ΣΕ Α΄ ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ
ΑΠΟΦΑΣΗ 135/2026
Συνεδρίασε δημόσια, στις 7 Ιανουαρίου 2026, με την εξής σύνθεση: Σωτηρία Ντούνη, Πρόεδρος, Αγγελική Μαυρουδή, Ευαγγελία-Ελισάβετ Κουλουμπίνη, Δημήτριος Πέππας, Αντιπρόεδροι, Γεώργιος Βοΐλης, Δέσποινα Καββαδία-Κωνσταντάρα, Γεωργία Τζομάκα, Αγγελική Πανουτσακοπούλου, Βασιλική Προβίδη, Νεκταρία Δουλιανάκη, Αικατερίνη Μποκώρου, Γρηγόριος Βαλληνδράς, Δημήτριος Κοκοτσής, Ελένη Σκορδά, Ιουλία Παπαθεοδώρου και Μαρία Μωυσιάδου, Σύμβουλοι, εκτός από την Ευαγγελία Πασπάτη, Σύμβουλο, η οποία είχε κώλυμα. Από τους ανωτέρω, οι Σύμβουλοι Δέσποινα Καββαδία-Κωνσταντάρα, Νεκταρία Δουλιανάκη, Ιουλία Παπαθεοδώρου και Μαρία Μωυσιάδου μετείχαν ως αναπληρωματικά μέλη. Γραμματέας η Σταυρούλα Τσάλα, Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Υπηρεσία.
Γενικός Επίτροπος Επικρατείας: Αντώνιος Νικητάκης, Επίτροπος Επικρατείας, κωλυομένου του Γενικού Επιτρόπου της Επικρατείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου Σταματίου Πουλή.
Για να δικάσει την από 19.12.2025 (Α.Β.Δ. ΕλΣυν ……/2025) προσφυγή της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «........... Α.Ε.», με έδρα το …. Αττικής (…….), νομίμως εκπροσωπούμενης από τον Διευθύνοντα Σύμβουλο αυτής, που παραστάθηκε μετά του πληρεξούσιου δικηγόρου Σπυρίδωνος Χρυσοφώτη (Α.Μ./Δ.Σ. Πειραιώς …….).
Με την ανωτέρω προσφυγή ζητείται η αναθεώρηση της 1567/2025 απόφασης του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία απορρίφθηκε η προσφυγή ανάκλησης της ήδη ως άνω προσφεύγουσας κατά της …./2025 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Υπέρ της προσφυγής και κατά του κύρους της προσβαλλόμενης απόφασης παρεμβαίνει, με το κατατεθέν στις 5.1.2026 δικόγραφο, η αλλοδαπή εταιρεία με την επωνυμία «............», η οποία εδρεύει στο ........... της Δημοκρατίας της Κροατίας (οδός ….. αριθμ. ….), όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που παραστάθηκε διά της πληρεξουσίας δικηγόρου της Βασιλικής Βλάσση (Α.Μ./Δ.Σ. Αθηνών …….).
Το Ελληνικό Δημόσιο, όπως εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, παραστάθηκε διά δηλώσεως του άρθρου 231 παρ. 1 του ν. 4700/2020 της Συμβούλου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Άννας Πρεβενά και του Παρέδρου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Γρηγορίου Γιάκα.
Κατά τη συζήτηση που ακολούθησε, το Δικαστήριο άκουσε:
Τον πληρεξούσιο δικηγόρο της προσφεύγουσας, ο οποίος ανέπτυξε προφορικά τους προβαλλόμενους λόγους και ζήτησε την παραδοχή της προσφυγής αναθεώρησης, καθώς και προθεσμία για να καταθέσει υπόμνημα, που του χορηγήθηκε μέχρι την Τετάρτη 14 Ιανουαρίου 2026, ενώ κατόπιν αιτήματός του παρείχε διευκρινίσεις επί της υπόθεσης και ο διευθύνων σύμβουλος της προσφεύγουσας Γεώργιος Βακόνδιος.
Την πληρεξούσια δικηγόρο της παρεμβαίνουσας, η οποία ανέπτυξε προφορικά τους προβαλλόμενους λόγους και ζήτησε την παραδοχή της προσφυγής και της παρέμβασής της, καθώς και προθεσμία για να καταθέσει υπόμνημα που της χορηγήθηκε μέχρι τη Δευτέρα 14 Ιανουαρίου 2026 και έγγραφα νομιμοποίησης που της χορηγήθηκε μέχρι τη Δευτέρα 19 Ιανουαρίου 2026.
Μετά τη δημόσια συνεδρίαση, το Δικαστήριο συνήλθε στις 28 Ιανουαρίου 2026 σε τηλεδιάσκεψη, με τη χρήση της επίσημης κρατικής πλατφόρμας e-Presence.gov.gr, σύμφωνα με το άρθρο 295 παρ. 2 του ν. 4700/2020, με παρόντες τους δικαστές που έλαβαν μέρος στη συζήτηση της υπόθεσης, εκτός από τη Σύμβουλο Μαρία Μωυσιάδου που συμμετείχε ως αναπληρωματικό μέλος (άρθρο 3 παρ. 4 της ΦΓ8/11729/15.4.2025 απόφ. τροποποίησης του Κανονισμού Λειτουργίας του ΕλΣυν).
Άκουσε την εισήγηση της Συμβούλου Γεωργίας Τζομάκα και
Αφού σκέφθηκε κατά τον νόμο
Αποφάσισε τα εξής:
1. Το κατατεθέν για την άσκηση της ένδικης προσφυγής αναθεώρησης παράβολο ύψους 150 ευρώ (βλ. το e-Παράβολο με κωδικό πληρωμής ………), το οποίο κατατέθηκε χωρίς να υπάρχει κατά νόμο υποχρέωση προς τούτο (βλ. άρθρα 308 παρ. 3, 335 παρ. 2 και 336 παρ. 1 του ν. 4700/2020, σε συνδυασμό με άρθρο 2 παρ. 13 του ν. 3986/2011 Α΄ 152 και άρθρο 5 του ν. 5131/2024 Α΄ 128) πρέπει να επιστραφεί στην προσφεύγουσα, ανεξαρτήτως της έκβασης της δίκης (βλ. άρθρο 310 παρ. 3 του ν. 4700/2020).
2. Με την ένδικη προσφυγή και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση, όπως αναπτύσσονται με τα νομίμως κατατεθέντα υπομνήματα, ζητείται η αναθεώρηση της 1567/2025 απόφασης του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, απορριπτικής της προσφυγής ανάκλησης της ήδη προσφεύγουσας κατά της …/2025 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ της προσφεύγουσας και της παρεμβαίνουσας, με αντικείμενο την «προμήθεια και εγκατάσταση πλωτών κυματοθραυστών και προβλητών στον Λιμένα ...», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 3.266.012 ευρώ πλέον Φ.Π.Α. και συμβατικού τιμήματος 3.125.900 ευρώ πλέον Φ.Π.Α..
3. Η ένδικη προσφυγή, η οποία έχει ασκηθεί εμπροθέσμως και κατά τα λοιπά νομοτύπως, είναι τυπικώς δεκτή και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς τη βασιμότητά της.
4. Η εταιρεία με την επωνυμία «............», η οποία άσκησε νομίμως παρέμβαση ενώπιον του Εβδόμου Τμήματος υπέρ της παραδοχής της προσφυγής ανάκλησης, ως ανάδοχος της προμήθειας, παραδεκτώς παρεμβαίνει στην παρούσα δίκη, τασσόμενη υπέρ της παραδοχής της προσφυγής αναθεώρησης και κατά του κύρους της προσβαλλόμενης απόφασης (βλ. και ΕλΣυν Ολ. 983/2023).
5. Στο Βιβλίο ΙΙ του ν. 4412/2016 «Δημόσιες Συμβάσεις Έργων, Προμηθειών και Υπηρεσιών (προσαρμογή στις Οδηγίες 2014/24/ ΕΕ και 2014/25/ΕΕ)» (Α΄ 147/διόρθ. σφαλμ. Α΄ 200), το οποίο είναι εν προκειμένω εφαρμοστέο, δεδομένου ότι η προσφεύγουσα είναι δημόσια επιχείρηση που δραστηριοποιείται στον τομέα των λιμενικών μεταφορών και, ως εκ τούτου, αποτελεί αναθέτοντα φορέα, κατά την έννοια των άρθρων 224 και 232 του ν. 4412/2016, ορίζεται, στο άρθρο 253 παρ. 1 ότι «Οι αναθέτοντες φορείς αντιμετωπίζουν τους οικονομικούς φορείς ισότιμα και χωρίς διακρίσεις και ενεργούν με διαφάνεια, τηρώντας την αρχή (…) της προστασίας του ανταγωνισμού (…)», στο άρθρο 277, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 112 του ν. 4782/2021 (Α΄ 36) ότι «1. Οι αναθέτοντες φορείς καταγράφουν την πρόοδο της διεξαγωγής όλων των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων είτε πραγματοποιούνται με ηλεκτρονικά μέσα είτε όχι. 2. Για την εκπλήρωση της υποχρέωσης της παρ. 1 ο αναθέτων φορέας συντάσσει και σε ηλεκτρονική μορφή ειδικό «φάκελο δημόσιας σύμβασης. (…). 3. Ο φάκελος δημόσιας σύμβασης συμπληρώνεται και επικαιροποιείται σε όλα τα επιμέρους στάδια σύναψης της σύμβασης και περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον: (…) β) Τον προϋπολογισμό της σύμβασης και την τεκμηρίωσή του, (…) ε) Όλα τα έγγραφα που είναι αναγκαία, ώστε ο αναθέτων φορέας να είναι σε θέση να αιτιολογεί τις αποφάσεις που λαμβάνονται σε όλα τα στάδια της διαδικασίας σύναψης συμβάσεων, όπως ενδεικτικά έγγραφα που αφορούν: (…) ββ) στην προετοιμασία των εγγράφων της διαδικασίας σύναψης σύμβασης (…)» και στο άρθρο 281 παρ. 1, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 116 του ν. 4782/2021, ότι «1. Οι όροι που περιέχονται στα έγγραφα της σύμβασης πρέπει να είναι σαφείς και πλήρεις, ώστε να επιτρέπουν την υποβολή άρτιων και συγκρίσιμων μεταξύ τους προσφορών».
