ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

ΚΛΙΜΑΚΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΔΑΠΑΝΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΙV

ΠΡΑΞΗ 79/2019

 

Αποτελούμενο από την Πρόεδρο του Κλιμακίου Δέσποινα Καββαδία - Κωνσταντάρα, Σύμβουλο, και τα μέλη Ευπραξία Δημολιού και Βασιλική Σαρηβαλάση, Πάρεδροι (εισηγήτρια της υπόθεσης).

Συνήλθε στην αίθουσα διασκέψεων του Καταστήματός του, που βρίσκεται στην Αθήνα, στις 21 Μαΐου 2019, με την παρουσία της Γραμματέως του.

Για να αποφανθεί, ύστερα από σχετική διαφωνία που ανέκυψε μεταξύ της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Υπηρεσία Επιτρόπου στο Υπουργείο Εσωτερικών και της Διοίκησης της 4ης Υγειονομικής Περιφέρειας Μακεδονίας Θράκης, αν πρέπει να θεωρηθεί το ..., οικονομικού έτους 2019, χρηματικό ένταλμα πληρωμής της ανωτέρω Υπηρεσίας.

Αφού μελέτησε τα στοιχεία του φακέλου

Σκέφθηκε κατά το νόμο

Ι. Η Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Υπηρεσία Επιτρόπου στο Υπουργείο Εσωτερικών αρνήθηκε, με την …/31.12.2018 πράξη της, να θεωρήσει το ..., οικονομικού έτους 2018, χρηματικό ένταλμα πληρωμής της Διοίκησης της 4ης Υγειονομικής Περιφέρειας Μακεδονίας και Θράκης, που αφορά στην καταβολή ποσού 2.370,88 ευρώ, στην εταιρεία «….Α.Ε.Ε..», ως αμοιβή της για την προμήθεια αντιδραστηρίων και αναλώσιμων για τα Κέντρα Υγείας αρμοδιότητας της 4ης Υ.Π.Ε., στο πλαίσιο της .../2018 σύμβασης επέκτασης. Τη θεώρηση του εντάλματος αυτού αρνήθηκε η Επίτροπος με την αιτιολογία ότι η προαναφερόμενη .../2018 σύμβαση επέκτασης δεν είναι νόμιμη διότι καταρτίσθηκε κατ΄ επέκταση της 125/15.6.2017 σύμβασης, η ισχύς της οποίας έχει λήξει. Η Διοίκηση της 4ης Υγειονομικής Περιφέρειας Μακεδονίας-Θράκης, αφού αντικατέστησε το ως άνω χρηματικό ένταλμα με το ..., οικονομικού έτους 2019 όμοιο, με το .../28.3.2019 έγγραφο του Διοικητή της, το επανυπέβαλε για θεώρηση, υποστηρίζοντας ότι η εν λόγω σύμβαση, η οποία συνήφθη κατ’ επίκληση των διατάξεων της παραγράφου 9 του άρθρου 66 του ν. 4316/2014 (ΦΕΚ Α΄ 270), είναι νόμιμη. Η Επίτροπος, όμως, ενέμεινε στην άρνηση να το θεωρήσει και έτσι ανέκυψε διαφωνία, για την άρση της οποίας νόμιμα απευθύνεται, με την από 3.4.2019 έκθεσή της, στο Κλιμάκιο τούτο.

