ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΤΜΗΜΑ Θ’

ΑΚΥΡΩΤΙΚΟΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ

ΑΡΙΘΜΟΣ 120/2026

 

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 16 Οκτωβρίου 2025, με την εξής σύνθεση: Ελένη Ποδόλη, Πρόεδρο Εφετών Διοικητικών Δικαστηρίων, Ιουλία Γεωργούλια και Αργυρώ Φλεριανού, Εφέτες Διοικητικών Δικαστηρίων. Γραμματέας η Χαρίκλεια Τσαπακίδου, δικαστική υπάλληλος.

Για να δικάσει την αίτηση ακυρώσεως που παραπέμφθηκε στο Διοικητικό Εφετείο Αθηνών και έλαβε αριθμό καταχώρισης ΑΚ ...2025, κατόπιν της .../2025 απόφασης του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών (ΠΡ …2021)

του … ..., ο οποίος παραστάθηκε αυτοπροσώπως με την ιδιότητα του δικηγόρου και με τον δικηγόρο Διονύσιο Γαβουνέλη, τον οποίο διόρισε με προφορική του δήλωση στο ακροατήριο

κατά

1)του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου (ν.π.δ.δ.) με την επωνυμία «... Πανεπιστήμιο...» και

2) του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας (Ε.Λ.Κ.Ε.) του... Πανεπιστημίου ...., τα οποία παραστάθηκαν με την δικηγόρο Αικατερίνη Λαϊνά, διορισμένη στο ως άνω Πανεπιστήμιο με σχέση έμμισθης εντολής (ΦΕΚ Γ΄...).

Με την αίτηση αυτή, ο αιτών επιδιώκει την ακύρωση της τεκμαιρόμενης (λόγω άπρακτης παρέλευσης τριμήνου) σιωπηρής απόρριψης της από 24-9-2021 αίτησής του προς τον Πρόεδρο της Επιτροπής Ερευνών και Διαχείρισης του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων και Έρευνας (Ε.Λ.Κ.Ε.) του ... Πανεπιστημίου.

Κατά τη δημόσια συζήτηση που ακολούθησε το Δικαστήριο άκουσε την εισηγήτρια της υπόθεσης, Αργυρώ Φλεριανού που ανέγνωσε την εισήγησή της, τον αιτούντα και τον δικηγόρο του που ζήτησαν την αποδοχή της αίτησης και την δικηγόρο των καθ΄ ων η αίτηση που ζήτησε την απόρριψή της.

Μετά τη συνεδρίαση το Δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη και

Αφού μελέτησε τα σχετικά έγγραφα

Σκέφθηκε κατά τον Νόμο

Επειδή, για την άσκηση του υπό κρίση ενδίκου βοηθήματος έχει καταβληθεί το νόμιμο παράβολο (βλ. το με κωδικό … έντυπο ηλεκτρονικού παραβόλου).

2. Επειδή, με το κρινόμενο ένδικο βοήθημα, το οποίο τιτλοφορείται «προσφυγή» ζητείται η ακύρωση της τεκμαιρόμενης (λόγω άπρακτης παρέλευσης τριμήνου) σιωπηρής απόρριψης της από 24-9-2021 αίτησης του “προσφεύγοντος” προς τον Πρόεδρο της Επιτροπής Ερευνών και Διαχείρισης του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων και Έρευνας (Ε.Λ.Κ.Ε.) του Πανεπιστημίου. Με την αίτησή του αυτή είχε ζητήσει να του επιστραφεί το συνολικό ποσό των 15.183,16 ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί σε ποσοστό 7% επί των εσόδων του από την άσκηση του ελευθέριου επαγγέλματος του δικηγόρου, κατά τα έτη 1999 έως 2009 και το οποίο κατέβαλε ως εισφορά υπέρ του Ε.Λ.Κ.Ε. του ανωτέρω Πανεπιστημιακού Ιδρύματος. Το ένδικο βοήθημα φέρεται ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου, ως καθ΄ ύλην αρμόδιο κατόπιν της έκδοσης της .../2025 παραπεμπτικής απόφασης του Μονομελούς Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών, στο οποίο είχε κατατεθεί (με αριθμό κατάθεσης …-2021).

3. Επειδή, αντικείμενο της κρινόμενης αίτησης αποτελεί ζήτημα που ανάγεται στην υπηρεσιακή κατάσταση καθηγητή της ανώτατης εκπαίδευσης, η εκδίκαση της υπόθεσης ανήκει στην ακυρωτική αρμοδιότητα του διοικητικού εφετείου, δεδομένου ότι ο νομοθέτης επεφύλαξε υπέρ της αρμοδιότητας του Συμβουλίου της Επικρατείας μόνο τις διαφορές που αφορούν στον διορισμό και την παύση των καθηγητών πρώτης βαθμίδας της ανώτατης εκπαίδευσης (ΣτΕ 2358/2023). Ακυρωτική δε διαφορά υπαγόμενη στην αρμοδιότητα του διοικητικού εφετείου γεννάται και από την προσβολή πράξεων (ή παραλείψεων) των οργάνων του οικείου Ε.Λ.Κ.Ε. που εκδίδονται κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της παρ. 3 του άρθρου 23 του ν. 4009/2011, περί είσπραξης των οφειλών των καθηγητών Α.Ε.Ι. από την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας και αφορούν την άρνηση επιστροφής χρηματικών ποσών που τα υπόχρεα σε εισφορά πρόσωπα είχαν καταβάλει ως οφειλή υπέρ του Ε.Λ.Κ.Ε., κατά τα προηγούμενα έτη (ΣτΕ 297/2025). Επομένως το ένδικο βοήθημα αυτό παρά το χαρακτηρισμό του ως προσφυγής αποτελεί αίτηση ακύρωσης. Περαιτέρω, εφόσον ο οικείος Ε.Λ.Κ.Ε έχει ήδη ικανότητα διαδίκου (ΣτΕ 297/2025 σκ. 6η) κατά τα οριζόμενα στην παρ. 3 του άρθρου 229 του ν. 4957/2022 (Α΄ 141), όπως η παράγραφος αυτή ισχύει μετά την τροποποίησή της από το άρθρο 94 του ν. 5094/2024 (Α΄ 39/13.3.2024), νομιμοποιείται παθητικά αποκλειστικά αυτός κατά τη συζήτηση της αίτησης ακύρωσης με την οποία αμφισβητείται η νομιμότητα της πράξης του οργάνου διοίκησής του, κατά τον βάσιμο σχετικό ισχυρισμό του .... Πανεπιστημίου, για το δε λόγο αυτόν το τελευταίο δεν νομιμοποιείται παθητικώς ως κύριος διάδικος στη δίκη και, επομένως, πρέπει να αποβληθεί.

4. Επειδή, με το άρθρο 2 του Ν. 2530/1997 «Υπηρεσιακή κατάσταση και αναμόρφωση μισθολογίου του διδακτικού και ερευνητικού προσωπικού και του εκπαιδευτικού προσωπικού των Ιδρυμάτων της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης (Α.Ε.Ι. - Τ.Ε.Ι.) - Μισθολογικές ρυθμίσεις ερευνητών των ερευνητικών ιδρυμάτων και άλλων συναφών κατηγοριών και άλλες διατάξεις» (Α΄ 218) ορίσθηκε ότι: «1. Τα μέλη Δ.Ε.Π. εντάσσονται σε μία από τις εξής δύο κατηγορίες: α. της πλήρους απασχόλησης β. της μερικής απασχόλησης… 2. Τα μέλη Δ.Ε.Π. πλήρους απασχόλησης υποχρεούνται: α. ….Δύνανται μόνον: δ να αμείβονται από χρηματοδοτούμενα ερευνητικά προγράμματα ή από Ερευνητικά Ινστιτούτα… ε. να αμείβονται από κάθε είδους έργο, στ. να ασκούν εξωπανεπιστημιακή υπερωριακή απασχόληση, εφόσον δεν αμείβονται από τη θέση για την οποία παρέχουν την υπερωριακή τους απασχόληση, ζ. να ασκούν ελευθέριο επάγγελμα, η. ... …. Οι ως άνω αμοιβές των μελών Δ.Ε.Π. πλήρους απασχόλησης υπό στοιχεία δ’, ε’, στ’ και ζ’ εισπράττονται υποχρεωτικώς μέσω του Ειδικού Λογαριασμού για την Αξιοποίηση Κονδυλίων του Ιδρύματος. …. 8. Το ποσοστό που περιέρχεται στο οικείο Α.Ε.Ι. από τις αμοιβές των μελών Δ.Ε.Π. πλήρους απασχόλησης, που εισπράττονται μέσω του Ειδικού Λογαριασμού για την αξιοποίηση κονδυλίων του Ιδρύματος, ορίζεται με απόφαση της οικείας Επιτροπής και δεν μπορεί να υπερβαίνει το δεκαπέντε τοις εκατό (15%) ανά αμοιβή από χρηματοδοτούμενα ερευνητικά προγράμματα ή από ερευνητικά Ινστιτούτα ή Κέντρα υπό την εποπτεία της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας, ή υπό την εποπτεία άλλων Υπουργείων ή από Ερευνητικά Πανεπιστημιακά Ινστιτούτα υπό την εποπτεία ή τη συνεποπτεία του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων. Το ως άνω ποσοστό ορίζεται σε είκοσι τοις εκατό (20%) ανά αμοιβή από την άσκηση κάθε είδους έργου και σε τριάντα τοις εκατό (30%) ανά αμοιβή από την άσκηση ελευθερίου επαγγέλματος. Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και Οικονομικών μπορεί να τροποποιούνται τα ως άνω ποσοστά. 9. …». Στο δε άρθρο 24 παρ. 7 του ίδιου νόμου ορίσθηκε ότι: «Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων ρυθμίζεται ο τρόπος οργάνωσης, λειτουργίας και διαχείρισης των ειδικών λογαριασμών των Α.Ε.Ι. και Τ.Ε.Ι. σύμφωνα με τις διατάξεις τους παρόντος». Στη συνέχεια, δημοσιεύθηκε ο Ν. 2817/2000 «Εκπαίδευση των ατόμων με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες και άλλες διατάξεις» (Α΄ 78), με το άρθρο 15 του οποίου ορίσθηκαν τα εξής: «1. α) Τα ποσοστά που προβλέπονται από τις διατάξεις της παρ. 8 του άρθρου 2 … του ν. 2530/1997 καθορίζονται από της ισχύος του προαναφερθέντος νόμου … σε δέκα τοις εκατό (10%) ανά αμοιβή από την άσκηση κάθε είδους έργου και σε δεκαπέντε τοις εκατό (15%) ανά αμοιβή από την άσκηση ελευθέριου επαγγέλματος για τα μέλη Δ.Ε.Π. των Α.Ε.Ι. και για τα μέλη Ε.Π. των Τ.Ε.Ι. πλήρους απασχόλησης. β) Η διαφορά που προκύπτει από τα ήδη καταβληθέντα ποσά των ως άνω μελών στο οικείο Α.Ε.Ι. ή T.E.Ι., βάσει των ποσοστών του ν. 2530/1997, συμψηφίζεται με τα ποσά που καταβάλλονται, βάσει των διατάξεων του προηγούμενου εδαφίου. γ) Τα ποσοστά του εδαφίου α’ του παρόντος υπολογίζονται επί των ακαθάριστων αμοιβών των μελών Δ.Ε.Π. των Α.Ε.Ι…. δ) … Με κοινή απόφαση των Υπουργών Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και Οικονομικών ρυθμίζονται από της ισχύος της ανωτέρω καταργηθείσας απόφασης και σύμφωνα με το ν. 2530/1997 και τις διατάξεις της παρούσας: ι) Η διαδικασία εισπράξεως και βεβαιώσεως του ποσού που περιέρχεται στο οικείο Α.Ε.Ι. ή Τ.Ε.Ι. από τις αμοιβές των εδαφίων δ', ε΄, στ' και ζ' της παρ. 2 του άρθρου 2 του ν. 2530/1997 των μελών Δ.Ε.Π, των Α.Ε.Ι. πλήρους απασχόλησης και από τις αμοιβές των εδαφίων γ', δ', ε’ και στ' της παρ. 2 του άρθρου 8 του ν. 2530/1997 των μελών Ε.Π. των Τ.Ε.Ι. πλήρους απασχόλησης. ιι) Η διαδικασία συμψηφισμού του εδαφίου β της παρούσας. ιιι) οι ειδικότερες προϋποθέσεις και κάθε εν γένει λεπτομέρεια για την εφαρμογή της παρούσας. 2. ...».

5. Επειδή, περαιτέρω, στο άρθρο 23 του ν. 4009/2011, ''Δομή, λειτουργία, διασφάλιση της ποιότητας των σπουδών και διεθνοποίηση των ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων'', όπως, η περ. β΄ γ΄ και ζ΄ της παρ. 3 τροποποιήθηκε με το άρθρο 113 παρ. 1, 2 και 3 του Ν. 4821/2021 (Α΄134/31-7-2021) [και πριν την κατάργηση των διατάξεών του με την περ. α΄ άρθρου 485 του ν. 4957/2022 (Α΄ 141/21.7.2022) με εξαίρεση τις περ. γ) έως ιδ) της παρ. 3, που διατηρούνται σε ισχύ έως την ολοκλήρωση της διαδικασίας είσπραξης των οφειλών παρελθόντων ετών από την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας], ορίζονται τα ακόλουθα: «1. ….2. Οι Καθηγητές πλήρους απασχόλησης … μπορούν: α) …. θ) Να ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα με την επιφύλαξη των περιορισμών που προβλέπονται στην περίπτωση γ` της παρούσας παραγράφου 3. … β) Οι Καθηγητές και υπηρετούντες λέκτορες πλήρους απασχόλησης, οι οποίοι ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, είτε ατομικώς είτε μέσω εταιρείας, από το έτος 2018 και εξής, υποχρεούνται να αποδίδουν ετησίως στον Ειδικό Λογαριασμό Κονδυλίων Έρευνας (Ε.Λ.Κ.Ε.) του Α.Ε.Ι., όπου υπηρετούν, ποσοστό επτά τοις εκατό (7%) επί του ετήσιου καθαρού εισοδήματος που υπάγεται στην περ. θ’ της παρ. 2. Το εν λόγω ποσό αποτελεί πόρο του Ε.Λ.Κ.Ε. του Α.Ε.Ι. και αποδίδεται από τους υπόχρεους στον οικείο Ε.Λ.Κ.Ε. Οφειλές που θα προκύψουν σύμφωνα με την παρούσα παράγραφο παραγράφονται μετά την πάροδο δεκαετίας από το τέλος του οικονομικού έτους μέσα στο οποίο γεννήθηκαν…. γ) Οι οφειλές των Καθηγητών και υπηρετούντων λεκτόρων πλήρους απασχόλησης των Α.Ε.Ι. από την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας που αφορά ατομική επιχείρηση υπόχρεη σε τήρηση βιβλίων και στοιχείων και λογιστικών αρχείων, οι οποίες γεννήθηκαν έως τις 31.12.2017 προσδιορίζονται σε ποσοστό επτά τοις εκατό (7%) επί του ετήσιου καθαρού εισοδήματος προερχόμενου από την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας ατομικώς και παραγράφονται με την πάροδο δεκαετίας από το τέλος του οικονομικού έτους μέσα στο οποίο γεννήθηκαν. Οι οφειλές των Καθηγητών και υπηρετούντων λεκτόρων πλήρους απασχόλησης των Α.Ε.Ι. από την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας μέσω εταιρίας, οι οποίες γεννήθηκαν από το έτος 2016 και έπειτα, υπολογίζονται σε ποσοστό επτά τοις εκατό (7%) επί του ετήσιου εισοδήματος που προέρχεται από την εν λόγω δραστηριότητα (μερίσματα, διανομή κερδών κ.λπ.) και παραγράφονται με την πάροδο δεκαετίας από το τέλος του οικονομικού έτους μέσα στο οποίο γεννήθηκαν. Η παραγραφή διακόπτεται με την έκδοση και κοινοποίηση της πράξης προσδιορισμού οφειλής της Επιτροπής Ερευνών και Διαχείρισης του Ε.Λ.Κ.Ε. προς τον υπόχρεο. Οφειλές, το ύψος των οποίων προσδιορίζεται έως το ποσό των εξήντα (60) ευρώ συνολικά για όλα τα παρελθόντα έτη, δεν αναζητούνται και δεν εκδίδεται πράξη προσδιορισμού οφειλής από τους Ε.Λ.Κ.Ε. των Α.Ε.Ι. και εάν έχει εκδοθεί ακυρώνεται αυτοδικαίως. Τυχόν εκδοθείσες πράξεις προσδιορισμού οφειλών που προέρχονται από εισοδήματα από την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας ατομικώς έως την 31η.12.2009 παύουν αυτοδικαίως να ισχύουν αποκλειστικά κατά το μέρος που αφορούν οφειλές έως την ημερομηνία αυτή, ενώ κατά το μέρος που αφορούν στον προσδιορισμό οφειλής από εισοδήματα που προέρχονται από την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας από 1.1.2010 έως 31.12.2017 εξακολουθούν να ισχύουν και δεν απαιτείται η έκδοση νέας πράξης προσδιορισμού οφειλής από τους Ε.Λ.Κ.Ε. των Α.Ε.Ι. δ) Τα ποσά των περιπτώσεων β` και γ` που οφείλουν οι καθηγητές και υπηρετούντες λέκτορες των Α.Ε.Ι. αποτελούν έσοδο του Ε.Λ.Κ.Ε. του οικείου Α.Ε.Ι. Για τον προσδιορισμό της απαίτησης, η Α.Α.Δ.Ε. χορηγεί στους Ε.Λ.Κ.Ε. των Α.Ε.Ι. όλα τα απαραίτητα φορολογικά στοιχεία από τα οποία προκύπτει το ετήσιο καθαρό εισόδημα των καθηγητών και υπηρετούντων λεκτόρων που υπάγονται στις ανωτέρω περιπτώσεις. Εν συνεχεία, ο Ε.Λ.Κ.Ε. προσδιορίζει την απαίτηση και αποστέλλει στους οφειλέτες το οφειλόμενο ποσό. Εάν οι οφειλέτες καθηγητές δεν αποδώσουν στον Ε.Λ.Κ.Ε. το ποσό που οφείλουν, η Μ.Ο.Δ.Υ. του Ε.Λ.Κ.Ε. αποστέλλει όλα τα απαραίτητα στοιχεία των υπόχρεων στις Δ.Ο.Υ., προκειμένου αυτές να βεβαιώσουν και να εισπράξουν, υπέρ των Ε.Λ.Κ.Ε. των Α.Ε.Ι., τις οφειλές, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κ.Ε.Δ.Ε. ε) …. στ) Τα ποσά της περίπτωσης γ` που οφείλονται στους Ε.Λ.Κ.Ε. των Α.Ε.Ι. προσδιορίζονται, βεβαιώνονται και εισπράττονται ως εξής: αα) ….. στστ) ….. ζ) Οφειλές των καθηγητών και υπηρετούντων λεκτόρων πλήρους απασχόλησης από την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας ατομικώς ή μέσω εταιρίας, που προσδιορίζονται σε εφαρμογή των περ. β) και γ), δύνανται να συμψηφιστούν με ποσά που καταβλήθηκαν εμπροθέσμως από τους υπόχρεους προς εξόφληση των οφειλών τους από την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας για τα έτη 2015 και εξής σύμφωνα με τα ποσοστά που ίσχυσαν κατά τον χρόνο απόδοσής τους και εφόσον το ύψος αυτών υπερβαίνει το επτά τοις εκατό (7%) επί του ετήσιου καθαρού εισοδήματος από την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας. Η δυνατότητα συμψηφισμού αφορά αποκλειστικά τυχόν υπερβάλλον καταβληθέν ποσό από αυτό που αντιστοιχεί στο ύψος του επτά τοις εκατό (7%) επί του ετήσιου καθαρού εισοδήματος. Με απόφαση του αρμοδίου οργάνου για την έκδοση της πράξης προσδιορισμού οφειλής εγκρίνεται ο συμψηφισμός οφειλών, κατόπιν υποβολής σχετικού αιτήματος του υπόχρεου προς τον Ε.Λ.Κ.Ε. του Α.Ε.Ι…. Καταβολές ποσών που έγιναν σύμφωνα με την παρ. 8 του άρθρου 2 του ν. 2530/1997 (Α’ 218), την περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 15 του ν. 2817/2000 (Α΄ 78) και ακολούθως με την περ. στ) του άρθρου 59 του ν. 4009/2011 (Α΄ 195), το άρθρο 18 του ν. 4283/2014 (Α΄ 189), το άρθρο 24 του ν. 4386/2016 (Α΄ 83) και το άρθρο 23 του ν. 4009/2011 και ως προς τις οποίες δεν παρέχεται δυνατότητα συμψηφισμού σύμφωνα με την παρούσα, θεωρούνται νόμιμες, σύμφωνα με τα ποσοστά που ίσχυαν κατά τον χρόνο καταβολής τους και δεν αναζητούνται. η) Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Παιδείας και Θρησκευμάτων καθορίζεται η διαδικασία αποστολής όλων των απαραίτητων φορολογικών στοιχείων από την Α.Α.Δ.Ε. στους Ε.Λ.Κ.Ε. των Α.Ε.Ι., η διαδικασία προσδιορισμού των οφειλών, ο τρόπος είσπραξης και ρύθμισης των οφειλών, ο αριθμός και το είδος των ρυθμιζόμενων δόσεων, η διαδικασία είσπραξης οφειλών παρελθόντων ετών και συμψηφισμού με τυχόν καταβληθέντα ποσά, η διαδικασία βεβαίωσης των οφειλόμενων ποσών από τις κατά τόπον αρμόδιες Δ.Ο.Υ. και απόδοσής τους στους Ε.Λ.Κ.Ε., ο τρόπος υποβολής των αιτήσεων των καθηγητών, καθώς και κάθε άλλο σχετικό, τεχνικό ή λεπτομερειακό θέμα. θ)….. ιγ) Κατά της πράξης προσδιορισμού οφειλής μπορεί να ασκηθεί ένσταση εντός αποκλειστικής προθεσμίας τριάντα (30) ημερών από την κοινοποίηση της πράξης ενώπιον της Επιτροπής Ερευνών και Διαχείρισης του Ε.Λ.Κ.Ε., η οποία αποφαίνεται εντός αποκλειστικής προθεσμίας εξήντα (60) ημερών…». Πριν από την προαναφερόμενη αντικατάσταση της περ. γ΄ της παρ. 3 του άρθρου 23 του Ν.4009/2011 με το άρθρο 113 παρ. 2 του Ν. 4821/2021, ΦΕΚ Α΄134/31-7-2021, είχε αντικατασταθεί από το άρθρο 68 παρ. 1 του Ν. 4758/2020 (ΦΕΚ Α΄242/4-12-2020) ως εξής: «γ. Οι οφειλές των Καθηγητών και υπηρετούντων λεκτόρων πλήρους απασχόλησης των Α.Ε.Ι. από την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας που αφορά ατομική επιχείρηση υπόχρεη σε τήρηση βιβλίων και στοιχείων και λογιστικών αρχείων, οι οποίες γεννήθηκαν έως τις 31-12-2017 προσδιορίζονται σε ποσοστό επτά τοις εκατό (7%) και παραγράφονται με την πάροδο εικοσαετίας από το τέλος του οικονομικού έτους μέσα στο οποίο γεννήθηκαν. Οι οφειλές των Καθηγητών και υπηρετούντων λεκτόρων πλήρους απασχόλησης των Α.Ε.Ι. από την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας μέσω εταιρίας, οι οποίες γεννήθηκαν από το έτος 2016 και έπειτα, υπολογίζονται σε ποσοστό επτά τοις εκατό (7%) επί των εισοδημάτων που προέρχονται από την εν λόγω δραστηριότητα (μερίσματα, διανομή κερδών κ.λπ.) και παραγράφονται με την πάροδο εικοσαετίας από το τέλος του οικονομικού έτους μέσα στο οποίο γεννήθηκαν. Η παραγραφή διακόπτεται με την έκδοση και κοινοποίηση της πράξης προσδιορισμού οφειλής της Επιτροπής Ερευνών και Διαχείρισης του Ε.Λ.Κ.Ε. προς τον υπόχρεο».

6. Επειδή, αναφορικά με το σκοπό των Ε.Λ.Κ.Ε. των Α.Ε.Ι. με το άρθρο 1 της 679/22.8.1996 κοινής απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων (Β΄826), που κυρώθηκε αναδρομικά με το άρθρο 36 του ν. 3794/2009 (Α΄156), ορίστηκε ότι: «1…2. Σκοπός του Λογαριασμού είναι η διάθεση και διαχείριση κονδυλίων που προέρχονται από οποιαδήποτε πηγή και προορίζονται για την κάλυψη δαπανών, οποιουδήποτε είδους, που είναι απαραίτητες για τις ανάγκες ερευνητικών, εκπαιδευτικών, επιμορφωτικών, αναπτυξιακών καθώς και έργων συνεχιζόμενης κατάρτισης και έργων για την παροχή επιστημονικών, τεχνολογικών και καλλιτεχνικών υπηρεσιών, την εκπόνηση ειδικών μελετών, την εκτέλεση δοκιμών, μετρήσεων εργαστηριακών εξετάσεων και αναλύσεων, την παροχή γνωμοδοτήσεων, τη σύνταξη προδιαγραφών για λογαριασμό τρίτων, ως και άλλων σχετικών υπηρεσιών ή δραστηριοτήτων που συμβάλλουν στη σύνδεση της εκπαίδευσης και της έρευνας με την παραγωγή και εκτελούνται ή παρέχονται από το επιστημονικό προσωπικό των ΑΕΙ ή ΤΕΙ ή και με τη συνεργασία άλλων ειδικών επιστημόνων». Ακολούθως η παρ. 2 της ως άνω υπουργικής απόφασης αντικαταστάθηκε με το άρθρο 36 του ν. 3848/2010 (Α΄71) ως εξής: «Σκοπός του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας (εφεξής Ε.Λ.Κ.Ε.) είναι η διάθεση και διαχείριση κονδυλίων που προέρχονται από οποιαδήποτε πηγή και προορίζονται για την κάλυψη δαπανών, οποιουδήποτε είδους, που είναι απαραίτητες για τις ανάγκες ερευνητικών, εκπαιδευτικών, επιμορφωτικών, αναπτυξιακών, καθώς και έργων συνεχιζόμενης κατάρτισης και έργων για την παροχή επιστημονικών, τεχνολογικών και καλλιτεχνικών υπηρεσιών, την εκπόνηση ειδικών μελετών, την εκτέλεση δοκιμών, μετρήσεων, εργαστηριακών εξετάσεων και αναλύσεων, την παροχή γνωμοδοτήσεων, τη σύνταξη προδιαγραφών για λογαριασμό τρίτων, τη διαμόρφωση και εκτέλεση επιστημονικών, ερευνητικών, πολιτιστικών και αναπτυξιακών προγραμμάτων ως και άλλων σχετικών υπηρεσιών με πιστώσεις από το αποθεματικό των Ε.Λ.Κ.Ε. προς όφελος του ιδρύματος, ύστερα από εισήγηση της Επιτροπής Διαχείρισης του Ε.Λ.Κ.Ε. και απόφαση της Συγκλήτου του Πανεπιστημίου ή της Συνέλευσης του Τ.Ε.Ι.». Ακολούθως, με την παρ. 9 του άρθρου 24 του ν. 4386/2016 «Ρυθμίσεις για την έρευνα και άλλες διατάξεις» (Α΄ 83) ορίσθηκαν τα εξής: «α. Το τελευταίο εδάφιο της παρ. 2 του άρθρου 7 του π.δ. 432/1981 (Α΄ 118), όπως τροποποιήθηκε με την περίπτωση 1 της υποπαραγράφου Θ1 του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012 (Α΄ 222), αντικαθίσταται ως εξής: “α. Η Επιτροπή Ερευνών μετά από έγκριση της Συγκλήτου του Πανεπιστημίου ή της Συνέλευσης του Τ.Ε.Ι. δύναται να διαθέτει ετησίως ποσοστό έως πενήντα τοις εκατό (50%) του αδιάθετου αποθεματικού του ΕΛΚΕ για την κάλυψη των λειτουργικών του αναγκών, εφάπαξ ή τμηματικά, είτε αποδίδοντάς το στον προϋπολογισμό του αντίστοιχου Α.Ε.Ι., είτε αποδίδοντάς το στην Εταιρία Αξιοποίησης και Διαχείρισης της Περιουσίας του Πανεπιστημίου, είτε διαχειριζόμενη η ίδια το ως άνω ποσό για λογαριασμό του Ιδρύματος.” β. Οι ερευνητικοί και τεχνολογικοί φορείς του άρθρου 13α του ν. 4310/2014 και οι Ειδικοί Λογαριασμοί Κονδυλίων Έρευνας αυτών, οι Ειδικοί Λογαριασμοί Κονδυλίων Έρευνας των Α.Ε.Ι., … δύνανται να διενεργούν δαπάνες οι οποίες αφορούν υπηρεσίες καθαριότητας και φύλαξης, προμήθειες καυσίμων, υπηρεσίες συντήρησης και επισκευής κτιριακών υποδομών και εξοπλισμού και πληρωμή υπηρεσιών κοινής ωφελείας των οικείων ερευνητικών και τεχνολογικών φορέων του άρθρου 13α του ν. 4310/2014 και Α.Ε.Ι. αντιστοίχως. γ. Οι ερευνητικοί και τεχνολογικοί φορείς του άρθρου 13α του ν. 4310/2014 και οι Ειδικοί Λογαριασμοί Κονδυλίων Έρευνας αυτών, οι Ειδικοί Λογαριασμοί Κονδυλίων Έρευνας των Α.Ε.Ι., ... δύνανται να καταβάλλουν αμοιβές για την πρόσθετη απασχόληση ή και αμοιβή αποδοτικότητας σε εργαζόμενους ή/και απασχολούμενους με οποιαδήποτε σχέση (εργασίας, έργου ή εντολής) στους ως άνω φορείς, εφόσον υπάρχει σχετική απόφαση της Επιτροπής Ερευνών του οικείου ΕΛΚΕ Α.Ε.Ι. ή του Δ.Σ. του ερευνητικού ή τεχνολογικού φορέα και εφόσον τηρούνται τα προβλεπόμενα όρια αμοιβών της παραγράφου 1 του άρθρου 28 του ν. 4354/2015. δ. Οι ρυθμίσεις των προηγούμενων περιπτώσεων της παρούσας παραγράφου ισχύουν αναδρομικά από το έτος 2010». Στη συνέχεια με το άρθρο 88, περ. ιζ του ν. 4485/2017 «Οργάνωση και λειτουργία της ανώτατης εκπαίδευσης, ρυθμίσεις για την έρευνα και άλλες διατάξεις» (Α΄ 114) καταργήθηκε η 679/1996 κοινή υπουργική απόφαση και ορίστηκε: στο άρθρο 50 παρ.2 ότι: «2. Σκοπός του Ε.Λ.Κ.Ε. είναι η διαχείριση και διάθεση κονδυλίων που προέρχονται από οποιαδήποτε πηγή, καθώς και από ίδιους πόρους του και προορίζονται για την κάλυψη δαπανών, οποιουδήποτε είδους, που είναι απαραίτητες για τις ανάγκες εκτέλεσης έργων ερευνητικών, εκπαιδευτικών, επιμορφωτικών, αναπτυξιακών, καθώς και έργων συνεχιζόμενης κατάρτισης, σεμιναρίων και συνεδρίων, παροχής επιστημονικών, τεχνολογικών και καλλιτεχνικών υπηρεσιών, εκπόνησης ειδικών και κλινικών μελετών, εκτέλεσης δοκιμών, μετρήσεων, εργαστηριακών εξετάσεων και αναλύσεων, παροχής γνωμοδοτήσεων, σύνταξης προδιαγραφών για λογαριασμό τρίτων, σχεδιασμού και υλοποίησης επιστημονικών, ερευνητικών, πολιτιστικών και αναπτυξιακών προγραμμάτων ως και άλλων συναφών υπηρεσιών, προς όφελος του Α.Ε.Ι.» και στο άρθρο 59, όπως οι παρ. 6, 8 και 9 αυτού τροποποιήθηκαν με το άρθρο 21 του ν. 4653/2020 (Α΄12) ότι: «1. Στον Ε.Λ.Κ.Ε. αποδίδεται διαφορετικός, από το οικείο Α.Ε.Ι., αριθμός φορολογικού μητρώου (ΑΦΜ). 2…3…4…5. Ποσοστό μέχρι είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) του συνολικού προϋπολογισμού των έργων που χρηματοδοτούνται και υλοποιούνται μέσω του Ε.Λ.Κ.Ε. και από οποιονδήποτε πόρο του, όπως το ποσοστό αυτό καθορίζεται από την Επιτροπή, την απόφαση ή τη σύμβαση χρηματοδότησης του έργου και στο πλαίσιο που θέτουν οι φορείς χρηματοδότησης και ο Οδηγός Χρηματοδότησης και Διαχείρισης, κρατείται για έξοδα λειτουργίας του Ε.Λ.Κ.Ε. και το λειτουργικό κόστος του Α.Ε.Ι. και αποτελεί έσοδο του Ε.Λ.Κ.Ε.. 6.α. Το ποσοστό των ετήσιων εσόδων των περιπτώσεων δ`, ε`, ζ`, η` και θ` της παραγράφου 1 του άρθρου 51, το οποίο μεταβιβάζεται από τον Ε.Λ.Κ.Ε. στον τακτικό προϋπολογισμό του Α.Ε.Ι., ύστερα από εισήγηση της Επιτροπής Ερευνών και απόφαση της Συγκλήτου, κυμαίνεται από πέντε τοις εκατό (5%) έως είκοσι τοις (20%).» β. Το υπολειπόμενο ποσοστό των ετήσιων εσόδων του Ε.Λ.Κ.Ε., μετά την αφαίρεση του ποσού της περίπτωσης α`, κατανέμεται… στον Ε.Λ.Κ.Ε. και την Εταιρεία Αξιοποίησης και Διαχείρισης της Περιουσίας του Α.Ε.Ι., για να αναληφθούν δαπάνες σε βάρος προϋπολογισμού σε έργο ή έργα που δύνανται να εκτείνονται και πέραν του έτους, για την επίτευξη των εκπαιδευτικών, ερευνητικών και αναπτυξιακών στόχων του Α.Ε.Ι., για την κάλυψη λειτουργικών αναγκών του Ε.Λ.Κ.Ε. και του Α.Ε.Ι. (όπως φύλαξη, καθαριότητα και συντήρηση εξοπλισμού), για τις ανάγκες της ίδιας περιουσίας ή υποστήριξης περιουσιακών στοιχείων του Α.Ε.Ι. ή για την κάλυψη του διαχειριστικού κόστους των παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών του Α.Ε.Ι., εφόσον υπάρχουν, το οποίο δύναται κατ` ανώτατο όριο να ανέλθει έως το ποσοστό του είκοσι τοις εκατό (20%) των συνολικών δαπανών της λειτουργίας αυτών. 7… 8. Τα περιουσιακά ταμειακά διαθέσιμα του Ε.Λ.Κ.Ε.,… μπορούν να χρησιμοποιούνται για να αναλαμβάνονται υποχρεώσεις σε βάρος του προϋπολογισμού έργων /προγραμμάτων του Ε.Λ.Κ.Ε. για δαπάνες για κτηριακές υποδομές του Α.Ε.Ι., για αγορά και συντήρηση ερευνητικού και εκπαιδευτικού εξοπλισμού, για ταμειακές διευκολύνσεις των εκτελούμενων έργων/ προγραμμάτων, για αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου εταιρειών που ανήκουν κατά πλειοψηφία στο οικείο Α.Ε.Ι., για κάλυψη δημοσιονομικών διορθώσεων, νόμιμων και μη επιλέξιμων δαπανών και για εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων και δικαστικών δαπανών. Ποσοστό έως δέκα τοις εκατό (10%) των περιουσιακών ταμειακών διαθεσίμων… μπορούν να χρησιμοποιούνται για να αναλαμβάνονται δαπάνες σε βάρος του προϋπολογισμού έργων/προγραμμάτων του Ε.Λ.Κ.Ε. για δαπάνες υποτροφιών και ερευνητικών/εκπαιδευτικών προγραμμάτων νέων επιστημόνων, καθώς και για δαπάνες δημοσίων συμβάσεων για την κάλυψη λειτουργικών αναγκών του Α.Ε.Ι. και του Ε.Λ.Κ.Ε. Ειδικά για τα ταμειακά διαθέσιμα έργων/προγραμμάτων, των οποίων το φυσικό αντικείμενο έχει επιτυχώς ολοκληρωθεί και για τα οποία δεν προκύπτει άλλη συμβατική υποχρέωση, επιτρέπεται η διάθεσή τους για χρηματοδότηση ερευνητικών δραστηριοτήτων της ίδιας ερευνητικής ομάδας…9α. Οι Ε.Λ.Κ.Ε. των Α.Ε.Ι., κατόπιν αιτήματος του επιστημονικού υπευθύνου έργου/προγράμματος, χορηγούν προκαταβολές με την έκδοση χρηματικού εντάλματος προπληρωμής (Χ.Ε.Π.), με σκοπό την υλοποίηση των έργων/προγραμμάτων που διαχειρίζονται… Το Χ.Ε.Π. χορηγείται προκειμένου να καλυφθούν: αα) έξοδα μετακίνησης εκτός έδρας, ββ) απαιτήσεις προμήθειας οργάνων, αναλωσίμων ή εξειδικευμένων υπηρεσιών από το εξωτερικό, γγ) ανάγκες μικροεξόδων λοιπών δαπανών μέχρι το ποσό των χιλίων (1000) ευρώ.Δικαιούχος της προκαταβολής ή των προκαταβολών ανά έργο/πρόγραμμα ορίζεται ο Επιστημονικός Υπεύθυνος του έργου/προγράμματος ή άλλο μέλος του προσωπικού του Α.Ε.Ι., εφόσον έχει μόνιμη ή αορίστου χρόνου εργασιακή σχέση με το Α.Ε.Ι…». 

7. Επειδή, από τις διατάξεις ιδίως του άρθρου 23 παρ. 3 του ν. 4009/2011, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, με τις οποίες ρυθμίσθηκε εκ νέου η ήδη θεσπισθείσα με το άρθρο 2 του ν. 2530/ 1997 υποχρέωση παρακράτησης ποσοστού επί των αμοιβών των μελών Δ.Ε.Π. των Α.Ε.Ι. από την άσκηση ελευθέριου επαγγέλματος (βλ. ΣτΕ 3299/2014 Ολομ.), αλλά και από τον σκοπό των Ε.Λ.Κ.Ε., όπως αυτός προβλέφθηκε στην ΚΑ/679/22.8.1996 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και ισχύει έκτοτε (βλ. άρθρο 36 του ν. 3848/2010, Α΄71 και ήδη άρθρο 50 παρ. 2 του ν. 4485/2017), του σκοπού αυτού λαμβανομένου υπόψη σε συνδυασμό με τον τρόπο διάθεσης και διαχείρισης των αντίστοιχων κονδυλίων (βλ. αρ. 59 του ν. 4485/2017), συνάγεται ότι οι επίμαχες επιβαρύνσεις και υπό την ισχύ των νεότερων αυτών διατάξεων, δεν έχουν τον χαρακτήρα φόρου (ΣτΕ 1355,1356/2024 1084-1089/2024, 2361, 2350, 2351/2023 κ.ά.). Τούτο δε διότι, τα παρακρατούμενα ποσά διατίθενται υπέρ των οικείων ιδρυμάτων για την κάλυψη δαπανών, απαραίτητων για τις ανάγκες έργων (εκπαιδευτικών, επιμορφωτικών κ.ά.) και την παροχή υπηρεσιών (επιστημονικών, τεχνολογικών κ.ά.), που συμβάλλουν αποφασιστικά στην άσκηση της υψηλής ερευνητικής λειτουργίας των Α.Ε.Ι., η οποία, άλλωστε, παρέχεται και από το βαρυνόμενο με την επίδικη εισφορά διδακτικό προσωπικό τους, το οποίο εξακολουθεί να είναι μεταξύ των τελικών αποδεκτών των παρακρατούμενων ποσών (ΣτΕ 1355,1356/2024 1084-1089/2024, 2361, 2350, 2351/2023). Τα βαρυνόμενα με την επίδικη εισφορά μέλη Δ.Ε.Π. των Α.Ε.Ι. ωφελούνται διττώς από τη διάθεση των ποσών αυτών, ως πόρων του Ε.Λ.Κ.Ε., καθώς οι εν λόγω πόροι, όπως προκύπτει και από την αιτιολογική έκθεση του τελευταίου ν. 4485/2017, προορίζονται μεν για την κάλυψη δαπανών οποιουδήποτε είδους, οι οποίες όμως είναι απαραίτητες για τις ανάγκες εκτέλεσης εκπαιδευτικών και ερευνητικών έργων εντός των Α.Ε.Ι., και άρα κατά τούτο συμβάλλουν στην εξασφάλιση των υλικών προϋποθέσεων αξιοπρεπούς άσκησης του πανεπιστημιακού έργου των βαρυνόμενων με την εισφορά προσώπων, τα οποία απολαμβάνουν μέσω αυτών δυνατότητες παροχής εκπαίδευσης υψηλού επιπέδου εντός του Πανεπιστημίου (εγκαταστάσεις, ερευνητικό εξοπλισμό, πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες κ.ά.). Παράλληλα όμως, τα ίδια πρόσωπα έχουν το προνόμιο, διατηρώντας την ιδιότητα των κατά το άρθρο 16 παρ. 6 του Συντάγματος δημόσιων λειτουργών, αφοσιωμένων, κατ’ αρχήν, αποκλειστικά στο διδακτικό και ερευνητικό τους έργο, να μπορούν να ασκούν, κατά παραχώρηση του νομοθέτη, εξωπανεπιστημιακή επαγγελματική απασχόληση, όπως είναι η άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας (πρβλ. ΣτΕ 3299/2014 Ολομ. σκ.18), στο μέτρο που η συμμετοχή τους σ’ αυτή είναι αναγκαία και δεν ματαιώνει την εξυπηρέτηση του δημοσίου σκοπού της παροχής ανώτατης εκπαίδευσης από τα Α.Ε.Ι. (ΣτΕ 1355,1356/2024 1084-1089/2024, 2361, 2350, 2351/2023 κ.ά.).

8. Επειδή, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτουν τα εξής: Ο αιτών υπηρέτησε ως μέλος Δ.Ε.Π. του ... Πανεπιστημίου ..., πλήρους απασχόλησης, με τη βαθμίδα του Καθηγητή από ...έως την αυτοδίκαιη αποχώρησή του στις ..., λόγω συμπλήρωσης του 67ου έτους της ηλικίας του (σχετ. η ...Πράξη του Πρύτανη του .... Πανεπιστημίου ...., ΦΕΚ Γ’ …), ασκώντας παράλληλα το ελευθέριο επάγγελμα του δικηγόρου, ως μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών. Λόγω της ως άνω εξωπανεπιστημιακής δραστηριότητάς του, ο ίδιος απέδιδε, καθ’ όλο το ανωτέρω χρονικό διάστημα, υπέρ του Ε.Λ.Κ.Ε. του ... Πανεπιστημίου, την προβλεπόμενη, αρχικώς, από τις διατάξεις του άρθρου 2 παρ. 8 του ν. 2530/1997 και, εν συνεχεία, του άρθρου 23 παρ. 3 του ν. 4009/2011 χρηματική εισφορά, υπολογιζόμενη βάσει του εκάστοτε ισχύοντος ποσοστού. Ενόψει των νέων ρυθμίσεων που θεσπίσθηκαν με το άρθρο 113 του ν. 4821/2021, ο αιτών υπέβαλε προς τον Αντιπρύτανη Έρευνας και Διά Βίου Εκπαίδευσης του “... Πανεπιστημίου ....”, ως Πρόεδρο της Επιτροπής Ερευνών και Διαχείρισης του Ε.Λ.Κ.Ε. του εν λόγω Πανεπιστημίου, την από … αίτηση, με την οποία ζήτησε να του επιστραφεί συνολικό ποσό ύψους 15.183,16 ευρώ (=14.232,03 ευρώ για τα έτη 2002 έως και 2009 + 324.100 δρχ. ή 951,13 ευρώ για τα έτη 1999 έως και 2001), το οποίο αντιστοιχεί σε τμήμα της εισφοράς που κατέβαλε στον Ε.Λ.Κ.Ε. κατά τα έτη 1999 έως 2009, ίσο με ποσοστό 7% επί των εσόδων του από την άσκηση του ελευθέριου επαγγέλματος του δικηγόρου (βλ. και την οικεία με αριθμό … έκθεση του Δικαστικού Επιμελητή της περιφέρειας του Εφετείου Πειραιώς, …, περί επίδοσης της από 24-9-2021 αίτησης του προσφεύγοντος στον Αντιπρύτανη Έρευνας και Διά Βίου Εκπαίδευσης του “... Πανεπιστημίου ...”). Ειδικότερα, ο αιτών προέβαλε, με την ως άνω από 24-9-2021 αίτησή του, ότι η διάταξη της περίπτωσης γ΄ της παρ. 3 του άρθρου 23 του ν. 4009/2011, όπως αυτή αντικαταστάθηκε με την παρ. 2 του άρθρου 113 του ν. 4821/2021, με την οποία μειώθηκε αιφνιδίως και δραστικώς ο χρόνος παραγραφής (από 20 σε 10 έτη) της αξίωσης των Α.Ε.Ι. για τον καταλογισμό οφειλών από μη καταβληθείσες υπέρ του Ε.Λ.Κ.Ε. εισφορές, ισοδυναμεί με συγκεκαλυμμένη “άφεση” ή διαγραφή χρέους των μελών του Δ.Ε.Π. των Α.Ε.Ι. που δικηγορούσαν και υπήρξαν ασυνεπή, από τα έτη 1999 έως και 2009, ως προς την εκπλήρωση της υποχρέωσής τους προς παρακράτηση του προβλεπόμενου από τις τότε ισχύουσες διατάξεις ποσοστού επί των δικηγορικών αμοιβών τους και απόδοσής του στον Ε.Λ.Κ.Ε., εξαιρουμένων, όμως, από την εν λόγω “άφεση” των μελών του Δ.Ε.Π., τα οποία είχαν εκπληρώσει στο ακέραιο την εν λόγω υποχρέωσή τους, καθώς τα μέλη αυτά δεν δικαιούνται να ζητήσουν από τον Ε.Λ.Κ.Ε. την επιστροφή της εισφοράς που κατέβαλαν κατά τα ανωτέρω έτη. Αντιθέτως, με τη διάταξη της περίπτωσης ζ΄ της παρ. 3 του άρθρου 23 του ν. 4009/2011, όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 3 του άρθρου 113 του ν. 4821/2021, με την οποία προβλέπεται ότι οι καταβολές ποσών που έγιναν υπέρ του Ε.Λ.Κ.Ε. των Α.Ε.Ι. σύμφωνα με τις προγενέστερες διατάξεις (άρθρο 2 παρ. 8 του ν. 2530/1997, την περ. α΄ του άρθρου 15 του ν. 2817/2000, άρθρα 26 και 59 περ. στ΄ του ν. 4009/2011, άρθρο 18 του ν. 4238/2014 και άρθρο 24 του ν. 4386/2016) θεωρούνται νόμιμες και δεν αναζητούνται, “τιμωρούνται” κατ’ ουσίαν τα μέλη του Δ.Ε.Π. των Α.Ε.Ι. που ασκούσαν δικηγορία και εκπλήρωσαν, κατά τα έτη 1999 έως 2009, στο ακέραιο την υποχρέωσή τους προς παρακράτηση και απόδοση στον Ε.Λ.Κ.Ε της εκάστοτε ισχύουσας χρηματικής εισφοράς, κατά παράβαση των διατάξεων των άρθρων 4 παρ. 1 και 5, 5 παρ. 1, 17 παρ. 1-2, 20 παρ. 1 και 25 παρ. 1 του Συντάγματος, των άρθρων 6 παρ. 1, 14, 17 και 18 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Ε.Σ.Δ.Α.) και του άρθρου 1 του Πρώτου Προσθέτου Πρωτοκόλλου της Ε.Σ.Δ.Α. Επιπλέον, προέβαλε ότι η ίδια ως άνω διάταξη (της περ. ζ΄ της παρ. 3 του άρθρου 23 του ν. 4009/2011, όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 3 του άρθρου 113 του ν. 4821/2021), κατά το μέρος που αφορά, ειδικώς, τα μέλη του Δ.Ε.Π. των Α.Ε.Ι., τα οποία είχαν ασκήσει, πριν από τη θέσπιση του νόμου 4821/2021, ένδικα βοηθήματα, με αίτημα την επιστροφή των ποσών που κατέβαλαν ως εισφορές υπέρ του Ε.Λ.Κ.Ε. καθ’ υπέρβαση του 7% επί του εισοδήματός τους, συνιστά ανεπίτρεπτη επέμβαση του νομοθέτη σε εκκρεμείς δίκες και δημιουργεί ζήτημα άνισης μεταχείρισης υπέρ των Α.Ε.Ι., κατά παράβαση των διατάξεων των άρθρων 4 παρ. 1, 20 παρ. 1 του Συντάγματος και των άρθρων 6 παρ. 1, 14, 17 και 18 της Ε.Σ.Δ.Α. Κατά της τεκμαιρόμενης (λόγω άπρακτης παρέλευσης τριμήνου) σιωπηρής απόρριψης της εν λόγω, από 24-9-2021, αίτησής του, ο προσφεύγων άσκησε ενώπιον του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών το παρόν ένδικο βοήθημα, επαναφέροντας τους προβληθέντες με την ανωτέρω αίτηση ισχυρισμούς του, προς τον σκοπό επιστροφής σε αυτόν του επίμαχου ποσού των 15.183,16 ευρώ ως αχρεωστήτως καταβληθέντος. 

9. Επειδή, ειδικότερα με την υπό κρίση αίτηση, όπως οι λόγοι αυτής αναπτύσσονται με τα από 9-10-2025 και 22-10-2025 υπομνήματα, ο αιτών προβάλλει ότι η τεκμαιρόμενη σιωπηρή άρνηση ικανοποίησης του από 24-9-2021 αιτήματός του είναι μη νόμιμη. Ειδικότερα, ισχυρίζεται ότι καθ΄ όλα τα έτη της, από τον Ν.2530/1997 και εξής, υπηρέτησής του στο ... Πανεπιστήμιο παρακρατούσε από τις δικηγορικές του αμοιβές και κατέβαλε σε τραπεζικούς λογαριασμούς ποσοστό 15% (αρχικώς δε 30% για τα έτη 1998-2000 αλλά ακολούθως του επιτράπηκε ο συμψηφισμός του επιπλέον ποσού με τις μεταγενέστερες οφειλές, σχετ. το με αρ. πρωτ. … έγγραφο του Προέδρου της Επιτροπής Ερευνών του Ε.Λ.Κ.Ε. με θέμα ‘’Αίτημα συμψηφισμού καταβληθέντων ποσοστών 30% του Ν.2530/1997 από άσκηση ελευθέριου επαγγέλματος περί της δυνατότητας να συμψηφίσει το ποσό των 638,30 € των ετών 1998, 1999 και 2000 σύμφωνα με το Ν.2817/2000 και την ΚΥΑ 10506/31-1-2002), ότι δυνάμει του άρθρου 68 παρ. 1 του Ν. 4758/2020 το παρακρατητέο ποσοστό επί των δικηγορικών αμοιβών ορίστηκε μέχρι 31-12-2017 σε 7% και προβλέφθηκε 20ετής παραγραφή των σχετικών αξιώσεων, ακολούθως, όμως, δυνάμει του άρθρου 113 παρ.2 και 3 του Ν. 4821/2021 η παραγραφή κατέστη 10ετής, ενώ ορίστηκε ότι τυχόν εκδοθείσες πράξεις προσδιορισμού οφειλών που προέρχονται από εισοδήματα από άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας ατομικώς έως 31-12-2009 παύουν να ισχύουν, οι δε καταβολές που έγιναν με βάση την παρ. 8 του άρθρου 2 του ν. 2530/1997, την περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 15 του ν. 2817/2000 και ακολούθως την περ. στ) του άρθρου 59 του ν. 4009/2011, το άρθρο 18 του ν. 4283/2014, το άρθρο 24 του ν. 4386/2016 και το άρθρο 23 του ν. 4009/2011 και ως προς τις οποίες δεν παρέχεται δυνατότητα συμψηφισμού, θεωρούνται νόμιμες, σύμφωνα με τα ποσοστά που ίσχυαν κατά τον χρόνο καταβολής τους και δεν αναζητούνται. Ενόψει αυτών, ο αιτών υποστηρίζει ότι η προαναφερόμενη αιφνίδια δραστική βράχυνση του χρόνου παραγραφής με το άρθρο 113 παρ.2 του ν. 4821/2021 ισοδυναμεί με συγκεκαλυμμένη άφεση ή διαγραφή χρέους εκείνων των δικηγορούντων μελών Δ.Ε.Π. που υπήρξαν ασυνεπή ως προς την εκπλήρωση, κατά τα έτη 1999 έως 2009, της υποχρέωσής τους να παρακρατούν και να αποδίδουν το προβλεπόμενο ποσοστό από τις δικηγορικές αμοιβές τους, ενώ αντίθετα το τελευταίο εδάφιο της παρ. 3 του ίδιου άρθρου, στερώντας τη δυνατότητα επιστροφής των ήδη καταβληθεισών εισφορών, τιμωρεί όσους είχαν την «αφέλεια» να εκπληρώσουν τις ως άνω υποχρεώσεις τους για τα ίδια έτη. Με τα δεδομένα, όμως, αυτά η τελευταία διάταξη είναι ανίσχυρη και μη εφαρμοστέα ως αντικείμενη στις διατάξεις των άρθρων 4 παρ. 1 και 5, 5 παρ. 1, 17 παρ. 1-2, 20 παρ. 1 και 25 παρ. 1 του ισχύοντος Συντάγματος, καθώς επίσης και προς τις διατάξεις των άρθρων 6 παρ. 1, 14, 17 και 18 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και του άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου αυτής, ειδικώς δε ως προς όσα δικηγορούντα μέλη Δ.Ε.Π. έχουν ήδη ασκήσει αιτήσεις ένδικης προστασίας για την επιστροφή των παρακρατηθέντων εκ των δικηγορικών αμοιβών τους ποσών, η ίδια διάταξη προσκρούει στα προαναφερόμενα άρθρα διότι συνιστά νομοθετική παρέμβαση σε εκκρεμή δίκη. Κατόπιν των ανωτέρω, ο αιτών καταλήγει ότι δικαιούται να ζητήσει τα ανερχόμενα σε ποσοστό 7% επί των εισπραχθέντων κατά τα έτη 1999-2009 δικηγορικών αμοιβών του ποσά, τα οποία κατέβαλε στον Ε.Λ.Κ.Ε. του... Πανεπιστημίου, ως μέρη των τότε αποδοθέντων ποσοστών που ανέρχονταν σε 15%, τα οποία υπολογίζει σε 14.232,03 € για τα έτη 2002-2008 και σε 324.000 δρχ. για τα έτη 1999-2001 (το δε υπόλοιπο 8%, ύψους 28.943,68 € και 370.400 δρχ., το έχει ήδη ζητήσει με την …. προσφυγή του και με την ΑΓ … αγωγή του ενώπιον του Διοικητικού Πρωτοδικείου Αθηνών). Προσκομίζονται δε, προς απόδειξη των ήδη καταβληθέντων ποσών, αντίγραφα των παραστατικών καταβολής των χρημάτων προς τον Ε.Λ.Κ.Ε., τραπεζικά παραστατικά κατάθεσης χρημάτων και γραμμάτια είσπραξης του ... Πανεπιστημίου.

10. Επειδή, στο άρθρο 17 παρ. 1 του Συντάγματος ορίζεται ότι: «Η ιδιοκτησία τελεί υπό την προστασία του Κράτους, τα δικαιώματα όμως που απορρέουν από αυτή δεν μπορούν να ασκούνται σε βάρος του γενικού συμφέροντος». Περαιτέρω, στο άρθρο 1 του Πρώτου Προσθέτου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Ε.Σ.Δ.Α.), η οποία κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. δ/τος 53/1974 (Α΄ 256), ορίζεται ότι: «Παν φυσικόν ή νομικόν πρόσωπον δικαιούται σεβασμού της περιουσίας του. Ουδείς δύναται να στερηθή της ιδιοκτησίας αυτού ειμή δια λόγους δημοσίας ωφελείας και υπό τους προβλεπόμενους υπό του νόμου και των γενικών αρχών του διεθνούς δικαίου όρους. Αι προαναφερόμεναι διατάξεις δεν θίγουσι το δικαίωμα παντός Κράτους όπως θέση εν ισχύι νόμους ους ήθελε κρίνει αναγκαίον προς ρύθμισιν της χρήσεως αγαθών συμφώνως προς το δημόσιον συμφέρον ή προς εξασφάλισιν της καταβολής φόρων ή άλλων εισφορών ή προστίμων». Με τις διατάξεις αυτές κατοχυρώνεται ο σεβασμός της περιουσίας του προσώπου, το οποίο μπορεί να τη στερηθεί μόνον για λόγους δημόσιας ωφέλειας. Στην έννοια της περιουσίας, η οποία έχει αυτόνομο περιεχόμενο, ανεξάρτητο από την τυπική κατάταξη των επιμέρους περιουσιακών δικαιωμάτων στο εσωτερικό δίκαιο, περιλαμβάνονται όχι μόνον τα εμπράγματα δικαιώματα, αλλά και όλα τα δικαιώματα «περιουσιακής φύσεως», καθώς και τα κεκτημένα «οικονομικά συμφέροντα». Καλύπτονται, κατ’ αυτόν τον τρόπο, και τα ενοχικής φύσεως περιουσιακά δικαιώματα και, ειδικότερα, απαιτήσεις που απορρέουν από έννομες σχέσεις του δημόσιου ή ιδιωτικού δικαίου, είτε αναγνωρισμένες με δικαστική ή διαιτητική απόφαση, είτε απλώς γεγενημένες κατά το εθνικό δίκαιο, εφόσον υπάρχει νόμιμη προσδοκία, με βάση το ισχύον, έως την προσφυγή στο δικαστήριο, δίκαιο, ότι μπορεί να ικανοποιηθούν δικαστικώς, εφόσον, δηλαδή, υφίσταται σχετικώς μια επαρκής νομική βάση στο εσωτερικό δίκαιο του συμβαλλομένου κράτους, προϋπόθεση που συντρέχει, ιδίως, όταν η απαίτηση θεμελιώνεται σε νομοθετική ή κανονιστική διάταξη ή σε παγιωμένη νομολογία των δικαιοδοτικών οργάνων του συμβαλλομένου κράτους (βλ. ΣτΕ 16/2022 επταμ. και εκεί παρατιθέμενη νομολογία). Το περιουσιακό, όμως, δικαίωμα, υπό την έννοια αυτή, προκειμένου να τύχει προστασίας κατά το άρθρο 1 του 1ου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου, πρέπει να είναι υφιστάμενο και όχι ενδεχόμενο ή μελλοντικό, διότι το εν λόγω άρθρο 1 του 1ου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου εφαρμόζεται μόνο επί της υφιστάμενης περιουσίας (ΕΔΔΑ Marckx κατά Βελγίου της 13.6.1979, σκ. 50), και δεν εγγυάται την προσδοκία απόκτησης νέας, εκτός αν πρόκειται περί απαιτήσεως που αναμένεται μετά βεβαιότητος να τελεσφορήσει. Τέτοια δεν είναι η απαίτηση να αναγνωρισθεί στον ενδιαφερόμενο ένα περιουσιακό δικαίωμα μη δυνάμενο να ασκηθεί, ούτε απαίτηση εξαρτώμενη από όρους που δεν δύνανται να εκπληρωθούν (ΕΔΔΑ Σταυρόπουλος κατά Ελλάδας της 27.9.2007, σκ. 45, Anheuser - Busch Inc. κατά Πορτογαλίας της 11.1.2007, σκ. 64). Εξάλλου, η περιουσιακή αξίωση, προκειμένου να εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 1 του 1ου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου, πρέπει να έχει επαρκή βάση στο εθνικό δίκαιο, δηλαδή να κατοχυρώνεται νομοθετικώς ή να έχει επιβεβαιωθεί από μία ευρέως καθιερωθείσα νομολογία των δικαστηρίων (ΕΔΔΑ Bikic κατά Κροατίας της 29.5.2018 σκ. 45-46, Plechanow κατά Πολωνίας της 7.7.2009, σκ. 83, Vilho Eskelinen και λοιποί κατά Φινλανδίας της 19.4.2007, σκ. 94, Kopecký κατά Σλοβακίας της 28.9.2004, σκ. 52). Υπό την έννοια αυτή, στο προστατευτικό πεδίο του άρθρου 1 του 1ου Π.Π. εμπίπτει και η σχετική με περιουσιακό δικαίωμα «θεμιτή προσδοκία» (ΕΔΔΑ Depalle κατά Γαλλίας της 29.3.2010, σκ.63, Hamer κατά Βελγίου της 27.2.2008, σκ. 75, Σταυρόπουλος κατά Ελλάδας της 27.9.2007, όπ.π.), η οποία έχει το χαρακτήρα επιδιώξιμης αξίωσης και δεν αποτελεί απλή διεκδίκηση για την υποστήριξη της οποίας προβάλλονται απλώς εύλογοι ισχυρισμοί (ΕΔΔΑ Draon κατά Γαλλίας της 6.10.2005, σκ. 68), δεν συνιστά, δηλαδή, απλή ελπίδα απόκτησης περιουσίας (ΕΔΔΑ Nagy κατά Ουγγαρίας της 13.12.2016, σκ. 74-75, Zhigalev κατά Ρωσίας της 11.12.2006, σκ. 131) ούτε ελπίδα ότι μπορεί να αναβιώσει παρωχημένο περιουσιακό δικαίωμα, προ πολλού ανενεργό (Lupeni Ελληνική Καθολική Ενορία κατά Ρουμανίας της 19.5.2015, σκ. 148). Έτσι, ο επικαλούμενος παραβίαση του άρθρου 1 του 1ου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου σε βάρος του, πρέπει πρωτίστως να αποδεικνύει την ύπαρξη ενός τέτοιου δικαιώματος (ΕΔΔΑ Pištorová κατά Δημοκρατίας της Τσεχίας της 26.10.2004, σκ. 38). Περαιτέρω, για να είναι σύμφωνη με τις διατάξεις του άρθρου 1 του Πρώτου Προσθέτου Πρωτοκόλλου επέμβαση σε περιουσιακής φύσεως αγαθό, υπό την ανωτέρω έννοια, πρέπει να προβλέπεται από νομοθετικές ή άλλου είδους κανονιστικές διατάξεις, καθώς και να δικαιολογείται από λόγους γενικού συμφέροντος. Η εκτίμηση δε του νομοθέτη ως προς την ύπαρξη λόγου δημόσιου συμφέροντος που επιβάλλει τον περιορισμό περιουσιακού δικαιώματος και ως προς την επιλογή της ακολουθητέας πολιτικής για την εξυπηρέτηση του δημόσιου αυτού συμφέροντος υπόκειται σε οριακό δικαστικό έλεγχο (ΣτΕ 16/2022 επταμ. και εκεί παρατιθέμενη νομολογία). Περαιτέρω, σε κάθε περίπτωση επέμβασης στην περιουσία ενός προσώπου, όπως είναι η επιβολή οποιουδήποτε οικονομικού βάρους - το είδος και το ύψος του οποίου ανήκει στην αρμοδιότητα των εθνικών αρχών κάθε συμβαλλόμενου κράτους, οι οποίες αποφασίζουν σχετικώς κατ' ενάσκηση ευρείας διακριτικής ευχέρειας - πρέπει να εξετάζεται αν επιτυγχάνεται η εξασφάλιση δίκαιης ισορροπίας ανάμεσα στις απαιτήσεις του δημοσίου συμφέροντος και τις επιταγές προστασίας των θεμελιωδών ατομικών δικαιωμάτων (βλ. ΣτΕ 3299/2014 Ολομ. και εκεί παρατιθέμενη νομολογία).

11. Επειδή, στην εξεταζόμενη περίπτωση, δεν υφίσταται στο πρόσωπο του αιτούντος επαρκώς θεμελιωμένη αξίωση επιστροφής ή συμψηφισμού των χρηματικών ποσών που ο ίδιος είχε καταβάλει ως εισφορά υπέρ του οικείου Ε.Λ.Κ.Ε. τα έτη 1999-2009, κατά το μέρος που τα εν λόγω ποσά αφορούν το 7% επί του καθαρού εισοδήματός του, ούτε νόμιμη συναφής προσδοκία ερειδόμενη σε πάγια νομολογία, όπως απαιτείται κατά τα προαναφερόμενα. Ούτε, άλλωστε στοιχειοθετείται παράλειψη του νομοθέτη, μη συνάδουσα προς τις κατοχυρούσες το δικαίωμα στην περιουσία διατάξεις του Συντάγματος και της Ε.Σ.Δ.Α., να προβλέψει την επιστροφή ή τον συμψηφισμό του ποσού που κατέβαλε ο αιτών ως εισφορά υπέρ του οικείου Ε.Λ.Κ.Ε. από το έτος 1999 μέχρι το έτος 2009, αφού η επέμβαση την οποία υπέστη ο αιτών στην περιουσία του με την καταβολή των χρηματικών ποσών που αναλογούσαν καθ’ ον χρόνο αυτή έλαβε χώρα (δηλαδή κατά τον χρόνο καταβολής των ποσών αυτών) ερειδόταν επί νομίμου βάσεως (ήτοι αρχικά του άρθρου 2 του ν. 2530/1997 και ακολούθως των άρθρων 15 του ν. 2817/2000, 23 παρ. 2 και 3 του ν. 4009/2011, όπως εκάστοτε ίσχυε, (βλ. και ΣτΕ 3299/2014 Ολομ. σκ. 23, με την οποία κρίθηκε ότι η επιβάρυνση υπέρ των Ε.Λ.Κ.Ε., υπολογιζόμενη σε ποσοστό 15% επί των εισοδημάτων των υποχρέων είναι συμβατή με το άρθρο 1 του Π.Π.Π. της Ε.Σ.Δ.Α.). Δεν κατέστησαν δε αχρεώστητες οι καταβολές στις οποίες ο αιτών είχε προβεί, συμμορφούμενος προς την κατά τα ανωτέρω νόμιμη υποχρέωσή του, από το γεγονός ότι η μεταγενέστερη διάταξη του άρθρου 113 του ν. 4821/2021 προέβλεψε, για όσους δεν είχαν καταβάλει τα οφειλόμενα έως τότε χρηματικά ποσά, τον υπολογισμό των οφειλών τους από το έτος 2010 και εφεξής σε ποσοστό 7% επί του καθαρού εισοδήματός τους, με παράλληλη παραγραφή των σχετικών αξιώσεων των Α.Ε.Ι. προς είσπραξη των οφειλομένων επί εισοδημάτων από την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας προ του 2010. Τούτο, διότι οι ρυθμίσεις αυτές θεσπίσθηκαν προκειμένου να καταστεί δυνατή η είσπραξη όσων οφειλών δεν είχαν μέχρι τότε εισπραχθεί, προς εξυπηρέτηση του σκοπού δημοσίου συμφέροντος της διάθεσης αυτών υπέρ των οικείων ιδρυμάτων για την κάλυψη δαπανών και την παροχή υπηρεσιών που συμβάλλουν αποφασιστικά στην άσκηση της υψηλής ερευνητικής λειτουργίας των Α.Ε.Ι. Επομένως, η μη πρόβλεψη επιστροφής ή συμψηφισμού, για το προ του 2009 χρονικό διάστημα, των ποσών που καταβλήθηκαν ως οφειλόμενα υπέρ των οικείων Ε.Λ.Κ.Ε., κατά το μέρος που αφορούν το ποσοστό 7%, δεν παραβιάζει τα άρθρα 17 του Συντάγματος και 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ε.Σ.Δ.Α., όσα δε περί του αντιθέτου προβάλλονται είναι απορριπτέα (πρβλ ΣτΕ 844/2024).

12. Επειδή, περαιτέρω, οι διατάξεις των οριζόμενων στις περιπτ. γ) και ζ), αντίστοιχα, της παρ. 3 του άρθρου 23 του ν. 4009/2011, όπως τροποποιήθηκαν με το άρθρο 113 παρ. 2 και 3 του ν. 4821/2021, εισάγουν ρυθμίσεις γενικές και αντικειμενικές, επιδιώκουσες σκοπούς δημοσίου συμφέροντος που αφορούν τη ρύθμιση των ζητημάτων καταβολής, από τους υποχρέους, των οφειλών τους υπέρ των οικείων Ε.Λ.Κ.Ε. που είχαν γεννηθεί κατά το παρελθόν, την τακτοποίηση των σχετικών εκκρεμοτήτων που στερούσαν από τα Α.Ε.Ι. την είσπραξη σημαντικών οικονομικών πόρων, απαραίτητων για τη λειτουργία τους και, παράλληλα, την πάγια εφεξής ρύθμιση του ζητήματος είσπραξης των ποσών που οφείλονται από την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας των πανεπιστημιακών λειτουργών κατά το άρθρο 23 παρ. 2 περ. θ΄ του ν. 4009/2011 και που δικαιολογούν τη θέσπισή τους. Συνεπώς, η μη πρόβλεψη συνυπολογισμού των καταβληθέντων προ του 2010 ποσών κατά την έκδοση πράξεων προσδιορισμού οφειλής για τα έτη αναφοράς 2010-2017, ή επιστροφής αυτών σε περίπτωση μη ύπαρξης οφειλής, εναρμονιζόμενη με τη γενική ρύθμιση περί παραγραφής όλων των σχετικών αξιώσεων, υπέρ ή σε βάρος των υποχρέων, για τα προηγούμενα του 2010 έτη, καθώς και ο περιορισμός της δυνατότητας συμψηφισμού των ποσών που καταβλήθηκαν από υπόχρεο πρόσωπο καθ’ υπέρβαση του 7% επί του καθαρού εισοδήματός τους ως εισφορές υπέρ Ε.Λ.Κ.Ε. μόνο για τα έτη 2015-2017, αποτελούν νομοθετικές επιλογές ευρισκόμενες εντός των περιθωρίων εκτίμησης που διαγράφουν οι συνταγματικές αρχές της ισότητας, της αναλογικότητας και της αξίας του ανθρώπου για τη ρύθμιση κοινωνικών και οικονομικών σχέσεων ή καταστάσεων, δεδομένου ότι αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης νομοθετικής επιλογής που στοχεύει στην αντιμετώπιση και τη διευθέτηση εκκρεμών ζητημάτων είσπραξης οφειλόμενων προς τους Ε.Λ.Κ.Ε. εισφορών, εξυπηρετεί δηλαδή τον ίδιο σκοπό δημοσίου συμφέροντος που δικαιολογεί τη διαφορετική μεταχείριση μεταξύ των υποχρέων σε βάρος των οποίων πρόκειται να προσδιοριστούν το πρώτον οι σχετικές οφειλές και των υποχρέων που είχαν προβεί σε καταβολές κατά το παρελθόν. Κατόπιν τούτων, τα προβαλλόμενα περί παραβίασης των συνταγματικά κατοχυρωμένων αρχών της ισότητας, της αναλογικότητας και της αξίας του ανθρώπου είναι απορριπτέα ως αβάσιμα (βλ. ΣτΕ 844/2024). Εξάλλου, δεδομένου ότι σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν στη σκέψη 7 της παρούσας, η ανωτέρω εισφορά υπέρ Ε.Λ.Κ.Ε., υπολογιζόμενη σε ποσοστό αρχικώς 15% και ακολούθως σε 7% επί του ετήσιου καθαρού εισοδήματος από επιχειρηματική δραστηριότητα, δεν έχει τον χαρακτήρα φόρου ούτε και ανταποδοτικού τέλους, αλλά αποτελεί ένα εύλογο και συνταγματικώς ανεκτό αντιστάθμισμα, σε αντάλλαγμα της παραχώρησης του νομοθέτη προς τα μέλη Δ.Ε.Π. των Α.Ε.Ι. να ασκούν εξωπανεπιστημιακή δραστηριότητα, επ’ ωφελεία τόσο των ιδίων όσο και των Α.Ε.Ι. (βλ. ΣτΕ 3299/2014 Ολομ., 1084-1089/2024, 2350/2023), τα προβαλλόμενα ειδικότερα από τον αιτούντα περί περί ανισχύρου της διάταξης του τελευταίου εδαφίου της παρ. 3 του άρθρου 113 του ν. 4821/2021 λόγω της αντιθέσεώς της στην αρχή της ισότητας των πολιτών στα δημόσια βάρη, που κατοχυρώνεται στο άρθρο 4 παρ. 5 του Συντάγματος, είναι απορριπτέος ως ερειδόμενος σε εσφαλμένη προϋπόθεση.

13. Επειδή, επιπλέον, ο αιτών με το από 7-10-2025 υπόμνημά του, που κατατέθηκε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 9-10-2025, υποστηρίζει ότι η 844/2024 απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, με την οποία απορρίφθηκε αίτηση ακυρώσεως άλλων μελών Δ.Ε.Π. κατά της κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 23 παρ. 3 του ν. 4009/2011, όπως ίσχυε μετά την τροποποίησή της από το άρθρο 113 του ν. 4821/2021, 137486/Ζ2/2021 κοινής απόφασης των Υφυπουργών Οικονομικών και Παιδείας και Θρησκευμάτων και του Διοικητή της Α.Α.Δ.Ε. δεν αποτελεί πρόκριμα ούτε μπορεί να ληφθεί υπόψη από το παρόν Δικαστήριο. Και τούτο, διότι δεν εκδόθηκε στα πλαίσια πιλοτικής δίκης στην οποία, μάλιστα, να είναι διάδικος ή παρεμβαίνων, υφίστατο δε, κατά τα προβαλλόμενα, κακή σύνθεση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, κατά την συνεδρίαση της προς έκδοση ανωτέρω απόφασης, καθώς συμμετείχε στην σύνθεση η Σύμβουλος ... , που ετύγχανε συγχρόνως και καθηγήτρια του ... Πανεπιστημίου. Για το λόγο δε αυτό, με το ίδιο υπόμνημα, υπέβαλε αίτημα να εξετασθεί από το Δικαστήριο αυτό, ως προκριματικό ζήτημα, το ζήτημα του εξαιρετέου της ως άνω Συμβούλου, καταβάλλοντας παράβολο ποσού 100 ευρώ, καθώς και μεγαρόσημο 18 ευρώ (βλ. τα …. ειδικά έντυπα παραβόλου και το …. έντυπο ηλεκτρονικού παραβόλου - ένσημο ΤΑ.Χ.ΔΙ.Κ.). Όμως, η τυχόν μη νόμιμη σύνθεση του Συμβουλίου της Επικρατείας κατά την συνεδρίαση για την έκδοση της 844/2024 απόφασης, δεν είναι ελεγκτέα στο πλαίσιο της παρούσας δίκης, σύμφωνα με τα άρθρα 52 επ. του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (Κ.Πολ.Δ.- π.δ. 503/1985, Α΄182), που διέπουν τα της εξαίρεσης των δικαστών και τα οποία, σύμφωνα με το άρθρο 40 του π.δ. 18/1989 (Α΄8), εφαρμόζονται αναλόγως και ως προς τους δικαστές του Συμβουλίου της Επικρατείας. Και τούτο, διότι κατά τα οριζόμενα στα άρθρα 52 παρ. 1 και 54 του ως άνω Κώδικα η εξαίρεση προτείνεται από εκείνο που είναι διάδικος στη δίκη στην οποία συμμετέχει ο εξαιρούμενος και αρμόδιο «να αποφανθεί για την εξαίρεση είναι το δικαστήριο στο οποίο υπηρετεί ο εξαιρούμενος». Επομένως, εφόσον δεν προβλέπεται υποβολή αιτήματος εξαιρέσεως στο πλαίσιο άλλης δίκης, το ως άνω αίτημα είναι απορριπτέο ως νόμω αβάσιμο, το δε παράβολο και λοιπά ένσημα που καταβλήθηκαν προς τούτο πρέπει να επιστραφούν στον αιτούντα ως αχρεωστήτως καταβληθέντα. Περαιτέρω, πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμα και τα υποστηριζόμενα περί ‘’προκρίματος’’ (εν είδει προκαταρκτικής κρίσης), καθόσον η 844/2024 απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας δεν εκδόθηκε στο πλαίσιο πιλοτικής δίκης, ούτε υπήρξαν διάδικοι ή παρεμβαίνοντες σε εκείνη τη δίκη οι διάδικοι της παρούσας δίκης και συνεπώς το Δικαστήριο τούτο, υποχρεούμενο, κατά την διάταξη του άρθρου 93 παρ. 4 του Συντάγματος, να μην εφαρμόζει νόμο αντικείμενο προς το Σύνταγμα, προβαίνει το ίδιο σε παρεμπίπτοντα έλεγχο της συνταγματικότητας των εφαρμοστέων στην ένδικη υπόθεση διατάξεων και σχηματίζει ιδία κρίση περί των προβληθέντων ισχυρισμών περί αντισυνταγματικότητας, η οποία μπορεί να ταυτίζεται με σχετική κρίση άλλου δικαστηρίου.

14. Επειδή, τέλος και ο ισχυρισμός του αιτούντος ότι η νομοθετική μεταβολή που επέφερε το άρθρο 113 παρ. 2 και 3 του Ν. 4821/2021, με την βράχυνση του χρόνου παραγραφής και την ‘’άφεση του χρέους’’ όσων δεν είχαν καταβάλει τα προβλεπόμενα ποσοστά από τις δικηγορικές τους αμοιβές, χωρίς να προβλέπεται αντιστοίχως, η δυνατότητα σε όσα μέλη του Δ.Ε.Π. είχαν εκπληρώσει τις υποχρεώσεις προς παρακράτηση του προβλεπόμενου ποσοστού των δικηγορικών αμοιβών, να ζητήσουν την επιστροφή των καταβληθέντων, συνιστά ανεπίτρεπτη παρέμβαση για όσα μέλη του Δ.Ε.Π. έχουν ήδη προσφύγει στα δικαστήρια, ζητώντας την επιστροφή των ποσών που κατέβαλαν, πρέπει να απορριφθεί ως προβαλλόμενος άνευ εννόμου συμφέροντος. Και τούτο, διότι ο ίδιος δεν ανήκει στην κατηγορία αυτή, αφού άσκησε την ‘’προσφυγή’’ του στις 29-12-2021, (σχετ. η πράξη κατάθεσης ΠΡ 7838/29-12-2021), όταν οι περ. γ΄ και ζ ΄ της παρ. 3 του άρθρου 23 του Ν.4009/2011 αντικαταστάθηκαν με το άρθρο 113 παρ. 2 και 3 του Ν. 4821/2021 και τέθηκαν σε ισχύ στις 31-7-2021 (βλ. άρθρο 119, περί έναρξης ισχύος από την δημοσίευση του ΦΕΚ Α΄134/31-7-2021). Ενόψει αυτών και όσων παρατέθηκαν σε προηγούμενες σκέψεις, εφόσον, κατά τα οριζόμενα στο τελευταίο εδάφιο της περ. ζ΄ της παρ. 3 του άρθρου 23 του ν. 4009/2011, όπως ίσχυε μετά την τροποποίησή του από το άρθρο 113 του ν. 4821/2021, οι καταβολές ποσών που έγιναν σύμφωνα με την παρ. 8 του άρθρου 2 του ν. 2530/1997 και την περ. α) της παρ. 1 του άρθρου 15 του ν. 2817/2000, όπως εκείνες του αιτούντος για τα έτη 1999 έως 2009, θεωρούνται νόμιμες, σύμφωνα με τα ποσοστά που ίσχυαν κατά τον χρόνο καταβολής τους και δεν αναζητούνται, νομίμως απορρίφθηκε σιωπηρώς η από 24-9-2021 αίτηση του αιτούντος περί επιστροφής ποσού εκ των καταβληθέντων εισφορών υπέρ του Ε.Λ.Κ.Ε. του .... Πανεπιστημίου που αντιστοιχεί σε ποσοστό 7% επί των εσόδων του από την άσκηση του ελευθέριου επαγγέλματος του δικηγόρου, κατά τα έτη 1999 έως 2009.

15. Επειδή, κατόπιν αυτών, πρέπει το υπό κρίση ένδικο βοήθημα να απορριφθεί, να καταπέσει υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου παράβολο 150 ευρώ και να αποδοθεί στον αιτούντα παράβολο και λοιπά ένσημα 118 ευρώ και να υποχρεωθεί ο αιτών στην καταβολή των δικαστικών εξόδων, κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στο διατακτικό.

 

ΔΙΑ ΤΑΥΤΑ

Αποβάλλει από τη δίκη το ... Πανεπιστήμιο ...., σύμφωνα με το σκεπτικό.

Απορρίπτει την αίτηση ακύρωσης.

Διατάσσει την κατάπτωση παραβόλου, ύψους 150 ευρώ (σχ. το με κωδικό πληρωμής .... ηλεκτρονικό παράβολο) και την επιστροφή στον αιτούντα παραβόλου και λοιπών ενσήμων, ύψους 118 ευρώ (σχ. τα ……… ειδικά έντυπα παραβόλου και το με κωδικό πληρωμής … ηλεκτρονικό παράβολο - ένσημο ΤΑ.Χ.ΔΙ.Κ.), σύμφωνα με το σκεπτικό.

Επιβάλλει τον αιτούντα τη δικαστική δαπάνη του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας του ... Πανεπιστημίου .... , που ανέρχεται σε τριακόσια σαράντα ένα (341) ευρώ.

Η διάσκεψη του Δικαστηρίου έγινε στην Αθήνα στις 23.12.2025 και η απόφαση δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 30.1.2026.

 

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΕΛΕΝΗ ΠΟΔΟΛΗ  ΧΑΡΙΚΛΕΙΑ ΤΣΑΠΑΚΙΔΟΥ

 

Θεωρήθηκε στις

 

Η ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ

ΑΡΓΥΡΩ ΦΛΕΡΙΑΝΟΥ