ΤΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

ΣΕ Β΄ ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ

ΑΠΟΦΑΣΗ 276/2025

Συνεδρίασε δημόσια, στις 5 Φεβρουαρίου 2025, με την εξής σύνθεση: Σωτηρία Ντούνη, Πρόεδρος, Άννα Λιγωμένου, Κωνσταντίνος Κωστόπουλος και Βασιλική Ανδρεοπούλου, Αντιπρόεδροι, Θεολογία Γναρδέλλη, Βιργινία Σκεύη, Δημήτριος Τσακανίκας, Αργυρώ Μαυρομμάτη, Κωνσταντίνος Κρέπης, Αντιγόνη Στίνη, Κωνσταντίνα Σταμούλη, Χριστίνα Κούνα, Γεώργιος Παπαϊσιδώρου, Ιωάννης Βασιλόπουλος, ...ς Βόγκας και Ευθύμιος Καρβέλης, Σύμβουλοι, εκτός από τους Ιωάννη Καλακίκο και Ευπραξία Δημολιού (αναπληρωματικά μέλη), που είχαν κώλυμα. Από τους ανωτέρω, οι Σύμβουλοι Δημήτριος Τσακανίκας και Ευθύμιος Καρβέλης μετείχαν ως αναπληρωματικά μέλη. Γραμματέας η Σταυρούλα Τσάλα, Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Υπηρεσία.

Γενικός Επίτροπος Επικρατείας: Ευάγγελος Καραθανασόπουλος, Αντεπίτροπος Επικρατείας, κωλυομένου του Γενικού Επιτρόπου της Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο, Σταματίου Πουλή.

Για να δικάσει την από 17.1.2025 (Α.Β.Δ. …2025) προσφυγή αναθεώρησης της ιδιωτικής κεφαλαιουχικής εταιρείας με την επωνυμία «(...) I.K.Ε.» και τον διακριτικό τίτλο «(...)», που εδρεύει στη ..... (οδός …), με Α.Φ.Μ. ....., όπως νόμιμα εκπροσωπείται, η οποία παραστάθηκε διά του πληρεξουσίου δικηγόρου της Αναστάσιου - Ευγένιου Χριστοφιλόπουλου (Α.Μ. …/Δ.Σ…..).

Με την προσφυγή αυτή ζητείται η αναθεώρηση της 1739/2024 απόφασης του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Το Ελληνικό Δημόσιο, όπως νόμιμα εκπροσωπείται, παραστάθηκε διά δηλώσεως του άρθρου 231 παρ. 1 του ν. 4700/2020 της Νομικής Συμβούλου του Κράτους Μαρίας Μπασδέκη.

Το νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου (ν.π.δ.δ.) με την επωνυμία «Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας» (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.), που εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής (οδός Αποστόλου Παύλου αρ. 12), όπως νόμιμα εκπροσωπείται, παραστάθηκε διά της Νομικής Συμβούλου του Κράτους Σοφίας Διαμαντοπούλου και της Παρέδρου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Ελευθερίας Χριστοπούλου.

Κατά τη συζήτηση που ακολούθησε το Δικαστήριο άκουσε:

Τον πληρεξούσιο δικηγόρο της προσφεύγουσας εταιρείας, ο οποίος ζήτησε την παραδοχή της προσφυγής αναθεώρησης.

Τις εκπροσώπους του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., οι οποίες ζήτησαν την παραδοχή της προσφυγής αναθεώρησης. Και

Τον Αντεπίτροπο της Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο, ο οποίος ανέπτυξε προφορικά την από 5.2.2025 έγγραφη γνώμη του και πρότεινε την απόρριψη της προσφυγής αναθεώρησης.

Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το Δικαστήριο συνήλθε την 19η Φεβρουαρίου 2025 σε τηλεδιάσκεψη με τη χρήση της επίσημης κρατικής πλατφόρμας e:Presence.gov.gr, σύμφωνα με το άρθρο 295 παρ. 2 του ν. 4700/2020, με παρόντες τους δικαστές που έλαβαν μέρος στη συζήτηση της υπόθεσης, εκτός από τους Δημήτριο Τσακανίκα και Ευθύμιο Καρβέλη, που συμμετείχαν ως αναπληρωματικά μέλη (άρθρο 18 παρ. 4 του ν. 4820/2021), καθώς και τον ... Βόγκα, Σύμβουλο, ο οποίος αποχώρησε σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 18 παρ. 5 του ν. 4820/2021.

Άκουσε την εισήγηση του Συμβούλου Κωνσταντίνου Κρέπη και

Αφού σκέφθηκε κατά τον νόμο

Αποφάσισε τα εξής:

1. Για την άσκηση της υπό κρίση προσφυγής καταβλήθηκε το προσήκον παράβολο (βλ. το ηλεκτρονικό παράβολο με κωδικό πληρωμής …), σύμφωνα με το άρθρο 335 παρ. 2 του ν. 4700/2020 (Α΄ 127).

