξει εντελώς τον εργολάβο. Στην περίπτωση όμως που και οι δύο συμβαλλόμενοι τελούσαν εν γνώσει της απαγορεύσεως και ήθελαν, ακριβώς, υπόσχεση της απαγορευμένης παροχής, ως τοιαύτης, ήτοι απέβλεπαν και οι δυο, με τη σύμβαση αυτή, στην εν γνώσει τους εκτέλεση παρανόμως των οικοδομικών εργασιών, που συμφώνησαν να εκτελεσθούν χωρίς άδεια της αρμόδιας Πολεοδομικής Αρχής, τότε πρέπει να γίνει δεκτό ότι είναι άκυρη και η ως άνω σύμβαση εργολαβίας και όχι μόνον η παροχή του εργολάβου για έλλειψη προθέσεως παραγωγής εννόμου αποτελέσματος. Εάν δε οι συμβαλλόμενοι έχουν εκπληρώσει τις παροχές τους, δικαιούνται να τις απαιτήσουν κατά τις περί αδικαιολογήτου πλουτισμού διατάξεις και μάλιστα για αιτία παράνομη, κατά τα άρθρα 904 επ.ΑΚ). Ήτοι ειδικότερα, ο μεν εργοδότης δικαιούται να απαιτήσει την αμοιβή, που κατέβαλε στον εργολάβο, ο δε εργολάβος δικαιούται να απαιτήσει, κατ' αναλογίαν αυτών, που ισχύουν επί άκυρου συμβάσεως εργασίας, μόνο την απόδοση της ωφελείας, που αποκόμισε ο εργοδότης, από την εκτέλεση της ως άνω παρανόμου παροχής του, η οποία (ωφέλεια), στη συγκεκριμένη περίπτωση, θα συνίσταται στο χρηματικό ποσό, που θα δαπανούσε ο εργοδότης για την εκτέλεση του ίδιου ως άνω έργου, κατά τον ίδιο ως άνω τόπο και χρόνο και με τις ίδιες ως άνω συνθήκες και περιστάσεις, αν υπήρχε η άδεια της αρμόδιας Πολεοδομικής Αρχής, για την εκτέλεση του ως άνω έργου και όχι με βάση τις διατάξεις περί μίσθωσης έργου (ΑΠ 1026/2019, ΑΠ 1401/1994, ΕφΘεσ.2308/2014, όλες δημ. σε ΤΝΠ Νόμος, ΕφΘεσ. 1479/1999 Αρμ.2000.623).
Η υπό κρίση αγωγή με το ως άνω περιεχόμενο και ειδικότερα αναφορικά με το αιτούμενο ποσό των 36.410,20 ευρώ, που αφορά το εργολαβικό αντάλλαγμα για τις πρόσθετες εργασίες στις οριζόντιες ιδιοκτησίες του εναγόμενου/εκκαλούντος, είναι ορισμένη κατ' άρθρο 118 και 216 ΚΠολΔ, αφού αναφέρει αναλυτικώς το είδος, την ποσότητα και τιμή κόστους, ανά μονάδα και αθροιστικά, τις εν λόγω πρόσθετες εργασίας, για τις οποίες συμφωνήθηκε το εργολαβικό τίμημα να προκόψει απολογιστικά από το αντικειμενικό κόστος κατασκευής (ήτοι αξία υλικών και αμοιβή εργατοτεχνιτών) προσαυξημένο κατά ποσοστό 20%, ενώ δεν απαιτείται να αναφέρονται στο αγωγικό δικόγραφο, κατά ποσότητα, είδος και εργοστάσιο κατασκευής τα προβλεπόμενα υλικά βάσει της Γενικής Συγγραφής Υποχρεώσεων που υπογράφηκε μεταξύ των διαδίκων, ούτε το εργοστάσιο κατασκευής αυτών που τοποθετήθηκαν, ο τύπος τους ή το σημείο τοποθέτησης αυτών στις οριζόντιες ιδιοκτησίες (αν και γίνεται σχετική αναφορά στους ενσωματωμένους στο αγωγικό δικόγραφο πίνακες), όπως αβάσιμα ισχυρίζεται ο εκκαλών με τον πρώτο λόγο της έφεσής του που βάλλει κατά της κρίσης της συμπροσβαλλόμενης με την εκκαλουμένη μη οριστικής απόφασης με αριθμό 11867/2018, που έκρινε ορισμένη την αγωγή ως προς το ως άνω κονδύλιό της, ο οποίος (λόγος) πρέπει ν' απορριφθεί. Περαιτέρω, όμως, μη νόμιμο τυγχάνει, από το ως άνω αιτούμενο κονδύλιο, αυτό που αφορά τις πρόσθετες εργασίες, που έγιναν για αυθαίρετες κατασκευές στις οριζόντιες ιδιοκτησίες του εναγομένου, καθόσον κατά τα επικαλούμενα στην αγωγή, για την κατασκευή αυτών, με εντολή και για λογαριασμό του εναγομένου, δεν υπήρχε η απαιτούμενη κατά νόμον οικοδομική άδεια, όπως διαπιστώθηκε μετά από σχετική αυτοψία των αρμόδιων οργάνων της Διεύθυνσης Πολεοδομίας Ανατολικής Αττικής (που έλαβε χώρα στις 23.07.2010) και μετά την οποία διατάχθηκε, με το υπ' αριθμό .../2010 έγγραφο