ΙΙ. Α. Σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 2 του ν. 4238/2014 «Πρωτοβάθμιο Εθνικό Δίκτυο Υγείας (Π.Ε.Δ.Υ.), αλλαγή σκοπού Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και λοιπές διατάξεις» (Α΄ 38), τα Κέντρα Υγείας της Χώρας με τις αποκεντρωμένες μονάδες τους (Πολυδύναμα Περιφερειακά Ιατρεία, Περιφερειακά Ιατρεία, Ειδικά Περιφερειακά Ιατρεία) μεταφέρονται και εντάσσονται στην οργανωτική δομή των οικείων Δ.Υ.Πε. και αποτελούν εφεξής αποκεντρωμένες οργανικές μονάδες τους. Περαιτέρω, σύμφωνα με τις παραγράφους 4 και 5 του άρθρου 21 του ίδιου νόμου, οι πάσης φύσεως λειτουργικές δαπάνες των Κέντρων Υγείας βαρύνουν τις πιστώσεις του προϋπολογισμού των κλειστών - σφαιρικών προϋπολογισμών εσόδων -εξόδων των Δ.Υ.Πε.. Οι αντίστοιχες πιστώσεις, που είναι εγγεγραμμένες στον προϋπολογισμό του Υπουργείου Υγείας, καθώς και στον προϋπολογισμό του «Ε.Ο.Π.Υ.Υ.», για το σκοπό αυτό από 1.1.2015 μεταφέρονται και εγγράφονται στους προϋπολογισμούς των Δ.Υ.Πε. Οι αρμόδιες υπηρεσίες των Δ.Υ.Πε. αναλαμβάνουν τη σύνταξη και εκτέλεση του προϋπολογισμού, οικονομικού έτους 2015, λαμβάνοντας υπόψη ιδίως τα απολογιστικά στοιχεία των ανωτέρω μονάδων για τα έτη 2013 και 2014, την κατάρτιση του ετήσιου προγράμματος προμηθειών και υπηρεσιών, τη διενέργεια των σχετικών διαγωνιστικών διαδικασιών, για τη σύναψη των σχετικών συμβάσεων, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις και την ευθύνη ενταλματοποίησης και εκκαθάρισης των δαπανών αυτών. Για λόγους δε εύρυθμης λειτουργίας και διασφάλισης του δημοσίου συμφέροντος τα Κέντρα Υγείας, τα περιφερειακά Ιατρεία, καθώς και οι μονάδες παροχής υπηρεσιών Π.Φ.Υ., που μεταφέρονται και αποτελούν αποκεντρωμένες μονάδες των Δ.Υ.Πε., εξακολουθούν με την υφιστάμενη διαδικασία έως και τις 31.12.2014, να εφοδιάζονται με το πάσης φύσεως φαρμακευτικό, υγειονομικό και λοιπό υλικό, καθώς και κάθε είδους παροχή υπηρεσιών, αντιστοίχως από τα νοσοκομεία διασύνδεσης και τις υπηρεσίες του «Ε.Ο.Π.Υ.Υ.». Οι δαπάνες αυτές, επιβαρύνουν τους προϋπολογισμούς των νοσοκομείων και του «Ε.Ο.Π.Υ.Υ.», από τους οποίους εξακολουθεί να διενεργείται η ενταλματοποίηση και εκκαθάριση των δαπανών αυτών, σύμφωνα με τα σχετικά παραστατικά, που θα εκδοθούν έως και τις 31.12.2014. Μετά από γνώμη των Δ.Υ.Πε., εκτελούνται κανονικά, υφιστάμενες συμβάσεις, καθώς επίσης και τυχόν διαγωνιστικές διαδικασίες, που βρίσκονται σε εξέλιξη, οι οποίες συνεχίζουν έως την ολοκλήρωσή τους.