2. Με την ένδικη προσφυγή, όπως αναπτύσσεται με το από 11.2.2025 νομίμως κατατεθέν υπόμνημα, ζητείται η αναθεώρηση της 1739/2024 απόφασης του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία απορρίφθηκε η από 1.11.2024 προσφυγή ανάκλησης του Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) και η υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση της τότε παρεμβαίνουσας και ήδη προσφεύγουσας εταιρείας (...) I.K.E. κατά της ..../2024 Πράξης της .... Υπηρεσίας Επιτρόπου Τομέα Υγείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Με την τελευταία αυτή Πράξη κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και της προσφεύγουσας με αντικείμενο την επιλογή αναδόχου για την κατασκευή του έργου «Μελέτη, οικοδομικές εργασίες και Η/Μ εγκαταστάσεις για την ανακαίνιση τμήματος του Γ΄ ορόφου του εμπορικού κέντρου (...), ιδιοκτησίας Ε.Ο.Π.Υ.Υ., επί της οδού (...) (...) 6-8-10 στην .....», εκτιμώμενης αξίας 668.788,00 ευρώ (πλέον Φ.Π.Α. 24%).

3. Η προσφυγή αυτή έχει ασκηθεί εμπροθέσμως και κατά τα λοιπά νομοτύπως. Επομένως, πρέπει να γίνει τυπικά δεκτή και να εξεταστεί περαιτέρω ως προς τη βασιμότητά της.

4. Από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτουν όσα εκτίθενται στις σκέψεις 5 έως 10, οι οποίες ακολουθούν.

5. Με την …. διακήρυξη προκηρύχθηκε δημόσιος ανοικτός ηλεκτρονικός διαγωνισμός (αρ. ..../2023) για την επιλογή αναδόχου κατασκευής του έργου με τίτλο «Μελέτη, οικοδομικές εργασίες και Η/Μ εγκαταστάσεις για την ανακαίνιση τμήματος του Γ΄ ορόφου του εμπορικού κέντρου (...), ιδιοκτησίας Ε.Ο.Π.Υ.Υ., επί της οδού (...) (...) 6-8-10 στην ...». Ως κριτήριο ανάθεσης της σύμβασης ορίστηκε η πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά μόνο βάσει τιμής (χαμηλότερη τιμή) με αξιολόγηση μελέτης (άρθρα 50 παρ. 4 ν. 4412/2016 και 14 της διακήρυξης) και ως σύστημα υποβολής των οικονομικών προσφορών αυτό της κατ’ αποκοπή προσφοράς για ολόκληρο το έργο (άρθρο 95 παρ. 2γ΄ ν. 4412/2016 και παρ. 3.5 περ. γ΄ έως στ΄ της διακήρυξης).

6. Αναφορικά με τους δικαιούμενους συμμετοχής στη διαδικασία σύναψης της σύμβασης, στο άρθρο 21.1 της διακήρυξης ορίζεται ότι «Δικαίωμα συμμετοχής έχουν φυσικά ή νομικά πρόσωπα, ή ενώσεις αυτών που δραστηριοποιούνται στις κατηγορίες έργου ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΩΝ (…)». Συναφώς, στο άρθρο 22.Δ., που εντάσσεται στο άρθρο 22 υπό τον τίτλο «Κριτήρια ποιοτικής επιλογής» των συμμετεχόντων, προβλέπεται, σε σχέση με την τεχνική και επαγγελματική ικανότητα των υποψηφίων, ότι «Η εργοληπτική επιχείρηση οφείλει να διαθέτει την εξής ελάχιστη στελέχωση ανά κατηγορία του άρθρου 21 της παρούσης: - έναν τεχνικό Μ.Ε.Κ. Γ΄ βαθμίδας / 9ετούς εμπειρίας ή - δύο τεχνικούς Μ.Ε.Κ. Β΄ βαθμίδας / 6ετούς εμπειρίας ή (…)». Προς απόδειξη του ανωτέρω κριτηρίου επιλογής ορίζεται στο άρθρο 23.6 της διακήρυξης υπό τον τίτλο «Δικαιολογητικά Τεχνικής και Επαγγελματικής Ικανότητας του άρθρου 22.Δ» ότι «Η τεχνική και επαγγελματική ικανότητα των οικονομικών φορέων αποδεικνύεται: (α) για τις εγγεγραμμένες εργοληπτικές επιχειρήσεις στο Μ.Ε.ΕΠ ή στο ΜΗ.Ε.Ε.Δ.Ε: • είτε από τη βεβαίωση εγγραφής στο Μ.Ε.Ε.Π. (…) • είτε, στην περίπτωση που οι απαιτήσεις του άρθρου 22.Δ δεν καλύπτονται από την ως άνω βεβαίωση εγγραφής, με την υποβολή ενός ή περισσότερων από τα αποδεικτικά μέσα που προβλέπονται στο Μέρος ΙΙ του Παραρτήματος ΧΙΙ (Αποδεικτικά μέσα για τα κριτήρια επιλογής) του Προσαρτήματος Α του ν. 4412/2016, ανάλογα με την τιθέμενη στο άρθρο 22.Δ απαίτηση (…) Οικονομικοί φορείς που αποδεικνύουν ότι εκπληρώνουν τα κριτήρια επιλογής του άρθρου 22.Γ και 22.Δ, της παρούσας, συμμετέχουν στην παρούσα διαδικασία ανάθεσης, ανεξαρτήτως της εγγραφής και της κατάταξής τους σε συγκεκριμένες τάξεις των οικείων μητρώων».