αυτής, η διακοπή οικοδομικών εργασιών της όλης οικοδομής, το γεγονός, δε, αυτό γνώριζε και η ενάγουσα κατασκευαστική εταιρεία, όπως συνομολογεί στο αγωγικό δικόγραφο. Κατά τούτο εφόσον και η ενάγουσα τελούσε εν γνώσει της υπερβάσεως της οικοδομικής αδείας, ήτοι και τα δύο συμβαλλόμενα μέρη απέβλεψαν στην εν γνώσει τους εκτέλεση παρανόμως των οικοδομικών εργασιών που συμφώνησαν να εκτελεσθούν χωρίς άδεια της αρμόδιας πολεοδομικής Αρχής, τότε πρέπει να γίνει δεκτό το ότι η μεταξύ τους σύμβαση έργου κατά το μέρος που αφορά τις πρόσθετες αυτές εργασίες είναι άκυρη (βλ. ΑΠ 1033/2009 αδημ., ΑΠ 1401/1994 ΕλΔ 38.839, Γαζή στην ΕρμΑΚ άρθ. 365 αριθ. 3, Σταθόπουλο σε Γεωργιάδη -Σταθόπουλο ΑΚ άρθ. 365 αριθ. 6), οπότε και η εργολήπτρια εταιρία - ενάγουσα δικαιούται να ζητήσει, κατ' αναλογίαν αυτών που ισχύουν σε περίπτωση άκυρης συμβάσεως εργασίας, μόνο την απόδοση της ωφέλειας που αποκόμισε ο εναγόμενος εργοδότης από την εκτέλεση της παραπάνω παράνομης παροχής, κατά τις διατάξεις περί αδικαιολογήτου πλουτισμού, η οποία ωφέλεια στη συγκεκριμένη περίπτωση θα συνίσταται στο χρηματικό ποσό που θα δαπανούσε ο εργοδότης για την εκτέλεση του ίδιου παραπάνω έργου, κατά τον ίδιο ως άνω τρόπο και χρόνο και με τις ίδιες ως άνω συνθήκες και περιστάσεις, αν υπήρχε άδεια της αρμόδιας Πολεοδομικής Αρχής για την εκτέλεση του παραπάνω έργου (ΕφΑΘ 9405/1997 Επιθεώρηση Δικαίου Πολυκατοικίας 2002 σελ. 145), τέτοια όμως βάση από αδικαιολόγητο πλουτισμό δεν διαλαμβάνει στην αγωγή της η ενάγουσα. Το πρωτοβάθμιο, συνεπώς, δικαστήριο που δέχθηκε ως νόμιμη την αγωγή αδιακρίτως, ως προς όλα τα επί μέρους κονδύλια αυτής, στηριζόμενη στις προαναφερόμενες διατάξεις της σύμβασης έργου, στο σύνολό της, έσφαλε. Κατόπιν τούτου σύμφωνα με όσα στη μείζονα σκέψη της παρούσας εκτέθηκαν, το παρόν Δικαστήριο εξετάζοντας τη νομιμότητα και το παραδεκτό αυτής, κατόπιν και του σχετικού βάσιμου τρίτου λόγου της υπό κρίση έφεσης, κρίνει ότι έπρεπε η αγωγή να απορριφθεί ως μη νόμιμη, εφόσον δεν στηρίζεται στο νόμο, ως προς την αιτούμενη αμοιβή τη σχετική με τις πρόσθετες εργασίες που δεν καλύπτονται από την εκδοθείσα οικοδομική άδεια και να απορριφθεί η αγωγή ως προς τα κάτωθι κονδύλια, που περιλαμβάνονται στον ενσωματωμένο στην αγωγή πίνακα, ως μη νόμιμη: Α. για τις εργασίες στο δώμα της οικοδομής με στοιχείο 1 (διαχωριστικός τοίχος και μπάρμπεκιου στο δώμα), με στοιχείο 2 (τραπέζι από οπλισμένο σκυρόδεμα), με στοιχείο 3 (πάγκος με νεροχύτη από μπετόν) και με στοιχείο 4 (κατασκευή στεγάστρου για σπίτι σκύλου) συνολικής εργολαβικής δαπάνης 1.216,5 ευρώ, Β. για τις εργασίες στο Δ 1 διαμέρισμα Δ' ορόφου με στοιχείο 10 (παράθυρα αλουμινίου) με δαπάνη 2.559,5 ευρώ και με στοιχείο 11 (ημιϋπαίθριος χώρος) εργολαβικής δαπάνης 3.234 ευρώ, Γ. για τις εργασίες στο А-l διαμέρισμα Α' ορόφου με στοιχείο 13 (επέκταση τοίχων κουζίνας και καθιστικού κατά 65 εκ.) εργολαβικής δαπάνης 95,5 ευρώ και Δ. για τις εργασίες στο υπόγειο της οικοδομής με στοιχείο 19 (κατασκευή τοίχου στο υπόγειο μεταξύ θέσεων στάθμευσης Ρ1 και Ρ2) με δαπάνη 723,90 ευρώ. Συνεπώς, πρέπει, να εξαφανιστεί η εκκαλουμένη ως προς την ανωτέρω κρίση της, να κρατηθεί η υπόθεση από το παρόν Δικαστήριο, να εξεταστεί και να απορριφθεί η αγωγή ως μη νόμιμη ως προς τα ως άνω κονδύλια συνολικού ύφους 7.829,4 ευρώ. Κατά τα λοιπά η αγωγή είναι νόμιμη και πρέπει να ερευνηθεί ως προς την ουσιαστική της βασιμότητα.
