ΤΡΙΜΕΛΕΣ ΕΦΕΤΕΙΟ ΝΑΥΠΛΙΟΥ

ΑΡΙΘΜΟΣ 8/2019

 

Πρόεδρος: Ε. Κατσούλη

Εισηγητής: Ν. Πρίντζης

Δικηγόροι: Π. Δελή, Ιω. Καράκωστας, Χρ. Βρεττού

 

[...]

Με την ένδικη υπ’ αρ. εκθ. καταθ. …/28.4.2016 αγωγή τους οι ενάγοντες και ήδη εφεσίβλητοι ισχυρίσθηκαν ότι την 1.12.2015 απεβίωσε η …, κάτοικος κατά το χρόνο του θανάτου της … Αρκαδίας, άγαμη και άτεκνη, η οποία κατέλιπε τρεις διαθήκες, την πρώτη ιδιόγραφη και τις δύο επόμενες δημόσιες, νομίμως όλες δημοσιευμένες. Ότι με τις δύο πρώτες διαθήκες της ως άνω διαθέτιδος εγκαταστάθηκαν και οι ίδιοι (οι ενάγοντες) ως κληρονόμοι της σε δήλο αντικείμενο (συγκεκριμένο ακίνητο) της κληρονομιάς, ενώ με την τρίτη, ήτοι την …/2.9.2015 δημόσια διαθήκη της ως άνω διαθέτιδος που συνετάγη ενώπιον της Συμβολαιογράφου Τριπόλεως …, η εν λόγω διαθέτιδα άφησε το σύνολο της- κινητής και ακίνητης περιουσίας της στην εναγόμενη και ήδη εκκαλούσα και στα τέκνα αυτής, καθώς και ότι το συγκεκριμένο ακίνητο που κατέλιπε με τις δύο προηγούμενες διαθήκες στους ίδιους (τους ενάγοντες), με την τελευταία το κατέλιπε στην εναγόμενη.

Ότι η επίδικη αυτή τρίτη …/2.9.2015 δημόσια διαθήκη είναι άκυρη Α) κυρίως μεν κατ’ άρθρο 1719 εδ. α' αρ. 3 ΑΚ, επειδή κατά τον χρόνο σύνταξής της η ως άνω διαθέτιδα ήταν ανίκανη προς σύνταξή της, γιατί βρισκόταν τότε (2.9.2015) σε ψυχική ή διανοητική διαταραχή που περιόριζε αποφασιστικά τη λειτουργία της βούλησής της, Β) επικουρικώς δε κατ’ άρθρο 178 ΑΚ, γιατί η διαθήκη αυτή είναι αντίθετη στα χρηστά ήθη, κατά τα ειδικότερα αναλυόμενα στην ένδικη αγωγή.

Κατόπιν αυτών ζήτησαν οι ενάγοντες με την ένδικη αγωγή τους να αναγνωριστεί δικαστικώς η (ολική) ακυρότητα της προαναφερόμενης επίδικης τρίτης …/2.9.2015 δημόσιας διαθήκης της ως άνω διαθέτιδος που συνετάγη ενώπιον της Συμβολαιογράφου Τριπόλεως … και που δημοσιεύθηκε στις 16.12.2015 με τα …/16.12.2015 πρακτικά του Ειρηνοδικείου Τριπόλεως Α) κυρίως μεν κατ’ άρθρο 1719 εδ. α αρ. 3 ΑΚ λόγω ανικανότητας της διαθέτιδος προς σύνταξή της, B) επικουρικώς δε κατ’ άρθρο 178 ΑΚ λόγω αντιθέσεως της εν λόγω διαθήκης προς τα χρηστά ήθη.

Η εκκαλούμενη 9/2017 οριστική πρωτοβάθμια απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Τριπόλεως Α) απέρριψε εν όλω ως ουσιαστικά αβάσιμη την ένδικη αγωγή κατά την υπό στ. Α κύρια ιστορική και νομική βάση της εκ του άρθρου 1719 εδ. α' αρ. 3 ΑΚ και Β) δέχθηκε εν όλω ως κατ’ ουσίαν βάσιμη την ένδικη αγωγή κατά την υπό στ. Β επικουρική ιστορική και νομική βάση της εκ του άρθρου 178 ΑΚ και ειδικότερα αναγνώρισε την (ολική) ακυρότητα της προαναφερόμενης επίδικης τρίτης …/2.9.2015 δημόσιας διαθήκης της ως άνω διαθέτιδος που «συνετάγη ενώπιον της Συμβολαιογράφου Τριπόλεως … και που δημοσιεύθηκε στις 16.12.2015 με τα …/16.12.2015 πρακτικά του Ειρηνοδικείου Τριπόλεως, λόγω αντιθέσεως της εν λόγω διαθήκης προς τα χρηστά ήθη.

 

Να σημειωθεί, ειδικότερα, ότι η εκκαλούμενη οριστική πρωτόδικη απόφαση, ήτοι η ΠολΠρωτΤριπ 9/2017, δέχθηκε εν όλω και όχι εν μέρει την ένδικη αγωγή, αφού δέχθηκε καθ’ ολοκληρίαν το κύριο αίτημα της αγωγής για αναγνώριση της (ολικής) ακυρότητας της επίδικης τρίτης δημόσιας διαθήκης, το οποίο στηριζόταν, στο ακέραιο, στη γενομένη δεκτή επικουρική βάση εκ του άρθρου 178 ΑΚ, εξίσου όπως και στην απορριφθείσα κύρια βάση εκ του άρθρου 1719 εδ. α' αρ. 3 ΑΚ. Δηλαδή, δεν διαφοροποιείται η αντικειμενική ενέργεια του δεδικασμένου των δύο αυτών βάσεων της ένδικης αγωγής και συγχρόνως η εκκαλούμενη οριστική πρωτόδικη απόφαση που δέχθηκε την ως άνω επικουρική βάση, αναπτύσσει ισοδύναμη ενέργεια (δεδικασμένο) με εκείνη που θα προκαλούσε η ίδια δεχόμενη την ως άνω κύρια βάση [Νίκας, Πολιτική Δικονομία τ. III (2007), σελ. 45].

Κατά της παραπάνω οριστικής πρωτόδικης αποφάσεως και συγκεκριμένα μόνον κατά του υπό στ. Β κεφαλαίου της (της υπό στ. Β οριστικής διατάξεώς της) που δέχθηκε εν όλω την ένδικη αγωγή, κατά την υπό στ. Β επικουρική βάση της εκ του άρθρου 178 ΑΚ (που δέχθηκε δηλαδή εν όλω την υπό στ. Β επικουρική βάση της ένδικης αγωγής), παραπονείται ήδη η εκκαλούσα και εναγόμενη για τους αναφερόμενους στην κρινόμενη υπ’ αρ. εκθ. καταθ. …/1.6.2017 έφεση λόγους που ανάγονται σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του νόμου και σε κακή και πλημμελή εκτίμηση των αποδείξεων και ζητεί να εξαφανιστεί η απόφαση αυτή κατά το ως άνω υπό στ. Β κεφάλαιό της, προκειμένου να απορριφθεί καθ’ ολοκληρίαν (στο σύνολό της), δηλαδή και κατά την υπό στ. Β επικουρική βάση της, η παραπάνω εναντίον της ένδικη αγωγή (προκειμένου δηλαδή να απορριφθεί εν όλω και η υπό στ. Β επικουρική βάση της εναντίον της ένδικης αγωγής). Στο σημείο αυτό, πρέπει να σημειωθεί ότι με την κρινόμενη έφεση της εναγόμενης και με όλους τους λόγους της προσβάλλεται (πλήττεται) μόνον το ανωτέρω υπό στ. Β κεφάλαιο (η ανωτέρω υπό στ. Β οριστική διάταξη) της πρωτόδικης απόφασης, που δέχθηκε εν όλω την υπό στ. Β επικουρική βάση της ένδικης αγωγής εκ του άρθρου 178 ΑΚ - όχι και το ανωτέρω υπό στ. Α κεφάλαιο (η ανωτέρω υπό στ. Α οριστική διάταξη) της πρωτόδικης απόφασης, που εξέτασε και απέρριψε εν όλω (ως ουσιαστικά αβάσιμη) την υπό στ. Α κύρια βάση της ένδικης αγωγής εκ του άρθρου 1719 εδ. α΄ αρ. 3 ΑΚ.

Εξάλλου, η εναγόμενη δεν θα είχε και έννομο συμφέρον να εκκαλέσει την απόφαση κατά το ως άνω υπό στ. Α κεφάλαιό της. Οι δε ενάγοντες, που νίκησαν εν όλω πρωτοδίκως, δεν προσέβαλαν το ανωτέρω υπό στ. A κεφάλαιο (την ανωτέρω υπό στ. Α οριστική διάταξη) της πρωτόδικης απόφασης, που εξέτασε και απέρριψε εν όλω την ως άνω υπό στ. Α κύρια βάση της ένδικης αγωγής τους, ασκώντας κατά του υπό στ. Α κεφαλαίου αυτού αντίθετη έφεση ή αντέφεση, επικουρική, τελούσα δηλαδή υπό την ενδοδιαδικαστική αναβλητική αίρεση ι) της παραδοχής της κρινόμενης έφεσης της εναγόμενης και ιι) της ολικής απορρίψεως της υπό στ. Β επικουρικής βάσεως της ένδικης αγωγής τους. Αφού, λοιπόν, δεν εκκλήθηκε (δεν προσβλήθηκε με την έφεση της εναγόμενης ούτε και με επικουρική αντίθετη έφεση ή αντέφεση των εναγόντων) το υπό στ. Α κεφάλαιο (η υπό στ. Α οριστική διάταξη) της πρωτόδικης απόφασης, που εξέτασε και απέρριψε εν όλω την ως άνω υπό στ. Α κύρια βάση της ένδικης αγωγής εκ του άρθρου 1719 εδ. α' αρ. 3 ΑΚ, δεν μεταβιβάζεται τούτο (το υπό στ. Α κεφάλαιο/οριστική διάταξη) στο παρόν (δευτεροβάθμιο) Δικαστήριο σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 522 ΚΠολΔ. Δηλαδή, με την κρινόμενη έφεση εκκαλείται και, άρα, μεταβιβάζεται στο παρόν (δευτεροβάθμιο) Δικαστήριο μόνον το υπό στ. Β κεφάλαιο της ως άνω αποφάσεως, ενώ δεν εκκαλείται και, άρα, δεν μεταβιβάζεται στο παρόν (δευτεροβάθμιο) Δικαστήριο το υπό στ. Α κεφάλαιο της εν λόγω αποφάσεως (άρθρο 522 ΚΠολΔ).

Ως προς το ως άνω μη εκκληθέν, ούτε με την έφεση της εναγόμενης ούτε και με επικουρική αντίθετη έφεση ή αντέφεση των εναγόντων, υπό στ. Α κεφάλαιο/οριστική διάταξή της η ως άνω οριστική πρωτόδικη απόφαση τελεσιδικεί και παράγει δεδικασμένο κατ’ άρθρο 321 (και 322 επ.) ΚΠολΔ και δεν μπορεί έτσι αυτό να εξετασθεί από το παρόν (δευτεροβάθμιο) Δικαστήριο ούτε πριν ούτε και μετά από την τυχόν εξαφάνιση της εκκαλουμένης. Δηλαδή και αν ακόμη γίνει δεκτή η κρινόμενη έφεση της εναγόμενης, τότε σύμφωνα με τα άρθρα 106, 520, 522 και 535 παρ. 1 ΚΠολΔ 1) η εξαφάνιση θα περιορισθεί στο εκκληθέν υπό στ. Β κεφάλαιο (την εκκληθείσα υπό στ. Β οριστική διάταξη) της πρωτόδικης απόφασης, το οποίο δέχθηκε εν όλω την υπό στ. Β επικουρική βάση της ένδικης αγωγής εκ του άρθρου 178 ΑΚ και το παρόν (δευτεροβάθμιο) Δικαστήριο θα μπορεί να εξετάσει εκ νέου το παραδεκτό, τη νομιμότητα και την ουσιαστική βασιμότητα μόνον της ως άνω πρωτοδίκως γενομένης δεκτής υπό στ. Β επικουρικής βάσης της ένδικης αγωγής και θα μπορεί, ενδεχομένως, να απορρίψει αυτήν (υπό στ. Β επικουρική βάση), ενώ 2) δεν θα χωρήσει εξαφάνιση ως προς το μη εκκληθέν υπό στ. Α κεφάλαιο (την μη εκκληθείσα υπό στ. Α οριστική διάταξη) της πρωτόδικης απόφασης, το οποίο εξέτασε και απέρριψε εν όλω (ως ουσιαστικά αβάσιμη) την υπό στ. Α κύρια βάση της ένδικης αγωγής εκ του άρθρου 1719 εδ. α' αρ. 3 ΑΚ και το παρόν (δευτεροβάθμιο) Δικαστήριο δεν θα μπορεί να εξετάσει εκ νέου και την ως άνω πρωτοδίκως απορριφθείσα υπό στ. Α κύρια βάση της ένδικης αγωγής, ούτε, και να δεχθεί αυτήν (υπό στ. Α κύρια βάση), υποπίπτον άλλως στην αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 8 περ. α ΚΠολΔ της παρά το νόμο λήψης υπόψη πράγματος μη προταθέντος, δεδομένου και του ότι ως προς την υπό στ. κύρια βάση υπάρχει ήδη δεδικασμένο [ΑΠ 306/2009 ΝοΒ 57 (2009), 1423 ΑΠ 1023/1982 ΝοΒ 31 (1983), 1157 αμφότερες και σε ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ Μ. Μαργαρίτης ΕρμΚΠολΔ (2012) τ. I υπό το άρθρο 522 αρ. 27, Νίκας, Πολιτική Δικονομία τ. III (2007), σελ. 205 εκθέτες και υποσημειώσεις 94 και 95 καθώς και σελ. 206 βλ. και Σαμουήλ, Η έφεση (2009), παρ. 968-976 σελ. 378-382 - αντίθετη, όμως, λύση, δίνεται στην αντίστροφη περίπτωση που η πρωτόδικη απόφαση δέχθηκε την κύρια βάση της αγωγής και (κατ’ εφαρμογή του κανόνα του άρθρου 219 ΚΠολΔ) άφησε ανεξέταστη την επικουρική βάση, γιατί τότε το εφετείο που δικάζει την έφεση του εναγόμενου (ενώ πριν από την εξαφάνιση περιορίζεται στην εξέταση μόνον της κύριας βάσεως που προσβάλλεται με την έφεση) μετά από την εξαφάνιση και την απόρριψη της κύριας βάσης της αγωγής δικαιούται και υποχρεούται να ερευνήσει και την πρωτοδίκως μη εξετασθείσα επικουρική βάση της αγωγής, υποπίπτον άλλως στην αναιρετική πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 8 περ. β΄ ΚΠολΔ της παρά το νόμο μη λήψης υπόψη πράγματος προταθέντος: έτσι Μ. Μαργαρίτης, οπ.π. αρ. 26 Νίκας, οπ.π. σελ. 206 με περαιτέρω νομολογιακές παραπομπές βλ. και Σαμουήλ, οπ.π. παρ. 946-967 σελ 371- 378].

Από τις διατάξεις των άρθρων 68 και 70 ΚΠολΔ προκύπτει ότι μπορεί να εγερθεί αναγνωριστική αγωγή για την αναγνώριση της ύπαρξης ή μη ύπαρξης έννομης σχέσης η οποία τελεί σε αβεβαιότητα, εφόσον συντρέχει έννομο συμφέρον. Απαραίτητη, όμως, προϋπόθεση για την έγερση αναγνωστικής αγωγής είναι να έχει ο ενάγων έννομο προς τούτο συμφέρον το οποίο πρέπει να είναι άμεσο υπό την έννοια ότι η αβεβαιότητα που περιβάλλει την επίδικη έννομη σχέση είναι ενεστώσα, δηλαδή, υπάρχει κατά τη συζήτηση επί της οποίας εκδίδεται η απόφαση. Τέτοιο άμεσο έννομο συμφέρον για έγερση αναγνωριστικής αγωγής για την αναγνώριση ακυρότητας διαθήκης έχουν οι εξ αδιαθέτου κληρονόμου του διαθέτη, ως και οι τετιμημένοι με προγενέστερη έγκυρη διαθήκη κληρονόμοι ή κληροδόχου [ΑΠ 708/2015 σε ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ].

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 178 ΑΚ, η διάταξη της τελευταίας βουλήσεως είναι άκυρη, εάν το περιεχόμενο αυτής αντιβαίνει στα χρηστά ήθη. Ως κριτήριο των χρηστών ηθών χρησιμεύει το περί ηθικής συναίσθημα του κατά γενική αντίληψη χρηστού, έμφρονα και υγιώς σκεπτόμενου κοινωνικού ανθρώπου και για την κρίση περί της αντιθέσεως της διατάξεως τελευταίας βουλήσεως στα χρηστά ήθη λαμβάνονται υπόψη το περιεχόμενο και τα αποτελέσματα της διαθήκης, τα αίτια που ώθησαν τον διαθέτη, ο σκοπός που αυτός επεδίωκε και γενικά το σύνολο των περιστάσεων και συνθηκών που συνοδεύουν τη διάταξη αυτή [ΑΠ 1273/2011 σε ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ]. Η συνηθέστερη περίπτωση ανήθικης και άκυρης κατ’ άρθρο 178 ΑΚ διαθήκης είναι εκείνη κατά την οποία ο διαθέτης διατηρούσε με τον τιμώμενο εξώγαμες γενετήσιες σχέσεις, όπου όμως προσαπαιτείται για την κατάφαση της ανηθικότητας α) η εγκατάσταση του τιμώμενου να συνιστά εκδήλωση αδικαιολόγητης περιφρόνησης έναντι προσώπων της νόμιμης οικογένειας του διαθέτη, που καλούνται ως εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του, όπως είναι τα τέκνα του ή η σύζυγός του και β) η εγκατάσταση του τιμώμενου να έγινε αποκλειστικά ως ανταμοιβή για τις ως άνω ερωτικές σχέσεις που υπήρχαν και προς διατήρηση ή επανάληψή τους.

Άλλες περιπτώσεις ανήθικης και άκυρης κατ’ άρθρο 178 ΑΚ διαθήκης είναι εκείνες με τις οποίες επιδιώκεται ο εξαναγκασμός, έστω και έμμεσος, του τιμώμενου σε ορισμένη πράξη ή παράλειψη, η οποία, ως άμεσα συναπτόμενη με τον πυρήνα της προσωπικότητας εναπόκειται στην απολύτως ελεύθερη κρίση και βούληση του ατόμου. Έτσι ανήθικες και άκυρες είναι οι διατάξεις τελευταίας βούλησης που επιβάλλουν στον τιμώμενο την επιλογή συγκεκριμένου επαγγέλματος ή συγκεκριμένου κλάδου σπουδών ή συγκεκριμένου συζύγου ή που επιβάλλουν σε αυτόν την τέλεση γενικώς γάμου ή που του επιβάλλουν την μόνιμη εγκατάσταση σε ορισμένο τόπο.

Ειδική περίπτωση μιας τέτοιας ανηθικότητας αφορά και η διάταξη του άρθρου 1795 εδ. α΄ ΑΚ για την αίρεση αγαμίας [βλ. αντί πολλών Απ. Γεωργιάδη, Κληρονομικό Δίκαιο (2010), σελ. 279-282 με περαιτέρω παραπομπές στη θεωρία και στη νομολογία]. Περαιτέρω, όμως, ανήθικη και (ολικά) άκυρη κατ’ άρθρο 178 ΑΚ είναι και η διαθήκη εκείνη που αποτελεί προϊόν εξαναγκασμού, έστω και έμμεσου, του ίδιου του διαθέτη και εκμετάλλευσης της ανάγκης, της εξάρτησης, της συναισθηματικής ανασφάλειας αυτού, καθώς και της αδυναμίας του προς αυτοεξυπηρέτηση, οι οποίες οφείλονται στην μεγάλη ηλικία του, στην κακή υγεία του και στην απομόνωση από τους συγγενείς, φίλους και οικείους του. Οι περιπτώσεις αυτές αντιδιαστέλλονται σαφώς από εκείνες της απειλής του άρθρου 1782 παρ. 1 ΑΚ [ΑΠ 1273/2011 ΕφΑθ 7073/2008 αμφότερες σε ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ].

[...] Την 1.12.2015 απεβίωσε στην … Αρκαδίας η …, κάτοικος εν ζωή … Αρκαδίας, η οποία ήταν άγαμη και άτεκνη, είχε γεννηθεί στις 9.3.1921 και δεν άφησε συγγενείς πρώτου και δεύτερου βαθμού. Ο μοναδικός αδερφός της …, ο οποίος είχε προαποβιώσει, ήταν κι αυτός άγαμος και άτεκνος. Η ως άνω αποβιώσασα, άφησε τρεις διαθήκες και συγκεκριμένα α) την πρώτη από 26.11.2012 ιδιόγραφη διαθήκη της, που είχε καταθέσει η ίδια προς φύλαξη στον τότε Συμβολαιογράφο Τριπόλεως …, συνταχθείσης σχετικώς της …/27.11.2012 πράξης κατάθεσης του τελευταίου, η οποία και δημοσιεύθηκε στις 16.12.2015 με τα …/16.12.2015 πρακτικά του Ειρηνοδικείου Τριπόλεως, β) την δεύτερη …/7.7.2014 δημόσια διαθήκη της, που συνετάγη ενώπιον της Συμβολαιογράφου Τριπόλεως … στο συμβολαιογραφείο της τελευταίας και που δημοσιεύθηκε στις 16.12.2015 με τα …/16.12.2015 πρακτικά του Ειρηνοδικείου Τριπόλεως και γ) την επίδικη τρίτη …/2.9.2015 δημόσια διαθήκη της που συνετάγη ενώπιον της Συμβολαιογράφου Τριπόλεως … στην κατοικία της αποβιώσασας και που δημοσιεύθηκε στις 16.12.2015 με τα …/16.12.2015 πρακτικά του Ειρηνοδικείου Τριπόλεως.

Ειδικότερα, η πρώτη από 26.11.2012 ιδιόγραφη διαθήκη της διαθέτιδος … είχε το ακόλουθο περιεχόμενο: «Είμαι η … και μένω … στην … και θέλω να κανονίσω την περιουσία μου για μετά το θάνατό μου. Σήμερα είναι Δευτέρα 26 Νοεμβρίου 2012. Επιθυμώ τα εξής: 1ον: Το σπίτι στην οδό … με το οικόπεδο του 631 τ.μ. το αφήνω στην … του …, επειδή αισθάνομαι πολλές υποχρεώσεις προς αυτήν, διότι με φροντίζει, με περιποιείται και με περιθάλπει και το κάνει μέχρι σήμερα και θα συνεχίσει να το κάνει και της χρωστώ γι’ αυτό μεγάλη ευγνωμοσύνη, 2ον: Το διαμέρισμα στην οδό …, 80 τ.μ. 3ος όροφος με γκαράζ και αποθήκη το αφήνω στον … του … και στη γυναίκα του …. 3ον: Το διαμέρισμα στην οδό …, 3ος όροφος το αφήνω στην … του … με αποθήκη και γκαράζ. 4ον: Το διαμέρισμα στον 2ον όροφο 39 τ.μ. το αφήνω … . 5ον: Το διαμέρισμα …, 4ος όροφος 85 τ.μ. το αφήνω στον … του … με αποθήκη και γκαράζ. 6ον: Το γραφείο …: 35 τ.μ. στον 3ο όροφο το αφήνω στη … του … και της … . Τα δικηγορικά βιβλία του αδερφού μου, να τα παίρνει η …, εκτός της βιβλιοθήκης. 8ον: Το μαγαζί στην οδό … και … σύμφωνα με το τοπογραφικό του μηχανικού … είναι 90 τ.μ. το αφήνω ως εξής εξ αδιαιρέτου το αφήνω 1/4 στο … με την … 1/4 στον … του …, 1/4 στην … του … 1/4 στα 3 παιδιά του … στο …, … και … . Αφήνω διαχειριστή το … να τους μοιράζει το ενοίκιο κάθε μήνα. 9ον: Έχω ένα οικόπεδο στην οδό … είναι 879 τ.μ. το αφήνω στη … να το πωλήσει και να το διαθέσει για φιλανθρωπικούς σκοπούς εις μνήμην του … και …». Την διαθήκη μου την έγραψα με τα ίδια μου τα χέρια, 26 Νοεμβρίου, ημέρα Δευτέρα 2012, … 26 Νοεμβρίου η … του … και της …, Η διαθέτης, υπογραφή».

Η δεύτερη …/7.7.2014 δημόσια διαθήκη της ως άνω αποβιώσασας διαθέτιδος …, που συνετάγη ενώπιον της Συμβολαιογράφου Τριπόλεως … στο συμβολαιογραφείο της τελευταίας, που βρίσκεται στην οδό …, παρουσία τριών μαρτύρων είχε το ακόλουθο περιεχόμενο: «Θεώρησα καλό να κάνω την παρούσα διαθήκη μου, με την οποία ορίζω ότι η ιδιόγραφη διαθήκη μου την οποία έχω καταθέσει στο Συμβολαιογράφο Τρίπολης … με την υπ’ αριθμόν …/27.11.2012 πράξη του, τη θεωρώ ισχυρή και επιθυμώ να ισχύσει αυτή, εκτός από τη διάταξη που ορίζει για το κατάστημά μου με το δικαίωμα υψούν αυτού που βρίσκεται στην … επί της πλατείας …, το οποίο επιθυμώ τώρα να περιέλθει στη … χήρα του … θυγατέρα του … και της …, η οποία με προσέχει και με περιθάλπει στη δύσκολη αυτή ηλικία μου. Επίσης, το διαμέρισμά μου με την αποθήκη του και τη θέση στάθμευσης αυτού που βρίσκεται στην … στην οδό … στον τρίτο όροφο, το αφήνω με την παρούσα διαθήκη μου στην πρώτη εξαδέλφη μου … χήρα του … θυγατέρα του … και της …. Όσον αφορά όλα τα υπόλοιπα επιθυμώ να ισχύσει η ως άνω διαθήκη μου, την οποία έχω καταθέσει στο Συμβολαιογράφο Τρίπολης … με την υπ’ αριθμ. …/27.11.2012 πράξη του, και να γίνει σεβαστή από όλους τους κληρονόμους μου». Η διαθήκη αυτή υπογράφηκε από την ως άνω διαθέτιδα.

Η επίδικη τρίτη …/2.9.2015 δημόσια διαθήκη της ως άνω, αποβιώσασας διαθέτιδος …, που συνετάγη ενώπιον της Συμβολαιογράφου Τριπόλεως … στην κατοικία της αποβιώσασας στην …, επί της οδού …, στην οποία κλήθηκε η συμβολαιογράφος και τρεις μάρτυρες, αναφέρει στην αρχή: «Θεώρησα καλό να κάνω την παρούσα διαθήκη μου και να κανονίσω με αυτήν την τύχη της περιουσίας μου μετά το θάνατό μου. Προς τούτο ονομάζω και εγκαθιστώ κληρονόμους μου την … χήρα του … θυγατέρα του … και της …, τον … του … και της … και την … του … και της …» Στη συνέχεια της διαθήκης αυτής γίνεται ειδικότερη αναφορά των αντικειμένων που καταλείπονται σε κάθε έναν εκ των ως άνω κληρονόμων. Συγκεκριμένα, στην εκκαλούσα και εναγόμενη κατέλιπε: Α) Το υπό στοιχεία ΓΑ1 διαμέρισμα κατοικίας του τρίτου πάνω από το ισόγειο - πυλωτή ορόφου της οικοδομής Α, με το δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης της υπό στοιχεία Δ ανοικτής θέσης στάθμευσης και την αποθήκη του υπογείου. Β) Το 1/3 εξ αδιαιρέτου του καταστήματος στην οδό …, Γ) το οικόπεδο που βρίσκεται στην οδό …, Δ) την οικία της μετά του οικοπέδου της στην οδό … αριθμός …, με την ειδικότερη μνεία στο σημείο αυτό της διαθήκης της ότι τα αφήνει στην εκκαλούσα και εναγόμενη «η οποία με προσέχει και με περιθάλπει όλα αυτά τα χρόνια και ιδίως στη δύσκολη αυτή ηλικία μου με συνδράμει καθημερινά και με βοηθά...» και Ε) Κάθε άλλη ακίνητη και κινητή περιουσία της, χρήματα, μετοχές, τραπεζικές καταθέσεις, ομόλογα κι όλα τα σχετικά τραπεζικά προϊόντα που τυχόν και οπουδήποτε βρεθούν μετά το θάνατό της. Στην …, θυγατέρα της εκκαλούσας και εναγόμενης, κατέλιπε η ως άνω διαθέτιδα με την τελευταία αυτή (επίδικη τρίτη) διαθήκη τα ακόλουθα: Α) Το υπό στοιχείο ΓΑ2 διαμέρισμα κατοικίας του τρίτου πάνω από το ισόγειο - πυλωτή ορόφου της οικοδομής Α επί της οδού …, με το δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης της υπό στοιχεία Γ ανοικτής θέσης στάθμευσης αυτοκινήτου στην πυλωτή και την αποθήκη του υπογείου. Β) Το υπό στοιχεία ΒΑ2 διαμέρισμα κατοικίας του δεύτερου πάνω από το ισόγειο - πυλωτή ορόφου της οικοδομής Α επί της οδού …, με το δικαίωμα αποκλειστικής θέσης στάθμευσης αυτοκινήτου και την αποθήκη και Γ) Το 1/3 εξ αδιαιρέτου του καταστήματος στην οδό ….

Στον …, υιό της εκκαλούσας και εναγόμενης, κατέλιπε η ως άνω διαθέτιδα με την επίδικη τελευταία δημόσια διαθήκη της τα ακόλουθα: Α) Το υπό στοιχεία ΔΒ6 διαμέρισμα κατοικίας του τέταρτου πάνω από το ισόγειο - πυλωτή ορόφου της οικοδομής Β επί της οδού …, με την υπό στοιχείο Υ-21 αποθήκη του υπογείου. Β) Το υπό στοιχείο Γ-17 γραφείο του τρίτου πάνω από το ισόγειο ορόφου στην οδό … με αριθμούς …-…-… και … και Γ) Το 1/3 εξ αδιαιρέτου του καταστήματος στην οδό … .

Όλα τα ως άνω ακίνητα που κατέλιπε με την διαθήκη αυτή στην εκκαλούσα και εναγόμενη και στα δύο παιδιά της, περιγράφονται λεπτομερώς, όπως ακριβώς περιγράφονται με το συμβόλαιο σύστασης της οριζόντιας ιδιοκτησίας των πολυκατοικιών στην οδό …, δηλαδή, αναφέρεται το εμβαδόν τους, η θέση τους, το εμβαδόν του οικοπέδου, ο αριθμός του οικοδομικού τετραγώνου που βρίσκεται το οικόπεδο, το ποσοστό αναγκαστικής συγκυριότητας (συνιδιοκτησίας) που έχει το κάθε διαμέρισμα στο οικόπεδο, τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) του κάθε ενός από αυτά καθώς και ότι στο οικόπεδο επί της οδού … είναι κτισμένες δύο πολυκατοικίες η ΟΙΚΟΔΟΜΗ A και η ΟΙΚΟΔΟΜΗ Β. Την ως άνω επίδικη τρίτη …/2.9.2015 δημόσια διαθήκη δεν την υπέγραψε η διαθέτιδα και στην θέση της υπογραφής της υπάρχει η βεβαίωση της συμβολαιογράφου «δήλωσε ότι αδυνατεί να υπογράψει λόγω γηρατειών».

Οι τρεις αυτές διαθήκες δημοσιεύτηκαν νόμιμα στο Ειρηνοδικείο Τρίπολης με τα προαναφερόμενα πρακτικά του Δικαστηρίου αυτού. Από τις τρεις αυτές διαθήκες προκύπτουν τα ακόλουθα: Η διαθέτιδα με τις δύο πρώτες χρονικά διαθήκες, οι οποίες δεν προσβάλλονται ως άκυρες με την ένδικη υπ’ αρ. εκθ. καταθ. …/28.4.2016 αγωγή, επιθυμεί να αφήσει το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας της στην εκκαλούσα και εναγόμενη, στα παιδιά της και στα εγγόνια της. Κάνει ιδιαίτερη μνεία και στις δύο αυτές διαθήκες στην ευγνωμοσύνη και την υποχρέωση που έχει στην εκκαλούσα και εναγόμενη επειδή την περιποιείτο και την φρόντιζε. Να σημειωθεί ότι η … του … που την καθιστά κληρονόμο της με την πρώτη ιδιόγραφη διαθήκη της είναι η εγγονή της εκκαλούσας και εναγόμενης, τέκνο της θυγατέρας της … . Πέραν όμως, από την οικογένεια της εκκαλούσας και εναγόμενης ήθελε να αφήσει κάποια περιουσιακά της στοιχεία και σε άλλα άτομα, μεταξύ αυτών στους εφεσίβλητους και ενάγοντες στους οποίους με τις δύο πρώτες διαθήκες τους κατέλειπε το διαμέρισμα του τρίτου ορόφου, εμβαδού 80 τ.μ., επί της οδού … .

Επιθυμούσε να κάνει και φιλανθρωπικό έργο, γι’ αυτό ήθελε το οικόπεδο που είχε επί της οδού …, να πωληθεί και τα χρήματα από την πώλησή του να διατεθούν για φιλανθρωπικούς σκοπούς εις μνήμην του πατέρα της και του αδερφού της … και … αντίστοιχα. Δεν είναι τυχαίο το συγκεκριμένο οικόπεδο που ήθελε να δοθεί για φιλανθρωπικούς σκοπούς, εις μνήμην των αγαπημένων της προσώπων, αλλά ήταν το οικόπεδο που η οδός επί της οποίας βρισκόταν έφερε το όνομα του αδερφού της …, ο οποίος απεβίωσε το έτος 1976. Ακολούθως, την ίδια ημέρα που συντάχθηκε η ως άνω δημόσια διαθήκη, η ίδια ως άνω συμβολαιογράφος, συνέταξε το …/2.9.2015 συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο, σύμφωνα με το οποίο η ως άνω διαθέτιδα έδινε γενική πληρεξουσιότητα στην εκκαλούσα και εναγόμενη για την εκποίηση του συνόλου της περιουσίας της, χωρίς κανέναν περιορισμό. Στο πληρεξούσιο αυτό που συντάχθηκε στην οικία της διαθέτιδος ενώπιον δύο μαρτύρων, διαφορετικών από εκείνους που παραστάθηκαν κατά την σύνταξη της επίδικης τρίτης δημόσιας διαθήκης, η διαθέτιδα δεν υπέγραψε αλλά ετέθη και πάλι η ίδια βεβαίωση της συμβολαιογράφου περί αδυναμίας της. Στη συνέχεια η εκκαλούσα και εναγόμενη δυνάμει του πληρεξουσίου αυτού προέβη σε εκποίηση του συνόλου της ακίνητης περιουσίας της διαθέτιδος προς τον εαυτό της και τα δύο της παιδιά, με τίμημα πολύ κατώτερο και από τις αντικειμενικές αξίες των ακινήτων και σε προφανή δυσαναλογία παροχής και αντιπαροχής, ακυρώνοντας με τον τρόπο αυτό και την τελευταία επίδικη διαθήκη. Το διαμέρισμα του τρίτου ορόφου επί της οδού …, που με τις δύο πρώτες χρονικά διαθήκες η διαθέτιδα το κατέλιπε στους εφεσίβλητους και ενάγοντες η εκκαλούσα και εναγόμενη δυνάμει του ως άνω πληρεξουσίου το μεταβίβασε στην θυγατέρα της … . Οι εφεσίβλητοι και ενάγοντες έχουν έννομο συμφέρον στην άσκηση της κρινόμενης αγωγής, γιατί εάν αναγνωρισθεί η ακυρότητα της επίδικης τρίτης δημόσιας διαθήκης είναι κληρονόμοι με τις δύο προηγούμενες, ενώ, επιπλέον, έχουν ασκήσει ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Τριπόλεως και την υπ’ αρ. εκθ. καταθ. …/2016 αγωγή εναντίον της εκκαλούσας και εναγόμενης και της θυγατέρας της …, με την οποία ζητούν την αναγνώριση της ακυρότητας του ως άνω πληρεξουσίου και την αναγνώριση της ακυρότητας της μεταβίβασης του διαμερίσματος που τους άφηνε η διαθέτιδα με τις δύο πρώτες διαθήκες.

Περαιτέρω, από τα ίδια ως άνω αποδεικτικά μέσα αποδείχθηκαν και τα ακόλουθα: Η εκκαλούσα και εναγόμενη ήταν παντρεμένη με τον …, με τον οποίο είχαν αποκτήσει δύο τέκνα, την … και τον … . Το έτος 1993 απεβίωσε ο … . Έτσι, η εκκαλούσα και εναγόμενη βρέθηκε να μεγαλώνει μόνη της τα δύο της παιδιά, ηλικίας τότε 12 και 13 ετών. Η αποβιώσασα …, γνώριζε την εκκαλούσα και εναγόμενη και την δύσκολη οικονομική κατάσταση στην οποία περιήλθε μετά από τον θάνατο του συζύγου της και της πρότεινε να μετακομίσει με τα παιδιά της στην οικία της και να συγκατοικήσουν, η ίδια εξάλλου ήταν άγαμη και άτεκνη και κατοικούσε σε μεγάλο ιδιόκτητο σπίτι/μονοκατοικία. Σε αντάλλαγμα της συγκατοίκησης αυτής η εκκαλούσα και εναγόμενη θα αναλάμβανε την φροντίδα του σπιτιού και την περιποίηση της ιδίας. Δεν προέκυψε εάν ελάμβανε και μηνιαίο χρηματικό μισθό για την προσφορά της αυτή η εκκαλούσα και εναγόμενη. Σίγουρα πάντως δεν θα είχε έξοδα ενοικίου, όπως πριν, ούτε έξοδα διατροφής της ιδίας και των παιδιών της.

Το έτος 1995 που η εκκαλούσα και εναγόμενη με τα παιδιά της συγκατοίκησαν με την διαθέτιδα, η τελευταία δεν είχε κανένα πρόβλημα υγείας αλλά επέλεξε την συγκατοίκηση αυτή, αφενός επειδή η ίδια ήθελε συντροφιά, αφετέρου λόγω της δύσκολης οικονομικής και προσωπικής κατάστασης στην οποία είχε περιέλθει η εκκαλούσα και εναγόμενη μετά από τον θάνατο του συζύγου της. Η συγκατοίκηση αυτή εξελίχθηκε σύμφωνα με τις προσδοκίες της διαθέτιδος κι έτσι ένιωθε και η ίδια ότι βρίσκεται σε οικογένεια. Μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα από την συγκατοίκηση αυτή τα δύο παιδιά της εκκαλούσας και εναγόμενης έφυγαν για σπουδές στην Αθήνα, επισκέπτονταν όμως, συχνά την μητέρα τους στο σπίτι της διαθέτιδος όπου φιλοξενούνταν και τα ίδια. Η κατάσταση αυτή συνεχίστηκε μέχρι τον θάνατο της διαθέτιδος την 1.12.2015.

Περαιτέρω, από τα ίδια ως άνω αποδεικτικά μέσα προέκυψαν και τα ακόλουθα: Ο αδερφός της … απεβίωσε το έτος 1976. Πρωτοστάτησε στα χρόνια του εμφυλίου πολέμου, όπως και η ίδια η διαθέτιδα. Και οι δύο φυλακίστηκαν για κάποιο χρονικό διάστημα εξαιτίας της δράσης τους αυτής, ο αδελφός της, …, για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ο τελευταίος, διωγμένος λόγω της δράσης του, ήταν δύσκολο να συναναστρέφεται με ανθρώπους λόγω της απροθυμίας των τελευταίων να τον προσεγγίσουν και να γίνει αυτό γνωστό. Ένας από τους ανθρώπους που τον βοήθησαν στην δύσκολη αυτή κατάσταση ήταν ο παππούς του 1ου των εφεσίβλητων και εναγόντων … . Η διαθέτιδα ένιωθε μεγάλη υποχρέωση για την προσφορά αυτή του παππού του 1ου των εφεσίβλητων και εναγόντων στον αδερφό της. Το έτος 2006 οι εφεσίβλητοι και ενάγοντες μίσθωσαν το διαμέρισμα του τρίτου ορόφου, 80 τ.μ. επί της οδού …, ιδιοκτησίας της διαθέτιδος, το οποίο βρισκόταν δίπλα από την μονοκατοικία που κατοικούσε η διαθέτιδα. Η καταβολή του ενοικίου γινόταν από τους εφεσίβλητους και ενάγοντες στα χέρια της διαθέτιδος. Έτσι, εξαιτίας της σχέσεως αυτής και της ευγνωμοσύνης που ένιωθε η διαθέτιδα για την προσφορά του παππού του 1ου των εφεσίβλητων και εναγόντων (άλλωστε ο τελευταίος έφερε και το ονοματεπώνυμο του παππού του) αναπτύχθηκε μεταξύ τους ιδιαίτερη συμπάθεια. Αυτός ήταν και ο λόγος που η διαθέτιδα στις δύο πρώτες διαθήκες της εγκαθιστούσε τους εφεσίβλητους και ενάγοντες κληρονόμους της καταλείποντάς τους το διαμέρισμα που έως τότε τους εκμίσθωνε.

Περαιτέρω, αποδείχτηκε ότι η διαθέτιδα ήταν θρησκευόμενο άτομο, έκανε δωρεές και είχε μεγάλη εθελοντική προσφορά σε φιλανθρωπικά ιδρύματα, όπως οι Γιατροί χωρίς σύνορα και η UNESCO. Είχε δωρίσει σε ανύποπτο χρονικό διάστημα διαμερίσματα επί της οδού …, στον …, την θυγατέρα της εκκαλούσας και εναγόμενης …, στην βαφτιστήρα της … και στην … . Οι πιο κοντινοί της συγγενείς ήταν τα ξαδέρφια της, με κάποια εξ αυτών μάλιστα είχε ιδιαίτερες σχέσεις, όπως η … χήρα … και η … . Την τελευταία, την είχε συνδικαιούχο σε προθεσμιακούς λογαριασμούς μεγάλων χρηματικών ποσών που είχε σε τράπεζες. Συνδικαιούχο είχε και την εκκαλούσα και εναγόμενη σε προθεσμιακούς λογαριασμούς ήδη από το έτος 1999, γεγονός που καταδεικνύει την εμπιστοσύνη και την αγάπη που της είχε, αφού τότε δεν αντιμετώπιζε προβλήματα υγείας και δεν υπήρχε ανάγκη να την έχει συνδικαιούχο.

 

Η διαθέτιδα άρχισε να εμφανίζει προβλήματα υγείας από το έτος 2008. Νοσηλεύτηκε στο νοσοκομείο … το χρονικό διάστημα 10.2008 έως 17.10.2008 και εξήλθε με διάγνωση: Κολπική μαρμαρυγή καρδιοπάθεια λόγω ταχυκαρδίας, πνευμονική υπέρταση, υπερθυρεοειδισμό, το χρονικό διάστημα από 16.10.2010 έως 20 9 2010 και εξήλθε με διάγνωση χρόνια φλεβική ανεπάρκεια ερυσίπελας, το χρονικό διάστημα από 27.5.2011 έως 30.5.2011 και εξήλθε με διάγνωση «φλεγμονή δεξιού κάτω άκρου επί εδάφους φλεβικής ανεπάρκειας». Επίσης νοσηλεύτηκε στο ίδιο ως άνω νοσοκομείο το χρονικό διάστημα από 10.2.2012 έως 19.2.2012 και εξήλθε με διάγνωση «συλλογή υγρού στην υπεζωκοτική κοιλότητα που δεν ταξινομείται αλλού. Παρακολουθείτο στα εξωτερικά ιατρεία του ως άνω νοσοκομείου κι από ιδιώτες ιατρούς κι έκανε όλες τις μικροβιολογικές εξετάσεις που της συνιστούσαν. Τελευταίες ιατρικές εξετάσεις που προκύπτει από τα προσκομιζόμενα έγγραφα ότι έκανε η διαθέτιδα, ήταν στις 28.9.2015. Εντέλει κατέληξε την 1.12.2015 με διάγνωση «καρδιοαναπνευστική ανακοπή, χρονιά καρδιακή ανεπάρκεια, χρόνια αναπνευστική ανεπάρκεια».

Περαιτέρω, προέκυψε ότι από τον Μάιο του έτους 2015 η εκκαλούσα και εναγόμενη είχε προσλάβει την … προκειμένου να φροντίζει για κάποιες ώρες την διαθέτιδα. Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι η διαθέτιδα κατά τους τελευταίους μήνες πριν από τον θάνατό της και πάντως πριν από την σύνταξη της επίδικης τρίτης δημόσιας διαθήκης, ήταν κατάκοιτη με την υποστήριξη οξυγόνου, δεν έβγαινε από την κατοικία της, δεν μπορούσε να αυτοεξυπηρετηθεί, ήταν σε σύγχυση και δεν γνώριζε τους επισκέπτες. Η διαθέτιδα είχε ιδιαίτερη σχέση με την εκκαλουσα και εναγόμενη, καθώς και με τα δύο της παιδιά, τους οποίους θεωρούσε οικογένειά της. Ένιωθε ιδιαίτερη ευγνωμοσύνη και υποχρέωση στην εκκαλούσα και εναγόμενη. Τα συναισθήματα αυτά αγάπης και υποχρέωσης που ένιωθε προς την εκκαλούσα και εναγόμενη και προς τα παιδιά της τελευταίας τα αποτύπωσε και στις δύο πρώτες χρονικά διαθήκες. Είχε, όμως, πολύ στενές σχέσεις και με τις δύο εξαδέλφες της την … χήρα ... και την … . Δεν προέκυψε ότι από τον Ιούλιο του έτους 2014, χρόνος κατά τον οποίο συντάχθηκε η δεύτερη διαθήκη της, μεσολάβησε κάποιο γεγονός από το οποίο να διαταράχθηκαν οι σχέσεις της διαθέτιδος με τους τιμημένους των δυο πρώτων διαθηκών, πλην της εκκαλούσας και εναγόμενης και των συγγενών της.

Είναι, βέβαια, αλήθεια ότι η …, ως συνδικαιούχος τραπεζικών λογαριασμών της διαθέτιδος, προέβη τον Ιούλιο του 2015 σε μεταβιβάσεις προς τρίτους αρκετά μεγάλων χρηματικών ποσών, πλην όμως, δεν προέκυψε ότι αυτό έγινε εν αγνοία της διαθέτιδος, καθώς αν είχε συμβεί αυτό θα είχε προβεί η τελευταία σε κάποια κίνηση, λ.χ. αποστολή εξωδίκου, υποβολή μήνυσης κ.λπ. Δεν δικαιολογείται επομένως, ο λόγος για τον οποίο η διαθέτιδα τρεις μόλις μήνες πριν από τον θάνατό της χρειάστηκε να κάνει νέα διαθήκη με την οποία να αφήνει μοναδικούς κληρονόμους της την εκκαλούσα και εναγόμενη και τα δύο της παιδιά.

Από το σύνολο των αποδεικτικών μέσων προέκυψε χωρίς αμφιβολία ότι η εκκαλούσα και εναγόμενη περιποιούνταν και φρόντιζε την διαθέτιδα με πολλή αγάπη, όπως θα έκανε και με την μητέρα της. Η διαθέτιδα ήταν πάντα καθαρή και περιποιημένη. Άλλωστε, οι δύο γυναίκες ζούσαν μαζί από το έτος 1995, δηλαδή για 20 ολόκληρα χρόνια. Εάν η διαθέτιδα είχε παράπονο από την εκκαλούσα και εναγόμενη ή την οικογένειά της θα την είχε βγάλει από τη ζωή της πριν αρχίσουν τα προβλήματα υγείας της, δηλαδή, πριν από το 2008. Συνέχισε, όμως, να την έχει στο σπίτι της και να την εμπιστεύεται. Σε αντάλλαγμα της ευγνωμοσύνης που είχε η εκκαλούσα και εναγόμενη και τα παιδιά της απέναντι στη διαθέτιδα έδωσαν στην εγγονή της εναγόμενης το όνομα «…», τιμώντας έτσι την διαθέτιδα.

Επιπλέον, άπαντες οι ενόρκως βεβαιούντες τρίτοι και από τις δύο πλευρές καταθέτουν ότι η διαθέτιδα τους τελευταίους μήνες της ζωής της και πάντως πριν από την σύνταξη της επίδικης τρίτης διαθήκης (2.9.2015) ήταν καθηλωμένη στο κρεβάτι, υποστηριζόταν με οξυγόνο και κοιμόταν πολλές ώρες. Το Μάιο του έτους 2015 η εκκαλούσα και εναγόμενη προσέλαβε την … για να φροντίζει την διαθέτιδα. Το γεγονός αυτό δηλώνει ότι η κατάσταση της υγείας της είχε επιδεινωθεί αρκετά ώστε δεν μπορούσε μόνη της η εκκαλούσα και εναγόμενη να την φροντίζει. Δίπλα από το κρεβάτι της διαθέτιδος υπήρχε αναπηρική καρέκλα. Όταν τον Οκτώβριο του έτους 2015 πήγε η κομμώτρια για να της κόψει τα μαλλιά αναφέρει η ίδια χαρακτηριστικά (η κομμώτρια) ότι πήγε να την βοηθήσει για να μετακινηθεί από το κρεβάτι της στην αναπηρική καρέκλα αλλά η διαθέτιδα αντέδρασε ζητώντας να έρθει η εκκαλούσα και εναγόμενη και ότι εν τέλει και οι δύο γυναίκες μαζί την ανέβασαν στην αναπηρική καρέκλα. Από την κατάθεση αυτή συνάγεται ότι η διαθέτιδα ήταν τελείως ανήμπορη, φώναξε δε την εκκαλούσα και εναγόμενη, η οποία προφανώς ήξερε πώς να την μετακινήσει χωρίς να πονάει και να υποφέρει κι όχι επειδή την αγαπούσε, όπως αφήνει να εννοηθεί η πλευρά της εναγόμενης.

Περαιτέρω, προέκυψε ότι η εκκαλούσα και εναγόμενη από τον Αύγουστο του έτους 2015 και μετά προφασιζόμενη ότι η διαθέτιδα κοιμάται, ξεκουράζεται και δεν θέλει επισκέψεις, απέτρεπε τις επισκέψεις ατόμων που δεν ήταν της απολύτου εμπιστοσύνης της, αποκόβοντας την διαθέτιδα από τους συγγενείς και φίλους της. Από δε την αναλυτική κατάσταση των κλήσεων του κινητού τηλεφώνου με αριθμό … των μηνών Ιουνίου, Ιουλίου, Αυγούστου, Σεπτεμβρίου και Οκτωβρίου 2015 δεν προκύπτει σε ποιον ήταν ονομαστικοποιημένος ο αριθμός αυτός ούτε ποιος τον χρησιμοποιούσε.

Από όλα τα ανωτέρω και το παρόν (δευτεροβάθμιο) δικαστήριο κρίνει ότι ήδη από τον Αύγουστο του έτους 2015 είχε επιβαρυνθεί η σωματική της υγεία της διαθέτιδος, ήταν ανήμπορη να εξυπηρετηθεί και απόλυτα εξαρτημένη από την εκκαλούσα και εναγόμενη, η οποία ήταν η μόνη που γνώριζε ακριβώς την κατάσταση της υγείας της, τις κινήσεις που μπορούσε να κάνει ώστε να μην πονάει και να ανασηκώνεται από το κρεβάτι που ήταν καθηλωμένη και γενικότερα ήταν η μόνη που γνώριζε πως έπρεπε να την αντιμετωπίζει και να την φροντίζει ώστε να μην υποφέρει. Η ίδια η διαθέτιδα ένιωθε ασφάλεια μόνο με την παρουσία της εκκαλούσας και εναγόμενης, ενώ χωρίς την παρουσία της και τη βοήθειά της πίστευε ότι θα δημιουργούνταν άμεσος κίνδυνος για τη ζωή της, καθόσον η ίδια ήταν καθηλωμένη στο κρεβάτι και μόνο με βοήθεια μπορούσε να ανασηκωθεί και να σταθεί στην αναπηρική καρέκλα που βρισκόταν δίπλα από το κρεβάτι της. Για τους λόγους αυτούς η βούλησή της είχε εξασθενήσει και ήταν πλέον υποχείριο της εκκαλούσας και εναγόμενης. Εξάλλου, η διαθέτιδα διήγαγε τότε το 94ο έτος της ηλικίας της. Εκμεταλλευόμενη η εκκαλούσα και εναγόμενη την ανάγκη που είχε η κληρονομουμένη από τις υπηρεσίες της και, συνακόλουθα, την εξάρτησή της από αυτήν, προέτρεψε και έπεισε αυτήν να προβεί στη σύνταξη της επίδικης τρίτης διαθήκης με το περιεχόμενο που προεκτέθηκε, εξαναγκάζοντάς την, στην πραγματικότητα, να την εγκαταστήσει την ίδια και τα δύο της τέκνα κληρονόμους της στο σύνολο της περιουσίας της, παρά το γεγονός, βέβαια, ότι η βούληση του διαθέτη πρέπει να είναι ανεπηρέαστη από οποιονδήποτε, έστω και έμμεσο, εξαναγκασμό, προκειμένου αυτός να ρυθμίσει, με τη διαθήκη του, κυρίως τις περιουσιακές του σχέσεις, όπως εκείνος επιθυμεί για το χρόνο μετά το θάνατό του. Η εκκαλούσα και εναγόμενη κάλεσε την συμβολαιογράφο να μεταβεί στην οικία της για την σύνταξη μιας διαθήκης, όπως ακριβώς την ίδια. Η διαθέτιδα δεν θα μπορούσε να αρνηθεί το οτιδήποτε. Είχε φροντίσει προηγουμένως η εκκαλούσα και εναγόμενη και η θυγατέρα της … να αλλάξουν τους κωδικούς πρόσβασης και τον κλειδάριθμο για την είσοδο στα φορολογικά της διαθέτιδος μέσω του taxis net, ώστε να μην γνωρίζει κανείς για τις μεταβολές στην περιουσιακή κατάσταση που είχε τότε στο μυαλό της.

Επιπροσθέτως, την ίδια ημερομηνία που συνετάγη η επίδικη τρίτη δημόσια διαθήκη (2.9.2015), συνετάγη και το προαναφερόμενο συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο που παρέσχε στην εκκαλούσα και εναγόμενη τη γενική πληρεξουσιότητα να εκποιήσει στο όνομα της διαθέτιδος εν ζωή ολόκληρη την περιουσία της τελευταίας χωρίς κανέναν περιορισμό, όπως εκτέθηκε ήδη ανωτέρω. Υπό αυτές τις περιστάσεις συντάχθηκε η επίδικη τρίτη δημόσια διαθήκη.

Με βάση όλα τα ανωτέρω η επίδικη τρίτη …/2.9.2015 δημόσια διαθήκη είναι αντίθετη στα χρηστά ήθη και, για το λόγο αυτό, ολικά άκυρη κατ’ άρθρο 178 ΑΚ. Η κρίση αυτή ενισχύεται και από τα ακόλουθα: 1) Από το γεγονός ότι η σύνταξη της επίδικης διαθήκης συντάχθηκε στο σπίτι της διαθέτιδος αλλά και από την βεβαίωση της συμβολαιογράφου ότι η διαθέτιδα λόγω γήρατος δεν μπορούσε να υπογράψει. Τούτο δηλώνει ότι ήταν ανήμπορη και πλήρως εξαρτημένη από τρίτο πρόσωπο και δη την εκκαλούσα και εναγόμενη. 2) Σε όλη τη ζωή της η διαθέτιδα προέβαινε σε δωρεές και αγαθοεργίες. Για το λόγο αυτό και με τις δύο πρώτες χρονικά διαθήκες της άφηνε ένα σημαντικό τμήμα της περιουσίας της για τέτοιους σκοπούς (οικόπεδο 879 τ.μ. εντός της πόλης της … και μάλιστα επί της οδού που φέρει το όνομα του αδερφού της). Δεν είχε λόγο να ανακαλέσει την διάταξή της αυτή. 3) Στις δύο πρώτες χρονικά διαθήκες η περιγραφή των ακινήτων που καταλείπει σε κάθε κληρονόμο είναι συνοπτική, δηλαδή αναφέρει την οδό που βρίσκεται, τον όροφο και το εμβαδόν του. Αντίθετα, στην επίδικη διαθήκη γίνεται πλήρης περιγραφή του κάθε ακινήτου με λεπτομέρειες, μάλιστα στα ακίνητα που βρίσκονται στις πολυκατοικίες επί της οδού … γίνεται αντιγραφή από το συμβόλαιο σύστασής τους. Είναι απορίας άξιον, πως η διαθέτιδα μπορούσε να υπαγορεύσει ή να διαβάσει μία πολυσέλιδη διαθήκη, όπως είναι η επίδικη, με λεπτομέρειες ως προς το κάθε ακίνητο (π.χ. το ΚΑΕΚ του) αλλά ήταν ανήμπορη να θέσει την υπογραφή της. 4) Από τις δύο πρώτες χρονικά διαθήκες προκύπτει ότι γνώριζε την υποχρέωση που είχε προς την εκκαλούσα και εναγόμενη αλλά ήθελε η περιουσία της να περιέλθει και σε άλλα άτομα προς τα οποία ένιωθε αγάπη. Δεν προέκυψε ότι άλλαξε κάτι στο μεσοδιάστημα ανάμεσα στην δεύτερη και την επίδικη τρίτη διαθήκη, ώστε να θέλει να αλλάξει την προηγούμενη βούλησή της. 5) Η διαθέτιδα είχε μεγάλη οικονομική άνεση όχι μόνο εξαιτίας των ακινήτων που αναφέρονται στις διαθήκες της αλλά και επειδή διέθετε και μεγάλα χρηματικά ποσά σε τραπεζικά ιδρύματα. Δεν είχε λόγο να αναθέσει με πληρεξούσιο την εκποίηση του συνόλου της περιουσίας της πριν από τον θάνατό της, αντίθετα αυτό μόνο στενοχώρια θα της προκαλούσε.

Κατ’ ακολουθίαν όλων των ανωτέρω έπρεπε η ένδικη υπ’ αρ. εκθ. καταθ. …/28.4.2016 αγωγή περί αναγνωρίσεως της ακυρότητας της επίδικης τρίτης δημόσιας διαθήκης να γίνει καθ’ ολοκληρίαν (εν όλω) δεκτή ως και κατ’ ουσίαν βάσιμη, κατά την υπό στ. Β επικουρική (ιστορική και νομική) βάση της εκ του άρθρου 178 ΑΚ (έπρεπε δηλαδή να γίνει δεκτή εν όλω η υπό στ. Β επικουρική βάση της ένδικης αγωγής). Έπρεπε, δηλαδή, να αναγνωρισθεί δικαστικώς η (ολική) ακυρότητα της προαναφερόμενης επίδικης τρίτης …/2.9.2015 δημόσιας διαθήκης της ως άνω διαθέτιδος που συνετάγη ενώπιον της Συμβολαιογράφου Τριπόλεως … και που δημοσιεύθηκε στις 16.12.2015 με τα …/16.12.2015 πρακτικά του Ειρηνοδικείου Τριπόλεως λόγω αντιθέσεως της εν λόγω διαθήκης προς τα χρηστά ήθη.

Επομένως το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, που με το εκκαλούμενο υπό στ. Β κεφάλαιο της οριστικής πρωτόδικης απόφασής του έκρινε ομοίως προς τα ανωτέρω και δέχθηκε εν όλω ως κατ’ ουσίαν βάσιμη την ένδικη αγωγή κατά την ως άνω επικουρική υπό στ. Β βάση της εκ του άρθρου 178 ΑΚ (δέχθηκε δηλαδή εν όλω την υπό στ. Β επικουρική βάση της ένδικης αγωγής), ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε το νόμο και ορθά εκτίμησε τις αποδείξεις.

Επομένως, πρέπει να απορριφθούν ως ουσιαστικά αβάσιμοι όλοι οι λόγοι της κρινόμενης υπ’ αρ. εκθ. καταθ. …/1.6.2017 έφεσης της εναγόμενης με τους οποίους υποστηρίζονται τα αντίθετα και ζητείται η ολική απόρριψη της εναντίον της ένδικης αγωγής και κατά την υπό στ Β επικουρική βάση της (η ολική δηλαδή απόρριψη και της υπό στ. Β επικουρικής βάσης της εναντίον της ένδικης αγωγής). Ελλείψει άλλου λόγου, πρέπει η κρινόμενη υπ’ αρ. εκθ. καταθ. …/1.6.2017 έφεση της εναγόμενης να απορριφθεί κατ’ ουσίαν στο σύνολό της. Τα δικαστικά έξοδα του παρόντος (δεύτερου) βαθμού δικαιοδοσίας των εφεσίβλητων (εναγόντων) πρέπει, κατόπιν του σχετικού αιτήματος τους, να επιβληθούν εις βάρος της ηττώμενης εκκαλούσας (εναγόμενης) σύμφωνα με τα άρθρα 183 ημιπ. α΄ περ. α΄ και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ. Τέλος, αφού η κρινόμενη έφεση απορρίφθηκε (κατ’ ουσίαν), η εκκαλούσα ηττήθηκε ολικά και ως εκ τούτου πρέπει σύμφωνα με το άρθρο 495 παρ. 3 εδ. προτελευταίο περ. β΄ ΚΠολΔ να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος για την έφεση αυτή παράβολου στο δημόσιο ταμείο.