ΤΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
ΕΒΔΟΜΟ ΤΜΗΜΑ
ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ 1739/2024
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 12 Νοεμβρίου 2024, με την εξής σύνθεση: Μαρία Βλαχάκη, Αντιπρόεδρος, Πρόεδρος του Τμήματος, Ιωάννης Καλακίκος και Ευαγγελία Πασπάτη, Σύμβουλοι, Ευπραξία Δημολιού και Ιωάννης Νταλαχάνης, Πάρεδροι, που μετέχουν με συμβουλευτική γνώμη.
Γραμματέας: Γεωργία Τζένου, Προϊσταμένη της Γραμματείας του Τμήματος.
Γενικός Επίτροπος της Επικρατείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου: Παραστάθηκε ο Αντεπίτροπος Αντώνιος Νικητάκης, που αναπληρώνει νόμιμα τον Γενικό Επίτροπο, ο οποίος κωλύεται.
Για να αποφασίσει σχετικά με την από 1.11.2024 (Α.Β.Δ. …../1.11.2024) προσφυγή του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου (ν.π.δ.δ.) με την επωνυμία «Εθνικός Οργανισμός Παροχής Υπηρεσιών Υγείας» (ΕΟΠΥΥ), ο οποίος εδρεύει στο Μαρούσι Αττικής (οδός Αποστόλου Παύλου 12) και εκπροσωπείται νόμιμα, που παραστάθηκε διά της πληρεξούσιας δικηγόρου του Μαρίας Πετροπούλου (Α.Μ/Δ.Σ.Α. …..).
Με την ανωτέρω προσφυγή ζητείται η ανάκληση της …/2024 Πράξης της …. Υπηρεσίας Επιτρόπου Τομέα Υγείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Προς υποστήριξη της ανωτέρω προσφυγής παρεμβαίνει, με την από 11.11.2024 έγγραφη παρέμβαση, η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «…. IKE» (δ.τ. «….»), η οποία εδρεύει στη …. (οδός ……..) και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία παραστάθηκε δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της Αναστασίου-Ευγενίου Χριστοφιλόπουλου (Α.Μ./Δ.Σ.Α. ….).
Το Ελληνικό Δημόσιο εκπροσωπούμενο από τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών παραστάθηκε, με έγγραφη δήλωση, κατ’ άρθρο 231 παρ. 1 της Δικονομίας του Ελεγκτικού Συνεδρίου (ν. 4700/2020), της Παρέδρου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Αδαμαντίας Λάμπρου (Α.Μ./Ν.Σ.Κ. …).
Κατά τη συζήτηση που ακολούθησε το Δικαστήριο άκουσε:
Την πληρεξούσια δικηγόρο του προσφεύγοντος ν.π.δ.δ., η οποία ζήτησε την παραδοχή της προσφυγής ανάκλησης.
Τον πληρεξούσιο δικηγόρο της παρεμβαίνουσας εταιρείας, ο οποίος ζήτησε να γίνουν δεκτές η προσφυγή ανάκλησης και η παρέμβαση.
Τον Αντεπίτροπο της Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο, ο οποίος πρότεινε την απόρριψη της προσφυγής ανάκλησης.
Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το Δικαστήριο συνήλθε, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 295 παρ. 2 του ν.4700/2020, σε τηλεδιάσκεψη που διενεργήθηκε μέσω της διαδικτυακής δημόσιας υπηρεσίας e-presence.gov.gr.
Άκουσε την εισήγηση του Συμβούλου Ιωάννη Καλακίκου και
Αφού σκέφτηκε κατά τον νόμο
Αποφάσισε τα εξής:
1. Ο ΕΟΠΥΥ [ν.π.δ.δ., βλ. άρθρο 17 παρ. 1 του ν. 3918/2011 «Διαρθρωτικές αλλαγές στο σύστημα υγείας …» (Α΄ 31)], υπό την ιδιότητα της αναθέτουσας αρχής, με την κρινόμενη προσφυγή –για την άσκηση της οποίας δεν απαιτείται η καταβολή παραβόλου [βλ. άρθρα 308 παρ. 3 και 336 παρ. 1 του ν.4700/2020 (Α΄ 127)]– ζητεί παραδεκτώς την ανάκληση της .../2024 Πράξης της .... Υπηρεσίας Επιτρόπου Τομέα Υγείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου (στο εξής: προσβαλλόμενη Πράξη), με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης «Μελέτη, οικοδομικές εργασίες και Η/Μ εγκαταστάσεις για την ανακαίνιση του Γ΄ ορόφου του εμπορικού κέντρου ...., ιδιοκτησίας ΕΟΠΥΥ, επί της οδού ........ στην ...........» (στο εξής: ελεγχόμενη σύμβαση). Στην ως άνω ανοιγείσα διαδικασία εξέτασης διαφοράς από προσυμβατικό έλεγχο, με προφανές έννομο συμφέρον για την ανάκληση της προσβαλλόμενης πράξης, παρεμβαίνει προς υποστήριξη της προσφυγής η εταιρεία ..... IKE που έχει αναδειχθεί ανάδοχος της ελεγχόμενης σύμβασης (στο εξής: παρεμβαίνουσα ανάδοχος).
2. Η ελεγχόμενη σύμβαση, εκτιμώμενης, χωρίς Φ.Π.Α., αξίας 668.788,00 ευρώ, αφορά στη μελέτη και την εκτέλεση των απαραίτητων εργασιών ανακαίνισης (οικοδομικές εργασίες και Η/Μ εγκαταστάσεις) σε τμήμα του τρίτου ορόφου του εμπορικού κέντρου ..... επί της οδού ........... στην ........., ιδιοκτησίας ΕΟΠΥΥ, για τη στέγαση της Περιφερειακής Διεύθυνσης (ΠΕ.ΔΙ.) ΕΟΠΥΥ Κεντρικής ......... και του φαρμακείου της. Για την ανάθεση της, διενεργήθηκε ανοικτή διαδικασία, μέσω του Εθνικού Συστήματος Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Σ.Η.ΔΗ.Σ.), με κριτήριο ανάθεσης την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά μόνο βάσει τιμής (χαμηλότερη τιμή) με αξιολόγηση μελέτης (άρθρα 50 του ν. 4412/2016), σύστημα υποβολής προσφορών αυτό της κατ’ αποκοπή οικονομικής προσφοράς (άρθρα 95 παρ. 2γ του ν. 4412/2016) και συνολική προθεσμία εκτέλεσης τους οκτώ (8) μήνες. Μέχρι την ορισθείσα τελική καταληκτική ημερομηνία (27.2.2024) υποβλήθηκαν τρεις (3) προσφορές, οι οποίες έγιναν όλες αποδεκτές, και το αποτέλεσμα της διαδικασίας ανάθεσης κατακυρώθηκε στην παρεμβαίνουσα ανάδοχο, που αναδείχθηκε μειοδότης με μέσο ποσοστό έκπτωσης 9,76%, χωρίς να ασκηθούν προδικαστικές προσφυγές.