Β. Το άρθρο 66 παρ.9 του ν. 4316/2014 «Ίδρυση παρατηρητηρίου άνοιας, βελτίωση περιγεννητικής φροντίδας, ρυθμίσεις θεμάτων αρμοδιότητας Υπουργείου Υγείας και άλλες διατάξεις» (Α΄ 270 – Διορθ. σφαλμ. Α΄ 280/2014) ορίζει ότι: «Για λόγους δημοσίου συμφέροντος και κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης περί εφοδιασμού φορέων παροχής υπηρεσιών υγείας, με αιτιολογημένη απόφαση του Διοικητή κάθε Υγειονομικής Περιφέρειας (Υ.ΠΕ.), παρέχεται η δυνατότητα εφοδιασμού των φορέων Υ.ΠΕ - Π.Ε.Δ.Υ., από τους προμηθευτές των Νοσοκομείων εποπτείας κάθε Υ.ΠΕ. με επέκταση των αντίστοιχων συμβάσεων, με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις. Οι πρόσθετες αυτές πράξεις θα υπογράφονται από τον Διοικητή της οικείας Υ.ΠΕ. και τον προμηθευτή και θα πληρώνονται σε βάρος των πιστώσεων των προϋπολογισμών Υ.ΠΕ.-Π.Ε.Δ.Υ. έτους 2015. Η ρύθμιση αυτή ισχύει μέχρι την 30η. Ιουνίου 2015 (…)» Ήδη, δε το τελευταίο εδάφιο της εν λόγω παραγράφου έχει αντικατασταθεί ως εξής «Οι πρόσθετες αυτές πράξεις θα υπογράφονται από τον Διοικητή της οικείας Υ.ΠΕ. και τον προμηθευτή και θα πληρώνονται σε βάρος των πιστώσεων των προϋπολογισμών ΥΠΕ-ΠΕΔΥ έτους 2017. Η ρύθμιση αυτή ισχύει μέχρι 30.9.2018» [(βλ. το άρθρο έκτο του ν.4517/2018, ΦΕΚ Α 22/8.2.2018 - Η προθεσμία της παρ. 9 είχε αρχικά παραταθεί έως 31.12.2015 (17 παρ.5 Ν.4332/2015, ΦΕΚ Α 76), στη συνέχεια έως την 30η Ιουνίου 2016 (άρθρο 28 της από 30/12/2015 ΠΝΠ,ΦΕΚ Α 184), εν συνεχεία έως τις 30.6.2017 με τη παρ.3 άρθρου 52 Ν.4410/2016,ΦΕΚ Α 141,όπως αυτή αντικαταστάθηκε με το άρθρο 74 παρ.3 Ν.4445/2016,ΦΕΚ Α 236)].

Γ. Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι τα Κέντρα Υγείας που μεταφέρθηκαν και εντάχθηκαν στην οργανωτική δομή των οικείων Διοικήσεων Υγειονομικών Περιφερειών (Δ.Υ.Πε.), αποτελώντας εφεξής αποκεντρωμένες οργανικές μονάδες αυτών, μέχρι τις 31.12.2014 εξακολουθούσαν να εφοδιάζονται με το απαιτούμενο πάσης φύσεως φαρμακευτικό, υγειονομικό και λοιπό υλικό από τα νοσοκομεία αναφοράς, ήτοι τα νοσοκομεία στα οποία υπάγονταν πριν την μεταφορά τους στις αντίστοιχες Δ.Υ.Πε., σε εκτέλεση των ήδη υφιστάμενων συμβάσεων, στις οποίες είχαν προβλεφθεί οι αντίστοιχες ποσότητες για την κάλυψη των αναγκών τους, οι δε σχετικές δαπάνες βάρυναν τους προϋπολογισμούς των νοσοκομείων αυτών. Από 1.1.2015, όμως, έπαυσε ο εφοδιασμός των Κέντρων Υγείας με το ανωτέρω υλικό από τα νοσοκομεία αναφοράς (βλ. άρθρο 21 παρ. 5 ν. 4238/2014) και γίνεται, πλέον, με φροντίδα των Δ.Υ.Πε. των οποίων τους προϋπολογισμούς βαρύνει. Ενόψει δε των ανωτέρω και προκειμένου να εξασφαλιστεί ο έγκαιρος και ομαλός εφοδιασμός των μονάδων αυτών με το αναγκαίο φαρμακευτικό, υγειονομικό και λοιπό υλικό με τη διάταξη της παραγράφου 9 του άρθρου 66 του ν. 4316/2014 παρασχέθηκε, για περιορισμένο χρονικό διάστημα, η δυνατότητα εφοδιασμού των φορέων των Υγειονομικών Περιφερειών του Πρωτοβάθμιου Εθνικού Δικτύου Υγείας (Υ.Πε.-Π.Ε.Δ.Υ.) με το ως άνω υλικό από τους ήδη υπάρχοντες προμηθευτές των νοσοκομείων εποπτείας κάθε Υ.Πε., των οποίων αποτελούσαν με το προηγούμενο νομοθετικό καθεστώς αποκεντρωμένες μονάδες. Προς τούτο προβλέφθηκε, για λόγους δημοσίου συμφέροντος, και κατά παρέκκλιση κάθε γενικής ή ειδικής διάταξης, η δυνατότητα στους Διοικητές των οικείων Υ.Πε. με αιτιολογημένη απόφασή τους, να συνάπτουν πρόσθετες πράξεις – συμβάσεις με τους προμηθευτές των νοσοκομείων της εποπτείας τους, κατ’ επέκταση των ήδη υφιστάμενων συμβάσεων βάσει των οποίων γινόταν ο εφοδιασμός των Κέντρων Υγείας μέχρι τη μεταφορά τους, με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις. Η ρύθμιση αυτή ορίστηκε ρητά ότι θα ισχύσει για περιορισμένο χρονικό διάστημα, ήτοι αρχικά μέχρι 30.6.2015, το οποίο εν συνεχεία παρατάθηκε μέχρι 31.12.2015 και ήδη μέχρι 30.9.2018. Άλλωστε, ανεξαρτήτως του ότι ο νομοθέτης για τις προβλεπόμενες δυνάμει της διάταξης της παραγράφου 9 του άρθρου 66 του ν. 4316/2014 πρόσθετες πράξεις αναφέρεται σε «επέκταση» υφιστάμενων συμβάσεων, εφόσον δεν πρόκειται για τροποποίηση ουσιωδών όρων των αρχικών συμβάσεων, ούτε για συμπληρωματικές παραδόσεις, οι πρόσθετες αυτές πράξεις αποτελούν νέες αυτοτελείς συμβάσεις, που συνάπτονται δυνάμει ειδικής διάταξης νόμου - ήτοι της προμνησθείσας παραγράφου 9 του άρθρου 66 του ν. 4316/2014, η οποία ισχύει υπό το φως της Οδηγίας 2004/18/ΕΚ -μεταξύ του Διοικητή της εκάστοτε Υ.Πε. και των προμηθευτών των νοσοκομείων εποπτείας της, βαρύνουν πλέον τις πιστώσεις της Υ.Πε. και για τις οποίες κατά ρητή νομοθετική παραπομπή ισχύουν οι ίδιοι όροι και προϋποθέσεις με αυτές των προγενέστερων συμβάσεων των νοσοκομείων (πρβλ Ε.Σ. Τμ. Μειζ.-Επτ. Συνθ. 294/2016).