7.Μέχρι την ορισθείσα τελική καταληκτική ημερομηνία (27.2.2024) υποβλήθηκαν προσφορές από τρεις (3) οικονομικούς φορείς. Με το …. πρακτικό της η Επιτροπή Διαγωνισμού έκανε αποδεκτές τις ως άνω προσφορές και εισηγήθηκε την ανάθεση εκτέλεσης του έργου στην εταιρεία (...) I.K.E. (προσφεύγουσα), που αναδείχθηκε προσωρινή μειοδότρια με μέσο ποσοστό έκπτωσης 9,76%. Το πρακτικό αυτό εγκρίθηκε με την …. απόφαση του Προϊστάμενου της Διεύθυνσης Προμηθειών του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.. Με την ίδια απόφαση κλήθηκε ο ως άνω οικονομικός φορέας να προσκομίσει τα προβλεπόμενα από τη διακήρυξη δικαιολογητικά κατακύρωσης. Κατά το στάδιο ελέγχου των δικαιολογητικών κατακύρωσης η Επιτροπή Διαγωνισμού διαπίστωσε ότι τα δικαιολογητικά που υποβλήθηκαν, ως προς την απόδειξη της τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας της προσφεύγουσας, δεν αποδεικνύουν την ελάχιστη στελέχωσή της στην κατηγορία των Οικοδομικών έργων με έναν τεχνικό Μ.Ε.Κ. Γ΄ βαθμίδας/9ετούς εμπειρίας, όπως απαιτείται κατά τα ως άνω οριζόμενα στο άρθρο 22.Δ. της διακήρυξης. Ειδικότερα, σύμφωνα με την προσκομισθείσα …. βεβαίωση του Μητρώου Εργοληπτικών Επιχειρήσεων (Μ.Ε.ΕΠ.), η εταιρεία στελεχώνεται από τον πολιτικό μηχανικό ... ..., ο οποίος, όπως προκύπτει από την …. βεβαίωση εγγραφής του στο Μητρώο Εμπειρίας Κατασκευαστών (Μ.Ε.Κ.), είναι εγγεγραμμένος στη Β΄ βαθμίδα της κατηγορίας των Οικοδομικών έργων. Για τον λόγο αυτό κλήθηκε η προσφεύγουσα από την ως άνω Επιτροπή, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 102 του ν. 4412/2016, να συμπληρώσει τα ήδη υποβληθέντα δικαιολογητικά και να παράσχει διευκρινίσεις ως προς την πλήρωση της απαιτούμενης ως άνω τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας.

8.Εν συνεχεία, μετά τη συμπλήρωση των σχετικών δικαιολογητικών, η Επιτροπή Διαγωνισμού, αφού συνεκτίμησε, πλην των στοιχείων που αναφέρονται στην προηγούμενη σκέψη (βεβαιώσεις Μ.Ε.ΕΠ. και Μ.Ε.Κ.), το αντίγραφο πτυχίου του ...υ ... από το Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου ..... (λήψη 2005), την …. άδεια ασκήσεως επαγγέλματος πολιτικού μηχανικού από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (Τ.Ε.Ε.), καθώς και το σχετικό βιογραφικό σημείωμα αυτού, έκρινε ότι πληρούται η απαιτούμενη προϋπόθεση για έναν τεχνικό Μ.Ε.Κ. Γ΄ βαθμίδας/9ετούς εμπειρίας και εισηγήθηκε, με το …. πρακτικό της, την κατακύρωση του αποτελέσματος του διαγωνισμού στην ήδη προσφεύγουσα. Το πρακτικό αυτό εγκρίθηκε με την …. απόφαση του Προϊστάμενου της Διεύθυνσης Προμηθειών του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.. Ακολούθησε η έκδοση της …. απόφασης του ίδιου Προϊσταμένου, με την οποία, κατ’ αποδοχή του ..../10.9.2024 πρακτικού της Επιτροπής Διαγωνισμού, τροποποιήθηκαν οι ….. και ….. όμοιες αποφάσεις, στις οποίες εκ παραδρομής είχε αναγραφεί εσφαλμένα το ποσό προσφοράς της προσφεύγουσας (συγκεκριμένα, είχε αναγραφεί το ποσό των 436.760,00 ευρώ αντί του ορθού ποσού των 603.512,12 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α.). Σημειώνεται ότι κατά του κύρους του διαγωνισμού δεν ασκήθηκαν προδικαστικές προσφυγές εκ μέρους των λοιπών δύο (2) διαγωνιζόμενων φορέων (βλ. τη …. υπηρεσιακή βεβαίωση του Προϊστάμενου της Διεύθυνσης Προμηθειών του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.).

9.Με την …. Πράξη της 5ης Υπηρεσίας Επιτρόπου Τομέα Υγείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και της ήδη προσφεύγουσας για τους ακόλουθους -μεταξύ άλλων- λόγους: (α) Μη νομίμως δεν προηγήθηκε έγκριση της σκοπιμότητας για την υλοποίηση του έργου από τον εποπτεύοντα την Αναθέτουσα Αρχή Υπουργό Υγείας, σύμφωνα με το άρθρο 79 παρ. 1 του ν. 4915/2022 (Α΄ 63). (β) Μη νομίμως και κατά παράβαση του άρθρου 22.Δ. της διακήρυξης, η Αναθέτουσα Αρχή έκρινε ότι η προσφεύγουσα ανάδοχος πληροί για την κατηγορία έργου Οικοδομικά το κριτήριο τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας, καθόσον στελεχώνεται από έναν πολιτικό μηχανικό εγγεγραμμένο στο Μ.Ε.Κ. βαθμίδας Β΄, ενώ με βάση τη διακήρυξη για την εν λόγω κατηγορία απαιτείται, είτε ένας τεχνικός Μ.Ε.Κ. Γ΄ βαθμίδας/9ετούς εμπειρίας είτε δύο τεχνικοί Μ.Ε.Κ. Β΄ βαθμίδας/6ετούς εμπειρίας.