3. Με την προσβαλλόμενη Πράξη διαπιστώθηκαν τρεις (3) διακωλυτικοί της υπογραφής του σχεδίου της ελεγχόμενης σύμβασης λόγοι.
4. Ο πρώτος διακωλυτικός λόγος στηρίζεται στη μη έγκριση της σκοπιμότητας ανάθεσης της ελεγχόμενης σύμβασης από τον εποπτεύοντα την προσφεύγουσα αναθέτουσα αρχή Υπουργό.
5. Το άρθρο 79 παρ. 1 του ν. 4915/2022 (Α΄ 63) ορίζει ότι «1. Η αρμοδιότητα έκδοσης απόφασης έγκρισης σκοπιμότητας για (…) την υλοποίηση έργων (…) για τη βελτίωση και ανάπτυξη κτιριακών υποδομών της Κεντρικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Υγείας ανεξαρτήτως ποσού, καθώς και των εποπτευόμενων φορέων του για ποσό άνω των διακοσίων τριάντα τεσσάρων χιλιάδων (234.000,00) ευρώ, πλέον του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.), ανήκει στον Υπουργό Υγείας και ασκείται μετά από σχετική εισήγηση της αρμόδιας υπηρεσίας».
6. Με τις παρατεθείσες στην προηγούμενη σκέψη διατάξεις, οι οποίες συνιστούν αυτοτελή ρητή ρύθμιση που δεν επιτρέπει συστηματική ερμηνεία που να περιορίζει το πεδίο εφαρμογή της, τίθεται ως προϋπόθεση για τη σύναψη, από τους φορείς που εποπτεύονται από το Υπουργείο Υγείας, σύμβασης έργου, που αφορά στη βελτίωση και ανάπτυξη των κτιριακών υποδομών τους και η εκτιμώμενη αξία της οποίας υπερβαίνει το ποσό των 234.000,00 ευρώ, η προηγούμενη έγκριση της σκοπιμότητας υλοποίησης του έργου από τον ανωτέρω εποπτεύοντα Υπουργό.
7. Στην προκειμένη υπόθεση, παρότι ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ., είναι φορέας που εποπτεύεται από το Υπουργείο Υγείας [βλ. άρθρο 17 παρ. 1 του ήδη μνημονευθέντος ν. 3918/2011, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 10 παρ. 1 του ν. 4052/2012 (Α΄ 41)], η δε εκτιμώμενη αξία της ελεγχόμενης σύμβασης υπερβαίνει το όριο των 234.000,00 ευρώ, και, επομένως, η προκήρυξη της σύναψης της σύμβασης έπρεπε να έχει εγκριθεί από τον Υπουργό Υγείας, εντούτοις τέτοια έγκριση δεν έχει προηγηθεί.
8. Με την κρινόμενη προσφυγή και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση, όπως αυτές αναπτύσσονται με τα από 13.11.2024 και 15.11.2024, αντίστοιχα, υπομνήματα, προβάλλεται ότι η Επίτροπος εσφαλμένως ερμήνευσε και εφάρμοσε τις κρίσιμες διατάξεις του άρθρου 79 παρ. 1 του ν. 4915/2022. Τούτο, καθόσον, αντίθετα προς τα κριθέντα με την προσβαλλόμενη Πράξη, δεν απαιτείται απόφαση του Υπουργού Υγείας που να εγκρίνει τη σκοπιμότητα υλοποίησης της ελεγχόμενης σύμβασης δεδομένου ότι –όπως συνάγεται από τη συνδυαστική ερμηνεία των ως άνω διατάξεων του νόμου με την 50904/7.9.2022 κοινή απόφαση των Υπουργών Υγείας και Υποδομών-Μεταφορών «Ορισμός … αποφαινόμενων και γνωμοδοτούντων οργάνων σε θέματα ανάθεσης και εκτέλεσης δημοσίων συμβάσεων εκτέλεσης έργων … από το Υπουργείο Υγείας, τα εποπτευόμενα από αυτό Ν.Π.Δ.Δ. …» (Β΄ 4754)– οι ανωτέρω διατάξεις ρυθμίζουν την κατανομή αρμοδιοτήτων για τα ν.π.δ.δ. που υπάγονται στην εποπτεία των Διοικήσεων Υγειονομικής Περιφέρειας (Δ.Υ.ΠΕ.) και δεν καταλαμβάνουν την, μη υπαγόμενη στην ανωτέρω εποπτεία, προσφεύγουσα αναθέτουσα αρχή (βλ. την από 11.11.2024 παρέμβαση και το από 15.11.2024 υπόμνημα της αναδόχου). Σε κάθε δε περίπτωση, η μη έκδοση της ως άνω εγκριτικής απόφασης από τον Υπουργό δεν συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια που κωλύει την υπογραφή της. Δικαιολογείται δε και λόγω της συγγνωστής πλάνης που προκλήθηκε στα αρμόδια όργανα της προσφεύγουσας αναθέτουσας αρχής από την ασάφεια του οικείου νομοθετικού πλαισίου.