ΙV. Στην υπό κρίση υπόθεση, από τα δικαιολογητικά που συνοδεύουν το επίμαχο χρηματικό ένταλμα προκύπτουν τα ακόλουθα: Με τη ... διακήρυξη προκηρύχθηκε ανοικτός δημόσιος διαγωνισμός προμήθειας αντιδραστηρίων βιοχημικού-μικροβιολογικού-ανοσολογικού τμήματος, για τις ανάγκες του Γενικού Νοσοκομείου Δράμας και των Κέντρων Υγείας αρμοδιότητας της 4ης ΥΠΕ, προϋπολογισθείσας δαπάνης 354.000,00 ευρώ (με Φ.Π.Α.), δικαίωμα προαίρεσης 53.100,00 ευρώ (με Φ.Π.Α.) και διάρκειας ενός έτους, με δυνατότητα παράτασης. Στο άρθρο δε 11 της διακήρυξης προβλεπόταν ότι η σύμβαση θα έχει ισχύ έως εξαντλήσεως των ποσοτήτων. Ακολούθως, καταρτίστηκε μεταξύ του «Γενικού Νοσοκομείου Δράμας» και της εταιρείας «…. Α.Ε.Ε.» η από 15.6.2016 σύμβαση με αντικείμενο την προμήθεια αντιδραστηρίων βιοχημικού-μικροβιολογικού-ανοσολογικού Τμήματος για τα κέντρα υγείας αρμοδιότητας της 4ης ΥΠΕ, έναντι ποσού 27.955,44 ευρώ, για ένα (1) έτος, με δικαίωμα παράτασης έως έξι μήνες και δικαίωμα προαίρεσης μέχρι 15% επί των ποσοτήτων. Εν συνεχεία, με την …. 19.5.2017 Συνεδρίασης του, το Διοικητικό Συμβούλιο του Νοσοκομείου ενέκρινε την ενεργοποίηση του δικαιώματος προαίρεσης για ποσοστό 15% επί των ποσοτήτων που καθορίζονται στη ... διακήρυξη. Σχετικώς, καταρτίστηκε η …. σύμβαση, μεταξύ του Διοικητή του Νοσοκομείου Δράμας και της εταιρείας «….», με αντικείμενο την προμήθεια αντιδραστηρίων βιοχημικού-μικροβιολογικού-ανοσολογικού Τμήματος για τα κέντρα υγείας αρμοδιότητας της 4ης ΥΠΕ, έναντι ποσού 4.154,00 ευρώ και χρονικής ισχύος από 1.6.2017 έως εξαντλήσεως των ποσοτήτων. Περαιτέρω, με την …..2018 πρόσθετη πράξη του Διοικητή της 4ης Υγειονομικής Περιφέρειας (Μακεδονίας και Θράκης), αφού ελήφθη υπόψη το γεγονός ότι υπάρχει ανάγκη προμήθειας αντιδραστηρίων για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της απρόσκοπτης λειτουργίας των Κέντρων Υγείας δεκαέξι (16) Κέντρων Υγείας, αρμοδιότητας της 4η ΥΠΕ Μακεδονίας και Θράκης, εγκρίθηκε, κατ΄ εφαρμογή της παρ.9 του άρθρου 66 του ν.4316/2014, η επέκταση της ….2017 σύμβασης για δεκαέξι (16) Κέντρα Υγείας αρμοδιότητας της 4ης ΥΠΕ. Όπως δε προκύπτει από το .../28.3.2019 έγγραφο του Διοικητή της 4ης ΥΠΕ, κατά την ημερομηνία υπογραφής της επίμαχης .../18.7.2018 σύμβασης επέκτασης δεν είχαν αναλωθεί οι προβλεπόμενες στην προγενέστερη ….2017 σύμβαση ποσότητες. Ακολούθως, καταρτίστηκε η .../18.7.2018 σύμβαση μεταξύ του Διοικητή του Νοσοκομείου Δράμας και της εταιρείας «….» με αντικείμενο την προμήθεια αντιδραστηρίων βιοχημικού-μικροβιολογικού-ανοσολογικού Τμήματος για τα κέντρα υγείας αρμοδιότητας της 4ης ΥΠΕ, συνολικής αξίας 47.458,52 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.), διάρκειας έως 30.9.2018 και με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις της από 15.6.2017 σύμβασης. Σε μερική δε εκτέλεση της .../18.7.2018 σύμβασης, εκδόθηκε το επίμαχο χρηματικό ένταλμα πληρωμής.

V. Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η .../18.7.2018 σύμβαση, η οποία συνήφθη κατ΄ εφαρμογή της ειδικής διάταξης της παραγράφου 9 του άρθρου 66 του ν. 4316/2014 μεταξύ του Διοικητή του Νοσοκομείου Δράμας και της εταιρείας «….», αποτελεί νέα αυτοτελή σύμβαση, για την οποία κατά ρητή νομοθετική παραπομπή ισχύουν οι ίδιοι όροι και προϋποθέσεις με αυτές της προγενέστερης …..2017 σύμβασης. Όπως δε προκύπτει από τα στοιχειά του φακέλου, η προγενέστερη αυτή σύμβαση ήταν ακόμα σε ισχύ κατά το χρόνο κατάρτισης της .../2018 σύμβασης επέκτασης, δεδομένου ότι δεν είχε ολοκληρωθεί η παράδοση όλων των προβλεπόμενων σε αυτήν ποσοτήτων (βλ. άρθρο 212 του ν.4412/2016). Επομένως, ο λόγος διαφωνίας της Επιτρόπου δεν ευσταθεί και ως εκ τούτου, μη προβαλλόμενης άλλης πλημμέλειας, η εντελλόμενη με το επίμαχο χρηματικό ένταλμα δαπάνη είναι νόμιμη.

VΙ. Κατ’ ακολουθίων των εκτεθέντων, η εντελλόμενη δαπάνη είναι νόμιμη και το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πρέπει να θεωρηθεί.

 

Για τους λόγους αυτούς

Αποφαίνεται ότι το ..., οικονομικού έτους 2019, χρηματικό ένταλμα πληρωμής της 4ης Υγειονομικής Περιφέρειας Μακεδονίας-Θράκης, ποσού 2.370,88 ευρώ πρέπει να θεωρηθεί.

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΠΑΡΕΔΡΟΣ

ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ - ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΑΡΗΒΑΛΑΣΗ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΟΛΥΜΠΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΟΠΟΥΛΟΥ