ΤΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

ΠΡΩΤΟ ΤΜΗΜΑ

ΑΡΙΘΜΟΣ 1419/2026

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 16 Ιουνίου 2026, με την ακόλουθη σύνθεση: Γεωργία Μαραγκού, Αντιπρόεδρος, Πρόεδρος του Τμήματος, Γεωργία Παπαναγοπούλου και Αντιγόνη Στίνη, Σύμβουλοι, Λήδα Χαραλαμπίδου και Ελένη Καραγιάννη, Πάρεδροι, που μετέχουν με συμβουλευτική ψήφο.

Γενικός Επίτροπος της Επικράτειας: Παρέστη η Αντεπίτροπος της Επικράτειας στο Ελεγκτικό Συνέδριο Ειρήνη Κατσικέρη, ως νόμιμη αναπληρώτρια του ελλείποντος Γενικού Επιτρόπου της Επικράτειας,

Γραμματέας: Αδαμαντία Μαρσέλου.

Για να δικάσει την από 12.7.2022 (Α.Β.Δ. …./2022) έφεση του Θ. του …., κατοίκου ….. (οδός ….), ο οποίος παραστάθηκε δια δηλώσεως του πληρεξουσίου δικηγόρου Απόστολου Παπακωνσταντίνου (ΔΣΑ ……).

Κατά του Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ο οποίος παραστάθηκε δια της Παρέδρου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Δήμητρας Αθανασοπούλου.

Με την έφεση αυτή ζητείται η ακύρωση της …../2022 απόφασης καταλογισμού του Αρχηγού της Ελληνικής Αστυνομίας.

Κατά τη συζήτηση που ακολούθησε, το Δικαστήριο άκουσε:

Την εκπρόσωπο του Ελληνικού Δημοσίου, η οποία ζήτησε την απόρριψη της έφεσης και

Την Αντεπίτροπο της Επικράτειας στο Ελεγκτικό Συνέδριο, η οποία πρότεινε την μερική παραδοχή της έφεσης.

Μετά τη δημόσια συνεδρίαση, το Δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη.

Άκουσε την εισήγηση της Αντιπροέδρου Γεωργίας Μαραγκού και αφού μελέτησε τα σχετικά έγγραφα

Σκέφθηκε κατά το νόμο

1. Με την υπό κρίση έφεση, όπως οι λόγοι της αντικρούονται με το από 22.6.2026 υπόμνημα του Ελληνικού Δημοσίου, ζητείται η ακύρωση της …./2022 απόφασης του Αρχηγού της Ελληνικής Αστυνομίας, με την οποία καταλογίστηκε εις βάρος του εκκαλούντος, πρώην Ανθυπαστυνόμου, το ποσό των 373.508,02 ευρώ, που έλαβε αχρεωστήτως ως αποδοχές λόγω ανάκλησης της απόφασης πρόσληψής του ως Αστυφύλακα στην Ελληνική Αστυνομία, καθώς δεν επαληθεύτηκε, διενεργηθέντα έλεγχο νομιμότητας, η γνησιότητα του τίτλου (απολυτηρίου τίτλου Λυκείου) βάσει του οποίου προσλήφθηκε.

2. Για την άσκηση της κρινόμενης έφεσης έχει καταβληθεί νομίμως, σύμφωνα με το άρθρο 309 παρ. 2 εδ. β' της Δικονομίας ΕλΣυν, παράβολα) (βλ. το …… ηλεκτρονικό παράβολο) ποσού 1.500,00 ευρώ, το οποίο υπολείπεται του απαιτούμενου από τις διατάξεις του άρθρου 309 παρ. 1 β Δικονομίας ΕλΣυν, (ύψους 1% του αμφισβητούμενου ποσού- χωρίς προσαυξήσεις), κατά 2.235,1 ευρώ. Απαραδέκτως στρέφεται η έφεση κατά του Υπουργού Δημόσιας Τάξης και Προστασίας του Πολίτη, δεδομένου ότι το Ελληνικό Δημόσιο στις δίκες καταλογισμού το εκπροσωπεί ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ο οποίος και νομιμοποιείται παθητικά στην προκειμένη περίπτωση (βλ. άρθρα 30 παρ. 1 εδαφ α, 111 παρ 1, περ. β και 112 παρ. 2 εδαφ. β Δικονομίας ΕλΣυν). Κατά τα λοιπά η έφεση έχει ασκηθεί εμπροθέσμως και εν γένει παραδεκτώς, πρέπει δε να εξεταστεί περαιτέρω ως προς την ουσιαστική βασιμότητά της.