6. Εξάλλου, στην αιτιολογική έκθεση του ν. 4412/2016 διαλαμβάνεται για τη διάταξη του άρθρου 277 ότι «Στο άρθρο 277 επιβάλλεται υποχρέωση τεκμηρίωσης κάθε διαδικασίας σύναψης σύμβασης. Συγκεκριμένα, ο αναθέτων φορέας συντάσσει και τηρεί, σε έγγραφη και ηλεκτρονική μορφή, ειδικό φάκελο σύμβασης, ο οποίος συμπληρώνεται και ενημερώνεται σε όλα τα επιμέρους στάδια ανάθεσης και εκτέλεσης, ακολουθεί αυτήν ως τη λήξη της και περιλαμβάνει κατ' ελάχιστον τα στοιχεία που αναφέρονται στο άρθρο αυτό. (…) Η διάταξη του άρθρου αυτού αποτελεί και συμμόρφωση της χώρας µε τις υποχρεώσεις καλής διακυβέρνησης στο τομέα των δημοσίων συμβάσεων που επιβάλλει η Οδηγία 2014/25/ΕΕ». Τέλος, σύμφωνα με την 132η αιτιολογική σκέψη της ανωτέρω Οδηγίας «Η ιχνηλασιμότητα και η διαφάνεια στη λήψη αποφάσεων για τις διαδικασίες προμήθειας είναι βασικές παράμετροι για τη διασφάλιση ορθών διαδικασιών, μεταξύ άλλων και για την αποτελεσματική καταπολέμηση της διαφθοράς και της απάτης».
7. Από τις ανωτέρω διατάξεις, ερμηνευόμενες σε συνδυασμό με όσα αναφέρονται στην οικεία αιτιολογική έκθεση και στη σχετική αιτιολογική σκέψη της εφαρμοζόμενης οδηγίας, συνάγεται ότι επιβάλλεται στους αναθέτοντες φορείς να τεκμηριώνουν τον προϋπολογισμό της δημόσιας σύμβασης. Η τεκμηρίωση του προϋπολογισμού, η οποία στο πλαίσιο του ν. 4412/2016 εντάσσεται στο υποχρεωτικό περιεχόμενο του φακέλου της δημόσιας σύμβασης, αποτελεί τη χρηματοοικονομική αιτιολόγηση της σύμβασης, στην οποία προσδιορίζονται, με αναφορά σε στοιχεία κόστους, τα ουσιώδη στοιχεία που ελήφθησαν ως βάση για την εκτίμηση του ύψους της προϋπολογιζόμενης δαπάνης σε κάθε μία κατηγορία αγαθών ή υπηρεσιών που σχεδιάζεται να δημοπρατηθούν. Για το σκοπό αυτό, στη διακήρυξη και στα λοιπά έγγραφα του διαγωνισμού πρέπει να αναφέρονται, κατά τρόπο σαφή και ορισμένο, το είδος και η ποσότητα των αγαθών ή υπηρεσιών που πρόκειται να αναζητηθούν, προσδιορισμένα έστω και κατά προσέγγιση, καθώς και η αξία αυτών, ώστε να επαληθεύεται ο τρόπος υπολογισμού της συνολικής προϋπολογιζόμενης δαπάνης. Η ανωτέρω υποχρέωση τεκμηρίωσης του προϋπολογισμού της δημόσιας σύμβασης, η οποία σχετίζεται και είναι ανάλογη με το αντικείμενο της σύμβασης και αποτελεί στοιχείο της ωριμότητάς της, αποσκοπεί αφενός στην τήρηση των αρχών του υγιούς ανταγωνισμού, μέσω της διασφάλισης της δυνατότητας των δυνητικών προσφερόντων οικονομικών φορέων να διαμορφώσουν, κατά τη διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης προμήθειας αγαθών, βάσιμες και ρεαλιστικές προσφορές με βάση τα χορηγούμενα από τον αναθέτοντα φορέα στοιχεία, αφετέρου στην τήρηση της αρχής της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και τη σύστοιχη αυτής αρχή της οικονομικότητας (βλ. και άρθρο 33 περ. α΄ υποπερ. αα΄ του ν. 4270/2014 Α΄ 143), ώστε, πέραν του σαφούς προσδιορισμού του οικονομικού αντικειμένου της σύμβασης, να καθίσταται εφικτός ο έλεγχος του τρόπου υπολογισμού της προϋπολογιζόμενης δαπάνης, της έκτασης και του εύλογου χαρακτήρα της δημοσιονομικής επιβάρυνσης και συνακόλουθα της νόμιμης διάθεσης του δημοσίου χρήματος και της λελογισμένης χρήσης των δημοσίων πόρων. Τέλος, η τεκμηρίωση του προϋπολογισμού της σύμβασης πρέπει να στηρίζεται σε πρόσφορα, κατά περίπτωση, συγκριτικά στοιχεία, ήτοι στοιχεία επίκαιρα και με επαρκή συνάφεια με το αντικείμενο της σύμβασης, η δε έλλειψη, η ανεπάρκεια και τα πρόδηλα σφάλματα των οποίων, επειδή ακριβώς συνδέονται με τη διαφάνεια και την ιχνηλασιμότητα των οικονομικών μεγεθών που τίθενται στη δημοπρατούμενη διακήρυξη, συνιστούν ουσιώδη πλημμέλεια της διαδικασίας ανάθεσης της σύμβασης, διακωλυτική της υπογραφής της (βλ. και ΕλΣυν Ολ. 566/2025 σκ. 6, 1735/2024, σκ. 5, 1345/2024 σκ. 6, 376/2024 σκ. 5, 1094/2023 σκ. 9, 983/2023 σκ. 6, 2137/2020 σκ. 7 8, Τμ. Μείζ. Επταμ. Σύνθ. 119/2020 σκ. 10 11).
8. Από τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης προκύπτουν όσα εκτίθενται στις σκέψεις 8 έως 14 που ακολουθούν.
9. Με την ……/8.1.2025 (Θέμα …) απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου (Δ.Σ.) της προσφεύγουσας κηρύχθηκε άγονος ο ανοικτός διεθνής ηλεκτρονικός διαγωνισμός της 6/2024 διακήρυξης, με αντικείμενο την «Προμήθεια και εγκατάσταση πλωτών κυματοθραυστών και προβλητών στον λιμένα ...», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 3.266.012 ευρώ πλέον Φ.Π.Α., επειδή η μοναδική προσφέρουσα εταιρεία με την επωνυμία «............» δεν υπέβαλε με την προσφορά της το Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Σύμβασης, με συνέπεια η προσφορά της να απορριφθεί ως απαράδεκτη. Περαιτέρω, με την ……/8.1.2025 (Θέμα …) απόφαση του Δ.Σ. της προσφεύγουσας εγκρίθηκε η επαναπροκήρυξη του ανωτέρω διαγωνισμού, με την ίδια προϋπολογιζόμενη δαπάνη και τους ίδιους λοιπούς όρους με την προαναφερθείσα άγονη διαγωνιστική διαδικασία.