Από το άρθρο 393 παρ. 3 τουΚΠολΔ, ορίζεται, ότι δεν επιτρέπεται να αποδειχθούν με μάρτυρες πρόσθετα σύμφωνα, προγενέστερα, σύγχρονα, ή μεταγενέστερα δικαιοπραξίας, που έχει συνταχθεί εγγράφως, έστω και αν δεν είναι αντίθετα προς το περιεχόμενο του εγγράφου. Εξάλλου, από το άρθρο 394 του ΚΠολΔ ορίζεται, στην μεν παρ. 1 εδ. α' ότι η απόδειξη με μάρτυρες επιτρέπεται σε κάθε περίπτωση αν υπάρχει αρχή έγγραφης απόδειξης, που πηγάζει από έγγραφο που έχει αποδεικτική δύναμη, στην δε παρ. 2 ότι, όταν ο νόμος ή τα μέρη ορίζουν ότι για την δικαιοπραξία χρειάζεται έγγραφο είτε ως συστατικός, είτε ως αποδεικτικός τύπος, η απόδειξη της δικαιοπραξίας με μάρτυρες επιτρέπεται μόνο στην περίπτωση της παραγράφου 1 εδ. γ', ήτοι αν αποδεικνύεται ότι το έγγραφο που έχει συνταχθεί χάθηκε τυχαία. Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών σαφώς προκύπτει ότι όταν υπάρχει αρχή έγγραφης απόδειξης (κατά την ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας), η οποία πηγάζει από έγγραφο που έχει αποδεικτική δύναμη, επιτρέπεται η εμμάρτυρη απόδειξη προσθέτων συμφώνων, προγενεστέρων, συγχρόνων ή μεταγενεστέρων δικαιοπραξίας, η οποία έχει συνταχθεί εγγράφως, έστω και αν αντίκειται στο περιεχόμενο του εγγράφου, εκτός αν η δικαιοπραξία δεν έχει συνταχθεί απλώς εγγράφως, αλλά το έγγραφο ορίζεται από τον νόμο ή είχε ορισθεί από τα μέρη ως συστατικός ή αποδεικτικός τύπος (ΟλΑΠ 487/1982). Υπάρχει δε αρχή έγγραφης απόδειξης κατ' άρθρο 394 παρ. 1 εδ. α' του ΚΠολΔ, όταν το έγγραφο από το οποίο πηγάζει αυτή δεν παρέχει πλήρη απόδειξη για το αποδεικτέο γεγονός αλλά απλή πιθανολόγηση, προς ενίσχυση της οποίας επιτρέπεται και η εμμάρτυρη απόδειξη (ΑΠ 1667/2008, ΑΠ 737/2002, ΑΠ 211/1983 δημ. σε ΤΝΠ Νόμος).
Από τις ένορκες καταθέσεις των μαρτύρων των διαδίκων, που εξετάστηκαν στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου και περιέχονται στα με αριθμό 12608/2018 πρακτικά κατά τη δικάσιμο της 3-5-2018, μετά την οποία εκδόθηκε η συμπροσβαλλόμενη, με την εκκαλουμένη, υπ' αριθμ. 11867/2018 μη οριστική απόφαση, καθώς και από όλα ανεξαιρέτως τα έγγραφα που οι διάδικοι νομίμως επικαλούνται και προσκομίζουν και στον παρόντα βαθμό δικαιοδοσίας, είτε προς άμεση απόδειξη, είτε για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων, κατ' άρθρ. 336 § 3, 339, 340, 390, 395 και 432 επ. ΚΠολΔ (συμπληρωματικά στην τελευταία περίπτωση και με την επιφύλαξης των άρθρων 393 και 394 ΚΠολΔ), χωρίς η ρητή αναφορά ορισμένων εκ των ανωτέρω εγγράφων να προσδίδει σ' αυτά αυξημένη αποδεικτική δύναμη σε σχέση με τα λοιπά επικαλούμενα και προσκομιζόμενα από τους διαδίκους έγγραφα, για τα οποία δεν γίνεται ειδική για το καθένα μνεία, που είναι όμως ισοδύναμα και όλα ανεξαιρέτως συνεκτιμώνται προς σχηματισμό της δικανικής κρίσης (ΑΠ 1628/2003, ΕλλΔ/νη 2004/723), την με αριθμό 124/2019 από 20-6-2019 έκθεση δικαστικής πραγματογνωμοσύνης του πολιτικού μηχανικού ... ..., η οποία εκτιμάται ελεύθερα κατ' άρθρα 387 ΚΠολΔ, ο οποίος διορίστηκε με την ως άνω υπ' αριθμ. 11867/2018 μη οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, από τα προσκομιζόμενα από τον εκκαλούντα παραδεκτώς το πρώτον στη παρούσα δίκη (άρθρα 529 αρ. 1 ΚΠολΔ) έγγραφα, σε συνδυασμό και με τα διδάγματα της κοινής πείρας, που λαμβάνονται υπόψη αυτεπαγγέλτως από το Δικαστήριο (άρθρο 336 παρ. 4 ΚΠολΔ), αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Οι διάδικοι, οι οποίοι είναι συγκύριοι, η μεν ενάγουσα/εφεσίβλητη κατά ποσοστό 25%, ο δε εναγόμενος/εκκαλών κατά ποσοστό 75% εξ' αδιαιρέτου, ενός οικοπέδου που βρίσκεται επί της οδού ... στο Δήμο ... Αττικής, έκτασης 523,70 τ.μ. συμφώνησαν, δυνάμει του υπ' αριθμ. …-2008 προσυμφώνου μεταβίβασης ποσοστών εξ' αδιαιρέτου οικοπέδου-εργολαβικού συμβολαίου της συμβολαιογράφου Αθηνών …., την ανέγερση μιας πολυώροφης οικοδομής, αποτελούμενης από τέσσερις (4) πάνω από το ισόγειο ορόφους, πυλωτή και δώμα, με το σύστημα της αντιπαροχής. Την κατασκευή της εν λόγω οικοδομής ανέλαβε η ενάγουσα-κατασκευαστική εταιρεία. Σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο ως άνω εργολαβικό προσύμφωνο ο εναγόμενος/εκκαλών θα λάμβανε ως αντιπαροχή ποσοστό 376/1000 εξ' αδιαιρέτου επί του οικοπέδου, στο οποίο αντιστοιχούσαν οι κάτωθι οριζόντιες ιδιοκτησίες: α) το υπό στοιχεία Α-1 διαμέρισμα του πρώτου πάνω από ισόγειο-pilotis ορόφου επιφάνειας 64,04 τ.μ, αποτελούμενο από καθιστικό-κουζίνα, ένα δωμάτιο, λουτρό, διάδρομο, δύο ημιυπαίθριους χώρους και εξώστες προς το νότιο και δυτικό όριο αυτού, με ποσοστό συνιδιοκτησίας στο οικόπεδο 130/1000 εξ' αδιαιρέτου, στο οποίο θα ανήκε το δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης της υπό στοιχεία Ρ-8 ανοικτής θέσης στάθμευσης αυτοκινήτου του ισογείου-pilotis, επιφάνειας 11,50 τ.μ, β) το υπό στοιχείο Δ-1 διαμέρισμα του τετάρτου πάνω από το ισόγειο-pilotis ορόφου, επιφάνειας 110,98 τ.μ, αποτελούμενο από καθιστικό-κουζίνα, δύο δωμάτια, δύο λουτρό, διάδρομο, τέσσερις ημιυπαίθριους χώρους και εξώστες προς το νότιο, ανατολικό και δυτικό όριο αυτού, με ποσοστό συνιδιοκτησίας στο οικόπεδο 239/1000 εξ' αδιαιρέτου, στο οποίο θα ανήκε το δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης της υπό στοιχεία Ρ-7 ανοικτής θέσης στάθμευσης αυτοκινήτου του ισονείου-pilotis, επιφάνειας 11,50 τ.μ, καθώς και του εμφαινομένου στο από Απριλίου 2008 σχεδιάγραμμα κάτοψης δώματος του αρχιτέκτονα μηχανικού ... υπό στοιχεία α-β-γ-δ-ε-ζ-η-θ-α μη κοινόχρηστου τμήματος του δώματος επιφάνειας 53,18 τ.μ, γ) οι υπό στοιχεία ΑΠ-2 και ΑΠ-3 αποθήκες του υπογείου, επιφάνειας 10,38 τ.μ και 10,91 τ.μ αντίστοιχα με ποσοστό συνιδιοκτησίας στο οικόπεδο 2/1000 εξ' αδιαιρέτου η καθεμία και δ) ο υπό στοιχεία Ρ-1 χώρος στάθμευσης αυτοκινήτου του υπογείου, επιφάνειας 12 τ.μ, με ποσοστό συνιδιοκτησίας στο οικόπεδο 3/1000 εξ' αδιαιρέτου. Η ενάγουσα ανέλαβε τη υποχρέωση να κατασκευάσει και να παραδώσει στον εναγόμενο οικοπεδούχο τις ως άνω οριζόντιες ιδιοκτησίες «με το κλειδί» μέσα σε είκοσι (20) μήνες από την έκδοση της άδειας ανέγερσης της πολυώροφης οικοδομής. Σύμφωνα με το άρθρο 19 παρ.3 του ως άνω εργολαβικού προσυμφώνου προβλέφθηκε ρητά ότι οποιαδήποτε μετατροπή των διαμερισμάτων από τα επισυναπτόμενα σχέδια θα θεωρείται ότι έγινε καθ' υπόδειξη του αντίστοιχου ιδιοκτήτη, εφόσον εγκαίρως κατά το στάδιο της κατασκευής δεν έχει διατυπώσει εγγράφως την αντίθεσή του. Επίσης, στο ίδιο εργολαβικό προσύμφωνο προσαρτήθηκε η από Μαρτίου 2008 «Γενική Συγγραφή Υποχρεώσεων», με την οποία οι συμβαλλόμενοι-διάδικοι όρισαν ρητά τις επιμέρους εργασίες που θα εκτελούνταν προς ανέγερση της παραπάνω οικοδομής, καθώς και τον τρόπο εκτέλεσης αυτών και τα υλικά που θα χρησιμοποιούνταν για την κατασκευή της. Ειδικότερα, στο άρθρο 5 των Υποχρεώσεων αυτών ορίσθηκε ότι «Οι ιδιοκτήτες των διαμερισμάτων, εάν θέλουν πρόσθετες εργασίες, θα ενημερώνουν πάντοτε εγγράφως τουλάχιστον ένα μήνα πριν την αντίστοιχη εργασία, για την έναρξη της οποίας οφείλουν να ενημερώνονται από τον τεχνικό τους σύμβουλο. Η πρόσθετη εργασία ή τροποποίηση θα κοστολογείται εντός πέντε ημερών, αφού συμπεριληφθεί και εργολαβικό όφελος 20%, από τον κατασκευαστή και θα εκτελείται μόνο αφού θα έχει καταβληθεί από τους ιδιοκτήτες των διαμερισμάτων το αντίστοιχο ποσό τουλάχιστον δέκα ημέρες πριν από την έναρξή τους. Η αποδοχής από τους κατασκευαστές της πρόσθετης εργασίας ή τροποποίησης θα γίνεται εγγράφως σε ειδικό έντυπο των κατασκευαστών, στο οποίο θα περιγράφεται η πρόσθετη εργασία, θα προσδιορίζεται η πρόσθετη δαπάνη, θα αναφέρεται η καταβολή της από μέρους του ιδιοκτήτη και ο χρόνος παράτασης της προθεσμίας παράδοσης της συγκεκριμένης ιδιοκτησίας. Προφανώς ανάλογα παρατείνεται και η παράδοση των κοινοχρήστων. Εάν ο ιδιοκτήτης επιθυμεί να προσκομίσει άλλα υλικά επιλογής του, εκτός αυτών της παρούσας συγγραφής, θα πρέπει να ενημερώσει γραπτά τους κατασκευαστές τουλάχιστον δύο μήνες πριν τον χρόνο που αυτά είναι απαραίτητα και να βρίσκονται στο εργοτάξιο τουλάχιστον δέκα ημέρες πριν από την ημερομηνία που θα αναφέρεται στην έγγραφη αποδοχή των κατασκευαστών για τη