9. Υπό τα ανωτέρω δεδομένα, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου (στο εξής: Επίτροπος), κατ’ ορθή ερμηνεία και εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 79 παρ. 1 του ν. 4915/2022, έκρινε ότι απαιτείται έγκριση της σκοπιμότητας υλοποίησης της ελεγχόμενης σύμβασης από τον Υπουργό Υγείας, καθόσον η έγκριση αυτή απαιτείται όχι μόνο για τους εποπτευόμενους από τις Δ.Υ.Π.Ε. φορείς, όπως υποστηρίζει η παρεμβαίνουσα ανάδοχος, αλλά και για τους φορείς που υπάγονται στην απευθείας εποπτεία του Υπουργού Υγείας, όπως είναι ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. (βλ. σκέψεις 5 και 6 της παρούσας), όταν η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης υπερβαίνει, ως εν προκειμένω, το ποσό των 234.000 ευρώ. Συνεπώς, ο περί του αντιθέτου προβαλλόμενος ισχυρισμός είναι νόμω αβάσιμος, καθόσον έρχεται σε αντίθεση με το ρητό και σαφές γράμμα του νόμου και οδηγεί σε αλλοίωση της αληθούς του έννοιας. Περαιτέρω, απορριπτέα τυγχάνουν και τα περί μη ουσιώδους πλημμέλειας. Τούτο, διότι η ως άνω απαίτηση –καθόσον τίθεται από ειδική νομοθετική διάταξη για την έναρξη της διαδικασίας σύναψης της σύμβασης, εντασσόμενη στο πλαίσιο ελέγχου της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης των διατιθέμενων στις διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων δημοσίων πόρων (βλ. και άρθρο 18 του ν. 4412/2016) στον ευαίσθητο τομέα των φορέων κοινωνικής ασφάλισης– ανάγεται σε στοιχείο της ωριμότητας της σύμβασης (βλ. και άρθρο 49 παρ. 1 περ. α΄ του ν. 4412/2016), η έλλειψη του οποίου συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια που πλήττει το κύρος της οικείας προκήρυξης και καθιστά μη νόμιμη την διαδικασία ανάθεσης στο σύνολό της. Εξάλλου, η ως άνω –στο πλαίσιο της κρατικής εποπτείας επί των, προς επίτευξη ειδικού δημόσιου σκοπού, αρμοδιοτήτων που έχουν ανατεθεί στον ΕΟΠΥΥ– με ρητή διάταξη νόμου ανατιθέμενη στον Υπουργό Υγείας εποπτεία είναι αυτοτελής και δεν μπορεί να υποκατασταθεί από τις, βάσει άλλων διατάξεων, αρμοδιότητες των οργάνων της προσφεύγουσας αναθέτουσας αρχής. Επομένως, αλυσιτελώς προβάλλεται ότι έχει εγκριθεί η σκοπιμότητα σύναψης της ελεγχόμενης σύμβασης από το αρμόδιο Δ.Σ. αυτής. Επίσης, αλυσιτελώς γίνεται επίκληση της ως άνω απόφασης του Τεχνικού Συμβουλίου, η οποία εκδόθηκε, όπως ρητά αναφέρεται στο σώμα αυτής, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 50 του ν. 4412/2016, και αφορά αποκλειστικά στη γνωμοδότησή του περί του αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για τη δημοπράτηση της ελεγχόμενης σύμβασης με αντικείμενο την κατασκευή του έργου, καθώς και στην εκπόνηση και αξιολόγηση της μελέτης αυτού. Τέλος, απορριπτέος τυγχάνει και η επίκληση συγγνωστής πλάνης, καθόσον η συγγνωστή πλάνη των οργάνων που διενεργούν τη διαδικασία ανάθεσης μίας δημόσιας σύμβασης δεν αποτελεί παραδεκτό λόγο προσφυγής ανάκλησης, καθόσον θα αλλοίωνε το χαρακτήρα και θα έθιγε την πρακτική αποτελεσματικότητα του προσυμβατικού ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, δεδομένου ότι είναι έλεγχος αντικειμενικής νομιμότητας της εκάστοτε υποβαλλόμενης προς έλεγχο διαδικασίας ανάθεσης που αποβλέπει στη θεραπεία της αντικειμενικής ακεραιότητάς της (βλ. και ΕλΣυν Ολ. 1403/2022 σκ. 18, 180/2022 σκ. 23, 505/2021 σκ. 33, Τμ. Εβδ. 141/2023 σκ. 16, 962/2022 σκ. 27, 741/2022 σκ. 13, 1137/2021 σκ. 26, 1136/2021 σκ. 17.4, 513/2021 σκ. 34).
10. Συνακόλουθα, ο προβαλλόμενος με την κρινόμενη προσφυγή και την παρέμβαση λόγος ανάκλησης της προσβαλλόμενης Πράξης, σχετικά με τον διαπιστωθέντα από την Επίτροπο πρώτο διακωλυτικό της υπογραφής του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης λόγο, είναι αβάσιμος.
11. Σταθμίζοντας, όμως, την εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος, στην οποία αποσκοπεί εν τέλει ο προσυμβατικός έλεγχος, λαμβάνοντας, προς τούτο, υπόψη τόσο την, όπως βασίμως προβάλλεται με την κρινόμενη προσφυγή και την παρέμβαση, τεκμηρίωση, από την προσφεύγουσα αναθέτουσα αρχή, στο πλαίσιο άσκησης των δικών της αρμοδιοτήτων, της σκοπιμότητας της ελεγχόμενης σύμβασης, όσο και τη μη διαπίστωση πλημμέλειας στο διαγωνιστικό στάδιο της διαδικασίας ανάθεσης της ελεγχόμενης σύμβασης, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις της προκείμενης υπόθεσης, το σχέδιο της ελεγχόμενης σύμβασης θα μπορούσε να υπογραφεί υπό τον όρο, πριν από την υπογραφή του, να εγκριθεί η σκοπιμότητα υλοποίησης του έργου από τον Υπουργό Υγείας, αν δεν συντρέχει άλλος διακωλυτικός λόγος.
12. Ο δεύτερος διακωλυτικός λόγος στηρίζεται στην υπέρβαση από την οικεία Επιτροπή Διαγωνισμού των προβλεπόμενων από τον νόμο προθεσμιών για την ολοκλήρωση της γνωμοδοτικής αρμοδιότητάς της.
13. Το άρθρο 221Α παρ. 1 περ. β΄ και παρ. 4 του ν. 4412/2016, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 87 του ν. 4914/2022 (Α΄ 61), ορίζει ότι: «1. Τα γνωμοδοτικά όργανα που συμμετέχουν στις διαγωνιστικές διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων ολοκληρώνουν το έργο τους εντός των ακόλουθων προθεσμιών: (…) β) Για διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων έργων: βα) Με κριτήριο ανάθεσης την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά αποκλειστικά βάσει τιμής (χαμηλότερη): i) Το γνωμοδοτικό όργανο, ανεξάρτητα από τον αριθμό των προσφορών, υποβάλλει στην αναθέτουσα αρχή, εντός είκοσι (20) εργασίμων ημερών από την ημερομηνία αποσφράγισης των προσφορών, το πρακτικό με το αποτέλεσμα της διαδικασίας ελέγχου δικαιολογητικών συμμετοχής και οικονομικών προσφορών. ii) Το γνωμοδοτικό όργανο υποβάλλει στην αναθέτουσα αρχή εντός πέντε (5) εργασίμων ημερών από την προσκόμιση των δικαιολογητικών κατακύρωσης το σχετικό πρακτικό. Οι προθεσμίες των στοιχείων i) και ii) διακόπτονται κατά τον χρόνο που απαιτείται ενέργεια από την αναθέτουσα αρχή ή δημόσια αρχή. (…) 4. Η υπέρβαση των προθεσμιών των παρ. 1 και 2 συνεπάγεται για τα μέλη του οικείου γνωμοδοτικού οργάνου τη μη καταβολή της αποζημίωσης της παρ. 12 του άρθρου 221.»
14. Συναφώς, κατά τη διενέργεια του προσυμβατικού ελέγχου των συμβάσεων από το Ελεγκτικό Συνέδριο, η Ολομέλεια, το Τμήμα και οι σχηματισμοί πρωτογενούς ελέγχου καταλήγουν σε αρνητική κρίση ως προς την υπογραφή της εκάστοτε ελεγχόμενης σύμβασης μόνο όταν η διαπιστωθείσα, στην οικεία διαδικασία σύναψης της σύμβασης ή εντός του σχεδίου της, νομική πλημμέλεια κρίνεται ως ουσιώδης, υπό την έννοια ότι, ενόψει του συγκεκριμένου πραγματικού πλαισίου της υπόθεσης, παραβιάζει ουσιώδεις αρχές της νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων κατά τρόπο που πλήττεται η ακεραιότητα της διαδικασίας σύναψης της σύμβασης (βλ. ΕλΣυν Ολ. 551/2023 σκ. 47 και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).