10. Σύμφωνα με την οικεία 2/2025 (ΑΔΑΜ: ……… 2025-01-27) διακήρυξη, το φυσικό αντικείμενο της ελεγχόμενης σύμβασης, όπως περιγράφεται στο άρθρο 1.3 και στο Παράρτημα Ι αυτής, περιλαμβάνει την προμήθεια, μεταφορά και εγκατάσταση πλωτών προβλητών και κυματοθραυστών στον τομέα τουριστικών σκαφών του λιμένα ... και ειδικότερα α) πλωτών κυματοθραυστών (με διαστάσεις ενός στοιχείου 15.0m x 4.0m x 1.8m) σε διάταξη σχήματος Γ, συνολικού μήκους περίπου 220m, που εκκινεί από τον υφιστάμενο Προβλήτα ΙΙΙ, β) πλωτών κυματοθραυστών τύπου (με διαστάσεις ενός στοιχείου 15.0m x 4.0m x 1.8m) συνολικού μήκους 55 m, που εκκινεί από τον Προβλήτα ΙΙ και γ) 3 πλωτών προβλητών στο εσωτερικό της νέας λιμενολεκάνης με μήκη 100m, 60m, 50m. Περαιτέρω, στην ίδια διακήρυξη (άρθρο 1.3 και Παράρτημα Ι in fine) ορίζεται το οικονομικό αντικείμενο της ελεγχόμενης σύμβασης με αναφορά μόνο στη συνολική προϋπολογιζόμενη αξία της, ενώ, σύμφωνα με το Παράρτημα V «Υπόδειγμα Οικονομικής Προσφοράς» της διακήρυξης, κάθε οικονομική προσφορά που θα υποβληθεί θα έχει μία μόνο συνολική τιμή για το σύνολο των προς προμήθεια ειδών (πλωτών προβλητών και κυματοθραυστών) και υπηρεσιών (εγκατάστασης κ.λπ.).
11. Στον διαγωνισμό που διενεργήθηκε υπέβαλε προσφορά μόνο η ήδη παρεμβαίνουσα εταιρεία, στην οποία το αποτέλεσμα του διαγωνισμού κατακυρώθηκε οριστικά με την ……./13.8.2025 απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου (Δ.Σ.) της προσφεύγουσας. Σε εκτέλεση της 221/2025 αναβλητικής πράξης του Κλιμακίου προσκομίστηκαν ενώπιόν του, μεταξύ άλλων, τρεις μη δεσμευτικές προσφορές του μηνός Μαρτίου 2022 για την προμήθεια και εγκατάσταση πλωτών κυματοθραυστών, προβλητών και στηλών ηλεκτρισμού και ύδατος (pillars) στο λιμάνι του ... και συγκεκριμένα: α) η από 15.3.2022 μη δεσμευτική προσφορά της εταιρείας με την επωνυμία «...........Ε.Π.Ε.», συνολικού ποσού 3.142.992,86 ευρώ, β) η από 16.3.2022 μη δεσμευτική προσφορά του πολιτικού μηχανικού Ι. , συνολικού ποσού 3.011.208,22 ευρώ και γ) η από 16.3.2022 μη δεσμευτική προσφορά της ετερόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία «........... E.E.», συνολικού ποσού 3.086.802,07 ευρώ. Στα στοιχεία του φακέλου που υποβλήθηκε στο Κλιμάκιο περιλαμβανόταν και η από 18.3.2022 μη δεσμευτική προσφορά της εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία «........... Ε.Π.Ε.», συνολικού ποσού 3.104.259,37 ευρώ. Όπως διαλαμβάνεται στα έγγραφα όλων των ανωτέρω μη δεσμευτικών προσφορών, αυτές βασίζονται «στις τεχνικές παραμέτρους και προδιαγραφές» που είχαν λάβει υπόψη τους ως το χρονικό σημείο της σύνταξής τους, αντιστοίχως.
12. Οι απαιτήσεις και οι τεχνικές προδιαγραφές ορίζονται σαφώς, με την διάρθρωση των προς προμήθεια υλικών, της μεταφοράς και εγκατάστασής τους, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι της Προκήρυξης, σε επτά άρθρα (βλ. σελ. 61 έως 80 της Διακήρυξης), διακρίνοντας αυτά στις αντίστοιχες επτά κατηγορίες: 1. Σκυρόδεμα συμπαγών Τεχνητών Ογκόλιθων Αγκύρωσης (άγκυρες βαρύτητας), 2. Αλυσίδες και Ειδικά Εξαρτήματα Αλυσίδων, 3. Τεχνικές Προδιαγραφές Γεφυρώματος Πρόσβασης (Ράμπας), 4. Μεταλλικά Εξαρτήματα, 5. Πλωτοί Προβλήτες με Ολόσωμο Πλωτήρα από Σκυρόδεμα, 6. Πλωτοί Κυματοθραύστες και 7. Pillars σκαφών Στις εν λόγω μη δεσμευτικές προσφορές τα προς προμήθεια είδη και οι συναφείς υποστηρικτικές υπηρεσίες κατηγοριοποιούνται ως εξής: α) Κυματοθραύστες-προβλήτες με προμήθεια παρελκομένων και υποστηρικτικών μελετών και υπηρεσιών (δώδεκα υποειδών) με επιμέρους τιμές για κάθε υποείδος, β) Καλώδια (δεκατριών υποειδών) με επιμέρους τιμές για κάθε υποείδος, γ) Κονσόλες (pillars) με παροχές ηλεκτρισμού και ύδατος έντεκα διαφορετικών τύπων με αντίστοιχες τιμές, δ) Τερματικά για παροχές ηλεκτρισμού και ύδατος εννέα ειδών με αντίστοιχες τιμές, ε) Λοιπά έξοδα (σύστημα ελέγχου θέσεων ελλιμενισμού, μεταφορά και εγκατάστασησύνδεση) με τιμές. Στους σχετικούς πίνακες, σε κάθε υπό προμήθεια υποείδος ή επιμέρους υπηρεσία αντιστοιχεί μία τιμή, η μερική δε τιμή συναθροίζεται ανά κατηγορία, ενώ, περαιτέρω, στους ίδιους πίνακες συναθροίζονται τα επιμέρους υποσύνολα προς εύρεση του συνολικού ύψους της κάθε μη δεσμευτικής προσφοράς. Οι τέσσερις αυτές μη δεσμευτικές προσφορές αποτυπώθηκαν σε πανομοιότυπους πίνακες στους οποίους καταγράφονταν τα κατηγοριοποιημένα κατά τα ανωτέρω είδη, με διαφορά μεταξύ τους στις τιμές ανά κατηγορία και είδος.
13. Με την …./2025 πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης, με την αιτιολογία ότι ο αναθέτων φορέας δεν έχει τηρήσει την κατ’ άρθρο 277 παρ. 3 περ. β΄ του ν. 4412/2016 ουσιώδη υποχρέωση τεκμηρίωσης του προϋπολογισμού της ελεγχόμενης σύμβασης, καθόσον δεν αιτιολογεί επαρκώς, κατά τρόπο αντικειμενικό και επαληθεύσιμο, τον τρόπο υπολογισμού της εκτιμώμενης αξίας των προμηθευόμενων ειδών. Ειδικότερα, το Κλιμάκιο ήχθη στην παραπάνω κρίση με τις ακόλουθες παραδοχές: α) Η αναθέτουσα αρχή, χωρίς να ανάγεται σε περισσότερα στοιχεία τεκμηρίωσης της τιμής μονάδας, όπως π.χ. σε διαδικτυακή έρευνα αγοράς ή σε προηγούμενες όμοιες συχνές διαγωνιστικές διαδικασίες ή αναθέσεις προμήθειας και εγκατάστασης προβλητών και κυματοθραυστών, προς απόδειξη της εν λόγω τεκμηρίωσης, υπέβαλε ενώπιον του Κλιμακίου μόνο τρεις μη δεσμευτικές προσφορές, χωρίς καμία συνοδευτική επεξήγηση του αναθέτοντος φορέα επ’ αυτών και χωρίς τη δυνατότητα να αντιστοιχηθούν με το σύνολο των προς προμήθεια ειδών, ούτε να ελεγχθούν, συγκρινόμενες με αυτές, οι προϋπολογιζόμενες τιμές μονάδας για καθένα από τα είδη της προμήθειας, δεδομένου ότι οι τιμές αυτές δεν προκύπτουν από κάποιο στοιχείο του φακέλου και β) Σε κάθε περίπτωση, οι υποβληθείσες μη δεσμευτικές προσφορές είναι μη επίκαιρες, καθόσον ανάγονται σε τιμές του έτους 2022 ενώ η προκήρυξη της ελεγχόμενης προμήθειας δημοσιεύθηκε το έτος 2025.