10.Το Έβδομο Τμήμα, επιληφθέν της προσφυγής ανάκλησης της Αναθέτουσας Αρχής (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) κατά της …. Πράξης της 5ης Υπηρεσίας Επιτρόπου, με την ήδη προσβαλλόμενη απόφασή του έκρινε, με εν μέρει διαφορετική αιτιολογία, απορριπτέα την προσφυγή, καθώς και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση της προσφεύγουσας αναδόχου. Ειδικότερα, ως προς τον πρώτο διακωλυτικό της υπογραφής της σύμβασης λόγο, που αφορά στην έλλειψη έγκρισης σκοπιμότητας υλοποίησης του έργου από τον εποπτεύοντα Υπουργό Υγείας, έγινε δεκτό, κατόπιν στάθμισης της εξυπηρέτησης του δημοσίου συμφέροντος, ότι υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες της προκείμενης υπόθεσης και λαμβάνοντας υπόψη τόσο την τεκμηρίωση της Αναθέτουσας Αρχής ως προς τη σκοπιμότητα της σύμβασης (βλ. την …. απόφαση του Δ.Σ. του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) όσο και τη μη διαπίστωση πλημμέλειας στο διαγωνιστικό στάδιο της διαδικασίας ανάθεσης αυτής, ότι το σχέδιο της σύμβασης θα μπορούσε να υπογραφεί υπό τον όρο να εγκριθεί η σκοπιμότητα υλοποίησης του έργου από τον Υπουργό Υγείας, πριν από την υπογραφή του, εάν δεν συντρέχει άλλος διακωλυτικός λόγος. Ως προς τον δεύτερο, όμως, διακωλυτικό λόγο, που αφορά στην πλήρωση του κριτηρίου τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας της προσφεύγουσας, έκρινε, έστω και με εν μέρει διάφορη αιτιολογία, ότι βασίμως διαπιστώθηκε ότι συντρέχει διακωλυτικός της υπογραφής της σύμβασης λόγος, που συνίσταται στην εμφιλοχωρήσασα πλημμέλεια της μη απόδειξης της επικαλούμενης εννεαετούς εμπειρίας του μηχανικού που στελεχώνει την ήδη προσφεύγουσα ανάδοχο (...υ ...). Και τούτο με την αιτιολογία ότι, καθ’ ερμηνεία των οικείων άρθρων της διακήρυξης (άρθρα 22.Δ. και 23.6.), σε συνδυασμό με τα άρθρα 75 παρ. 4, 76 παρ. 4, 80 παρ. 5 και το Μέρος ΙΙ του Παραρτήματος ΧΙΙ του Προσαρτήματος Α΄ του ν. 4412/2016, η προσκόμιση του βιογραφικού σημειώματος του ανωτέρω μηχανικού δεν μπορεί να αποτελέσει από μόνο του επαρκές αποδεικτικό μέσο για την τεκμηρίωση της κάλυψης του προαναφερθέντος κριτηρίου, χωρίς την προσκόμιση φωτοαντιγράφου του τίτλου σπουδών καθώς και δήλωσης, όπως αναλυτικού βιογραφικού σημειώματος -με δέσμευση ότι επέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης για την ακρίβεια των δηλούμενων σε αυτό στοιχείων- για τις επαγγελματικές ή επιστημονικές απασχολήσεις του, με μνεία των έργων στα οποία έχει απασχοληθεί, καθώς και στοιχεία που επιτρέπουν την επαλήθευση των πληροφοριών που παρέχονται, ώστε να μπορεί να αξιολογηθεί ο βαθμός συμμόρφωσης προς την απαίτηση της εννεαετούς εμπειρίας, ενώ τα προσκομισθέντα το πρώτον ενώπιον του Τμήματος αποδεικτικά στοιχεία κρίθηκε ότι υποβλήθηκαν απαραδέκτως, καθόσον η αρμοδιότητα πρωτογενούς ελέγχου αυτών ανήκει στην Αναθέτουσα Αρχή (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.).

11.Ήδη ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ., σε συμμόρφωση προς την ανωτέρω 1739/2024 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος, επικαλέσθηκε και προσκόμισε την Α3α/Γ.Π. 2142/29.1.2025 απόφαση του Υπουργού Υγείας, με την οποία εγκρίθηκε από άποψη σκοπιμότητας η υλοποίηση του συγκεκριμένου έργου, σύμφωνα με το άρθρο 79 παρ. 1 του ν. 4915/2022.

12.Μετά την έκδοση της ως άνω απόφασης έγκρισης της σκοπιμότητας υλοποίησης του επίμαχου έργου εκ μέρους του αρμόδιου Υπουργού Υγείας, δεν συντρέχει πλέον ο πρώτος διακωλυτικός λόγος, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με την ένδικη προσφυγή και το από 11.2.2025 υπόμνημα του Ε.Ο.Π.Υ.Υ..

13.Σε σχέση με τον δεύτερο διακωλυτικό λόγο, η Αναθέτουσα Αρχή (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.), αφού έλαβε υπόψη το σκεπτικό της προσβαλλόμενης απόφασης του Εβδόμου Τμήματος (1739/2024), προέβη, κατ’ επίκληση του άρθρου 106 παρ. 3 του ν. 4412/2016, στην έκδοση της …. απόφασης του Προϊστάμενου της Διεύθυνσης Προμηθειών, με την οποία αποφασίστηκαν τα εξής: (α) η ανάκληση των προγενέστερων …. και …. αποφάσεων του ίδιου οργάνου, κατά το μέρος που με αυτές είχαν εγκριθεί τα δικαιολογητικά κατακύρωσης της ήδη προσφεύγουσας ως προς την κάλυψη της απαίτησης της εννεαετούς εμπειρίας του μηχανικού ...υ ... και (β) η επάνοδος στον έλεγχο των δικαιολογητικών κατακύρωσης της προσωρινής αναδόχου και η κλήση αυτής να υποβάλλει συμπληρωματικά δικαιολογητικά κατακύρωσης. Η απόφαση αυτή κοινοποιήθηκε ηλεκτρονικά σε όλους του συμμετέχοντες φορείς στις 24.1.2025 μέσω του πληροφοριακού συστήματος Ε.Σ.Η.ΔΗ.Σ.. Ακολούθησε η έκδοση του … εγγράφου του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., με το οποίο κλήθηκε η προσφεύγουσα να προσκομίσει τα εξής συμπληρωματικά δικαιολογητικά κατακύρωσης: «(…) 1. Υπεύθυνη δήλωση του κου ... στην οποία να δηλώνει α) την ακρίβεια των δηλούμενων στο βιογραφικό στοιχείων για τις επαγγελματικές ή επιστημονικές απασχολήσεις του, με συνημμένο πίνακα των έργων στα οποία έχει απασχοληθεί, β) την επαλήθευση των στοιχείων που αναγράφονται στον πίνακα με την προσκόμιση συνοδευτικών εγγράφων (όπως άδειες οικοδομής, συμφωνητικά, πρωτόκολλα παραλαβής, παραστατικά κλπ). 2. Υπεύθυνη δήλωση του Οικονομικού Φορέα ((...) IKE) στην οποία να δηλώνει τη συμμετοχή του μηχανικού κου ..., στην επίβλεψη της κατασκευής των έργων που θα περιγράφονται σε συνημμένο πίνακα».

14.Μετά την εμπρόθεσμη υποβολή των συμπληρωματικών δικαιολογητικών εκ μέρους της προσφεύγουσας (στις 30.1.2025), εκδόθηκε το … πρακτικό της Επιτροπής Διαγωνισμού, με το οποίο κρίθηκε ότι από τα υποβληθέντα πρόσθετα δικαιολογητικά «αποδεικνύεται επαρκώς η εννεαετής εμπειρία του μηχανικού ... ... και ως εκ τούτου προκύπτει κατά τρόπο αντικειμενικό και συγκεκριμένο η κάλυψη από την προσωρινή ανάδοχο της απαίτησης του όρου 22.Δ. της διακήρυξης περί ενός τεχνικού Μ.Ε.Κ. Γ΄ βαθμίδας / 9ετούς εμπειρίας». Στο σώμα του πρακτικού αυτού (σημείο 3, σελ. 2 έως 4) παρατίθενται αναλυτικά τα δικαιολογητικά που υποβλήθηκαν (υπεύθυνη δήλωση του μηχανικού ...υ ... σχετικά με την ακρίβεια των δηλούμενων στοιχείων στο βιογραφικό σημείωμα για τις επαγγελματικές και επιστημονικές απασχολήσεις του, πίνακας έργων στα οποία έχει απασχοληθεί, βιογραφικό σημείωμα, δύο υπεύθυνες δηλώσεις της προσφεύγουσας σχετικά με την απασχόληση του ως άνω μηχανικού στην κατασκευή έργων που αυτή έχει αναλάβει, έντεκα άδειες οικοδομής στις οποίες συνέπραξε ο μηχανικός και έντεκα συμβάσεις εγκατάστασης διασυνδεδεμένων φ/β συστημάτων επί εδάφους, συνοδευόμενες από πρωτόκολλα παραλαβής και σχετικά τιμολόγια). Επίσης, ρητά αναγράφεται στο ως άνω πρακτικό (σημεία 5, 6 και 7) ότι για την έκδοσή του λήφθηκαν υπόψη οι διατάξεις των άρθρων 102 και 103 του ν. 4412/2016, καθώς και τα αναφερόμενα στο Μέρος ΙΙ, στοιχείο α (περ. i και ii) του Παραρτήματος ΧΙΙ του Προσαρτήματος Α΄ του ίδιου νόμου. Το πρακτικό αυτό εγκρίθηκε με την …. απόφαση του Προϊστάμενου της Διεύθυνσης Προμηθειών του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., με την οποία κατακυρώθηκε εκ νέου οριστικά το αποτέλεσμα του διαγωνισμού στην προσφεύγουσα (...) Ι.Κ.Ε.. Η απόφαση αυτή κοινοποιήθηκε ηλεκτρονικά στους διαγωνιζόμενους, μέσω του πληροφοριακού συστήματος του Ε.Σ.Η.Δ.Η.Σ., στις 31.1.2025, ενώ δεν ασκήθηκαν κατ’ αυτής προδικαστικές προσφυγές (βλ. την …. υπηρεσιακή βεβαίωση του Προϊστάμενου της Διεύθυνσης Προμηθειών του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.).

15.Στον ν. 4412/2016 «Δημόσιες Συμβάσεις Έργων, Προμηθειών και Υπηρεσιών (προσαρμογή στις Οδηγίες 2014/24/ΕΕ και 2014/25/ΕΕ)» (Α΄ 147), όπως ισχύει, ορίζονται τα εξής: Στο άρθρο 75 υπό τον τίτλο «Κριτήρια επιλογής (…)» ότι: «1. Τα κριτήρια επιλογής μπορεί να αφορούν: α) (...) β) (...) γ) την τεχνική και επαγγελματική ικανότητα (…) 4. Όσον αφορά την τεχνική και επαγγελματική ικανότητα, οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να επιβάλλουν απαιτήσεις που να εξασφαλίζουν ότι οι οικονομικοί φορείς διαθέτουν τους αναγκαίους ανθρώπινους και τεχνικούς πόρους και την εμπειρία για να εκτελέσουν τη σύμβαση σε κατάλληλο επίπεδο ποιότητας (...)». Στην παρ. 4 του άρθρου 76, που αφορά ειδικά τις δημόσιες συμβάσεις έργων, ότι: «Επιπλέον των επιχειρήσεων που είναι εγγεγραμμένες σε τάξεις των οικείων μητρώων, οικονομικοί φορείς που αποδεικνύουν ότι εκπληρώνουν τα κριτήρια επιλογής του άρθρου 75, όπως αυτά ορίζονται από την αναθέτουσα αρχή στα έγγραφα της σύμβασης, μπορούν να συμμετέχουν σε διαδικασίες ανάθεσης δημόσιας σύμβασης έργων, ανεξαρτήτως της εγγραφής και της κατάταξής τους σε συγκεκριμένες τάξεις των μητρώων του π.δ. 71/2019. Οποιαδήποτε αναφορά αντίθετη στο προηγούμενο εδάφιο καταργείται». Στο άρθρο 80 υπό τον τίτλο «Αποδεικτικά μέσα (...)» ότι: «1. Οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να απαιτούν τα πιστοποιητικά, τις βεβαιώσεις και τα λοιπά αποδεικτικά μέσα που αναφέρονται στις παρ. (...) 5 και στο Παράρτημα XII του Προσαρτήματος Α΄, ως απόδειξη (...) της πλήρωσης των κριτηρίων επιλογής, σύμφωνα με τα άρθρα 75 (...) 5. Η τεχνική ικανότητα των οικονομικών φορέων μπορεί να αποδεικνύεται με έναν ή περισσότερους από τους τρόπους που αναφέρονται στο Μέρος II του Παραρτήματος XII του Προσαρτήματος A΄, ανάλογα με τη φύση, την ποσότητα ή τη σπουδαιότητα και τη χρήση των έργων, των αγαθών ή των υπηρεσιών (...)». Συναφώς, στο Μέρος ΙΙ («Τεχνική ικανότητα») του Παραρτήματος XII του Προσαρτήματος Α΄, στο οποίο παραπέμπει η ανωτέρω διάταξη, ορίζεται ότι: «Αποδεικτικά στοιχεία των τεχνικών ικανοτήτων του οικονομικού φορέα, που αναφέρονται στο άρθρο 75: α) οι ακόλουθοι κατάλογοι: i) κατάλογος των εργασιών που εκτελέσθηκαν την τελευταία πενταετία, κατά μέγιστο όριο, συνοδευόμενος από πιστοποιητικά ορθής εκτέλεσης και ολοκλήρωσης των σημαντικότερων εργασιών. Όπου κριθεί απαραίτητο για τη διασφάλιση ικανοποιητικού επιπέδου ανταγωνισμού, οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να ορίζουν ότι θα λαμβάνονται υπόψη στοιχεία σχετικών εργασιών που εκτελέσθηκαν πριν από την τελευταία πενταετία, (ii) κατάλογος των κυριότερων παραδόσεων ή των κυριότερων υπηρεσιών που πραγματοποιήθηκαν την τελευταία τριετία, κατά μέγιστο όριο, με αναφορά του αντίστοιχου ποσού, της ημερομηνίας και του δημόσιου ή ιδιωτικού παραλήπτη. Όπου κριθεί απαραίτητο για τη διασφάλιση ικανοποιητικού επιπέδου ανταγωνισμού, οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να ορίζουν ότι θα λαμβάνονται υπόψη στοιχεία σχετικών αγαθών ή υπηρεσιών που παραδόθηκαν ή εκτελέσθηκαν πριν από την τελευταία τριετία. β) (…) στ) αναφορά τίτλων σπουδών και επαγγελματικών προσόντων του παρόχου υπηρεσιών ή του εργολήπτη ή των διευθυντικών στελεχών της επιχείρησης (…)». Τέλος, στην παρ. 3 του άρθρου 106 του ίδιου νόμου ορίζεται ότι «Αν διαπιστωθούν σφάλματα ή παραλείψεις σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας ανάθεσης, η αναθέτουσα αρχή μπορεί, μετά από γνώμη του αρμόδιου οργάνου, να ακυρώσει μερικώς τη διαδικασία ή να αναμορφώσει ανάλογα το αποτέλεσμά της ή να αποφασίσει την επανάληψή της από το σημείο που εμφιλοχώρησε το σφάλμα ή η παράλειψη».

16. Με την ένδικη προσφυγή, όπως συμπληρώνεται με το σχετικό υπόμνημα, προβάλλεται ότι η προσφεύγουσα υπερπληροί το κριτήριο τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας του άρθρου 22.Δ. της διακήρυξης για την κατηγορία των Οικοδομικών έργων, καθώς διαθέτει τον μηχανικό ... ..., ο οποίος αποδεδειγμένα έχει εμπειρία πολύ μεγαλύτερη των ζητούμενων εννέα (9) ετών, όπως προκύπτει από το βιογραφικό του σημείωμα, τους τίτλους σπουδών του (πτυχίο και άδεια ασκήσεως επαγγέλματος), αλλά και από τα επιπλέον στοιχεία που τέθηκαν υπόψη της Αναθέτουσας Αρχής ύστερα από την -σε συμμόρφωση με την προσβαλλόμενη απόφαση- επανάληψη της διαδικασίας ελέγχου των δικαιολογητικών κατακύρωσης, σύμφωνα με το άρθρο 106 παρ. 3 του ν. 4412/2016. Ειδικότερα, από τα σχετικώς υποβληθέντα στοιχεία προκύπτει ότι κατά την επαγγελματική του πορεία ο ως άνω μηχανικός έχει εργαστεί, ενδεικτικά, στην επίβλεψη έργων συνολικής αξίας 1.323.000,00 ευρώ, ειδικά δε ως μηχανικός της προσφεύγουσας από το έτος 2020 και εφεξής, στην κατασκευή έργων ύψους 758.000,00 ευρώ. Επομένως, μετά τον γενόμενο έλεγχο των δικαιολογητικών κατακύρωσης και την έκδοση της …. απόφασης του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Προμηθειών του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., με την οποία εγκρίθηκε το …. πρακτικό της Επιτροπής Διαγωνισμού, η σχετική πλημμέλεια έχει σε κάθε περίπτωση θεραπευθεί.

17.Διευκρινίζεται ότι η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου, όταν επιλαμβάνεται προσφυγής αναθεώρησης κατά το άρθρο 329 του ν. 4700/2020, διατηρεί την εξουσία να ερευνά την υπόθεση, ως δικαστήριο δεύτερου βαθμού πλήρους δικαιοδοσίας και, συνεπώς, εξετάζει κάθε λόγο, έστω και μεταγενέστερα προκύψαντα, ο οποίος, εάν είχε τεθεί ενώπιον του δικάσαντος την προσφυγή ανάκλησης Τμήματος, θα οδηγούσε σε άρση του διακωλυτικού λόγου που είχε διαγνωσθεί κατά την προσυμβατική ελεγκτική διαδικασία, (βλ. ΕλΣυν Ολ. 1728/2024, σκ. 18, 1579/2023, σκ. 21, 1098/2023, σκ. 22, 171/2023, σκ. 25, 311/2022, σκ. 12, 1072/2021, σκ. 20, πρβλ και αποφ. Τμ. Μείζ. - Επταμ. Σύνθ. 1647/2020, σκ. 16).

18.Υπό τα ανωτέρω δεδομένα και λαμβάνοντας περαιτέρω υπόψη ότι
(α) τηρήθηκαν οι νόμιμες διατυπώσεις ως προς τα στάδια της διαγωνιστικής διαδικασίας που έπονται του σταδίου ελέγχου των δικαιολογητικών κατακύρωσης, από το οποίο επαναλήφθηκε η σχετική διαδικασία κατά την παρ. 3 του άρθρου 106 του ν. 4412/2016 (βλ. σκ. 13), (β) κατόπιν πρόσκλησης του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. υποβλήθηκαν από την προσφεύγουσα ανάδοχο, εμπροθέσμως, τα απαιτούμενα σύμφωνα με την προσβαλλόμενη απόφαση πρόσθετα δικαιολογητικά, όπως αυτά αναφέρονται αναλυτικά στη σκέψη 14 της παρούσας, (γ) τα δικαιολογητικά αυτά προσκομίσθηκαν σε συμπλήρωση των ήδη νομίμως υποβληθέντων αποδεικτικών μέσων (ήτοι, αντιγράφου τίτλου σπουδών και άδειας ασκήσεως επαγγέλματος, βεβαίωσης εγγραφής στο Μ.Ε.Κ. και βιογραφικού σημειώματος του μηχανικού), (δ) κατά την αιτιολογημένη κρίση της Αναθέτουσας Αρχής, τα εν λόγω δικαιολογητικά, που καταγράφονται αναλυτικά στο …. πρακτικό (στις σελ. 2 έως 4 αυτού) και υποβλήθηκαν σύμφωνα με το στοιχείο α (περ. i και ii) του Μέρους ΙΙ του Παραρτήματος ΧΙΙ του Προσαρτήματος Α΄ του ν. 4412/2016, αποδεικνύουν επαρκώς την εννεαετή εμπειρία του ως άνω πολιτικού μηχανικού και, συνακόλουθα, την πλήρωση του απαιτούμενου κριτηρίου τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας της προσφεύγουσας αναδόχου σύμφωνα με τη διακήρυξη (βλ. σκ. 6) και τον νόμο (βλ. σκ. 15) και (ε) με βάση την προσκομιζόμενη …. υπηρεσιακή βεβαίωση, δεν ασκήθηκαν κατά της …. απόφασης του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Προμηθειών του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. προδικαστικές προσφυγές, το Δικαστήριο κρίνει ότι η ως άνω διαπιστωθείσα πλημμέλεια, όπως βάσιμα προβάλλεται με την ένδικη προσφυγή και το από 11.2.2025 υπόμνημα του Ε.Ο.Π.Υ.Υ., έχει πλέον αρθεί.

19.Περαιτέρω, με την ένδικη προσφυγή προβάλλεται ότι εσφαλμένα το δικάσαν Τμήμα έκρινε ότι δεν αποδείχθηκε η επικαλούμενη εννεαετής εμπειρία του πολιτικού μηχανικού ...υ ... με βάση τα δικαιολογητικά που αρχικώς είχαν υποβληθεί (βεβαίωση Μ.Ε.ΕΠ. της εταιρείας, βεβαίωση Μ.Ε.Κ., αντίγραφο πτυχίου και άδειας ασκήσεως επαγγέλματος, βιογραφικό σημείωμα του μηχανικού), τα οποία πληρούν τις απαιτήσεις των άρθρων 22.Δ. και 23.6 της διακήρυξης. Κατά την προσφεύγουσα, κατ’ εσφαλμένη ερμηνεία του στοιχείου στ΄ του Μέρους ΙΙ του Παραρτήματος ΧΙΙ του Προσαρτήματος Α΄ του ν. 4412/2016 κρίθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση ότι η σχετική πρόβλεψη περί «αναφοράς» τίτλων σπουδών και επαγγελματικών προσόντων καθιδρύει υποχρέωση προσκόμισης πρόσθετων δικαιολογητικών (ήτοι δήλωσης, που μπορεί να είναι και βιογραφικό σημείωμα, στην οποία θα επισυνάπτονται και στοιχεία που θα επιτρέπουν την επαλήθευση των πληροφοριών που περιέχονται σε αυτή), τα οποία δεν προκύπτουν από το γράμμα του νόμου και της διακήρυξης και τα οποία, συνεπώς, νομίμως δεν προσκομίσθηκαν από την προσφεύγουσα.

20.Ανεξαρτήτως της ορθότητας της ερμηνείας από το επιληφθέν της προσφυγής ανάκλησης Τμήμα της επικαλούμενης διάταξης του στοιχείου στ΄ του Μέρους ΙΙ του Παραρτήματος ΧΙΙ του Προσαρτήματος Α΄ του ν. 4412/2016, ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος προεχόντως ως αλυσιτελής, διότι, μετά την ανάκληση των ………………… αποφάσεων του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Προμηθειών του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και την επάνοδο στο στάδιο ελέγχου των δικαιολογητικών κατακύρωσης της προσφεύγουσας, η υποβολή και ο έλεγχος των πρόσθετων δικαιολογητικών, όπως προκύπτει από την …… απόφαση του ίδιου οργάνου, διενεργήθηκε κατ’ επίκληση του στοιχείου α (περ. i και ii) του Μέρους ΙΙ του Παραρτήματος ΧΙΙ του Προσαρτήματος Α΄ του ν. 4412/2016, που αναφέρεται ρητά σε κατάλογο εργασιών που εκτελέσθηκαν ή υπηρεσιών που πραγματοποιήθηκαν κ.λπ. (βλ. σκ. 14 και 15) και όχι με βάση τη διάταξη του στοιχείου στ΄ του ίδιου ως άνω Μέρους ΙΙ (περί αναφοράς τίτλων σπουδών και επαγγελματικών προσόντων), όπως εσφαλμένα υπολαμβάνει η προσφεύγουσα.

21.Κατόπιν των ανωτέρω, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη προσφυγή αναθεώρησης, να αναθεωρηθεί η προσβαλλόμενη 1739/2024 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος και να διαταχθεί η απόδοση του κατατεθέντος παραβόλου στην προσφεύγουσα (άρθρα 336 παρ. 1 και 310 παρ. 1 του ν. 4700/2020). Ακολούθως, κατά παραδοχή της προσφυγής ανάκλησης και της υπέρ αυτής ασκηθείσας παρέμβασης, πρέπει να ανακληθεί στο σύνολό της η ..../2024 πράξη της .... Υπηρεσίας Επιτρόπου Τομέα Υγείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Μετά δε την ανάκληση αυτής, το Δικαστήριο αποφαίνεται, χάριν οικονομίας της διαδικασίας, ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και της προσφεύγουσας με αντικείμενο την επιλογή αναδόχου για την κατασκευή του έργου «Μελέτη, οικοδομικές εργασίες και Η/Μ εγκαταστάσεις για την ανακαίνιση τμήματος του Γ΄ ορόφου του εμπορικού κέντρου (...), ιδιοκτησίας Ε.Ο.Π.Υ.Υ., επί της οδού (...) (...) 6-8-10 στην Αθήνα».

Για τους λόγους αυτούς

Δέχεται την προσφυγή αναθεώρησης

Αναθεωρεί την 1739/2024 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Διακρατεί, εξετάζει και δέχεται την προσφυγή ανάκλησης και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση.

Ανακαλεί την ...../2024 πράξη της .... Υπηρεσίας Επιτρόπου Τομέα Υγείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Και

Αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου (ν.π.δ.δ.) με την επωνυμία «Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας» (Ε.Ο.Π.Υ.Υ.) και της εταιρείας με την επωνυμία «(...) I.K.Ε.» για την επιλογή αναδόχου κατασκευής του έργου «Μελέτη, οικοδομικές εργασίες και Η/Μ εγκαταστάσεις για την ανακαίνιση τμήματος του Γ΄ ορόφου του εμπορικού κέντρου (...), ιδιοκτησίας Ε.Ο.Π.Υ.Υ., επί της οδού (...) (...) 6-8-10 στην .....», το οποίο σε ηλεκτρονική μορφή, επισυναπτόμενο στην παρούσα, τηρείται στη Γραμματεία του Δικαστηρίου.

Διατάσσει την απόδοση του κατατεθέντος παραβόλου στην προσφεύγουσα εταιρεία «(...) I.K.Ε.».

Κρίθηκε και αποφασίστηκε σε τηλεδιάσκεψη στις 19 Φεβρουαρίου 2025, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 295 παρ. 2 του ν. 4700/2020.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση, στις 5 Μαρτίου 2025

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ          Ο ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