3. Στο άρθρο μόνο παρ.1 του α.ν. 261/1968 (Α' 12) ορίζεται ότι: «Ατομικαί διοικητικαί πράξεις, εκδοθείσαι κατά παράβασιν νόμου, ανακαλούνται υπό της Διοικήσεως ελευθέρως και άνευ οιασδήποτε δια το Δημόσιον συνέπειας, εντός ευλόγου από της εκδόσεως αυτών χρόνου. Επιφυλασσομένων των ειδικώς, άλλως, οριζουσών, διατάξεων της κείμενης νομοθεσίας, χρόνος, ήσσων της 5ετίας τουλάχιστον από της εκδόσεως των κατά τα άνω ανακλητέων πράξεων, εν ουδεμιά περιπτώσει δύναται να θεωρηθή ως μη εύλογος προς ανάκλησιν, ανεξαρτήτως τυχόν κτήσεως υπό τρίτων βάσει αυτών οιουδήποτε δικαιώματος». Η διάταξη αυτή ορίζει ότι η ανάκληση διοικητικής πράξης σε χρόνο μικρότερο της πενταετίας από την έκδοσή της θεωρείται ότι γίνεται εντός εύλογου χρόνου. Δεν ορίζει, όμως, ότι μετά την πάροδο της πενταετίας η ανάκληση γίνεται πέραν του εύλογου χρόνου και ότι, επομένως, απαγορεύεται. Αν η πάροδος χρόνου μεγαλύτερου της πενταετίας υπερβαίνει τον εύλογο για την ανάκληση χρόνο, είναι ζήτημα που κρίνεται από το Δικαστήριο κατά περίπτωση, βάσει των γενικών αρχών που διέπουν την ανάκληση των διοικητικών πράξεων (ΕλΣυν Πρώτο Τμ. 420/2026, 772/2025, ΣτΕ 2756/2015). Σύμφωνα δε με τις αρχές αυτές, δεν επιτρέπεται στη Διοίκηση να ανακαλεί διοικητική πράξη, έστω και παράνομη, μετά την πάροδο εύλογου, ενόψει των συγκεκριμένων εκάστοτε συνθηκών, χρόνου από την έκδοσή της, εφόσον έχει δημιουργηθεί καλοπίστως υπέρ του διοικουμένου πραγματική κατάσταση δεκτική περαιτέρω έννομης προστασίας. Κατά τις αυτές, ωστόσο, γενικές αρχές, ανάκληση παράνομης διοικητικής πράξης είναι επιτρεπτή, χωρίς χρονικό περιορισμό, όταν κατά την ειδικώς αιτιολογημένη κρίση της αρμόδιας αρχής, τούτο επιβάλλουν λόγοι δημοσίου συμφέροντος ή όταν η έκδοση της ανακαλούμενης παράνομης πράξης προκλήθηκε από δόλια ενέργεια του διοικουμένου (ΕλΣυν Πρώτο Τμ.420/2026, 1009, 1772/2025, ΣτΕ 2756/2015).

4. Ο ν. 4270/2014 «Αρχές δημοσιονομικής διαχείρισης και εποπτείας...- δημόσιο λογιστικό και άλλες διατάξεις» (Α' 143), ορίζει στο άρθρο 96, όπως ισχύει, ότι «1. Μη νόμιμες δαπάνες που πληρώθηκαν με οποιονδήποτε τίτλο πληρωμής καταλογίζονται: α. (...) β. στον λαβόντα, εφόσον έχει συντελέσει υπαίτια στη μη νόμιμη πληρωμή και σε κάθε περίπτωση αχρεώστητης πληρωμής, ανεξάρτητα από υπαιτιότητα αυτού. 2. Αρμόδιο όργανο για τον καταλογισμό μη νόμιμων δαπανών, που πληρώθηκαν με τίτλους πληρωμής που δεν εκδίδονται από τις Υπηρεσίες Δημοσιονομικού Ελέγχου ή τις ΓΔΟΥ, είναι ο διατάκτης και τα κατά νόμο αρμόδια όργανα που έχουν διαπιστώσει την παράνομη πληρωμή και σε κάθε περίπτωση το Ελεγκτικό Συνέδριο. (...)», στο άρθρο 152 ότι: 1. Έλλειμμα δημοσίου υπολόγου είναι οποιαδήποτε έλλειψη χρημάτων, αξιών και υλικού που διαπιστώνεται με τη νόμιμη διαδικασία στη διαχείρισή του, καθώς και οποιαδήποτε άλλη κατάσταση διαχείρισης που θεωρείται έλλειμμα από το νόμο ... 3. Το έλλειμμα που παρουσιάζουν οι δημόσιοι υπόλογοι καταλογίζεται με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση από τους οικείους διατάκτες που το διαπίστωσαν και τα αρμόδια όργανα για την επιθεώρηση των υπολόγων, με την επιφύλαξη των διατάξεων της παραγράφου 4 του άρθρου αυτού. Σε κάθε περίπτωση καταλογίζεται από το Ελεγκτικό Συνέδριο το αργότερο εντός δέκα (10) ετών από της υποβολής σε αυτό των δικαιολογητικών απόδοσης λογαριασμού της διαχείρισής τους. 4. Στις περιπτώσεις πληρωμής μη νόμιμων δαπανών καταλογίζεται: α. ... β. στους λαβόντες, εφόσον υπέχουν ευθύνη για τη μη τήρηση των ανωτέρω διαδικασιών. Στους λαβόντες καταλογίζεται και σε κάθε περίπτωση αχρεώστητης πληρωμής».