χρήση τους.... Σε περίπτωση που οι κατασκευαστές δεν έχουν ενημερωθεί έγκαιρα σύμφωνα με τα παραπάνω για υλικά που προτίθεται να προσκομίσει ο ιδιοκτήτης,, τότε η αξία των αντίστοιχων υλικών της παρούσας συγγραφής δεν θα αφαιρείται κατά τον οικονομικό συμψηφισμό». Προβλέφθηκε, συνεπώς, ρητά ο έγγραφος τύπος της σύμβασης έργου σχετικά με την εκτέλεση πρόσθετων εργασιών, ο οποίος αφορούσε τόσο την πρόταση του εργοδότη (εναγομένου) όσο και την αποδοχή της από την εργολάβο εταιρεία (ενάγουσα). Όμως, ο έγγραφος τύπος, ερμηνευόμενος κατά την αληθινή βούληση των συμβαλλομένων μερών που την καθόρισαν, όπως αυτή συνάγεται και από το άρθρο 19 του εργολαβικού προσυμφώνου, που προβλέπει την υποχρέωση του εκάστοτε ιδιοκτήτη να διατυπώσει εγγράφως την αντίθεσή του σε τυχόν μετατροπή των υπό ανέγερση διαμερισμάτων από τα επισυναπτόμενα σχέδια και σε συνδυασμό με τη παράλειψη πρόβλεψης ποινής ακυρότητας της σύμβασης πρόσθετων εργασιών σε περίπτωση μη τήρησης του έγγραφου τύπου, είτε για την ανάθεση των εργασιών αυτών, είτε για τη διατύπωση της εναντίωσης στην πραγματοποίησή τους, έχει χαρακτήρα αποδεικτικού και όχι συστατικού της δικαιοπραξίας τύπου, καθόσον η προβλεπόμενη στον υπ' αριθμ. 5 όρο της «Γενικής Συγγραφής Υποχρεώσεων» έγγραφη διαδικασία της ανάθεσης πρόσθετων εργασιών από τον εργοδότη αποσκοπούσε αφενός στη διασφάλιση των δικαιωμάτων της εργολάβου με ανάλογη τροποποίηση της ένδικης σύμβασης έργου ως προς το εργολαβικό αντάλλαγμα και τον χρόνο περάτωσης αυτού και αφετέρου στο να διασφαλιστεί ότι θα είναι εγκαίρως διαθέσιμα τυχόν πρόσθετα ή διάφορα των συμβατικών υλικά που είναι αναγκαία για την εκτέλεση αυτών. Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι κατά τη διάρκεια της ανέγερσης της ένδικης οικοδομής συνήφθη προφορικά μεταξύ των διαδίκων συμβαλλομένων μερών σύμβαση έργου, με την οποία ο εναγόμενος ανέθεσε στην ενάγουσα- εργολάβο εταιρεία την εκτέλεση πρόσθετων εργασιών στις οριζόντιες ιδιοκτησίες που είχε συμφωνηθεί να περιέλθουν σ' αυτόν. Οι εργασίες αυτές αφορούσαν την αντικατάσταση των υλικών της συγγραφής υποχρεώσεων με υλικά ανώτερης ποιότητας, την κατασκευή διαχωριστικού τοίχου μεταξύ του κοινόχρηστου τμήματος του δώματος και εκείνου που ανήκε στην αποκλειστική χρήση του υπό στοιχεία Δ-1 διαμερίσματος, την κατασκευή μπάρμπεκιου, τραπεζιού από οπλισμένο σκυρόδεμα πάγκου με νεροχύτη από μπετόν και στεγάστρου για σπιτάκι σκύλου στο δώμα, τις υδραυλικές και ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις των υπό στοιχεία А-l και Δ-1 διαμερισμάτων, ξυλουργικές εργασίες στο υπό στοιχεία Δ-1 διαμέρισμα, διάνοιξη και τοποθέτηση νέου παραθύρου αλουμινίου στο καθιστικό του ίδιου διαμερίσματος, μεταβολή της εσωτερικής διαρρύθμισης και επαύξηση των καθαρών τετραγωνικών μέτρων των υπό στοιχεία А-l και Δ-1 διαμερισμάτων με το κλείσιμο των ημιυπαίθριων χώρων, την κατασκευή γυψοσανίδας στο υπό στοιχεία Δ-1 διαμέρισμα, την εγκατάσταση σωληνώσεων κλιματιστικών σωμάτων στα ίδια ως άνω διαμερίσματα και την κατασκευή διαχωριστικού τοίχου μεταξύ των υπ' αριθμ. Ρ1 και Ρ2 θέσεων στάθμευσης αυτοκινήτου στο υπόγειο. Η σύναψη, της εν λόγω προφορικής σύμβασης έργου, ελλείψει τήρησης έγγραφου τύπου αυτής, όπως προβλέφθηκε με τον υπ' αριθμ. 5 όρο της «Γενικής Συγγραφής Υποχρεώσεων» μεταξύ των συμβαλλομένων, δεν δύναται να αποδειχθεί από την ένορκη κατάθεση της μάρτυρος της ενάγουσας που εξετάστηκε στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο και περιέχεται στα με αριθμό ..../2018 πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης, κατά τη διάταξη του άρθρου 394 παρ.2 ΚΠολΔ, σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στην με στοιχ.ΙΙ μείζονα σκέψη της παρούσας, όπως ορθά έκρινε και η εκκαλουμένη με αριθμό 10179/2021 απόφαση. Στο σημείο, δε, αυτό πρέπει να σημειωθεί ότι με τον τέταρτο λόγο της υπό κρίση έφεσης ο εκκαλών παραπονείται ότι εσφαλμένα η με αριθμό 11867/2018 συμπροσβαλλόμενη μη οριστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών δέχθηκε ότι η συμφωνία των συμβαλλομένων μερών για τις πρόσθετες εργασίες επί των οριζόντιων ιδιοκτησιών του αποδείχθηκαν από την ως άνω μαρτυρική κατάθεση κατ' εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 394 ΚΠολΔ. Πλην, όμως, ο λόγος αυτός πρέπει ν' απορριφθεί ως αλυσιτελής, αφού ήδη η εκκαλουμένη με αριθμό 10179/2021 απόφαση δέχθηκε ότι ελλείψει έγγραφου τύπου κατά τα συμφωνηθέντα, η προφορική κατάρτιση της σύμβασης έργου που αφορούσε της πρόσθετες εργασίες δεν μπορεί να αποδειχθεί με μαρτυρικές καταθέσεις, κατ' εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 394 αρ.2 ΚΠολΔ), ενώ η εσφαλμένη εξέταση μάρτυρα δεν οδηγεί σε ανατροπή της εκκαλουμένης αλλά στη μη λήψη υπόψη της μαρτυρικής κατάθεσης (ΕφΑθ 1396/2012, δημ. σε ΤΝΠ Νόμος), αφού το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, λόγω του μεταβιβαστικού αποτελέσματος της έφεσης, είναι υποχρεωμένο να κρίνει την ορθότητα του διατακτικού της εκκαλουμένης απόφασης μετά από καθολική επανεκτίμηση της ουσίας της υπόθεσης και όχι μόνο με βάση τα μερικότερα παράπονα του εκκαλούντος που συνδέονται με αυτήν (βλ.Σαμουήλ Η έφεση, εκδ.2009 αριθμ. 540, 1092). Πέραν των ανωτέρω,όμως, η σύναψη της σύμβασης έργου που αφορούσε τις πρόσθετες εργασίες και η εκτέλεση αυτών κατ' εντολή του εναγομένου αποδεικνύεται με βάση τα διδάγματα της κοινής πείρας (κατ' άρθρο 336 αρ.4 ΚΠολΔ), καθότι πρόκειται για εργασίες που σκοπό είχαν την κάλυψη συγκεκριμένων προσωπικών αναγκών αυτού, τις οποίες κατά το συνήθως συμβαίνον και κατά την κοινή λογική η ενάγουσα- εργολάβος δεν είχε λόγο να εκτελέσει αυτοβούλως, δεδομένου ότι η εκτέλεσή τους συνεπαγόταν σημαντική δαπάνη χωρίς να αντλεί η ίδια κάποιο όφελος από αυτήν, αφού μάλιστα υπήρχε το ενδεχόμενο να μην τις αποδεχθεί ο εναγόμενος και να προβάλει αξιώσεις λόγω της απόκλισης από τα μεταξύ τους συμφωνηθέντα. Επιπλέον, προέκυψε ότι ο εναγόμενος δεν διαμαρτυρήθηκε ποτέ πριν την αποπεράτωση της οικοδομής για την εκτέλεση των εργασιών αυτών, παρότι η σύζυγός του επισκεπτόταν πολύ συχνά το έργο επιβλέποντας για λογαριασμό του την εκτέλεσή του κατά τα συμφωνηθέντα και βρισκόταν σε συνεχή συνεννόηση με τους μηχανικούς που είχαν την επίβλεψή του. Εξάλλου, οι εν λόγω εργασίες, όπως περιγραφήκαν ανωτέρω, μπορούσαν ευχερώς να διαπιστωθούν από τον οποιοδήποτε χωρίς να απαιτούνται ειδικές γνώσεις, ούτε ιδιαίτερη επιμέλεια. Ειδικά, δε, για το κλείσιμο των ημιυπαίθριων χώρων κατά παράβαση των ισχυουσών πολεοδομιών διατάξεων, προέκυψε ότι ο εναγόμενος, δεν εξέφρασε καμία διαμαρτυρία, αλλά έσπευσε στις 16-9-2009, ήτοι πριν την αποπεράτωση της ένδικης οικοδομής, να υποβάλει στην αρμόδια Διεύθυνση Πολεοδομίας Ανατολικού Τομέα αίτηση για την πολεοδομική τους τακτοποίηση σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.3775/2009. Αντίθετα, αντίκειται στην κοινή λογική ο ισχυρισμός του εναγομένου ότι όλες οι ως άνω πρόσθετες εργασίες, έγιναν αυτοβούλως από την ενάγουσα, χωρίς τη συναίνεσή του, προκειμένου να αυξήσει τις επιφάνειες των δικών της ιδιοκτησιών και να αυξήσει το κέρδος της από την αντιπαροχή που ανέλαβε, αφού και ο ίδιος θα επωφελείτο από τις εν λόγω πρόσθετες εργασίες, που αποσκοπούσαν στην πιο άνετη διαμονή του σε διαμερίσματα ή στην ευχερέστερη εκμετάλλευσή τους, ενώ θα αυξάνονταν οι επιφάνειες και των δικών του διαμερισμάτων εφόσον μπορούσε να τακτοποιήσει τις αυθαίρετες κατασκευές, όπως και προσπάθησε. Επομένως, η εκκαλουμένη που έκρινε τα ίδια ως άνω και δέχθηκε ότι η μη τήρηση του συμφωνηθέντος στην ως άνω «Γενική Συγγραφή Υποχρεώσεων» έγγραφου τύπου, δεν συνεπάγεται ακυρότητα της προφορικής σύμβασης των πρόσθετων εργασιών, αφού ο έγγραφος αυτός τύπος ήταν αποδεικτικός και όχι συστατικός, δεν έσφαλε και πρέπει για το λόγο αυτό ν' απορριφθεί ως αβάσιμος και ο δεύτερος λόγος της έφεσης. Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι ενάγουσα εκτέλεσε τις ακόλουθες πρόσθετες εργασίες (στις οποίες δεν περιλαμβάνονται αυτές που αφορούν τις αυθαίρετες κατασκευές για τις οποίες η σχετική αγωγική αξίωση έχει κριθεί μη νόμιμη ως ανωτέρω), οι οποίες είχαν την κάτωθι αξία: Α. στο Δ- 1 διαμέρισμα του τετάρτου ορόφου:1) διαφορά τιμής ξύλινου δαπέδου κύριου υπνοδωματίου σε σχέση με την συγγραφή των υποχρεώσεων και τα εγκεκριμένα πολεοδομικά σχέδια (42- 27ευρώ=15 ευρώ και 13,97 τ.μ X 15 ευρώ/τ.μ=) 209,55 ευρώ, αλλαγή δαπέδου υπνοδωματίου ημιυπαίθριου χώρου από πλακάκι σε ξύλο (42-15=27 ευρώ και 12,99 τ.μ X 27 ευρώ/τ.μ=) 350,73 ευρώ και διαφορά τιμής μεταξύ μαρμάρων ποδιάς τζακιού και πυρότουβλων (2,090 μ X 25 ευρώ/μ=) 52,25 ευρώ, 2) επιπλέον ρευματοδότες (12 τεμ. X 30 ευρώ/τεμ=) 360 ευρώ, επιπλέον φωτιστικά σημεία (6 τεμ. X 15 ευρώ/τεμ=) 90 ευρώ, επιπλέον πρίζες TV (4 τεμ. X 30 ευρώ/τεμ=) 120 ευρώ, πρόσθετες πρίζες τηλεφώνου (1 τεμ. X 25 ευρώ=) 25 ευρώ, εγκατάσταση καλωδίωσης συναγερμού 600 ευρώ, εγκατάσταση ηχείων (2 τεμ. X 30 ευρώ/τεμ=) 60 ευρώ, εγκατάσταση τεντών στον μπροστινό εξώστη (2 τεμ. X 35ευρώ/τεμ=)70 ευρώ, δίκτυο οπτικών ινών σε όλους τους χώρους (7 τεμ. X 150 ευρώ/τεμ=) 1.050 ευρώ, 3) σωληνώσεων κλιματιστικών σωμάτων (12μ. X 15 ευρώ/μ.=) 180 ευρώ, αποχέτευση κλιματιστικών στους εξώστες (4 τεμ.Χ 30 ευρώ/τεμ.=) 120 ευρώ, παροχή ηλεκτρικού ρεύματος σε κάθε κλιματιστικό με ανεξάρτητη ασφάλεια (4 τεμ. X 50 ευρώ/τεμ.=) 200 ευρώ, 4) περιμετρική ψευδοροφή στο κύριο λουτρό (9,20 μ X 25 ευρώ/μ.=)230 ευρώ, μετώπη γυψοσανίδας στο δεύτερο λουτρό (2,40 μ. Χ25 ευρώ/μ=)60 ευρώ, 5) επέκταση ντουλάπας στο δεύτερο υπνοδωμάτιο κατά 50 εκ. (1,080 τ.μ X 260 ευρώ/τ.μ=) 280,80 ευρώ, ντουλάπα στον ημιυπαίθριο χώρο (6,48 τ.μ X 260 ευρώ/τ.μ=) 1.684,80 ευρώ, μηχανισμοί magic corner στα ντουλάπια της κουζίνας (16 τεμ. X 25 ευρώ/τεμ.=) 400 ευρώ, ειδικό συρτάρι νεροχύτη 50 ευρώ, διαφορά νεροχύτη «Jumbo» 145 ευρώ, 6) κατασκευή πάγκου (1,35 X 0,63 X 0,08) από οπλισμένο σκυρόδεμα στο κύριο λουτρό (0,07 κ. X 600 ευρώ/κ.μ=) 42 ευρώ, κτίσιμο τοίχου για στήριξη πάγκου δεύτερου λουτρού (ο,438 τ.μ X 16 ευρώ/τ.μ=) 7,01 ευρώ, επένδυση παραπάνω τοίχου με γρανιτοπλακάκι (1,01 τ.μ X 16 ευρώ/τ.μ=) 80,80 ευρώ, κατασκευή πάγκου από οπλισμένο σκυρόδεμα στο δεύτερο λουτρό (0,068 κ.μ X 600 ευρώ/κ.μ=) 40,80 ευρώ, επένδυση πάγκου του δεύτερου λουτρού με γρανιτοπλακάκι (ο,852 τ.μ X 50 ευρώ/τ.μ=) 42,60 ευρώ, πρόσθετα φωτιστικά σημεία (3 τεμ. X 30 ευρώ/τεμ.=) 90 ευρώ, πρόσθετα πλακάκια στο δεύτερο λουτρό από το ύψος 2,20 μ. μέχρι το ταβάνι (2,67 τ.μ X 35 ευρώ/τεμ=) 93,45 ευρώ, listello & torello στα πλακάκια του δεύτερου λουτρού (55 τεμ. X 5 ευρώ/τ.μ=) 275 ευρώ, πρόσθετη βρύση στον εξώστη 90 ευρώ, πετσετοκρεμάστρα στο λουτρό αντί θερμαντικών σωμάτων τύπου πάνελ (2 τεμ. X 110 ευρώ/τεμ=) 220 ευρώ, κατασκευή ντουλαπιών κάτω από τους πάγκους των νιπτήρων στα δύο λουτρά (2 τεμ. X 300 ευρώ/τεμ=) 600 ευρώ. Β. στο διαμέρισμα με στοιχείο А-l του πρώτου ορόφου: 1) ξυλουργικές εργασίες και συγκεκριμένα πρόσθετα ντουλάπια κουζίνας (5,7 μ. X 180 ευρώ/μ.=)1.026 ευρώ, διαφορά νεροχύτη «Jumbo» 145 ευρώ, πρόσθετη ντουλάπα πάνω από το πλυντήριο (1,11 τ.μ X 260 ευρώ/τ.μ=) 288,60 ευρώ, πορτάκια ντουλάπας πλυντηρίου (2 τεμ. X 35 ευρώ/τεμ=) 70 ευρώ,2) πρόσθετα πλακάκια στο δεύτερο λουτρό από το ύψος 2,20 μ. μέχρι το ταβάνι (3,93 τ.μ Χ35 ευρώ/τ.μ=) 137,55 ευρώ, listello στα πλακάκια του λουτρού luxa (4 τεμ. X 60 ευρώ/τεμ.=) 240 ευρώ, κτίσιμο τοίχου για έδραση πάγκου νιπτήρα (0,45 τ.μ X 16 ευρώ/τ.μ=) 7,20 ευρώ, επένδυση παραπάνω τοίχου με γρανιτοπλακάκι (1,03 τ.μ X 80 ευρώ/τ.μ=) 82,40 ευρώ, πάγκος μαρμάρινος 150 ευρώ, πρόσθετη βρύση στον μπροστινό εξώστη 90 ευρώ, 3) διαφορά τιμής ξύλινου δαπέδου υπνοδωματίου (42-27 = 15 ευρώ και 13,50 τ.μ X 15 ευρώ/τ.μ=) 202,50 ευρώ, 4) επιπλέον ρευματοδότες (3 τεμ. X 30 ευρώ/τεμ.=) 90 ευρώ, επιπλέον φωτιστικά σημεία ( Ιτεμ. X 15 ευρώ=) 15 ευρώ, επιπλέον πρίζες Τν(1τεμ.Χ 30 ευρώ=) 30 ευρώ, εγκατάσταση συναγερμού 300 ευρώ, εγκατάσταση τεντών στον μπροστινό εξώστη (2 τεμ. X 45 ερώ/τεμ.=) 90 ευρώ, δίκτυο οπτικών ινών σε όλους (2 τεμ. X 150 ευρώ/τεμ.=) 300 ευρώ, 5) σωληνώσεις κλιματιστικών (14μ.Χ 15 ευρώ/μ.=) 210 ευρώ, αποχέτευση κλιματιστικών στους εξώστες (2 τεμ. X 30 ευρώ/τεμ=) 60 ευρώ, παροχή ηλεκτρικού ρεύματος σε κάθε κλιματιστικό με ανεξάρτητη ασφάλεια (2 τεμ. X 50 ευρώ/τεμ=) 100 ευρώ. Επομένως, η συνολική αξία των εκτελεσθέντων από την ενάγουσα πρόσθετων εργασιών ανέρχεται στο ποσό των 11.933,51 ευρώ, στο οποίο πρέπει να προστεθεί και ποσοστό 20% επ' αυτού που είχε συμφωνηθεί από τα μέρη με τη «Γενική Συγγραφή Υποχρεώσεων», ως εργολαβικό όφελος σε περίπτωση εκτέλεσης προσθετών εργασιών, ήτοι (11.933,51 X 20%=) 2.386,70 ευρώ. Επομένως, η συνολική αμοιβή ανέρχεται στο ποσό των (11.933,51 + 2.386,70=) 14.320,21 ευρώ, το οποίο εξακολουθεί να της οφείλει ο εναγόμενος, χωρίς να επιβαρυνθεί αυτός με τον αναλογούντα Φ.Π.Α, καθώς τέτοια υποχρέωση δεν προβλεπόταν στην ως άνω «Γενική Συγγραφή Υποχρεώσεων». Στο σημείο αυτό πρέπει να λεχθεί, ότι ο εκκαλών με τον έκτο, επικουρικό, λόγο της έφεσής του προτείνει σε συμψηφισμό της αγωγικής απαίτησης, δική του απαίτησε σε βάρος της ενάγουσας από την τοποθέτηση στα διαμερίσματα του, ως πρόσθετα υλικά, γρανιτοπλακίδια και μάρμαρα μεγαλύτερης ποσότητας και αξίας από τα προβλεπόμενα στην «Γενική Συγγραφή Υποχρεώσεων» επικαλούμενος τα με αριθμούς .../18-12-09, …./20-12-09 και …./22-12-09) δελτία αποστολής-αποδείξεις λιανικής πώλησης. Η ένσταση αυτή, η οποία παραδεκτά προβάλλεται το πρώτον με σχετικό λόγο έφεσης, εφόσον αποδεικνύεται παραχρήμα, σύμφωνα με τα άρθρα 269 παρ.2 527 παρ.3 ΚΠολΔ (ΑΠ 636/2015, ΑΠ 629/2015 δη μ. σε ΤΝΠ Νόμος και ΑΠ 1500/2007 ΕλλΔνη 48.1409) πρέπει ν' απορριφθεί ως αόριστη καθόσον ο εκκαλών δεν προσδιορίζει το ποσό που φέρει προς συμψηφισμό, ενώ η παραπομπή στα ως άνω τιμολόγια δεν καλύπτει την αοριστία αυτής. Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, πρέπει, να γίνει δεκτή ως κατ' ουσίαν βάσιμη η από 7-12-2021 έφεση του εναγομένου και να εξαφανισθεί η εκκαλουμένη απόφαση, αναγκαίως δε και κατά τη διάταξη των δικαστικών εξόδων που θα καθορισθούν εξαρχής και αφού κρατηθεί η υπόθεση από το Δικαστήριο αυτό (κατ' άρθρο 535 παρ. 1 ΚΠολΔ) και δικαστεί η από 20-1-2015 αγωγή, πρέπει η αγωγή να γίνει εν μέρει δεκτή στην ουσία της και να υποχρεωθεί ο εναγόμενος να καταβάλει στην ενάγουσα το συνολικό ποσό των 14.320,21 ευρώ, με το νόμιμο τόκο υπερημερίας από την επομένη επίδοσης της από 14-2-2012 αγωγής της ενάγουσας, που κατατέθηκε στη Γραμματεία του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών με αριθμό κατάθεσης .../2012. Πρέπει, επίσης, να διαταχθεί η επιστροφή του παράβολου στον καταθέσαντα εκκαλούντα (άρθρο 495 παρ. 3 ΚΠολΔ). Τέλος, πρέπει να καταδικασθεί ο εκκαλών-εναγόμενος στην καταβολή των δικαστικών εξόδων της εφεσίβλητης-ενάγουσας, λόγω ήττας του και για τους δύο βαθμούς δικαιοδοσίας (άρθρα 176,183, 191 παρ.2 ΚΠολΔ).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
-Δικάζει αντιμωλία των διαδίκων την από 7-12-2021 έφεση.
-Δέχεται τυπικά και ουσιαστικά αυτήν.
-Εξαφανίζει την υπ' αριθμ. 10179/2021 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών και την συμπροσβαλλόμενη με αριθμό 11867/2018 μη οριστική του ίδιου δικαστηρίου.
-Κρατεί και δικάζει την από 20-1-2015 αγωγή.
-Δέχεται εν μέρει την αγωγή.
-Υποχρεώνει τον εναγόμενο να καταβάλει στην ενάγουσα το ποσό των δεκατεσσάρων χιλιάδων τριακοσίων είκοσι ευρώ και είκοσι ενός λεπτών (14.320,21), με τον νόμιμο τόκο από την επίδοση της από 14-2-2012 αγωγής της ενάγουσας, που κατατέθηκε στη Γραμματεία του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών με αριθμό κατάθεσης .../2012.
-Καταδικάζει τον εκκαλούντα-εναγόμενο στην καταβολή των δικαστικών εξόδων της εφεσίβλητης-ενάγουσας και για τους δύο βαθμούς δικαιοδοσίας, τα οποία ορίζει στο ποσό των εννιακοσίων (900) ευρώ.
-Διατάσσει την επιστροφή του παράβολου στον καταθέσαντα εκκαλούντα.
Κρίθηκε, αποφασίστηκε και δημοσιεύτηκε σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στην Αθήνα, χωρίς να παρευρίσκονται οι διάδικοι ή οι πληρεξούσιοι δικηγόροι τους στις 2/6/2025.
Η ΔΙΚΑΣΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