14. Με την προσβαλλόμενη 1567/2025 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος επικυρώθηκε η ως άνω κρίση του Κλιμακίου, με τις ακόλουθες παραδοχές:
14.1. Η πρόβλεψη στη διακήρυξη και στον προϋπολογισμό μόνον ενός συνολικού κατ’ αποκοπήν ποσού για την ελεγχόμενη προμήθεια και τις συναφείς εργασίες (3.266.012,00 ευρώ), αντίκειται ευθέως στο άρθρο 277 του ν. 4412/2016, στο οποίο ορίζεται η πρόβλεψη τιμών κατ’ είδος, ώστε να είναι δυνατόν, αφενός να αντιστοιχηθούν με τη διακήρυξη οι τιμές των προς προμήθεια ειδών ανά κατηγορία με τις επιμέρους κατηγορίες των μη δεσμευτικών προσφορών, που είχαν ζητηθεί από τον αναθέτοντα φορέα, και αφετέρου να συνταχθούν από τους υποψηφίους αναδόχους οικονομικές προσφορές, βασισμένες επί παρόμοιων οικονομικών δεδομένων. (Προς επίρρωση αυτών, το Τμήμα αναφέρεται στην τεχνική προδιαγραφή ΕΛΟΤ ΤΠ 1501-09-15-01-00:2023, με τίτλο «Πλωτοί προβλήτες», στην οποία περιλαμβάνεται συγκεκριμένος τρόπος επιμέτρησης για την προμήθεια και εγκατάσταση των επίμαχων ειδών, ο οποίος θα μπορούσε να υιοθετηθεί κατά τη σύνταξη της διακήρυξης). Αλλ’ ούτε και το ως άνω συνολικό κατ’ αποκοπήν ποσό της προϋπολογισθείσας δαπάνης τεκμηριώνεται επαρκώς, καθώς υπερβαίνει όχι μόνον τον μέσο όρο των τεσσάρων μη δεσμευτικών προσφορών (3.086.315,63 ευρώ), αλλά ακόμη και την ανώτατη -εκ των τεσσάρωνμη δεσμευτική προσφορά (3.142.992,86 ευρώ), ενώ ελλείπει οιαδήποτε συσχέτιση με τιμές μονάδος που είχαν διαμορφωθεί σε προηγούμενες όμοιες διαγωνιστικές διαδικασίες, δηλαδή σε άλλα, πέραν των συγκεκριμένων μη δεσμευτικών προσφορών, συγκριτικά στοιχεία [βλ. σελίδα 9 της προσβαλλομένης απόφασης του Τμήματος όπου και ενδεικτική αναφορά όμοιων διαγωνισμών τα έτη 2017, 2018, 2020, 2021 και 2022 για τα λιμάνια Αλυκής Πάρου, Λουτρακίου, Αστακού, Ν. Μαρμαρά και Αίγινας με σχετικές τις 247/2017 και 52/2022 Πράξεις του Ε΄ Κλιμακίου και την 1444/2023 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος). Κατόπιν αυτών, κρίθηκε απορριπτέος ως αβάσιμος ο ισχυρισμός της προσφεύγουσας κατά τον οποίο δεν υφίσταται κατά νόμο υποχρέωσή της για τεκμηρίωση του προϋπολογισμού με εξειδικευμένα κόστη ανά υλικό -από το σύνολο των οποίων προκύπτει η εκτιμώμενη συνολική αξία των ειδών και υπηρεσιών αλλά μόνον τεκμηρίωση της τελευταίας συνολικής αξίας με βάση τα συνολικά προσφερόμενα κόστη των ως άνω πρόσφορων και επαρκών δεσμευτικών προσφορών, ώστε το συνολικό ύψος του προϋπολογισμού, το οποίο καθορίστηκε λαμβάνοντας υπόψιν ως ανώτατο όριο το υψηλότερο εκτιμώμενο κόστος, να μην παρίσταται αυθαίρετο.
14.2. Συναφώς το Τμήμα έκρινε αβάσιμους και απορριπτέους τους κάτωθι ισχυρισμούς της προσφεύγουσας και της παρεμβαίνουσας εταιρείας: α) Εξαιτίας της φύσης της σύμβασης ήταν αδύνατη η κατάστρωση του προϋπολογισμού με (εκ των προτέρων) επί μέρους τιμές μονάδας για τα προσφερόμενα είδη και υπηρεσίες, δοθέντος ότι η ελεγχόμενη σύμβαση έχει ως αντικείμενο την «αγορά» της βέλτιστης τεχνικής λύσης, πολύπλοκης και ολιστικής (ήτοι προστασία λιμένα και ανάπτυξη μόνιμης λιμενικής υποδομής-λιμενοβραχίονα, για την οποία κρίθηκε αναγκαία η σύνταξη δύο μελετών κυματισμού) αλλά και μοναδικής για κάθε υποψήφιο ανάδοχο ως προς το είδος, την ποσότητα και την τιμή των ειδών και υπηρεσιών που θα προσφέρει (λύση tailor made), β) Η πρόβλεψη επί μέρους ειδών με τιμή μονάδας δεν παρίσταται αναγκαία, καθόσον η διαμόρφωση των τεχνικών προδιαγραφών της διακήρυξης είναι τέτοια, ώστε να αφήνει περιθώρια ευελιξίας στους υποψηφίους αναδόχους για τη διαμόρφωση της δικής τους ξεχωριστής λύσης, με συνέπεια τη μεγιστοποίηση του ανταγωνισμού και κατ’ επέκταση τη διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος, γ) Το δημόσιο συμφέρον διασφαλίστηκε και με τον προβλεπόμενο στη διακήρυξη αυστηρό τρόπο πληρωμής του αναδόχου (χωρίς ενδιάμεσες πληρωμές και προκαταβολές) αλλά και τη μακρόχρονη εγγύηση καλής λειτουργίας, ενώ δεν υφίσταται ζήτημα μη ανάπτυξης ανταγωνισμού per se, καθόσον η συμμετοχή μόνον ενός υποψηφίου, οφείλεται στους προεκτεθέντες αυστηρούς όρους της προκήρυξης και στο μικρό περιθώριο κέρδους του αναδόχου. Οι ανωτέρω ισχυρισμοί απορρίφθηκαν από το Τμήμα, με την αιτιολογία ότι, εν αντιθέσει προς τα προβαλλόμενα (πολύπλοκη, ολιστική και μοναδική για κάθε οικονομικό φορέα τεχνική λύση), ήταν δυνατή η εξειδίκευση κόστους ανά υλικό στον προϋπολογισμό, δοθέντος ότι από τις ήδη υποβληθείσες μη δεσμευτικές προσφορές του έτους 2022, αποδεικνύεται ότι η επίμαχη προμήθεια ήταν δυνατόν να τιμολογηθεί ανά κατηγορίες και είδη, χωρίς να απαιτείται πρόβλεψη τιμών μονάδας για καθένα επί μέρους είδος από τα οποία αυτά αποτελούνται, με ενδεχόμενη συνέπεια τον υπέρμετρο περιορισμό του ανταγωνισμού λόγω της εξαντλητικής περιγραφής τους. Τα ως άνω περιθώρια ευελιξίας των υποψηφίων αναδόχων, ως συνέπεια της συγκεκριμένης διαμόρφωσης των τεχνικών προδιαγραφών, δεν αποκλείουν την πρόβλεψη τιμών ανά είδος προς διευκόλυνση των ενδιαφερομένων για συμμετοχή στον διαγωνισμό και τη σύνταξη αναλόγως των οικονομικών προσφορών τους. Εξάλλου, η διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος λόγω των ανωτέρω αυστηρών προβλέψεων στη διακήρυξη, και αληθής υποτιθέμενη, δεν οδηγεί σε τεκμηρίωση της προϋπολογισθείσας δαπάνης, ενώ η ανάπτυξη ανταγωνισμού παρά το γεγονός της συμμετοχής στον διαγωνισμό ενός υποψηφίου για τους επικαλούμενους ως άνω λόγους, αποτελεί άδηλο και αβέβαιο γεγονός, το οποίο μπορεί να πιθανολογηθεί ως βάσιμο, μόνον στην περίπτωση της μη διαπίστωσης ουσιωδών πλημμελειών στην όλη διαγωνιστική διαδικασία.
14.3. Κατά την κρίση του Τμήματος, η κατ’ αποκοπή προϋπολογισθείσα δαπάνη της διακήρυξης δεν τεκμηριώνεται επαρκώς, δεδομένου ότι οι προσκομιζόμενες μη δεσμευτικές προσφορές λόγω του αντιφατικού και πλημμελούς εν γένει περιεχομένου τους δεν συνιστούν κατάλληλα, ελεγκτικώς επαληθεύσιμα στοιχεία για την τεκμηρίωση της εν λόγω δαπάνης, ενώ ελλείπει οιαδήποτε συσχέτιση με τιμές μονάδος που είχαν διαμορφωθεί σε προηγούμενες όμοιες διαγωνιστικές διαδικασίες, δηλαδή σε άλλα, πέραν των συγκεκριμένων μη δεσμευτικών προσφορών, συγκριτικά στοιχεία (βλ. σελίδα 9 της προσβαλλομένης απόφασης του Τμήματος και σκέψη 14.1 της παρούσας).
14.4. Ειδικότερα, το Τμήμα έκρινε ότι, ανεξαρτήτως του ότι και οι τέσσερις μη δεσμευτικές αυτές προσφορές υποβλήθηκαν στο Κλιμάκιο αλλά και στο Τμήμα, με ίδια ημερομηνία, χωρίς όμως αριθμό πρωτοκόλλου εισερχομένων του Οργανισμού Λιμένος ...Α.Ε., αυτές, δεν παρέχουν ασφαλή συμπεράσματα ως προς την αποδεικτική τους δύναμη, καθόσον παρουσιάζουν ουσιώδεις αποκλίσεις μεταξύ τους, τόσο ως προς τις επιμέρους τιμές για τα είδη «Κυματοθραύστης Α΄, μήκους 220m x 4m» και «Κυματοθραύστης μήκους 60m x 4m» (στις ενώπιον του Τμήματος προσφορές είναι μικρότερες κατά 2,7% έως 7,3%), όσο και ως προς το προσφερόμενο συνολικό τίμημα. Η ασάφεια ως προς την ορθότητα και εγκυρότητα των μη δεσμευτικών προσφορών που ελήφθησαν υπόψη από την προσφεύγουσα για τη σύνταξη της προϋπολογισθείσας δαπάνης επιτείνεται από το περιεχόμενο των δύο εξ αυτών. Συγκεκριμένα, στην από 16.3.2022 μη δεσμευτική προσφορά του Ι. Ν. Σ. δεν αθροίζονται ορθώς τα μερικά σύνολα ανά κατηγορία, καθώς ως σύνολο οικονομικής προσφοράς ενώπιον του Κλιμακίου αναφέρεται το ποσό των 3.011.208,22 ευρώ αντί του ορθού ποσού των 2.413.424,75 ευρώ (1.829.894,75€ + 67.830,00€ + 385.700,00€ + 133.000,00€), και ενώπιον του Τμήματος το ποσό των 2.992.208,22 ευρώ αντί του ορθού ποσού των 2.397.424,75 ευρώ (1.810.894,75€ + 67.830,00€ + 385.700,00€ +133.000,00€). Ως προς δε την εταιρεία με την επωνυμία «........... Ε.Π.Ε.», διαπιστώνεται ότι προέβη στην από 18.3.2022 προσφορά χωρίς να έχει ως καταστατικό σκοπό την εμπορία των ζητούμενων ειδών και την παροχή των αντίστοιχων υπηρεσιών, καθώς από τις καταχωρίσεις στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (ΓΕΜΗ) προκύπτει ότι η δραστηριότητά της περιορίζεται στο πεδίο της πληροφορικής και οι δηλωθέντες κύριοι και δευτερεύοντες Κωδικοί Αριθμοί Δραστηριότητας (ΚΑΔ) αυτής, ουδεμία σχέση έχουν με την ελεγχόμενη προμήθεια. Άλλωστε, ακόμα και εάν υποτεθεί ότι οι μη δεσμευτικές προσφορές τεκμηριώνουν την προϋπολογισθείσα δαπάνη, δεν προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου ούτε εκτίθεται ο λόγος για τον οποίο η τελικώς επιλεγείσα κατ’ αποκοπή προϋπολογισθείσα δαπάνη (3.266.012,00 ευρώ), διαμορφώθηκε σε ύψος ουσιωδώς υψηλότερο σε σχέση με την υψηλότερη εκ των τεσσάρων υποβληθεισών προσφορών (3.142.992,86 ευρώ της εταιρείας «ΙΤΙ ΕΠΕ») και δεν εναρμονίζεται με τον μέσο όρο αυτών (3.086.315,63€), ανεξαρτήτως του ότι ο μέσος όρος των υποβληθεισών ενώπιον του Τμήματος μη δεσμευτικών προσφορών είναι έτι χαμηλότερος (3.053.565,63€).
14.5. Κατόπιν αυτών, το Τμήμα απέρριψε ως αβάσιμο τον ισχυρισμό της προσφεύγουσας ότι δεν παρίσταται αυθαίρετη η κατ’ αποκοπή προϋπολογισθείσα δαπάνη της διακήρυξης επειδή τεκμηριώνεται πλήρως με βάση τα συνολικά κόστη των επίμαχων μη δεσμευτικών προσφορών, οι οποίες είναι προς τούτο πρόσφορες και επαρκείς.
14.6. Συνιστά πλημμέλεια η λήψη μη δεσμευτικών προσφορών δύο έτη πριν από την προκήρυξη του αρχικού διαγωνισμού (Οκτώβριος 2024) και τρία σχεδόν έτη από την προκήρυξη του επίμαχου επαναληπτικού διαγωνισμού (Ιανουάριος 2025), καθώς η τεκμηρίωση του προϋπολογισμού προϋποθέτει επικαιρότητα, δηλαδή την όσο το δυνατόν εγγύτερη χρονική σχέση της με τη δημοσίευση της οικείας διακήρυξης, ώστε το οικονομικό αντικείμενο της τελευταίας να αντικατοπτρίζει την κατάσταση της σχετικής αγοράς κατά τον χρόνο διενέργειας της διαγωνιστικής διαδικασίας.
14.7. Συναφώς το Τμήμα έκρινε απορριπτέους τους ισχυρισμούς περί αύξησης των τιμών στην τριετία 2022-2024 και της υλοποίησης του έργου το έτος 2025 με τιμές του έτους 2022, με συνέπεια την εξ αντανακλάσεως διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος, παρά την ως άνω χρονική απόκλιση μεταξύ των τεσσάρων μη δεσμευτικών προσφορών και του ελεγχόμενου διαγωνισμού, καθώς δεν προσκομίζονται στοιχεία που να στοιχειοθετούν τη βασιμότητά τους. Αντιθέτως, από τα αναρτημένα από 10.11.2025 και 30.11.2024 επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, οι Δείκτες Τιμών Καταναλωτή και Τιμών Παραγωγού στη Βιομηχανία, παρουσιάζουν κάμψη και σταθεροποίηση κατά το έτος 2024 σε σχέση με το έτος 2022. Τέλος, το Τμήμα έκρινε απορριπτέο προεχόντως ως αλυσιτελή τον ισχυρισμό ότι ήταν αδύνατη η δημοπράτηση του αντικειμένου της σύμβασης πριν από το έτος 2024, λόγω της υποχρεωτικής και χρονοβόρας τήρησης της διαδικασίας χρηματοδότησης και ένταξής του στον προγραμματισμό του φορέα (στάδια εσωτερικής και εξωτερικής έγκρισης πριν από τη δημοπράτηση, εγκρίσεις από το διοικητικό συμβούλιο της προσφεύγουσας και το ΤΑΙΠΕΔ και τον εποπτεύοντα Υπουργό).Τούτο δε διότι κατά το Τμήμα, ακόμα και εάν έλαβε χώρα νομίμως η διαδικασία έγκρισης των δαπανών του και ανάληψης των υποχρεώσεών του, η αναθέτουσα αρχή δεν απαλλάσσεται από την υποχρέωση για τη λήψη υπόψη επίκαιρων στοιχείων για την κατάρτιση της προϋπολογισθείσας δαπάνης, πράγμα που θα ήταν εφικτό είτε μέσω της διεξαγωγής εκ νέου έρευνας αγοράς το έτος 2025, είτε μέσω σύγκρισης στοιχείων παρόμοιων προμηθειών που διενεργήθηκαν στο ενδιάμεσο χρονικό διάστημα 2022-2025.
15. Με την ένδικη προσφυγή και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση, προβάλλεται, κατ’ ορθή εκτίμηση των οικείων δικογράφων, ότι ουδόλως πάσχει η τεκμηρίωση της προϋπολογισθείσας δαπάνης και συνεπώς δεν υφίσταται ουσιώδης πλημμέλεια διακωλυτική της υπογραφής της ελεγχόμενης σύμβασης. Ειδικότερα προβάλλονται οι εξής λόγοι αναθεώρησης:
15.1. Η σαφής και ακριβής περιγραφή στη Διακήρυξη (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι) του είδους και της ποσότητας των ζητούμενων αγαθών και υπηρεσιών, δηλαδή ο συγκεκριμένος αριθμός πλωτών προβλητών και κυματοθραυστών και η τεχνική περιγραφή-προδιαγραφή για τα επτά επί μέρους υλικά (βλ. σκέψη 10), δεν καθιστά αναγκαίο τον καθορισμό τιμής μονάδας, αλλά τουλάχιστον τον καθορισμό της μέγιστης συνολικής αξίας αυτών. Τούτο διότι, η φύση της σύμβασης, ο εξειδικευμένος δηλαδή και πολύπλοκος χαρακτήρας της, συνδεδεμένος με την επίτευξη μιας ολιστικής τεχνικής λύσης προστασίας και ανάπτυξης λιμενικής υποδομής, προϋποθέτει την προσφορά από κάθε υποψήφιο ανάδοχο μιας τεχνικής λύσης, μοναδικής ως προς το είδος, την ποσότητα και την τιμή των προσφερόμενων ειδών και υπηρεσιών, με συνέπεια να είναι αδύνατος για την αναθέτουσα αρχή ένας εκ των προτέρων ενιαίος τρόπος κοστολόγησης ανά μονάδα υλικού, που να επιτρέπει αξιόπιστες συγκρίσεις. Συνεπώς, μόνος ο σαφής καθορισμός στη διακήρυξη του είδους και της ποσότητας των εν λόγω αγαθών και υπηρεσιών (χωρίς τιμολόγησή τους), αρκεί για τη μεγιστοποίηση του ανταγωνισμού και συνεπώς και τη διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος, καθόσον παρέχει στους υποψηφίους αναδόχους την ευελιξία να προτείνουν διάφορες καινοτόμες και οικονομικά συμφέρουσες τεχνικές λύσεις δια της διαφορετικής κατανομής των επί μέρους ποσοτήτων και τιμών εντός του πλαισίου της προϋπολογισθείσας δαπάνης, ικανοποιώντας έτσι τις ευρύτερες απαιτήσεις της σύμβασης. Παρά δε το εξειδικευμένο του έργου αναπτύχθηκε ανταγωνισμός, αφού εκδήλωσαν ενδιαφέρον τρεις διαφορετικές εταιρείες του χώρου (υπέβαλαν ερωτήματα, παρευρέθηκαν σε παρουσιάσεις κ.λπ.), τελικά υπεβλήθη μία οικονομική προσφορά, ενώ κατά της διακήρυξης του διαγωνισμού δεν ασκήθηκαν προδικαστικές προσφυγές που να αμφισβητούν την σαφήνεια του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου της σύμβασης.
15.2. Ουδόλως πάσχει η τεκμηρίωση του ύψους της συνολικής προυπολογισθείσας δαπάνης της ελεγχόμενης σύμβασης. Και τούτο διότι, οι δύο μη δεσμευτικές προσφορές των εταιρειών «…… Ε.Π.Ε.» και «........... E.E.», δηλαδή από δραστηριοποιούμενες στον οικείο χώρο αγοράς, επιχειρήσεις, διαλαμβάνουν, κατά τα προεκτεθέντα, κοστολογημένες κατηγοριοποιήσεις υλικών και υπηρεσιών, οι οποίες στοιχούν πλήρως στα ζητούμενα από τη διακήρυξη -σαφώς διαρθρωμένα σε επτά κατηγορίες πλωτά στοιχεία και λοιπά υλικά-, και συνεπώς ορθά ελήφθησαν υπόψιν ως πρόσφορα και επαρκή συγκριτικά στοιχεία τεκμηρίωσής του για την εκτίμηση του συνολικού ποσού του προϋπολογισμού, και σύμφωνα με τις αρχές της οικονομικότητας και της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Κατόπιν αυτού και με δεδομένο τον μοναδικό χαρακτήρα του έργου ως ενιαίας υποδομής με πυρήνα τον μόνιμο πλωτό λιμενοβραχίονα, δεν ήταν αναγκαία ούτε πρόσφορη η προσφυγή στις αναφερόμενες στην προσβαλλόμενη διαγωνιστικές διαδικασίες κατασκευής και εγκατάστασης πλωτών προβλητών σε ελληνικά λιμάνια (Πάρου, Αίγινας, Ν. Μαρμαρά, Αστακού, Λουτρακίου), αφού οι διαδικασίες αυτές αφορούν σε υποδομές ελαφρού τύπου, με εντελώς διαφορετικά τεχνικά χαρακτηριστικά και συνεπώς δεν προσφέρονται ως μέτρο σύγκρισης με το ελεγχόμενο έργο.
15.3. Οι ως άνω δύο μη δεσμευτικές προσφορές του Μαρτίου 2022, απευθύνονται στην εταιρεία ........... ΑΕ, η οποία συγκέντρωσε όλες τις μη δεσμευτικές προσφορές υπό την ιδιότητα του Τεχνικού Συμβούλου της αναθέτουσας, δυνάμει συμβάσεως που συνήφθη μεταξύ τους, με σκοπό την υποστήριξη του έργου από την ωρίμανση μέχρι την υλοποίησή του. Η διαμόρφωση δε του ύψους του τελικού προϋπολογισμού στο συνολικό ποσό των 3.266.012,00 ευρώ, δηλαδή αυξημένου περίπου κατά 3,8 % σε σχέση με την υψηλότερη από τις τέσσερις υποβληθείσες μη δεσμευτικές προσφορές (3.142.992,86 ευρώ), λαμβανομένων υπόψιν των αυξημένων κατά την ΕΛΣΤΑΤ πληθωριστικών πιέσεων κατά το χρονικό διάστημα 2022-2024, καθώς και των διδαγμάτων της κοινής πείρας και λογικής, δεν συνιστά σοβαρή μεταξύ τους απόκλιση, η συνεκτίμηση δε ενός εύλογου περιθώριου κέρδους και υποβολής εκπτώσεων δικαιολογεί την υπέρβαση των 3.086.315,63€, μέσου όρου των προδιαγωνιστικών αυτών προσφορών. Συνεπώς η κατ’ αποκοπήν συνολική προϋπολογισθείσα δαπάνη ανταποκρίνεται στα δεδομένα της οικείας αγοράς και γι’ αυτό αποτελούν επαρκή στοιχεία τεκμηρίωσής της.
15.4. Κατά την έννοια των διατάξεων του ν. 4412/2026 δεν απαιτείται η τεκμηρίωση του προϋπολογισμού να στηρίζεται σε στοιχεία επίκαιρα σε σχέση με τον χρόνο της προκήρυξης του διαγωνισμού. Όμως, σε κάθε περίπτωση, η διετής απόκλιση, που παρουσιάζουν οι δυο μη δεσμευτικές αυτές προσφορές του Μαρτίου 2022 ως στοιχεία τεκμηρίωσης της συνολικής προϋπολογισθείσας δαπάνης του έτους 2025, παρίσταται εύλογη, ώστε να κρίνονται επίκαιρες και αντιπροσωπευτικές των τιμών της αγοράς. Εξάλλου, η καθυστέρηση αυτή οφείλεται στην αναγκαία αναμονή χρηματοδότησης και ένταξης του έργου στον προϋπολογισμό της αναθέτουσας, συνεκτιμωμένων δε των πληθωριστικών πιέσεων της διετίας 2022-2024, το ποσό του προϋπολογισμού του έργου σε όρους πραγματικής αγοραστικής αξίας έχει ήδη απομειωθεί, καθόσον ο ανάδοχος καλείται το έτος 2025 να υλοποιήσει έργο στην τιμή προϋπολογισμού του έτους 2022. Συνεπώς, μη νομίμως έγινε δεκτός ως διακωλυτικός λόγος υπογραφής του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης η χρονική απόσταση μεταξύ των μη δεσμευτικών προσφορών και της διακήρυξης του διαγωνισμού.
16. Ενόψει του ανωτέρω εκτιθέμενου πραγματικού και σύμφωνα προς τα αναπτυχθέντα στη σκέψη 7, το Δικαστήριο κρίνει κατ’ αρχάς ότι, όπως ορθώς δέχθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, μη νομίμως προβλέπεται στη διακήρυξη του ελεγχόμενου διαγωνισμού μόνο ένα συνολικό κατ’ αποκοπήν ποσό ως δαπάνη για όλα τα είδη και υπηρεσίες της προμήθειας, χωρίς κατάστρωση του προϋπολογισμού της διακήρυξης με επιμέρους τιμές μονάδας για τις ανωτέρω κατηγορίες ειδών και υπηρεσιών, έστω κατ’ αναλογία με τις υποβληθείσες τον Μάρτιο έτους 2022 μη δεσμευτικές προσφορές, οι οποίες περιλαμβάνουν, κατά όμοιο τρόπο, κατηγοριοποίηση των υπό προμήθεια ειδών και των υπό παροχή υπηρεσιών. Ο δε ισχυρισμός της προσφεύγουσας και της παρεμβαίνουσας περί μοναδικότητας, του πολύπλοκου και εξειδικευμένου χαρακτήρα της εν θέματι προμήθειας, που συνεπάγεται την αδυναμία πρόβλεψης τιμών κατ’ είδος της κατ’ αποκοπή προϋπολογισθείσας δαπάνης, είναι απορριπτέος προεχόντως διότι κατά τον χρόνο σύνταξης της διακήρυξης του διαγωνισμού είχαν ήδη υποβληθεί οι προμνησθείσες μη δεσμευτικές προσφορές που είχαν τιμολογήσει τα υπό προμήθεια αγαθά και υπηρεσίες ανά κατηγορία, και χωρίς πρόβλεψη τιμών μονάδας για κάθε ένα επιμέρους είδος από τα οποία αυτά αποτελούνται (π.χ. διαφορετικού μεγέθους πλωτά στοιχεία από σκυρόδεμα, αλυσίδες, άγκυρες κ.λπ.), που θα είχε ως ενδεχόμενο αποτέλεσμα τον υπέρμετρο περιορισμό του ανταγωνισμού ως εκ της στενότητας της περιγραφής, όπως ορθώς κρίθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση.
17. Ωστόσο, όπως γίνεται παγίως δεκτό από τις απαρχές ήδη του προσυμβατικού ελέγχου, το Δικαστήριο διακρίνει μεταξύ ουσιωδών και μη πλημμελειών, καταλήγει δε σε αρνητική κρίση ως προς την υπογραφή της σύμβασης μόνον όταν στην προκειμένη περίπτωση η νομική πλημμέλεια που έχει εμφιλοχωρήσει στην οικεία διαδικασία ανάθεσης ή στο σχέδιο της σύμβασης κρίνεται πράγματι ουσιώδης, υπό την έννοια ότι εξαιτίας της πλημμέλειας αυτής παραβιάζονται ουσιώδεις αρχές της νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων, κατά τρόπο που πλήττεται η αντικειμενική ακεραιότητα της διαδικασίας. Στο πλαίσιο αυτό, μία πλημμέλεια δεν κρίνεται ουσιώδης κατά τρόπο αφηρημένο και θεωρητικό, αλλά με βάση τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά της ελεγχόμενης διαγωνιστικής διαδικασίας (βλ. και ΕλΣυν Ολ. 566/2025 σκ. 28, 1733/2024 σκ. 32, 376/2024 σκ. 6, 981/2023 σκ. 17, 1716/2022 σκ. 30, 1853/2022 σκ. 9, 2498/2020 σκ. 20, 2141/2020 σκ. 20, 2138/2020 σκ. 31).
18. Με τα δεδομένα αυτά, το Δικαστήριο, λαμβάνοντας υπόψη ότι: α) η αναδειχθείσα από το Κλιμάκιο και επικυρωθείσα από το Τμήμα ανωτέρω πλημμέλεια έγκειται αποκλειστικώς στην έλλειψη καθορισμού στη διακήρυξη και στα λοιπά έγγραφα του διαγωνισμού τιμών μονάδας για τα επιμέρους αγαθά και υπηρεσίες που περιλαμβάνονται στο αντικείμενο της εν λόγω προμήθειας και στον καθορισμό, αντιθέτως, μιας συνολικής κατ’ αποκοπήν δαπάνης για όλα τα αντικείμενα της σύμβασης, β) οι ως άνω υποβληθείσες τον Μάρτιο του έτους 2022 μη δεσμευτικές προσφορές, στις οποίες στηρίχθηκε ο αναθέτων φορέας για τη διαμόρφωση της προϋπολογιζόμενης δαπάνης της διακήρυξης, περιλαμβάνουν κατηγοριοποίηση των υπό προμήθεια ειδών και των υπό παροχή υπηρεσιών, με επιμέρους τιμές μονάδας, όπου αυτό ήταν εφικτό, ενώ με το από 24.10.2025 υπόμνημα της προσφεύγουσας επί της προσφυγής ανάκλησης ενώπιον του Τμήματος γίνεται ειδικότερη αντιστοίχιση των μη δεσμευτικών προσφορών με τα επιμέρους είδη και υπηρεσίες της διακήρυξης, γ) δεν αμφισβητείται η επαρκής περιγραφή του φυσικού αντικειμένου της σύμβασης στη διακήρυξη και στα λοιπά έγγραφα του διαγωνισμού, εγείροντας ζήτημα αοριστίας λόγω ασαφούς προσδιορισμού των ζητούμενων ειδών/υπηρεσιών και των επιμέρους ποσοτήτων αυτών, δ) η ελεγχόμενη προμήθεια, ως εκ του αντικειμένου της και των ορισθέντων κριτηρίων ποιοτικής επιλογής που πρέπει να πληροί ο υποψήφιος ανάδοχος, απευθύνεται σε οικονομικούς φορείς που είναι ήδη εξοικειωμένοι με το συγκεκριμένο πεδίο οικονομικής δραστηριότητας, ε) για την ανάθεση της παρούσας προμήθειας είχε προηγηθεί άλλη δημόσια διαδικασία ανάθεσης, με άγονο αποτέλεσμα, και συνεπεία αυτού είχε ήδη κινητοποιηθεί ο κύκλος των ενδιαφερόμενων οικονομικών φορέων με την πρώτη προκήρυξη και στ) δεν προκύπτει η υποβολή αιτιάσεων και πολλώ δε μάλλον η άσκηση προδικαστικών προσφυγών και ενδίκων βοηθημάτων, με τις οποίες να αναδεικνύεται δυσχέρεια των ενδιαφερόμενων να συμμετάσχουν στον διαγωνισμό, υποβάλλοντας βάσιμες και ρεαλιστικές προσφορές, εξαιτίας της ανωτέρω αναδειχθείσας πλημμέλειας, και συνεκτιμώντας όλα τα ανωτέρω, κρίνει ότι εν προκειμένω, με βάση τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης, η ανωτέρω πλημμέλεια δεν είναι ουσιώδης, διότι δεν προκύπτει ότι επέφερε εν τοις πράγμασι πλήγμα στην αντικειμενική ακεραιότητα της διαδικασίας.
19. Περαιτέρω, όσον αφορά στα στοιχεία που προσκομίζονται προς τεκμηρίωση της προϋπολογιζόμενης δαπάνης της προμήθειας, το Δικαστήριο κρίνει κατ’ αρχάς ότι η μη δεσμευτική προσφορά της εταιρείας με την επωνυμία «........... Ε.Π.Ε.» δεν μπορεί εν προκειμένω να ληφθεί υπόψη ως πρόσφορο στοιχείο τεκμηρίωσης του προϋπολογισμού, διότι, κατά τα ορθώς γενόμενα δεκτά από το Τμήμα, δεν αποδεικνύεται ότι η εταιρεία αυτή δραστηριοποιείται σε σχετικό με την προς σύναψη σύμβαση τομέα της αγοράς, καθόσον δεν έχει ως καταστατικό σκοπό την εμπορία των ζητούμενων ειδών και την παροχή των αντίστοιχων υπηρεσιών. Ούτε και η μη δεσμευτική προσφορά του πολιτικού μηχανικού Ι. Ν. Σ. μπορεί να ληφθεί υπόψη ως πρόσφορο στοιχείο τεκμηρίωσης του προϋπολογισμού, διότι, κατά τα προεκτεθέντα στη σκέψη 14.4 της παρούσας, περιέχει πρόδηλα σφάλματα και αντιφάσεις που προκαλούν σύγχυση ως προς τη μερική (ανά κατηγορία) αλλά και τη συνολική κοστολόγηση της προσφοράς.
20. Όμως, για την τεκμηρίωση της ελεγχόμενης προϋπολογιζόμενης δαπάνης, ληπτέον υπόψιν ότι η εταιρεία με την επωνυμία «............ ΑΕ», τεχνικός σύμβουλος του αναθέτοντος φορέα κατά την κατάρτιση των τευχών δημοπράτησης της σύμβασης, ζήτησε και έλαβε μη δεσμευτικές προσφορές για την κοστολόγηση των εν λόγω ειδών και υπηρεσιών, και από την ε.π.ε. «...........Ε.Π.Ε.», η οποία απέστειλε στον ως άνω τεχνικό σύμβουλο, στις 15.3.2022, δύο μη δεσμευτικές προσφορές ποσού 3.142.992,86 ευρώ πλέον Φ.Π.Α. και 3.107.992,86 ευρώ πλέον Φ.Π.Α. αλλά και από την ε.ε. «........... E.E.», η οποία απέστειλε στον ίδιο τεχνικό σύμβουλο, στις 16.3.2022, δύο μη δεσμευτικές προσφορές ποσού 3.086.802,07 ευρώ πλέον Φ.Π.Α. και 3.046.802,07 ευρώ πλέον Φ.Π.Α.. Οι ανωτέρω μη δεσμευτικές προσφορές προέρχονται από οικονομικούς φορείς σχετικούς με το αντικείμενο της προμήθειας, η αυθημερόν δε επικαιροποίηση των αρχικώς υποβληθεισών μη δεσμευτικών προσφορών τους, συνεπεία της οποίας προκύπτουν οι μεταξύ τους αποκλίσεις, δεν τις καθιστά στην προκειμένη περίπτωση μη αξιόπιστα στοιχεία που δεν δύνανται να τεκμηριώσουν το επίμαχο ύψος της ελεγχόμενης προϋπολογιζόμενης δαπάνης, καθόσον οι αποκλίσεις αυτές κρίνονται επουσιώδεις. Εξάλλου, το ύψος της προϋπολογιζόμενης δαπάνης (3.266.012 ευρώ πλέον Φ.Π.Α.) είναι κατά τι υψηλότερο και από τις δύο ανωτέρω μη δεσμευτικές προσφορές, και το συμβατικό τίμημα που τελικώς επετεύχθη ανήλθε στο ποσό των 3.125.900 ευρώ πλέον Φ.Π.Α., προσεγγίζοντας έτι περαιτέρω τις εν λόγω προδιαγωνιστικές προσφορές. Επιπλέον, τόσο στον αρχικό όσο και στον κρινόμενο επαναληπτικό διαγωνισμό συμμετείχε μόνο ένας οικονομικός φορέας (η ήδη παρεμβαίνουσα), χωρίς να έχει αναδειχθεί πλημμέλεια ως προς τους λοιπούς όρους του διαγωνισμού, ενώ τυχόν δυνατότητα του αναθέτοντος φορέα να τεκμηριώσει τον προϋπολογισμό της προμήθειας με την αναζήτηση συγκριτικών στοιχείων από προηγούμενες σχετικές συμβάσεις άλλων φορέων, δεν καθιστά στην προκειμένη περίπτωση απρόσφορη την επιλογή της λήψης μη δεσμευτικών προσφορών από οικονομικούς φορείς. Τέλος, ούτε το Κλιμάκιο ούτε και το Τμήμα επικαλείται αναιτιολόγητες αποκλίσεις της ελεγχόμενης προϋπολογιζόμενης δαπάνης και των επιμέρους τιμών για τις κατηγορίες των ειδών και υπηρεσιών που περιλαμβάνονται στις μη δεσμευτικές προσφορές, από αυτές προηγούμενης σύμβασης με αντίστοιχο αντικείμενο. Κατόπιν συνεκτίμησης των ανωτέρω, το Δικαστήριο κρίνει ότι οι μη δεσμευτικές προσφορές των εταιρειών «...........Ε.Π.Ε.» και «........... E.E.» συνιστούν πρόσφορα και κατάλληλα, ελεγκτικώς επαληθεύσιμα στοιχεία έρευνας αγοράς για την τεκμηρίωση της προϋπολογιζόμενης δαπάνης της ελεγχόμενης σύμβασης, ο βάσει δε των προσφορών αυτών υπολογισμός του μεγέθους της συνεπαγόμενης δημοσιονομικής επιβάρυνσης, δεν ενέχει πρόδηλο σφάλμα εκτίμησης που καθιστά μη εύλογο το συνολικό ύψος της προϋπολογιζόμενης δαπάνης, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με την προσφυγή και την υπέρ αυτής παρέμβαση.