15. Η Επίτροπος διαπίστωσε πλημμέλεια στη διαδικασία ανάθεσης της ελεγχόμενης σύμβασης, λόγω της παραβίασης των ως άνω διατάξεων του άρθρου 221Α του ν. 4412/2016, καθόσον η οικεία Επιτροπή Διαγωνισμού διέκοψε αναιτιολόγητα τις εργασίες της για ένα μήνα (από 5.3 έως 4.4.2024). Συγκεκριμένα, διαπίστωσε ότι κατά το στάδιο αποσφράγισης και αξιολόγησης των προσφορών η Επιτροπή Διαγωνισμού, όπως προκύπτει από το ..../10.4.2024 πρακτικό της, συνεδρίασε στις 5.3.2024 και προέβη σε ηλεκτρονική αποσφράγιση των υποφακέλων «Δικαιολογητικά Συμμετοχής» και «Τεχνική Προσφορά-Μελέτη», από τον έλεγχο δε αυτών διαπίστωσε ότι έπρεπε να ζητηθούν, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 102 του ν. 4412/2016, διευκρινήσεις και συμπλήρωση στοιχείων για δύο από τις τρεις προσφορές που κατατέθηκαν. Στη συνέχεια διέκοψε και πάλι τις εργασίες της, και συνέχισε ένα μήνα μετά, στις 4.4.2024, ζητώντας τα δικαιολογητικά την έλλειψη των οποίων είχε διαπιστώσει στην προηγούμενη συνεδρίασή της. Ολοκλήρωσε εν τέλει το έργο της στις 10.4.2024, κάνοντας αποδεκτές όλες τις κατατεθείσες προσφορές και προτείνοντας την ανάθεση της σύμβασης στην παρεμβαίνουσα ανάδοχο, που είχε υποβάλει τη χαμηλότερη τιμή.
16. Με την κρινόμενη προσφυγή και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση προβάλλεται ότι η Επίτροπος εσφαλμένως ερμήνευσε και εφάρμοσε τις κρίσιμες διατάξεις του άρθρου 221Α του ν. 4915/2022, καθόσον, αντίθετα με τα κριθέντα με την προσβαλλόμενη Πράξη της, οι προθεσμίες που τάσσονται στην Επιτροπή Διαγωνισμού είναι ενδεικτικές και η υπέρβασή τους δεν συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια που κωλύει την υπογραφή της ελεγχόμενης σύμβασης.
17. Εν προκειμένω, η διαπιστωθείσα ως άνω πλημμέλεια ανάγεται στην παραβίαση του άρθρου 221Α του ν. 4915/2022, με το οποίο τάσσονται προθεσμίες για την ολοκλήρωση από την Επιτροπή Διαγωνισμού της γνωμοδοτικής της αρμοδιότητας. Όμως, από τις διατάξεις αυτές δεν προκύπτει ότι οι τασσόμενες προθεσμίες είναι αποκλειστικές ούτε προβλέπονται συγκεκριμένες έννομες συνέπειες, για τη νομιμότητα της σχετικής διαδικασίας, σε περίπτωση υπέρβασής τους. Στο πλαίσιο αυτό, ενόψει της γενικής αρχής του διοικητικού δικαίου, όπως αποτυπώνεται και στο άρθρο 10 παρ. 5 του κυρωθέντος με το άρθρο πρώτο του ν. 2690/1999 (Α΄ 45) Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας, σύμφωνα με την οποία οι προθεσμίες που τάσσονται στη Διοίκηση είναι, κατά κανόνα, ενδεικτικές, και δεδομένου ότι η Επίτροπος δεν αιτιολογεί ποιες είναι οι επιπτώσεις που επέφερε στη διαδικασία η ως άνω πλημμέλεια, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η υπέρβαση της τασσόμενης προθεσμίας μόνο κατά 10 ημέρες δεν συνιστά ουσιώδη νομική πλημμέλεια που κωλύει την υπογραφή της ελεγχόμενης σύμβασης, καθόσον δεν αποτελεί από μόνη της πρόσφορο όρο ικανό να πλήξει την αντικειμενική ακεραιότητα της διαδικασίας που διενεργήθηκε για τη σύναψή της.
18. Συνακόλουθα, ο προβαλλόμενος με την κρινόμενη προσφυγή και την παρέμβαση λόγος ανάκλησης της προσβαλλόμενης Πράξης, σχετικά με τον διαπιστωθέντα από την Επίτροπο δεύτερο διακωλυτικό της υπογραφής του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης λόγο, είναι βάσιμος και ο διακωλυτικός αυτός λόγος πρέπει να αρθεί.
19. Ο τρίτος διακωλυτικός λόγος στηρίζεται στη μη πλήρωση από την παρεμβαίνουσα ανάδοχο των απαιτούμενων από την οικεία Διακήρυξη κριτηρίων τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας.
20. Η σύναψη της ελεγχόμενης σύμβασης, ως εκ της αναθέτουσας αρχής και της εκτιμώμενης αξίας της, έχει τον χαρακτήρα δημόσιας σύμβασης κάτω των ορίων και διέπεται από τις διατάξεις του Βιβλίου Ι (άρθρα 2 έως 221) του ν. 4412/2016 «Δημόσιες Συμβάσεις Έργων, Προμηθειών και Υπηρεσιών (προσαρμογή στις Οδηγίες 2014/24/ΕΕ και 2014/25/ΕΕ)» [(Α΄ 147), βλ. άρθρο 1 παρ. 2 του ανωτέρω νόμου].
21. Τα κριτήρια, τα οποία έχει τη δυνατότητα να θέσει η αναθέτουσα αρχή, για να ελέγξει την ικανότητα ενός οικονομικού φορέα να εκτελέσει την υπό ανάθεση σύμβαση, ορίζονται στο άρθρο 75 του ν. 4412/2016. Σύμφωνα με την παρ. 1 του ανωτέρω άρθρου, τα «κριτήρια επιλογής», τα οποία οι αναθέτουσες αρχές έχουν τη δυνατότητα να επιβάλουν «ως απαιτήσεις συμμετοχής» στη διαδικασία ανάθεσης μίας δημόσιας σύμβασης και, των οποίων, επομένως, η μη πλήρωση έχει ως συνέπεια την απόρριψη της προσφοράς του οικονομικού φορέα που δεν τα πληροί, μπορεί να αφορούν στην «καταλληλότητα για την άσκηση της επαγγελματικής δραστηριότητας», «την οικονομική και χρηματοοικονομική επάρκεια» και «την τεχνική και επαγγελματική ικανότητα» του προσφέροντα. Ειδικότερα, όσον αφορά την τεχνική και επαγγελματική ικανότητα, στην παρ. 4 του ανωτέρω άρθρου, ορίζεται ότι «οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να επιβάλλουν απαιτήσεις που να εξασφαλίζουν ότι οι οικονομικοί φορείς διαθέτουν τους αναγκαίους ανθρώπινους και τεχνικούς πόρους και την εμπειρία για να εκτελέσουν τη σύμβαση σε κατάλληλο επίπεδο ποιότητας».
22. Επιπροσθέτως, ειδικά για τις δημόσιες συμβάσεις έργων, το άρθρο 76 του ν. 4412/2016 –όπως ισχύει μετά την τροποποίησή του με το άρθρο 119 παρ. 5 του ν. 4472/2017 (Α΄ 74) και την αντικατάστασή του στη συνέχεια με το άρθρο 24 του ν. 4782/2021 (Α΄ 36)– προβλέπει, ότι οι επιβαλλόμενες με τα έγγραφα της διακήρυξης απαιτήσεις οικονομικής και χρηματοοικονομικής επάρκειας καθώς και τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας ορίζονται, όχι κατά παραπομπή σε τάξεις και πτυχία του Μητρώου Εργοληπτικών Επιχειρήσεων (Μ.Ε.ΕΠ.) ή του Μητρώου Εργοληπτικών Επιχειρήσεων Δημοσίων Έργων (ΜΗ.Ε.Ε.Δ.Ε.) που το αντικατέστησε, ούτε (βλ. άρθρο 77 του ν. 4412/2016) σε βαθμίδες και κατηγορίες του Μητρώου Εμπειρίας Κατασκευαστών (Μ.Ε.Κ.), αλλά περιγραφικά, με αναφορά στις απαιτήσεις για την εγγραφή και κατάταξη σε τάξη των οικείων μητρώων, αντίστοιχου προϋπολογισμού και κατηγορίας έργου, που προβλέπονται στο π.δ. 71/2019 «Μητρώα συντελεστών παραγωγής δημοσίων και ιδιωτικών έργων, μελετών, τεχνικών και λοιπών συναφών επιστημονικών υπηρεσιών (ΜΗ.Τ.Ε)» (Α΄ 112), με το οποίο αναδιοργανώθηκε πλήρως το σύστημα κατάταξης των εργοληπτικών επιχειρήσεων σε μητρώα. Στο πλαίσιο αυτό, στην παρ. 4 του ανωτέρω άρθρου 76, ορίζεται ρητώς ότι «[ε]πιπλέον των επιχειρήσεων που είναι εγγεγραμμένες σε τάξεις των οικείων μητρώων, οικονομικοί φορείς που αποδεικνύουν ότι εκπληρώνουν τα κριτήρια επιλογής του άρθρου 75, όπως αυτά ορίζονται από την αναθέτουσα αρχή στα έγγραφα της σύμβασης, μπορούν να συμμετέχουν σε διαδικασίες ανάθεσης δημόσιας σύμβασης έργων, ανεξαρτήτως της εγγραφής και της κατάταξής τους σε συγκεκριμένες τάξεις των μητρώων του π.δ. 71/2019» [βλ. αιτιολογικές εκθέσεις επί των άρθρων 119 παρ. 5 του ν. 4472/2017 και 24 του ν. 4782/2021, που τροποποίησαν το άρθρο 76 του ν. 4412/2016 προς την κατεύθυνση της αποδέσμευσης των κριτηρίων επιλογής από την κατάταξη των επιχειρήσεων σε συγκεκριμένες τάξεις του Μ.Ε.ΕΠ., βλ., ενδεικτικά, αιτιολογική έκθεση του άρθρου 119 παρ. 5, περί «γενικής-πανηγυρικής διατύπωσης της βούλησης του νοµοθέτη», ως προς το ότι «η κατάταξη σε τάξεις των µητρώων για την καταλληλότητα της άσκησης της επαγγελματικής δραστηριότητας της παρ. 2 του άρθρου 75 του ν. 4412/2016 και όχι η ίδια η εγγραφή σε αυτά, (…) αποτελεί κριτήριο ποιοτικής επιλογής του άρθρου 75 (παρ. 1β και γ) του ν. 4412/2016»].
23. Περαιτέρω, ως προς το ζήτημα «των αποδεικτικών μέσων της πλήρωσης» των κριτηρίων επιλογής που τίθενται για την ανάθεση μίας δημόσιας σύμβασης, το άρθρο 80 του ν. 4412/2016 ορίζει, μεταξύ άλλων, στην παρ. 5 ότι «[η] τεχνική ικανότητα των οικονομικών φορέων μπορεί να αποδεικνύεται με έναν ή περισσότερους από τους τρόπους που αναφέρονται στο Μέρος II του Παραρτήματος XII του Προσαρτήματος Α΄, ανάλογα με τη φύση, την ποσότητα ή τη σπουδαιότητα και τη χρήση των έργων, των αγαθών ή των υπηρεσιών». Συναφώς, στο Παράρτημα XII του Προσαρτήματος Α΄ του Βιβλίου Ι, στο οποίο παραπέμπει η ανωτέρω διάταξη, ορίζεται, στο Μέρος ΙΙ, ότι αποδεικτικά μέσα για τα κριτήρια τεχνικής ικανότητας του οικονομικού φορέα συνιστούν «(…) στ) αναφορά τίτλων σπουδών και επαγγελματικών προσόντων του παρόχου υπηρεσιών ή του εργολήπτη ή των διευθυντικών στελεχών της επιχείρησης (…)».
24. Στην προκειμένη υπόθεση, στο άρθρο 21.1 της διακήρυξης της ελεγχόμενης σύμβασης (που αναρτήθηκε στο ΚΗΜΔΗΣ στις 13.6.2024 με ΑΔΑΜ: ……., στο εξής: Διακήρυξη) ορίζεται ότι «Δικαίωμα συμμετοχής έχουν φυσικά ή νομικά πρόσωπα, ή ενώσεις αυτών που δραστηριοποιούνται στις κατηγορίες έργου ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΗΛΕΚΤΡΟΜΗΧΑΝΟΛΟΓΙΚΩΝ», στο δε άρθρο 22.Δ., απαιτείται ως κριτήριο τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας ότι «Η εργοληπτική επιχείρηση οφείλει να διαθέτει την εξής ελάχιστη στελέχωση ανά κατηγορία του άρθρου 21 της παρούσης: έναν τεχνικό Μ.Ε.Κ. Γ΄ βαθμίδας / 9ετούς εμπειρίας ή δύο τεχνικούς Μ.Ε.Κ. Β΄ βαθμίδας / 6ετούς εμπειρίας ή έναν τεχνικό Μ.Ε.Κ. Β΄ βαθμίδας / 6ετούς εμπειρίας και δύο τεχνικούς Μ.Ε.Κ. Α΄ βαθμίδας / 3ετούς εμπειρίας». Εξάλλου, προς απόδειξη του ανωτέρω κριτηρίου επιλογής προβλέπεται, στο άρθρο 23.6., ότι: «Η τεχνική και επαγγελματική ικανότητα των οικονομικών φορέων αποδεικνύεται: (α) για τις εγγεγραμμένες εργοληπτικές επιχειρήσεις στο Μ.Ε.ΕΠ ή στο ΜΗ.Ε.Ε.Δ.Ε: • είτε από τη βεβαίωση εγγραφής στο Μ.Ε.Ε.Π, η οποία αποτελεί τεκμήριο των πληροφοριών που περιέχει μέχρι τη λήξη της μεταβατικής περιόδου ισχύος, σύμφωνα με το άρθρο 65 του π.δ. 71/2019, και από την πλήρη έναρξη ισχύος του τελευταίου, βεβαίωση εγγραφής στο Τμήμα ΙΙ του Μητρώου Εργοληπτικών Επιχειρήσεων Δημοσίων Έργων (ΜΗ.Ε.Ε.Δ.Ε.) • είτε, στην περίπτωση που οι απαιτήσεις του άρθρου 22.Δ δεν καλύπτονται από την ως άνω βεβαίωση εγγραφής, με την υποβολή ενός ή περισσότερων από τα αποδεικτικά μέσα που προβλέπονται στο Μέρος ΙΙ του Παραρτήματος ΧΙΙ (Αποδεικτικά μέσα για τα κριτήρια επιλογής) του Προσαρτήματος Α του ν. 4412/2016, ανάλογα με την τιθέμενη στο άρθρο 22.Δ απαίτηση. (…) Οικονομικοί φορείς που αποδεικνύουν ότι εκπληρώνουν τα κριτήρια επιλογής του άρθρου 22. Γ και 22.Δ, της παρούσας, συμμετέχουν στην παρούσα διαδικασία ανάθεσης, ανεξαρτήτως της εγγραφής και της κατάταξής τους σε συγκεκριμένες τάξεις των οικείων μητρώων.»
25. Περαιτέρω, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτουν και τα ακόλουθα: Η παρεμβαίνουσα ανάδοχος συμμετείχε στη διαδικασία ανάθεσης της ελεγχόμενης σύμβασης με την ………/28.6.2022 βεβαίωση εγγραφής της στο Μ.Ε.ΕΠ., από την οποία προκύπτει η κατάταξή της στην Α2 τάξη στην κατηγορία των Οικοδομικών έργων και στην 2η τάξη στην κατηγορία των Ηλεκτρομηχανολογικών έργων και η στελέχωσή της από δύο ηλεκτρολόγους μηχανικούς και από τον πολιτικό μηχανικό Ν………., ο οποίος, όπως προκύπτει από την ………./19.4.2022 βεβαίωση εγγραφής του στο Μ.Ε.Κ., είναι εγγεγραμμένος στη Β΄ βαθμίδα της κατηγορίας των Οικοδομικών έργων. Κατά το στάδιο δε του ελέγχου των δικαιολογητικών κατακύρωσης, η Επιτροπή Διαγωνισμού –όπως προκύπτει από το από 29.5.2024 2ο Πρακτικό της, το οποίο εγκρίθηκε με την ………../13.6.2024, όπως τροποποιήθηκε με την ………../12.9.2024 απόφαση κατακύρωσης του Προϊστάμενου της Διεύθυνσης Προμηθειών της προσφεύγουσας αναθέτουσας αρχής– κατά την πρώτη συνεδρίασή της στις 15.5.2024 κάλεσε την παρεμβαίνουσα ανάδοχο να συμπληρώσει τα ήδη υποβληθέντα δικαιολογητικά της και να παράσχει διευκρινήσεις ως προς την πλήρωση της απαιτούμενης ως άνω τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας. Μετά δε τη συμπλήρωση των δικαιολογητικών έκρινε ότι, και για την κατηγορία έργου Οικοδομικά, καλύπτεται η απαιτούμενη προϋπόθεση για έναν τεχνικό Μ.Ε.Κ. Γ΄ βαθμίδας/9ετούς εμπειρίας, δεδομένου ότι η εργοληπτική επιχείρηση διαθέτει στη στελέχωσή της τον πολιτικό μηχανικό Ν………., ο οποίος, αν και διαθέτει πτυχίο Μ.Ε.Κ. Β΄ βαθμίδας στα Οικοδομικά, έχει πάνω από 10 έτη εμπειρίας (17 έτη από την κτήση της άδειας ασκήσεως επαγγέλματος), όπως η εμπειρία του αυτή αποδεικνύεται με το βιογραφικό του σημείωμα (βλ. το από 1.10.2024 διευκρινιστικό μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, από το Τμήμα Τεχνικών Υπηρεσιών της παρεμβαίνουσας αναδόχου προς την 5η Υπηρεσία Επιτρόπου Τομέα Υγείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου).
26. Η Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κατ’ εκτίμηση του περιεχομένου της προσβαλλόμενης Πράξης της, έκρινε ότι η παρεμβαίνουσα ανάδοχος δεν πληροί το τεθέν, για τη συμμετοχή της στη διαδικασία ανάθεσης της ελεγχόμενης σύμβασης, κριτήριο τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας, καθόσον στην κατηγορία έργου Οικοδομικά ανήκει στην Α2 τάξη Μ.Ε.ΕΠ. και στελεχώνεται από έναν πολιτικό μηχανικό, ο οποίος διαθέτει Μ.Ε.Κ. βαθμίδας Β΄, ενώ η Διακήρυξη απαιτεί (δηλαδή έναν τεχνικό Μ.Ε.Κ. Γ΄ βαθμίδας / 9ετούς εμπειρίας ή δύο τεχνικούς Μ.Ε.Κ. Β΄ βαθμίδας/ 6ετούς εμπειρίας. Περαιτέρω, σε κάθε περίπτωση, το βιογραφικό σημείωμα, το οποίο αποτέλεσε το μοναδικό δικαιολογητικό που αξιολογήθηκε από την Επιτροπή Διαγωνισμού, δεν συνιστά αποδεκτό αποδεικτικό μέσο για την τεκμηρίωση της τεχνικής ικανότητας της προσφεύγουσας αναδόχου.
27. Με την κρινόμενη προσφυγή και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση προβάλλεται ότι η Επίτροπος εσφαλμένως ερμήνευσε και εφάρμοσε τους κρίσιμους όρους των άρθρων 22.Δ και 23.6 της Διακήρυξης, καθόσον, αντίθετα με τα κριθέντα με την προσβαλλόμενη Πράξη της, η παρεμβαίνουσα ανάδοχος πληροί το επίμαχο κριτήριο επιλογής. Ειδικότερα, προβάλλεται ότι, σύμφωνα με το άρθρο 76 παρ. 4 του ν. 4412/2016 και το τελευταίο εδάφιο του άρθρου 23.6 της Διακήρυξης, η παρεμβαίνουσα ανάδοχος, ανεξαρτήτως της κατάταξής της στο Μ.Ε.ΕΠ., υπερπληροί την απαιτούμενη από τη Διακήρυξη τεχνική και επαγγελματική ικανότητα και για την κατηγορία Οικοδομικών έργων, δεδομένου ότι περιλαμβάνεται στη στελέχωσή της και «ένας τεχνικός 9ετούς εμπειρίας» (που τυπικά αντιστοιχεί στη Γ΄ βαθμίδα Μ.Ε.Κ.). Τούτο, καθόσον στη στελέχωση της επιχείρησης περιλαμβάνεται και ο πολιτικός μηχανικός Ν……….., ο οποίος είναι εγγεγραμμένος στην κατηγορία Οικοδομικών του Μ.Ε.Κ. και διαθέτει εμπειρία άνω των 9 ετών, όπως αυτή αποδείχθηκε κατά το στάδιο ελέγχου των δικαιολογητικών κατακύρωσης, με τη συμπληρωματική προσκόμιση των τίτλων σπουδών του και το σχετικό βιογραφικό του σημείωμα, ήτοι με δικαιολογητικά που εντάσσονται στα προβλεπόμενα στο οικείο Προσάρτημα του ν. 4412/2016 αποδεικτικά μέσα. Συγκεκριμένα, είναι απόφοιτος από εικοσαετίας, ήδη από το έτος 2005, της Πολυτεχνικής Σχολής του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου ….., διαθέτει εμπειρία 16 ετών, εργαζόμενος στην κατασκευή και επίβλεψη έργων ήδη από την 1.6.2008 ως μηχανικός, αρχικά διατηρώντας Τεχνικό Γραφείο και στη συνέχεια συνεργαζόμενος με διάφορες τεχνικές εταιρείες (……, …. IKE κ.ά), και μάλιστα χωρίς να προσμετρηθεί και η εξαετής εμπειρία του ως ασκουμένου. Προς απόδειξη των ανωτέρω ισχυρισμών, η παρεμβαίνουσα ανάδοχος στο δικόγραφο της παρέμβασής της συμπεριλαμβάνει δύο πίνακες, αναφέροντας στον πρώτο 11 άδειες οικοδομής, τις οποίες έχει επιβλέψει ο ανωτέρω μηχανικός, και στον δεύτερο 11 συμβάσεις έργων με ανάδοχο την παρεμβαίνουσα ανάδοχο, προσκομίζοντας με το υπόμνημα αντίγραφα των αναφερόμενων στους πίνακες οικοδομικών αδειών και των ιδιωτικών συμφωνητικών των αναφερόμενων συμβάσεων, με τα αντίστοιχα πρωτόκολλα οριστικής/προσωρινής παραλαβής και τιμολόγια. Παράλληλα, με το υπόμνημά της προσκομίζει το βιογραφικό σημείωμα, αντίγραφο του πτυχίου Πολιτικού Μηχανικού και της άδειας ασκήσεως επαγγέλματος του ανωτέρω μηχανικού. Επιπροσθέτως, η παρεμβαίνουσα ανάδοχος προβάλλει ότι, σε κάθε περίπτωση, πληροί τη σχετική απαίτηση της Διακήρυξης, καθόσον διαθέτει «δύο τεχνικούς Μ.Ε.Κ. Β΄ βαθμίδας», δεδομένου ότι στο προσωπικό της εντάσσεται και πρέπει να συμπεριληφθεί για την πλήρωση του κριτηρίου και ο πολιτικός μηχανικός Ν………….., ο οποίος είναι εγγεγραμμένος στο Μ.Ε.Κ. στη Β΄ βαθμίδα της κατηγορίας των Οικοδομικών έργων.
28. Υπό τα ανωτέρω δεδομένα, πρέπει να γίνουν δεκτά τα ακόλουθα: Στη διαδικασία ανάθεσης της ελεγχόμενης σύμβασης, σύμφωνα με το άρθρο 22.Δ της Διακήρυξης, ερμηνευόμενο σε συνδυασμό με το τελευταίο εδάφιο του άρθρου 23.6 αυτής και το άρθρο 76 παρ. 4 του ν. 4412/2016, μπορούσαν να καταθέσουν προσφορά εργοληπτικές επιχειρήσεις που, μεταξύ άλλων, δραστηριοποιούνταν στην κατηγορία έργου Οικοδομικά, ανεξαρτήτως από την εγγραφή τους σε συγκεκριμένη τάξη του Μ.Ε.ΕΠ., αν διέθεταν, ως ελάχιστη στελέχωση, έναν μηχανικό με 9 χρόνια εμπειρίας, που αντιστοιχεί στην εμπειρία που είναι αναγκαία προϋπόθεση για την κατάταξη ενός μηχανικού στο Μ.Ε.Κ. Γ΄ βαθμίδας (βλ. άρθρα 12 παρ. 6 περ. α΄ και 13 παρ. 1 περ. γ΄ του π.δ/τος 71/2019). Η ως άνω απαιτούμενη εννιαετής εμπειρία ενός μηχανικού, ο οποίος δεν είναι εγγεγραμμένος στο Μ.Ε.Κ. Γ΄ βαθμίδας, μπορεί να αποδειχθεί με τα αποδεικτικά μέσα που απαριθμούνται στο Παράρτημα XII, μέρος ΙΙ, του Προσαρτήματος Α΄ του Βιβλίου Ι του ν. 4412/2016, στο οποίο συγκαταλέγεται, στο στοιχείο στ΄, και η «αναφορά τίτλων σπουδών και επαγγελματικών προσόντων … των … στελεχών της επιχείρησης». Επομένως, απαιτείται η προσκόμιση φωτοαντιγράφου του τίτλου σπουδών, από τον οποίο αποδεικνύεται η ιδιότητα του διπλωματούχου μηχανικού, και δήλωσης, όπως αναλυτικό βιογραφικό σημείωμα –με δέσμευση ότι επέχει θέση υπεύθυνης δήλωσης για την ακρίβεια των δηλούμενων σε αυτό στοιχείων– για τις επαγγελματικές ή επιστημονικές απασχολήσεις του, με μνεία των έργων στα οποία έχει απασχοληθεί. Η δήλωση αυτή πρέπει να συνοδεύεται από στοιχεία που επιτρέπουν την επαλήθευση των πληροφοριών που παρέχονται, ώστε να μπορεί να αξιολογηθεί ο βαθμός συμμόρφωσης προς την ως άνω απαίτηση της εννιαετούς εμπειρίας. Δεδομένου δε ότι το ως άνω μέσο απόδειξης, περιγραφόμενο στο Παράρτημα ως «αναφορά επαγγελματικών προσόντων», δεν μπορεί από μόνο του να αποτελέσει μέσο για την απόδειξη της ακρίβειας των παρεχόμενων πληροφοριών και ελλείψει περαιτέρω ειδικότερης πρόβλεψης στη Διακήρυξη, η τεκμηρίωση των επικαλούμενων επαγγελματικών προσόντων πρέπει να διενεργείται με τρόπο που να εξασφαλίζει τον απαιτούμενο βαθμό απόδειξης (βλ., κατ’ αναλογία, τις αντίστοιχες προβλέψεις, σχετικά με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά εγγραφής του μηχανικού στο Μ.Ε.Κ. και εξέλιξής του στις βαθμίδες αυτού, στα άρθρα 12 παρ. 1 στοιχ. δ΄ και 14 παρ. 1 και 4 του μνημονευθέντος π.δ/τος 71/2019). Εξάλλου, εναπόκειται στην αναθέτουσα αρχή να εξακριβώσει, δια της αρμόδιας Επιτροπής Διαγωνισμού και μέσω της διαγραφόμενης στο άρθρο 103 του ν. 4412/2016 διαδικασίας ελέγχου των δικαιολογητικών κατακύρωσης του προσωρινού αναδόχου, αν από τα προσκομιζόμενα δικαιολογητικά προκύπτει, κατά τρόπο συγκεκριμένο και αντικειμενικό, η συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις της Διακήρυξης, σχετικά με το απαιτούμενο επίπεδο τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας.
29. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, με την προσβαλλόμενη Πράξη, εσφαλμένως, κατ’ αρχάς, υπολαμβάνεται ότι η απαιτούμενη από τη Διακήρυξη τεχνική και επαγγελματική ικανότητα, για την κατηγορία έργου Οικοδομικά, πληρούται από τη στελέχωση μόνο με μηχανικό εγγεγραμμένο στο Μ.Ε.Κ. Γ΄ βαθμίδας, χωρίς να εξετάζεται και η στελέχωση με μηχανικό που χωρίς να είναι εγγεγραμμένος στην ανωτέρω βαθμίδα του Μ.Ε.Κ. διαθέτει εννιαετή εμπειρία. Εντούτοις, βασίμως διαπιστώνεται ότι συντρέχει διακωλυτικός της υπογραφής της ελεγχόμενης σύμβασης λόγος, που συνίσταται στην εμφιλοχωρήσασα πλημμέλεια της μη απόδειξης της επικαλούμενης εννιαετούς εμπειρίας του μηχανικού που στελεχώνει με το πτυχίο του την παρεμβαίνουσα ανάδοχο. Τούτο, διότι η προσκόμιση του βιογραφικού σημειώματος του ανωτέρω μηχανικού, στο οποίο μόνο στήριξε η προσφεύγουσα αναθέτουσα αρχή την κρίση της σχετικά με την πλήρωση των τεθέντων κριτηρίων τεχνικής ικανότητας της παρεμβαίνουσας αναδόχου, δεν αποτελεί, σύμφωνα με όσο έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, επαρκές αποδεικτικό μέσο για την τεκμηρίωση κάλυψης των κριτηρίων αυτών. Η πλημμέλεια δε αυτή, αναγόμενη στην πλήρωση των κριτηρίων επιλογής του αναδόχου της ελεγχόμενης σύμβασης, που έχουν τεθεί προς εξασφάλιση εκτέλεσής της σε κατάλληλο επίπεδο ποιότητας, συνιστά ουσιώδη νομική πλημμέλεια, πλήττουσα την ακεραιότητα της διαδικασίας σύναψής της. Και ναι μεν υποβλήθηκαν κατά την παρούσα διαδικασία τα αποδεικτικά στοιχεία που, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της παρεμβαίνουσας αναδόχου, τεκμηριώνουν την απαιτούμενη εννιαετή εμπειρία του μηχανικού που στελεχώνει το πτυχίο της, όμως αυτά απαραδέκτως υποβάλλονται το πρώτον ενώπιον του Δικαστηρίου, καθόσον, όπως προεκτέθηκε, η αρμοδιότητα πρωτογενούς ελέγχου αυτών ανήκει στην προσφεύγουσα αναθέτουσα αρχή, η κρίση της οποίας ελέγχεται στη συνέχεια, με τη διαγραφόμενη στον ν. 4700/2020 διαδικασία προσυμβατικού ελέγχου, από το Ελεγκτικό Συνέδριο.
30. Εξάλλου, δεν μπορεί να γίνει δεκτός ο προβαλλόμενος από την παρεμβαίνουσα ανάδοχο ισχυρισμός ότι, σε κάθε περίπτωση, πληροί το επίμαχο κριτήριο επιλογής, καθόσον διαθέτει «δύο τεχνικούς Μ.Ε.Κ. Β΄ βαθμίδας», δεδομένου ότι στο προσωπικό της εντάσσεται και πρέπει να συμπεριληφθεί για την πλήρωση του κριτηρίου και ο πολιτικός μηχανικός Ν………….. Τούτο, προεχόντως διότι όπως ρητώς ορίζεται στη Διακήρυξη το τεθέν κριτήριο τεχνικής ικανότητας αφορά στη στελέχωση της παρεμβαίνουσας αναδόχου κι όχι στο τεχνικό προσωπικό που διαθέτει και ο ανωτέρω μηχανικός, όπως προκύπτει από τη βεβαίωση εγγραφής της στο Μ.Ε.ΕΠ. και αποδέχεται η παρεμβαίνουσα, συνδέεται με την εργοληπτική επιχείρηση με σύμβαση εργασίας και δεν περιλαμβάνεται στη στελέχωσή της. Σε κάθε δε περίπτωση, δεν αποδεικνύεται ότι ο ανωτέρω μηχανικός συνδεόταν με την παρεμβαίνουσα ανάδοχο και κατά τον χρόνο υποβολής της προσφοράς της (καταληκτική ημερομηνία: 27.2.2024), οπότε, σύμφωνα με το άρθρο 104 του ν. 4412/2016, πρέπει να συντρέχουν οι όροι και οι προϋποθέσεις συμμετοχής που ορίζονται στα έγγραφα της ελεγχόμενης σύμβασης.
31. Συνακόλουθα, ο προβαλλόμενος με την κρινόμενη προσφυγή και την παρέμβαση λόγος ανάκλησης της προσβαλλόμενης Πράξης, σχετικά με τον διαπιστωθέντα από την Επίτροπο τρίτο διακωλυτικό της υπογραφής του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης λόγο, είναι αβάσιμος.
32. Μετά από όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, δεδομένου ότι εξακολουθεί να συντρέχει ο τρίτος διαπιστωθείς από την Επίτροπο διακωλυτικός της υπογραφής του σχεδίου της ελεγχόμενης σύμβασης λόγος, πρέπει η κρινόμενη προσφυγή ανάκλησης και η παρέμβαση να απορριφθούν και να μην ανακληθεί η προσβαλλόμενη Πράξη, παρέλκει δε, κατόπιν τούτου, ως αλυσιτελής η εξέταση του αιτήματος της προσφεύγουσας αναθέτουσας αρχής να επιτραπεί η υπογραφή της σύμβασης υπό τον όρο της έγκρισης σκοπιμότητας από τον εποπτεύοντα Υπουργό.
Για τους λόγους αυτούς
Απορρίπτει την προσφυγή και την ασκηθείσα παρέμβαση. Και
Δεν ανακαλεί την …/2024 Πράξη της … Υπηρεσίας Επιτρόπου Τομέα Υγείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Κρίθηκε και αποφασίστηκε σε τηλεδιάσκεψη στις 29.11.2024 και 9.12.2024.
Δημοσιεύθηκε σε έκτακτη δημοσία συνεδρίαση στο ακροατήριο του, στις 23 Δεκεμβρίου 2024.
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΕΙΣΗΓΗΤΗΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