5.Στο άρθρο 150 του Οργανικού Νόμου του Ελεγκτικού Συνεδρίου (ν. 4820/2021, Α' 130), που ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο έκδοσης της καταλογιστικής πράξης, ορίζεται ότι «1. Το καταλογίζον όργανο προβαίνει σε σταθμίσεις που επιβάλλονται από την αρχή της δίκαιης ισορροπίας και, αν συντρέχει λόγος, μειώνει ανάλογα το ποσό του καταλογισμού. Κατά τις σταθμίσεις συνεκτιμώνται ιδίως, η βαρύτητα της δημοσιονομικής παράβασης, ο βαθμός υπαιτιότητας, η σαφήνεια του νομικού πλαισίου και το επελθόν δημοσιονομικό αποτέλεσμα. (...) 7. Μείωση του ποσού μπορεί να γίνει και στις περιπτώσεις του άρθρου 148 με ανάλογη εφαρμογή των κριτηρίων της παρ. 1 για τους παρανόμως λαβόντες και με βάση την αρχή της προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης και την αρχή της χρηστής διοίκησης για τους αχρεωστήτως λαβόντες». Στο δε άρθρο 148 του ίδιου ως άνω νόμου προβλέπεται ότι «Μη νόμιμες δαπάνες που πληρώθηκαν με οποιονδήποτε τίτλο πληρωμής καταλογίζονται στον λαβόντα: (α) εφόσον έχει συντελέσει υπαίτια στη μη νόμιμη πληρωμή,...».

6. Από τις ανωτέρω διατάξεις, σε συνδυασμό ερμηνευόμενη προκύπτουν τα εξής:

6.1. Η αναδρομική άρση της υπαλληλικής σχέσης, ως επέμβαση στο status του δημοσίου υπαλλήλου, συνιστά διοικητικό μέτρο που αίρει εξυπαρχής όλες τις ωφέλειες που συνάπτονται με την υπηρεσιακή κατάσταση αυτού (μισθολογικές και συνταξιοδοτικές) και έχει σκοπό την αποκατάσταση των αρχών της ισότητας και της αξιοκρατίας κατά την κατάληψη δημοσίων θέσεων. Η ανακλητική πράξη αποτελεί το έρεισμα για την έκδοση καταλογιστικής πράξης, που συνιστά αντανακλαστικό μέτρο, αποκαταστατικό της αρχής της δημοσιονομικής νομιμότητας χαρακτήρα, για την αναζήτηση των αποδοχών που καταβλήθηκαν στον υπάλληλο κατά την διάρκεια του εργασιακού του βίου, οι οποίες μετά την αναδρομική απώλεια της υπαλληλικής ιδιότητας καθίστανται πλέον στο σύνολό τους αχρεώστητες (ΕλΣυν Ολ. 771/2025, σκ. 15, Πρώτο Τμ. 420/2026, 541, 546,1772/2025, 239, 337, 660/2024).

6.2.Σε περίπτωση ανάκλησης της πράξης διορισμού δημοσίου υπαλλήλου, αίρεται αναδρομικά η ιδιότητά του ως κρατικού οργάνου (ή οργάνου νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου) και συνακόλουθα ανατρέπεται η αιτία της νόμιμης καταβολής των αποδοχών του. Οι καταβληθείσες (φορολογητέες -καθαρές) αποδοχές κατά τη διάρκεια του εργασιακού βίου συνιστούν πλέον έλλειμμα στην οικεία διαχείριση, για την αποκατάσταση του οποίου επιβάλλεται, κατά δεσμία αρμοδιότητα, ισόποσος καταλογισμός (ΕλΣυν Ολ. 771/2021 σκ. 18, Πρώτο Τμ. 420/2026, 1009, 1772/2025).

6.3.Ο καταλογισμός του συνόλου των φορολογητέων (καθαρών) αποδοχών (ΕλΣυν Πρώτο Τμ. 1009, 1772/2025), ως συνέπεια της απώλειας της ιδιότητας του δημοσίου υπαλλήλου εξαιτίας ανάκλησης του διορισμού του, επάγεται μεν τον πλουτισμό του Δημοσίου (ή του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου), όμως ο πλουτισμός αυτός έχει ως νόμιμη αιτία την κατ' άρθρο 96 του ν. 4270/2014 υποχρέωση του λαβόντος που έχει υπαιτίως συντελέσει στη μη νόμιμη καταβολή των αποδοχών του, καταρτίζοντας και προσκομίζοντας πλαστά δικαιολογητικά, να αποκαταστήσει το έλλειμμα που προκλήθηκε στη δημόσια διαχείριση προς αποκατάσταση της νομιμότητας, σύμφωνα με τις επιταγές του κράτους δικαίου (ΕλΣυν Πρώτο Τμ 420/2026, 1772/2025). Πάντως, ενόψει του ότι ο συνταγματικός νομοθέτης προσδιόρισε το «κράτος δικαίου» και ως «κοινωνικό κράτος», επιβάλλεται να μην αγνοούνται οι κοινωνικές συνέπειες μίας τόσο αυστηρής εφαρμογής της νομιμότητας που οδηγεί σε συνέπειες μη συμβατές με τις αρχές της δημοκρατικής κοινωνίας (ΕλΣυν Ολ. 599/2021 σκ. 21, Πρώτο Τμ. 420/2026, 1009, 1772/2025, 239/2024).

6.4. Σύμφωνα με τη συνταγματική αρχή της αναλογικότητας, η οποία διατρέχει το σύνολο της έννομης τάξης και λαμβάνεται υπόψη για την ερμηνεία και εφαρμογή οποιουδήποτε κανόνα δικαίου, ο καταλογισμός δεν συνδέεται αναγκαίος και αρρήκτως με το ύψος του διαπιστωθέντος ελλείμματος (ΕλΣυν Ολ. 771/2021, Πρώτο Τμ. 420/2026, 541/2025, 239, 337/2024). Δοθέντος δε ότι η έκδοση της καταλογιστικής πράξης είναι άμεση απόρροια (αντανακλαστικό μέτρο) της πράξης ανάκλησης του διορισμού και προκειμένου αυτές οι πράξεις να μην μετατρέπονται από διοικητικά μέτρα, σε κυρώσεις ή ποινές, επιβάλλεται να τηρείται μια δίκαιη ισορροπία μεταξύ αφενός του σκοπού δημοσίου συμφέροντος που υπηρετείται με την ανάκληση (τήρηση των αρχών της ισότητας και της αξιοκρατίας κατά την πρόσβαση στις δημόσιες θέσεις) και τον καταλογισμό (αποκατάσταση της νομιμότητας και της ελλειμματικής διαχείρισης) και αφετέρου της προστασίας της αξιοπρέπειας, της εργασίας και των περιουσιακών δικαιωμάτων του δημοσίου υπαλλήλου. Προς τούτο, το Δικαστήριο ερευνά (άρθρο 150 του Οργανικού Νόμου ΕλΣυν) όλα τα κρίσιμα δεδομένα του συγκεκριμένου καταλογισμού, αποδίδοντας σ’ αυτά τη δέουσα βαρύτητα (ΕλΣυν Ολ. 1501/2024, σκ. 12, 599/2021, σκ. 27) προκειμένου να διαπιστώσει αν με τον επίδικο καταλογισμό επιτεύχθηκε δίκαιη ισορροπία μεταξύ του επιδιωκόμενου με αυτόν θεμιτού σκοπού και των θεμελιωδών δικαιωμάτων του καταλογισθέντος τα οποία εθίγησαν από αυτόν. Ειδικότερα, κατά την in concreto στάθμιση πρέπει να συνεκτιμάται η ένταση της παραβίασης της αρχής της αξιοκρατίας ή η έκταση του πταίσματος του καταλογιζόμενου, ο χρόνος που διανύθηκε στην υπηρεσία, η επάρκεια κατά την εκτέλεση των καθηκόντων του, το συντρέχον πταίσμα της διοίκησης, η οποία δεν ήλεγξε εγκαίρως τα προσκομισθέντα περί των τυπικών προσόντων δικαιολογητικά, το ύψος του καταλογισθέντος ποσού, η παροχή εκ μέρους του υπαλλήλου ίσης αξίας υπηρεσιών ή εργασιών για τις οποίες ο ίδιος δεν έχει άλλο τρόπο να αποζημιωθεί, η ύπαρξη πραγματικής ζημίας στη δημοσιονομική διαχείριση ή ο επερχόμενος πλουτισμός του Δημοσίου σε βάρος της περιουσίας του υπαλλήλου (ΕλΣυν Ολ. 771/2021, σκ. 19, 768/2021, σκ. 21 και 25), η τυχόν ποινική καταδίκη του υπαλλήλου (ΕλΣυν/Ολ. 721/2021, σκ. 19) και η προσωπική και οικονομική κατάσταση αυτού σε συνάρτηση με το ενδεχόμενο στέρησης ή ουσιώδους περιορισμού των μέσων διαβίωσης του ίδιου ή της οικογένειάς του ενόψει του ύψους του καταλογισθέντος ποσού (ΕλΣυν Πρώτο Τμ. 420/2026,1772/2025,337/2024).

7. Στην υπό κρίση υπόθεση, από τα στοιχεία του φακέλου αποδεικνύονται τα ακόλουθα:

7.1.Με την ....1994 προκήρυξη του Αρχηγού της Ελληνικής Αστυνομίας ανακοινώθηκε η πρόσληψη 1.000 δοκίμων Αστυφυλάκων» με τυπικά προσόντα, μεταξύ άλλων, η κατοχή απολυτήριου τίτλου Λυκείου ή άλλης ισότιμης Σχολής. Ο εκκαλών συμμετείχε επιτυχώς στην ως άνω διαδικασία, προσλήφθηκε από 19.6.1995 ως Δόκιμος Αστυφύλακας, ακολούθως στις 19.12.1995 μονιμοποιήθηκε στο βαθμό του Αστυφύλακα στην Ελληνική Αστυνομία. Στο πλαίσιο ελέγχου των δικαιολογητικών πρόσληψης του εκκαλούντος, που διενεργήθηκε το έτος 2016, διαπιστώθηκε ότι το προσκομισθέν από τον εκκαλούντα επικυρωμένο φωτοαντίγραφο του …./1991 απολυτηρίου του … Τεχνικού Επαγγελματικού Λυκείου …. είναι μη γνήσιο, αφού, σύμφωνα με το …/2016 έγγραφο του ….. ΕΠΑΛ … (στο οποίο τηρείτο το αρχείο του …. Τεχνικού Επαγγελματικού Λυκείου …), διαπιστώθηκε ότι: α) στο ως άνω Τεχνικό Λύκειο δεν υπήρχε η ειδικότητα που αναγράφεται στο επίμαχο απολυτήριο, β) στον αριθμό πρωτοκόλλου που αναγράφεται στο απολυτήριο αντιστοιχεί στο όνομα άλλου μαθητή, γ) δεν αναγράφεται η ημερομηνία και ο συντάκτης του απολυτηρίου και ο αριθμός πρωτοκόλλου αντιστοιχεί σε ημερομηνία, 9 μήνες πριν από την φερόμενη αποφοίτηση του νυν εκκαλούντος. Ο εκκαλών είχε στην κατοχή του το …/1984 πτυχίο της Β' τάξης του …. ΚΕΤΕ …. Μέσης Δημόσιας Τεχνικής Σχολής …..

7.2. Ακολούθως, με την …/2017 απόφαση του Προϊσταμένου του Κλάδου Διοικητικής Υποστήριξης και Ανθρώπινου Δυναμικού του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας ανακλήθηκε η …/1995 (Τ’…) απόφαση του Αρχηγού της Ελληνικής Αστυνομίας κατά το μέρος που αφορούσε την πρόσληψή του στην Ελληνική Αστυνομία ως Δόκιμου Αστυφύλακα λόγω της εν γνώσει του, προσκόμισης, του κατά τα ανωτέρω μη γνήσιου απολυτήριου του Λυκείου, το οποίο αποτελούσε απαραίτητο τυπικό προσόν πρόσληψής του, χωρίς το οποίο δεν μπορούσε να συμμετάσχει στον ως άνω διαγωνισμό. Ο εκκαλών την 28.11.2017 διαγράφηκε από το σώμα της Ελληνικής Αστυνομίας.

7.3. Αίτηση ακυρώσεως του εκκαλούντος κατά της ως άνω απόφασης ανάκλησης της πρόσληψής του απορρίφθηκε με την 1965/2019 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, με την αιτιολογία ότι η ανακλητική απόφαση είναι πλήρως και ειδικώς αιτιολογημένη, νομίμως ανακλήθηκε ο διορισμός του αιτούντος μετά την πάροδο ευλόγου χρόνου και μάλιστα 22 ετών, αφού ο παράνομος διορισμός προκλήθηκε από δόλια ενέργειά του. Απορρίφθηκε (βλ. σκ. 11) ο προβληθείς λόγος ακύρωσης λόγω πλάνης περί τα πράγματα της ανακλητικής του διορισμού απόφασης, αφού κατά το χρόνο κατάταξης του νυν εκκαλούντος στην Ελληνική Αστυνομία ήταν κάτοχος του …/1984 πτυχίου της Β' τάξης του …. ΚΕΤΕ …. Μέσης Δημόσιας Τεχνικής Σχολής …, με την αιτιολογία ότι, σύμφωνα με το άρθρο μόνο εδαφ. α’ της YA Ε/10537/8.5.2000 (Β', 663), τα πτυχία των Τεχνικών Επαγγελματικών Σχολών του άρθρου 9 του ν. 1566/1985 και τα ισότιμα με τα πτυχία των Τεχνικών Επαγγελματικών Εκπαιδευτηρίων Α'κύκλου σπουδών του άρθρου 2 του ν.2640/1998, αντίστοιχης ειδικότητας, τα οποία παρέχουν στους πτυχιούχους τη δυνατότητα να εγγραφούν στην Β' Τάξη του Ενιαίου Λυκείου και ως εκ τούτου δεν είναι ισότιμα με απολυτήριο Λυκείου.

7.4. Ακολούθως, στις 30.5.2022 ο Αρχηγός της Ελληνικής Αστυνομίας, αφού έλαβε υπόψη του και το …/2022 έγγραφο της Διεύθυνσης Εκκαθάρισης Μισθοδοσίας, με την προσβαλλόμενη απόφασή του καταλόγισε σε βάρος του εκκαλούντος το ποσό των 373.508,02 ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί στις αχρεωστήτως καταβληθείσες σε αυτόν καθαρές αποδοχές του χρονικού διαστήματος από την κατάταξή του έως και την διαγραφή του.

8. Περαιτέρω, ο εκκαλών προβάλλει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση καταλογισμού του Αρχηγού της Ελληνικής Αστυνομίας είναι παράνομη και ακυρωτέα, λόγω έλλειψης σαφούς, ειδικής και επαρκούς αιτιολογίας, δεδομένου ότι δεν προσδιορίζεται σε αυτήν ο τρόπος εξαγωγής του καταλογισθέντος ποσού, με παράθεση των καθαρών αποδοχών που αυτός έλαβε, του αναλογούντος φόρου επί των αποδοχών αυτών επιμερισμό αναλυτικά ανά μήνα των ποσών που ο εκκαλών φέρεται ότι έλαβε αχρεωστήτως. Ο λόγος αυτός απορρίπτεται ως αβάσιμος, καθόσον από το …/2026 νομίμως κατατεθέν έγγραφο της Διεύθυνσης Εκκαθάρισης Μισθοδοσίας της ΓΔΟΥ-ΕΣ του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη προκύπτει ο τρόπος υπολογισμού του καταλογισθέντος ποσού με αναφορά των ακριβών χρονικών διαστημάτων που αυτό αφορά, τον παρακρατηθέντα φόρο και τις κρατήσεις.

9. Περαιτέρω, ο εκκαλών προβάλλει ότι δεν κλήθηκε να εκθέσει τις απόψεις του πριν από την έκδοση της προσβαλλόμενης καταλογιστικής απόφασης, ενώ η κλήση του πριν από την έκδοση της ανάκλησης διορισμού του δεν μπορεί να αναπληρώσει την ως έλλειψη. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος προεχόντως ως νόμω αβάσιμος, καθώς σε περιπτώσεις, όπως η επίμαχη, στις οποίες η καταλογιστική απόφαση εκδίδεται κατά δεσμία αρμοδιότητα βάσει αντικειμενικών δεδομένων - δηλαδή, λόγω της ανάκλησης της πράξης διορισμού του εκκαλούντος και λόγω του αντικειμενικού γεγονότος ότι αυτός δεν διέθετε τον τίτλο σπουδών (απολυτήριο λυκείου) που απαιτείτο για την θέση την οποία κατέλαβε με διορισμό - δεν απαιτείται τήρηση του δικαιώματος αυτού (ΕλΣυν Ολομ. 750- 746,288, 287/2017, Πρώτο Τμ. 239/2024, σκ. 19), πέραν του ότι ο εκκαλών είχε κληθεί και εξέθεσε τις απόψεις του με το από 25.1.2017 υπόμνημά του, πριν από την έκδοση της πράξης ανάκλησης του διορισμού του, η οποία αποτελεί τη νομική βάση της έκδοσης της προσβαλλόμενης καταλογιστικής απόφασης.

10. Ο εκκαλών προβάλλει ότι η ανάκληση του διορισμού του μετά από 22 έτη, ήτοι χρονικό διάστημα ιδιαίτερα μεγάλο και για το οποίο έχει παρασχεθεί εργασία, έχει ως συνέπεια το αποκαταστατικό μέτρο να είναι αμιγώς κυρωτικό. Στο πλαίσιο αυτό, ο εκκαλών, ο οποίος σήμερα είναι 60 ετών, επικαλείται τη συνολική προσωπική, οικονομική και οικογενειακή του κατάσταση και συγκεκριμένα αναφέρει ότι είναι έγγαμος με 2 ενήλικα τέκνα 36 και 30 ετών σήμερα, ότι το φορολογικό του εισόδημα το 2023 ήταν 12.395,23 ευρώ και της συζύγου του 17.082,42 ευρό), το 2024 12.509,65 ευρώ του ιδίου και της συζύγου του 17.970,24 ευρώ και το 2025 13.969,93

ευρώ του ιδίου και της συζύγου του 17.970,24 ευρώ (βλ πράξεις διοικητικού προσδιορισμού φόρου εισοδήματος), ότι αποπληρώνουν με τη σύζυγό του 2 στεγαστικά δάνεια με άληκτα κεφάλαια τον Μάιο 2026 29.614,76 ευρώ και 11.645,3 ευρώ, με μηνιαίες δόσεις 118,37 ευρώ και 70,95 ευρώ, αντίστοιχα (βλ. ενημερωτικά της τράπεζας EUROBANK), και 1 καταναλωτικό δάνειο με άληκτο κεφάλαιο τον Ιούνιο 2026 48.888,83 ευρώ με μηνιαία δόση 201,62 ευρώ (βλ. ενημερωτικό της EUROBANK), ότι αίτημά του για συνταξιοδότηση απορρίφθηκε με την …/2019 απόφαση του e- ΕΦΚΑ.

11.1. Ο λόγος αυτός πρέπει να γίνει δεκτός. Κατ’ εκτίμηση των ειδικότερων αιτιάσεων του εκκαλούντος και σε συνδυασμό με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Δικαστήριο συνεκτιμώντας (άρθρο 150 παρ. 1 και 7 του Οργανικού Νόμου ΕλΣυν) ότι: α) ο εκκαλών δεν διέθετε το απαιτούμενο από την προκήρυξη απολυτήριο Λυκείου ή ισότιμης σχολής, ούτε δε, με την κατοχή του …/1984 πτυχίου της Β' τάξης του … ΚΕΤΕ …. Μέσης Δημόσιας Τεχνικής Σχολής … θα μπορούσε να προσληφθεί, αφού αυτό δεν είναι ισότιμο, όπως ήδη εκτέθηκε, με απολυτήριο Λυκείου, β) δεν αμφισβητείται από το Δημόσιο το γεγονός ότι αυτός εκτελούσε με επάρκεια τα υπηρεσιακά του καθήκοντα, το δε Δημόσιο κατά την πρόσληψή του δεν απέβλεψε με βάση τα οριζόμενα στην προκήρυξη σε ιδιαίτερες γνώσεις ή ικανότητες αυτού, γ) από την κατάταξη του εκκαλούντος το έτος 1995 η Διοίκηση προέβη σε έλεγχο γνησιότητας των στοιχείων που ήταν κατατεθειμένα στο προσωπικό του μητρώο, ασκώντας την σχετική νομική ευχέρειά της, μόλις το έτος 2016, ήτοι σε χρόνο εξαιρετικά μακρό (22 χρόνια) σε σχέση με την αρχική κατάταξή του με αποτέλεσμα ο εκκαλών να έχει διανύσει το σύνολο σχεδόν του υπηρεσιακού του βίου, δ) καθ’ όλο το ανωτέρω χρονικό διάστημα, ο εκκαλών προσέφερε τις αρμόζουσες στην θέση που (παρανόμως) κατείχε υπηρεσίες και το Ελληνικό Δημόσιο τις αποδέχθηκε, με αποτέλεσμα το τελευταίο να έχει επωφεληθεί των υπηρεσιών του εκκαλούντος, ε) τα ετήσια εισοδήματά του είναι χαμηλά, ενώ επιβαρύνονται από κοινού με τη σύζυγό του με την αποπληρωμή των προμνησθέντων 3 δανείων με συνολική μηνιαία δόση 390,94 ευρώ.

11.2.Κατόπιν της ανωτέρω στάθμισης όλων των κρίσιμων δεδομένων της συγκεκριμένης υπόθεσης και απόδοσης σε αυτά της δέουσας βαρύτητας (ΕλΣυν Ολ. Γ’ Ελ. 1206/2024, σκ. 28-32), το Δικαστήριο κρίνει ότι το ποσό του καταλογισμού πρέπει να περιοριστεί στις 10.000 ευρώ, ήτοι σε ύψος στο οποίο τηρούνται οι απαιτήσεις αναλογικότητας και δίκαιης ισορροπίας. Μειοψήφισε η Αντιπρόεδρος και εισηγήτρια της υπόθεσης Γεωργία Μαραγκού, η οποία διατύπωσε την άποψη ότι οι απαιτήσεις αναλογικότητας και δίκαιης ισορροπίας πληρούνται με τη μείωση του καταλογισθέντος ποσού σε 5.000 ευρώ.

12. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να γίνει εν μέρει δεκτή η υπό κρίση έφεση, να μεταρρυθμιστεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να περιορισθεί το ποσό του καταλογισμού σε βάρος του εκκαλούντος σε 10.000 ευρώ. Περαιτέρω, πρέπει να αποδοθεί το καταβληθέν παράβολο στον εκκαλούντα (άρθρο 310 παρ. 1 εδ. β' Δικονομίας ΕλΣυν), απαλλασσόμενου περαιτέρω του εκκαλούντος, κατ’ εκτίμηση των περιστάσεων, από το υπολειπόμενο παράβολο ύψους 2.235,1 ευρώ (άρθρα 309 παρ. 2 και 310 παρ. 2 Δικονομίας ΕλΣυν). Περαιτέρω, κατ’ εκτίμηση των περιστάσεων πρέπει να απαλλαγεί το Ελληνικό Δημόσιο από τη δικαστική δαπάνη του εκκαλούντος (άρθρο 314 παρ. 3 Δικονομίας ΕλΣυν).

Για τους λόγους αυτούς

Δέχεται εν μέρει την έφεση.

Μεταρρυθμίζει την .../2022 απόφαση του Αρχηγού της Ελληνικής Αστυνομίας.

Περιορίζει το ποσό του καταλογισμού εις βάρος του εκκαλούντος και υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου σε δέκα χιλιάδες (10.000) ευρώ.

Διατάσσει την απόδοση στον εκκαλούντα του καταβληθέντος από αυτόν παράβολου.

Απαλλάσσει τον εκκαλούντα από την καταβολή του υπολειπόμενου παράβολου ποσού 2.235,1 ευρώ Και

Απαλλάσσει το Ελληνικό Δημόσιο από τη δικαστική δαπάνη του εκκαλούντος.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε σε τηλεδιάσκεψη, στις 25.9.2026.

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΚΑΙ ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ

      ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΡΑΓΚΟΥ

      Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΑΔΑΜΑΝΤΙΑ ΜΑΡΣΕΛΟΥ

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του Δικαστηρίου στις 6.10.2026.

         Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ               Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΓΕΩΡΓΙΑ ΜΑΡΑΓΚΟΥ     ΑΔΑΜΑΝΤΙΑ ΜΑΡΣΕΛΟΥ

[ ΠΗΓΗ : ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ’’ΑΠ. ΠΑΠΑΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ – Ν.-Κ. ΧΛΕΠΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ’’]