21. Περαιτέρω, όσον αφορά στον έτερο διακωλυτικό της υπογραφής της σύμβασης λόγο περί ανεπικαίρου των ανωτέρω δύο μη δεσμευτικών προσφορών , το Δικαστήριο, δεδομένων των ιδιαίτερων συνθηκών της υπό κρίση υπόθεσης, η οποία αφορά σε διαγωνισμό που επαναπροκηρύχθηκε με την ίδια προϋπολογιζόμενη δαπάνη και τους ίδιους όρους, λόγω κήρυξης ως άγονου του αρχικού διαγωνισμού, κρίνει ότι το ανωτέρω διανυθέν χρονικό διάστημα παρίσταται στη συγκεκριμένη περίπτωση εύλογο, με συνέπεια οι μη δεσμευτικές αυτές προσφορές να μην καθίστανται ανεπίκαιρα και μη αξιολογήσιμα στοιχεία για τον αναθέτοντα φορέα, αλλά, αντιθέτως, στοιχεία αρκούντως επαρκή για την τεκμηρίωση της προϋπολογιζόμενης δαπάνης της προμήθειας, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με την προσφυγή και την υπέρ αυτής παρέμβαση (πρβλ. ΕλΣυν Ολ. 1345/2024 σκ. 25 και 376/2024 σκ. 28).
22. Μειοψήφησαν η Αντιπρόεδρος Αγγελική Μαυρουδή και οι Σύμβουλοι Δέσποινα Καββαδία-Κωνσταντάρα, Αγγελική Πανουτσακοπούλου και Αικατερίνη Μποκώρου, οι οποίες διατύπωσαν την ακόλουθη γνώμη: O προϋπολογισμός της διακήρυξης της ελεγχόμενης διαδικασίας πάσχει, κατά το μέρος που δεν προσδιορίζονται τιμές μονάδας για τα είδη και τις υπηρεσίες που πρόκειται να προμηθευθεί η προσφεύγουσα, ενώ ελλείπει παντελώς η αιτιολόγηση της παράλειψης κατάστρωσης του οικονομικού αντικειμένου της σύμβασης, έστω και κατ’ αναλογία με τις υποβληθείσες τον Μάρτιο του έτους 2022 μη δεσμευτικές προσφορές, οι οποίες περιλαμβάνουν κατηγοριοποίηση των υπό προμήθεια ειδών και των υπό παροχή υπηρεσιών. Με την πρόβλεψη, συνεπώς, ενός συνολικού κατ’ αποκοπή ποσού για την ελεγχόμενη προμήθεια και τις συναφείς υπηρεσίες παραβιάζεται το άρθρο 277 του ν. 4412/2016, διότι δεν περιλαμβάνονται τιμές κατ’ είδος στη διακήρυξη, ώστε να είναι δυνατή για τους υποψηφίους αναδόχους η σύνταξη οικονομικών προσφορών, βασισμένων επί παρόμοιων οικονομικών δεδομένων. Δοθέντος, μάλιστα ότι η κατά τα ανωτέρω απαιτούμενη τεκμηρίωση του προϋπολογισμού συνδέεται άμεσα με την διαφάνεια και την ιχνηλασιμότητα των οικονομικών μεγεθών της δημοπρατούμενης δημόσιας σύμβασης, η παράλειψη ή η ανεπάρκειά της δεν επιτρέπουν να αποδειχθεί το εύλογο της σχετικής δημοσιονομικής επιβάρυνσης και καθιστούν ουσιωδώς πλημμελή την οικεία διακήρυξη καθώς και τη διαδικασία ανάθεσης στο σύνολό της (ΕλΣυν Oλ. 566/2025, σκ. 5, 1735/2024, σκ. 5, 1345/2024 σκ. 6, 140/2024 σκ. 6, 983/2023 σκ. 6). Η πλημμέλεια δε αυτή (της μη τεκμηρίωσης του προϋπολογισμού της προς ανάθεση σύμβασης), συναρτώμενη, περαιτέρω, τόσο με την τήρηση των αρχών του υγιούς ανταγωνισμού, μέσω της διασφάλισης της δυνατότητας των δυνητικών προσφερόντων οικονομικών φορέων να διαμορφώσουν, κατά τη διαδικασία σύναψης της δημόσιας σύμβασης προμήθειας αγαθών, βάσιμες και ρεαλιστικές προσφορές με βάση τα χορηγούμενα από τον αναθέτοντα φορέα στοιχεία, όσο και με την τήρηση της αρχής της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και τη σύστοιχη αυτής αρχή της οικονομικότητας, δεν δύναται να θεωρηθεί εν προκειμένω μη ουσιώδης, λαμβανομένου υπόψη και του γεγονότος ότι υποβλήθηκε μόνο μια προσφορά. Εξάλλου, η κατ’ αποκοπή προϋπολογισθείσα δαπάνη της διακήρυξης δεν τεκμηριώνεται επαρκώς, διότι ελλείπει οποιαδήποτε συσχέτιση με τις τιμές μονάδας που διαμορφώθηκαν σε προηγούμενους διαγωνισμούς ομοίου αντικειμένου, ενώ οι προσκομιζόμενες μη δεσμευτικές προσφορές, ως εκ του αντιφατικού και πλημμελούς εν γένει περιεχομένου τους δεν συνιστούν κατάλληλα, ελεγκτικώς επαληθεύσιμα στοιχεία για την τεκμηρίωση της εν λόγω δαπάνης. Τέλος, συνιστά ωσαύτως πλημμέλεια η λήψη υπόψιν μη δεσμευτικών και μη επίκαιρων προσφορών, σε χρονικό διάστημα που απέχει άνω της διετίας από την προκήρυξη του αρχικού και σχεδόν τριετίας από την προκήρυξη του επίμαχου επαναληπτικού διαγωνισμού, διότι η τεκμηρίωση του προϋπολογισμού πρέπει να ευρίσκεται όσο το δυνατόν εγγύτερα στον χρόνο δημοσίευσης της οικείας διακήρυξης, ώστε το οικονομικό της αντικείμενο να αντιπροσωπεύει την επίκαιρη κατάσταση της σχετικής αγοράς και δη κατά τον χρόνο διενέργειας της διαγωνιστικής διαδικασίας. Κατά συνέπεια, ορθώς κρίθηκε με την προσβαλλόμενη απόφαση ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ της προσφεύγουσας και της παρεμβαίνουσας και οι προβαλλόμενοι λόγοι αναθεώρησης πρέπει να απορριφθούν. Η γνώμη, όμως, αυτή δεν κράτησε.
23. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να γίνει δεκτή κατά πλειοψηφία η κρινόμενη προσφυγή αναθεώρησης και η υπέρ αυτής παρέμβαση, να αναθεωρηθεί η προσβαλλόμενη 1567/2025 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος και, κατά παραδοχή της προσφυγής ανάκλησης και της υπέρ αυτής παρέμβασης, να ανακληθεί η …./2025 πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου. Μετά δε την ανάκληση αυτής, το Δικαστήριο αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ της εταιρείας με την επωνυμία «........... Α.Ε.» και της εταιρείας με την επωνυμία «............», με αντικείμενο την «προμήθεια και εγκατάσταση πλωτών κυματοθραυστών και προβλητών στον Λιμένα ...».
Για τους λόγους αυτούς
Διατάσσει την απόδοση στην εταιρεία με την επωνυμία «........... Α.Ε.» του κατατεθέντος για την προσφυγή αναθεώρησης παραβόλου.
Δέχεται την προσφυγή αναθεώρησης και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση.
Αναθεωρεί την 1567/2025 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης και ανακαλεί την …./2025 πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Και
Αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ της εταιρείας με την επωνυμία «........... Α.Ε.» και της εταιρείας με την επωνυμία «............», με αντικείμενο την «προμήθεια και εγκατάσταση πλωτών κυματοθραυστών και προβλητών στον Λιμένα ...».
Κρίθηκε και αποφασίστηκε σε τηλεδιάσκεψη στις 28 Ιανουαρίου 2026, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 295 παρ. 2 του ν. 4700/2020.
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΣΩΤΗΡΙΑ ΝΤΟΥΝΗ
Η ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ
ΓΕΩΡΓΙΑ ΤΖΟΜΑΚΑ
Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΤΣΑΛΑ
Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση, στις 4 Φεβρουαρίου 2026 (βλ. πρακτικό δημοσίευσης με όμοια ημερομηνία).
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΣΩΤΗΡΙΑ ΝΤΟΥΝΗ
Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΤΣΑΛΑ