ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

ΚΛΙΜΑΚΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΔΑΠΑΝΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΙV

ΠΡΑΞΗ 67/2019

 

Αποτελούμενο από την Πρόεδρο του Κλιμακίου Δέσποινα Καββαδία-Κωνσταντάρα, Σύμβουλο, και τα μέλη αυτού Αγγελική Κέντρου και Βασιλική Σαρηβαλάση (εισηγήτρια της υπόθεσης), Πάρεδροι.

Συνήλθε στην αίθουσα διασκέψεων του Καταστήματός του, που βρίσκεται στην Αθήνα, στις 6 Μαΐου 2019, με την παρουσία της Γραμματέως του Ολυμπίας Κωνσταντακοπούλου.

Για να αποφανθεί, ύστερα από σχετική διαφωνία που ανέκυψε μεταξύ της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Νομό Θεσσαλονίκης και του ΕΦΚΑ Γ΄ Τοπικού Υποκαταστήματος Μισθωτών Θεσσαλονίκης, αν πρέπει να θεωρηθούν .... οικονομικού έτους 2018, χρηματικά εντάλματα πληρωμής του ως άνω Υποκαταστήματος του Ιδρύματος.

Αφού μελέτησε τα στοιχεία του φακέλου

Σκέφθηκε κατά το νόμο

Αποφάσισε τα εξής:

 

Ι. Η Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Νομό Θεσσαλονίκης αρνήθηκε, με την 83/12.11.2018 πράξη της, να θεωρήσει τα ....οικονομικού έτους 2018, χρηματικά εντάλματα πληρωμής του ΕΦΚΑ Γ΄ Τοπικού Υποκαταστήματος Μισθωτών Θεσσαλονίκης, που αφορούν στην καταβολή ποσού 3.485,11, 1.608,51, 1.608,51, 3.015,96, 2.680,85 και 1.005,32 ευρώ, στους φερόμενους ως δικαιούχους ..... αντίστοιχα, ως αποζημίωση χρήσης, για το χρονικό διάστημα από 17.4.2018 έως 30.9.2018, του κτιρίου που βρίσκεται επί της οδού ... 25 στη Θεσσαλονίκη και χρησιμοποιείται από το εν λόγω Γ΄ Τοπικό του ΕΦΚΑ για τη στέγαση των διοικητικών υπηρεσιών του. Ως αιτιολογία για την άρνηση θεώρησης του προαναφερόμενου χρηματικού εντάλματος η Επίτροπος προέβαλε ότι η συγκεκριμένη δαπάνη δεν είναι νόμιμη, διότι παρότι η συνομολογηθείσα διάρκεια της επίμαχης σύμβασης μίσθωσης έχει παρέλθει, δεν έχουν τηρηθεί οι ειδικές διατάξεις περί μισθώσεων του ΙΚΑ – ΕΤΑΜ, που καθορίζουν συγκεκριμένη διαδικασία για την παράταση υφιστάμενης μίσθωσης. Το Γ΄ Τοπικό του ΕΦΚΑ Θεσσαλονίκης, με το αριθ. πρωτ. .... έγγραφο, επανυπέβαλε τα ως άνω χρηματικά εντάλματα στην Επίτροπο για θεώρηση, υποστηρίζοντας τη νομιμότητα της εντελλόμενης δαπάνης. Η Επίτροπος, όμως, ενέμεινε στην άρνησή της να τα θεωρήσει και έτσι ανέκυψε διαφωνία, για την άρση της οποίας νόμιμα απευθύνεται, με την από 3.12.2018 Έκθεσή της, στο Κλιμάκιο τούτο.

ΙΙ. Α. Με το άρθρο μόνον του π.δ/τος 437/1977 (ΦΕΚ Α΄ 134), όλοι οι υπαγόμενοι στην εποπτεία του τότε Υπουργείου Κοινωνικών Υπηρεσιών ασφαλιστικοί οργανισμοί εξαιρέθηκαν της εφαρμογής του ν.δ/τος 496/1974 «περί Λογιστικού των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου» (ΦΕΚ Α΄ 204), ενώ, με τη μεταγενέστερη διάταξη του άρθρου μόνου του π.δ/τος 192/1986 (ΦΕΚ Α΄ 78), το Ι.Κ.Α. εξαιρέθηκε ρητώς και από το π.δ. 715/1979 «περί τρόπου ενεργείας υπό των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.), προμηθειών, μισθώσεων και εκμισθώσεων εν γένει, αγορών ή εκποιήσεων ακινήτων, εκποιήσεων κινητών πραγμάτων ως και εκτελέσεως εργασιών» (ΦΕΚ Α΄ 212). Ως εκ τούτου, οι συμβάσεις μίσθωσης ακινήτων για τη στέγαση των υπηρεσιών του Ιδρύματος εξακολούθησαν να διέπονται από τις ειδικές περί αυτών διατάξεις και, συγκεκριμένα, οι μεν συναφθείσες έως τις 29.7.2003 από τις διατάξεις της 32286/Ι.210/1952 απόφασης του Υπουργού Εργασίας «Περί Κανονισμού μισθώσεων και αγορών Ι.Κ.Α.» (ΦΕΚ Β΄ 237), οι δε συναπτόμενες μετά την παραπάνω ημερομηνία από εκείνες της έκτοτε τεθείσας σε ισχύ Β/21/18003/3318/2003 απόφασης του Υφυπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων «Κανονισμός μισθώσεων και εκμισθώσεων, αγορών και εκποιήσεων ακινήτων του Ι.Κ.Α.» (ΦΕΚ Β΄ 1055).

Β. Η προαναφερόμενη 32286/Ι.210/1952 «Περί Κανονισμού μισθώσεων και αγορών Ι.Κ.Α.» (Β΄ 237) απόφαση του Υπουργού Εργασίας, στο άρθρο 1 ορίζει ότι: «Το Δ.Σ. λαμβάνον υπ’ όψιν τας ανάγκας των υπηρεσιών (…) ρυθμίζει τα της μισθώσεως ακινήτων αποφασίζον περί του τρόπου συνάψεως της μισθώσεως κατόπιν προκηρύξεως διαγωνισμού ή δι’ απ’ ευθείας συμφωνίας κατά τας κειμένας διατάξεις», στο άρθρο 3 ότι: «Η προκήρυξις του διαγωνισμού (…) περιέχει εκτός των γενικών όρων (…) γ) Την χρονικήν διάρκειαν της μισθώσεως και το ενδεχόμενον συνομολογήσεως όρου περί παρατάσεως αυτής μετά την λήξιν (…)», στο άρθρο 8 ότι: «Εις ας περιπτώσεις αποφασίζεται υπό του Δ.Σ. μίσθωσις δι’ απ΄ ευθείας συμφωνίας, αι σχετικαί διαπραγματεύσεις κατ’ εντολήν του Δ.Σ. ενεργούνται υπό των αυτών Επιτροπών των προβλεπομένων υπό του άρθρου 2 του παρόντος (…)» και στο άρθρο 13 ότι: «Η παράτασις της μισθώσεως διά χρόνον προβλεπόμενον υπό της καταρτισθείσης συμβάσεως αποφασίζεται υπό του Δ. Συμβουλίου. Διά την παράτασιν μισθώσεως πέραν του υπό της συμβάσεως προβλεπομένου χρόνου υπό τους αυτούς όρους της αρχικής συμβάσεως ή διαφορετικούς τοιούτους απαιτείται απόφασις του Δ.Σ. τηρουμένης συνάμα της διαδικασίας περί καταρτίσεως συμβάσεως μισθώσεως δι’ απ’ ευθείας συμφωνίας». Περαιτέρω, η Β/21/18003/3318/2003 απόφαση του Υφυπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων «Κανονισμός μισθώσεων και εκμισθώσεων, αγορών και εκποιήσεων ακινήτων του Ι.Κ.Α.» (Β΄ 1055) ορίζει στο άρθρο 1 ότι: «1. Οι μισθώσεις ακινήτων του Ι.Κ.Α. διενεργούνται με διαγωνισμό και κατ’ εξαίρεσιν με απευθείας συμφωνία κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 8 του παρόντος. Το αρμόδιο κατά περίπτωση όργανο του Ι.Κ.Α. αποφασίζει μετά από αιτιολογημένη εισήγηση της υπηρεσίας περί του τρόπου και των όρων συνάψεως των μισθώσεων (…)», στο άρθρο 8 ότι: «1. Σε επείγουσες ή εξαιρετικές περιπτώσεις ή εάν ο διαγωνισμός που διενεργήθηκε απέβη άκαρπος ή κρίθηκε ασύμφορος, επιτρέπεται η με απευθείας συμφωνία μίσθωση μετά από αιτιολογημένη απόφαση του Δ.Σ. του ΙΚΑ (…)» και στο άρθρο 12 ότι: «Με την επιφύλαξη των διατάξεων περί διάρκειας των προστατευομένων μισθώσεων, η άσκηση δικαιώματος παράτασης της διάρκειας της μισθώσεως για χρόνο προβλεπόμενο στη σύμβαση, αποφασίζεται από το αρμόδιο όργανο του άρθρου 1 του παρόντος. Για κάθε άλλη παράταση, με τους ίδιους ή διαφορετικούς όρους, απαιτείται απόφαση του Δ.Σ., υπό τους όρους και προϋποθέσεις της παραγράφου 1 του άρθρου 8 του παρόντος».

Γ. 1. Με το άρθρο 51 του ν. 4387/2016 (Α΄ 85/12.5.2016) συνεστήθη νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Ενιαίος Φορέας Κοινωνικής Ασφάλισης», το οποίο τελεί υπό την εποπτεία του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και στο οποίο από 1.1.2017, οπότε και άρχισε η λειτουργία του ως φορέα κοινωνικής ασφάλισης, εντάχθηκαν αυτοδίκαια οι υφιστάμενοι φορείς κοινωνικής ασφάλισης, μεταξύ των οποίων και το Ι.Κ.Α. – Ε.Τ.Α.Μ. (βλ. άρθρο 53 του ίδιου νόμου) και ο Ε.Φ.Κ.Α. κατέστη οιονεί καθολικός διάδοχός τους. Στο άρθρο 62 του ως άνω νόμου προβλέφθηκε η διοικητική οργάνωση του Ε.Φ.Κ.Α. μέχρι την έναρξη ισχύος του Οργανισμού του, ενώ, σύμφωνα με το άρθρο 69 Α αυτού, όλες οι Περιφερειακές και Τοπικές Οργανικές Μονάδες του ΙΚΑ – ΕΤΑΜ αποτελούν περιφερειακές υπηρεσίες του Ε.Φ.Κ.Α. υπαγόμενες στο Διοικητή, με την ίδια οργανωτική δομή, αρμοδιότητες και προσωπικό, το δε Περιφερειακό Υποκατάστημα Λαμίας μετανομάστηκε σε Περιφερειακό Υποκατάστημα Μισθωτών Φθιώτιδας με έδρα τη Λαμία. Περαιτέρω, στο άρθρο 70 του νόμου αυτού προβλέφθηκε ότι: «1. (…) 10. Με απόφαση του Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, εκδίδεται μέχρι 31.12.2016 Κανονισμός Οικονομικής Οργάνωσης και Λογιστικής Λειτουργίας του Ε.Φ.Κ.Α. μετά από εισήγηση του Δ.Σ. του. (….). 13. α. (…) β. Με αποφάσεις του Δ.Σ. του Ε.Φ.Κ.Α. και προς διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας του Ε.Φ.Κ.Α., οι συμβάσεις έργου, υπηρεσιών και προμηθειών των εντασσόμενων φορέων, στις οποίες υπεισέρχεται ο Ε.Φ.Κ.Α. ως καθολικός διάδοχος, μπορούν να επεκτείνονται το αργότερο μέχρι 31.12.2017. Ειδικά, ως προς τις συμβάσεις μισθώσεων ακινήτων, κατά το ανωτέρω διάστημα, αφού γίνει εκτίμηση των αναγκών του Ε.Φ.Κ.Α., το Δ.Σ. μπορεί, με απόφασή του, να προβεί σε καταγγελία των συμβάσεων που δεν ανταποκρίνονται στις ανάγκες του Ε.Φ.Κ.Α., τηρώντας τις προθεσμίες του άρθρου 609 ΑΚ που εφαρμόζεται αναλογικά σε αυτές τις περιπτώσεις. Μέχρι τις 31.12.2017 προκηρύσσονται οι διαγωνισμοί, κατά τις κείμενες διατάξεις, για την ανάθεση των συμβάσεων από 1.1.2018 και έπειτα».

2. Κατ’ εξουσιοδότηση της παραγράφου 10 του άρθρου 70 του ν. 4387/2016 εκδόθηκε η Φ.ΕΦΚΑ/οικ.22424/861/2017 απόφαση της Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης «Κανονισμός Οικονομικής Οργάνωσης και Λογιστικής Λειτουργίας του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (Ε.Φ.Κ.Α.)», Β' 1720/18.05.2017, που ισχύει, σύμφωνα με το άρθρο 83 αυτού, από 1.1.2017 και η οποία στο άρθρο 68 ορίζει ότι: «1. (…) 2. Οι διαδικασίες (…), μισθώσεων και εκμισθώσεων ακινήτων, (…) ενεργούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του π.δ. 715/1979 και τον ν. 3863/2010 άρθρο 49 όπως τροποποιήθηκε και ισχύει» (βλ. και άρθρο 87 παρ.2 της Υ.Α. Φ. ΕΦΚΑ/οικ. 59522/2205/2016 Β΄ 4486, που έπαυσε να ισχύει από 1.1.2017, σύμφωνα με το άρθρο 83 της Υ.Α. Φ. ΕΦΚΑ/οικ. 22424/861/2017).

3. Στο π.δ. 715/1979 «Περί του τρόπου ενεργείας υπό των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (Ν.Π.Δ.Δ.) προμηθειών, μισθώσεων και εκμισθώσεων εν γένει, αγορών ή εκποιήσεων ακινήτων, εκποιήσεων κινητών πραγμάτων ως και εκτελέσεως εργασιών» (Α΄ 212) προβλέπεται ότι η μίσθωση ακινήτων αποφασίζεται από το συλλογικό όργανο που διοικεί το Ν.Π.Δ.Δ., κατόπιν αιτιολογημένης πρότασης της αρμόδιας υπηρεσίας του και ενεργείται με δημόσιο μειοδοτικό διαγωνισμό (άρθρο 26), ότι, κατόπιν ειδικώς αιτιολογημένης απόφασης του ως άνω συλλογικού οργάνου, επιτρέπεται η μέχρι τριών ετών μίσθωση με απευθείας συμφωνία σε επείγουσες ή εξαιρετικές περιπτώσεις ή εάν ο διαγωνισμός που διενεργήθηκε δύο φορές απέβη άνευ αποτελέσματος ή κρίθηκε ασύμφορος (άρθρο 27), ότι μετά τη λήξη του χρόνου της μίσθωσης το Ν.Π.Δ.Δ. υποχρεούται να παραδώσει το μίσθιο στον εκμισθωτή, εκτός εάν συμφωνήθηκε ότι μπορεί να παραδώσει αυτό μεταγενεστέρως, όχι όμως πέραν του διμήνου από τη λήξη της μίσθωσης με καταβολή στο μισθωτή του συμφωνηθέντος μισθώματος (άρθρο 34 παρ. 5) και ότι σιωπηρή αναμίσθωση ή παράταση της μίσθωσης πέραν του συμφωνηθέντος στη σύμβαση χρόνου δεν επιτρέπεται, επιφυλασσομένων των διατάξεων της παρ. 5 του άρθρου 34 του π.δ. 715/1979 ( άρθρο 37). Στο δε άρθρο 49 του ν. 3863/2010 (Α΄ 115), όπως αυτό τροποποιήθηκε από το ν. 4144/2013 (Α΄ 88), προβλέπεται ότι οι φορείς κοινωνικής ασφάλισης, στο πλαίσιο αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας τους, υποχρεούνται να αναθέτουν σε εταιρείες διαχείρισης και αξιοποίησης ακινήτων, μεταξύ άλλων, τις διαδικασίες μίσθωσης ακινήτων, τη σύνταξη προδιαγραφών, την κατάρτιση σχεδίου συμβάσεων για μισθώσεις, καθώς και την έρευνα αγοράς για μισθώσεις ακινήτων (παρ. 2). Περαιτέρω, όμως προβλέπεται ότι μέρος οριζομένων από την παράγραφο 2 έργων ή εργασιών μπορούν να ανατίθενται, με αποφάσεις των Διοικητικών Συμβουλίων των Φορέων, στις τεχνικές υπηρεσίες τους, οποτεδήποτε αυτό κριθεί σκόπιμο (παρ. 8).

Δ. Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων συνάγονται, πλην άλλων, τα εξής: Οι μισθώσεις ακινήτων από το Ι.Κ.Α., οι οποίες συνάπτονταν μέχρι την 1.1.2017 (ημερομηνία αυτοδίκαιης υπαγωγής του Ι.Κ.Α. –Ε.Τ.Α.Μ. στον Ε.Φ.Κ.Α), διενεργούνταν κατ’ αρχήν με διαγωνισμό και κατ’ εξαίρεση με απευθείας συμφωνία, μετά από αιτιολογημένη απόφαση του Δ.Σ. του Ιδρύματος, σε επείγουσες ή εξαιρετικές περιπτώσεις ή στις περιπτώσεις που ο διαγωνισμός απέβη άκαρπος ή κρίθηκε ασύμφορος (βλ. πράξ. IV Τμ. 228/2011). Κάθε παράταση της διάρκειας της μίσθωσης, η οποία δεν προβλέπονταν από τη σύμβαση, γίνονταν, κατόπιν απόφασης του Δ.Σ., με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις που απαιτούνταν για τη σύναψη μίσθωσης με απευθείας συμφωνία. Περαιτέρω, οι διαδικασίες μίσθωσης ακινήτων από τον Ε.Φ.Κ.Α, στον οποίο, από 1.1.2017, εντάχθηκε αυτοδίκαια το ΙΚΑ – ΕΤΑΜ και ο οποίος κατέστη οιονεί καθολικός διάδοχός του, διενεργούνται σύμφωνα με τις διατάξεις του π.δ. 715/1979 και του άρθρου 49 του ν. 3863/2010. Ειδικότερα, με τις διατάξεις του π.δ. 715/1979 προβλέπεται ότι οι μισθώσεις συνάπτονται κατ’ αρχήν κατόπιν δημόσιου μειοδοτικού διαγωνισμού, ενώ επιτρέπεται η μέχρι τριών ετών μίσθωση δι’ απευθείας συμφωνίας, κατόπιν ειδικώς αιτιολογημένης απόφασης του διοικούντος το ν.π.δ.δ. συλλογικού οργάνου, σε επείγουσες και εξαιρετικές περιπτώσεις ή εάν ο διαγωνισμός που διενεργήθηκε δύο φορές απέβη άνευ αποτελέσματος ή κρίθηκε ασύμφορος. Σύμφωνα δε με το άρθρο 34 παρ. 5 του ίδιου π.δ/τος η μίσθωση λήγει κατά τον χρόνο που ορίζει η σύμβαση, οπότε και το νπδδ υποχρεούται να παραδώσει το μίσθιο στον εκμισθωτή εκτός αν συμφωνηθεί ότι μπορεί να παραδώσει αυτό μεταγενεστέρως, όχι όμως πέραν του διμήνου από της λήξεως της μίσθωσης επί καταβολή στο μισθωτή του συμφωνηθέντος μισθώματος, ενώ ρητώς απαγορεύεται η σιωπηρή αναμίσθωση ή παράταση πέραν του χρόνου που καθορίζεται στη σύμβαση. Εξάλλου, με τις διατάξεις του άρθρου 49 του ν. 3863/2010 προβλέπεται η ανάθεση σε εταιρείες διαχείρισης και αξιοποίησης ακινήτων, μεταξύ άλλων, των διαδικασιών μίσθωσης ακινήτων, της σύνταξης προδιαγραφών και της κατάρτισης σχεδίου συμβάσεων για μισθώσεις, καθώς και της έρευνας αγοράς για μισθώσεις ακινήτων. Με την καθιέρωση των προπαρατεθείσων διαδικασιών σύναψης αρχικής ή παράτασης υφιστάμενης μίσθωσης από το Ι.Κ.Α. και εν συνεχεία από τον Ε.Φ.Κ.Α., θεσπίσθηκε ένα ειδικό σύστημα μισθώσεων προς προάσπιση των συμφερόντων των ως άνω νομικών προσώπων. Ειδικότερα, βασικό δικαιολογητικό λόγο για την απαίτηση σύναψης μίσθωσης μέσω διενέργειας διαγωνισμού συνιστά η διασφάλιση των αρχών της διαφάνειας και της ανάπτυξης ανταγωνισμού, οι οποίες περαιτέρω συντελούν στην επίτευξη των καλύτερων δυνατών όρων και στη διασφάλιση των συμφερόντων των φορέων. Στο πλαίσιο δε αυτό, σε περίπτωση λήξης μίσθωσης, απαιτείτο το ΙΚΑ, βάσει των Υ.Α. 32286/Ι.210/1952 και Β/21/18003/3318/2003, να προβεί στην προκήρυξη διαγωνισμού για τη σύναψη νέας μίσθωσης ή, κατ’ εξαίρεση, εφόσον συνέτρεχαν οι νόμιμες προϋποθέσεις, να προβεί στη σύναψη μίσθωσης με απευθείας συμφωνία, ήδη δε ο Ε.Φ.Κ.Α., βάσει του π.δ. 715/1979, έχει υποχρέωση να προβεί σε αντίστοιχες ενέργειες. Περαιτέρω, προβλέπεται, για λόγους καλύτερης αξιοποίησης της περιουσίας του Ε.Φ.Κ.Α., η ανάθεση σε εταιρείες διαχείρισης και αξιοποίησης ακινήτων, μεταξύ άλλων, των διαδικασιών μίσθωσης ακινήτων, της σύνταξης προδιαγραφών και της κατάρτισης σχεδίου συμβάσεων για μισθώσεις, καθώς και της έρευνας αγοράς για μισθώσεις ακινήτων. Ενόψει αυτών, το Ι.Κ.Α. δεν μπορούσε να συνεχίζει ακώλυτα τη χρήση του μισθίου κατ’ επίκληση των διατάξεων των άρθρων 601 και 611 του Αστικού Κώδικα, που προβλέπουν την καταβολή αποζημίωσης χρήσης και την καταβολή μισθωμάτων λόγω σιωπηρής αναμίσθωσης, αντιστοίχως, ούτε ήδη ο Ε.Φ.Κ.Α. μπορεί να επικαλείται τις ως άνω διατάξεις, διότι, παραλείποντας οι φορείς αυτοί να ενεργήσουν κατά τα οριζόμενα στις προπαρατεθείσες διατάξεις, θα μπορούσαν να παρατείνουν επ’ αόριστον τη διάρκεια της μίσθωσης, κατά καταστρατήγηση των οικείων διατάξεων και εις βάρος των οικονομικών τους συμφερόντων. Ως εκ τούτου δαπάνες, οι οποίες εντέλλονται να πληρωθούν, με αιτιολογία την καταβολή μισθωμάτων λόγω σιωπηρής αναμίσθωσης ή την καταβολή αποζημίωσης χρήσης μισθίου από τον Ε.Φ.Κ.Α., στον οποίο έχει ενταχθεί το ΙΚΑ - ΕΤΑΜ, δεν είναι νόμιμες και το χρηματικό ένταλμα δεν μπορεί να θεωρηθεί (βλ. πράξ. IV Τμ. Ελ. Συν. 28/2018, 20/2017, 13/2016, 76, 11/2012, 228/2011, 119/2008).

ΙΙΙ. Στην υπό κρίση υπόθεση, από τα δικαιολογητικά που συνοδεύουν το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πληρωμής, προκύπτουν τα ακόλουθα: Με το από 18.9.1992 ιδιωτικό συμφωνητικό μισθώθηκε για τη στέγαση των διοικητικών υπηρεσιών του Υποκαταστήματος του ΙΚΑ ... ένα ακίνητο επί της οδού ... 52, έναντι συμφωνημένου μηνιαίου μισθώματος, για χρονικό διάστημα τριών ετών, με δυνατότητα παράτασης για δύο έτη με μονομερή δήλωση του μισθωτή. Η μίσθωση αυτή παρατάθηκε μέχρι τις 31.10.2002 δυνάμει ιδιωτικών συμφωνητικών. Έκτοτε, το ΙΚΑ ... εξακολούθησε να χρησιμοποιεί ακώλυτα το μίσθιο με τη συναίνεση των εκμισθωτών. Με την υπ’ αρ. 12389/2018 απόφαση του Μ. Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, ο Ε.Φ.Κ.Α., ο οποίος εν τω μεταξύ υπεισήλθε δυνάμει των διατάξεων των άρθρων 51 και 53 του ν.4387/2016 (ΦΕΚ Α΄85) ως καθολικός διάδοχος του ΙΚΑ στη μίσθωση, υποχρεώθηκε να καταβάλει στους ενάγοντες ...., τα μηνιαία μισθώματα για τη χρονική περίοδο από 19.8.2016 έως 16.4.2018, συνολικού ποσού 48.876,44 ευρώ ως αποζημίωση χρήσης δυνάμει των διατάξεων των άρθρων 608 (Λήξη μίσθωσης ορισμένου χρόνου) και 611 (Σιωπηρή αναμίσθωση μισθίου). Εν συνεχεία, η Οικονομική Υπηρεσία του ως άνω Υποκαταστήματος προέβη στην εκκαθάριση της δαπάνης για αποζημίωση χρήσης μισθίου από 17.4.2018 έως 30.9.2018 και εξέδωσε τα επίμαχα χρηματικά εντάλματα πληρωμής.

ΙV. Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, ενόψει των ειδικών διατάξεων περί μισθώσεων που διέπουν το Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ., (βλ. τις Υ.Α. 32286/I.210/1952 και Β/21/18003/3318/2003) και αυτών που διέπουν από 1.1.2017 τον Ε.Φ.Κ.Α., στον οποίο έχει ενταχθεί το Ι.Κ.Α. – Ε.Τ.Α.Μ. και καθορίζουν συγκεκριμένη διαδικασία σύναψης νέας ή παράτασης υφιστάμενης μίσθωσης, η οποία προφανώς συναρτάται με τις αρχές της διαφάνειας, της ανάπτυξης του ανταγωνισμού και την επίτευξη των καλύτερων δυνατών όρων για το συμφέρον του εν λόγω νομικού προσώπου (βλ. ανωτέρω σκέψη ΙΙΔ), δεν καθίσταται νόμιμη η εντελλόμενη δαπάνη. Και ναι μεν τέτοιου είδους αξιώσεις εκ της μισθωτικής σχέσης επιδικάζονται, δυνάμει των άρθρων 601 ή 611 του Α.Κ., από τα πολιτικά δικαστήρια, πλην όμως ο έλεγχος των νομίμων προϋποθέσεων για την καταβολή των εν λόγω δαπανών από το Ελεγκτικό Συνέδριο ερείδεται επί άλλης βάσης, λαμβανομένων υπόψη των προαναφερόμενων όρων που τίθενται από τις παρατεθείσες ανωτέρω διατάξεις ως προς την τήρηση της διαδικασίας σύναψης των μισθώσεων ακινήτων από το τέως Ι.Κ.Α. και νυν Ε.Φ.Κ.Α., μη αρκούσης για την κρίση της νομιμότητας της δαπάνης, μόνης της χρήσης των μισθωμένων ακινήτων. Υιοθέτηση διαφορετικής εκδοχής, πιθανότητα θα οδηγούσε στην επ’ αόριστον μη διενέργεια νέων διαγωνισμών και εν τέλει στη μη εφαρμογή των τιθέμενων από τις ως άνω διατάξεις διαδικασιών, η πρόβλεψη των οποίων θα καθίστατο ανεδαφική (βλ. Ελ.Συν. IV Τμ. Πρ. 20/2017). Περαιτέρω όμως, λαμβανομένου υπόψη α) της σύστασης του Ενιαίου Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης ως οιονεί καθολικού διαδόχου του Ι.Κ.Α. – Ε.Τ.Α.Μ. (άρθρα 51 και 53 του ν. 4387/2016), της αυτοδίκαιης ένταξης των υφιστάμενων φορέων κοινωνικής ασφάλισης σε αυτόν και του μεταβατικού σταδίου λειτουργίας του νέου φορέα, εξ αιτίας του οποίου δεν είχαν ακόμη καθοριστεί η δομή, το οργανόγραμμα και η απαιτούμενη χωροταξική αναδιάρθρωση των υπηρεσιών του και β) της υπ’ αρ. 12389/2018 απόφασης του Μ. Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, το Κλιμάκιο κατά πλειοψηφία, κρίνει ότι τα αρμόδια όργανα του Ε.Φ.Κ.Α. ενήργησαν χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των οικείων διατάξεων, αλλά επειδή συγγνωστώς υπέλαβαν ότι μπορούν να προβούν νομίμως στην ενταλματοποίηση της δαπάνης. Κατά τη γνώμη, όμως της Παρέδρου Αγγελικής Κέντρου, στην προκειμένη περίπτωση, δεν δύναται να αναγνωριστεί συγγνωστή πλάνη στα όργανα του Ε.Φ.Κ.Α. Και τούτο, διότι, από τη λήξη της επίμαχης μίσθωσης έχει παρέλθει ιδιαίτερα μεγάλο χρονικό διάστημα, χωρίς ούτε από τα αρμόδια όργανα του Ι.Κ.Α. – Ε.Τ.Α.Μ., ούτε από τα αρμόδια όργανα του Ε.Φ.Κ.Α. να έχει προκηρυχθεί κάποιος διαγωνισμός για τη μίσθωση ακινήτων.

V. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, οι εντελλόμενες δαπάνες δεν είναι νόμιμες, ωστόσο τα επίμαχα χρηματικά εντάλματα θα μπορούσαν να θεωρηθούν λόγω συγγνωστής πλάνης, εάν δεν είχε λήξει το οικονομικό έτος 2018, σε βάρος των πιστώσεων του προϋπολογισμού του οποίου εκδόθηκαν.

 

Για τους λόγους αυτούς

Αποφαίνεται ότι τα .... οικονομικού έτους 2018, χρηματικά εντάλματα πληρωμής του ΕΦΚΑ Γ΄ Τοπικού Υποκαταστήματος Μισθωτών Θεσσαλονίκης δεν μπορούν να θεωρηθούν λόγω λήξης του οικονομικού έτους εις βάρος του οποίου πιστώθηκαν.

 

          Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ                                    Η ΠΑΡΕΔΡΟΣ

ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΚΑΒΒΑΔΙΑ –ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΡΑ    ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΑΡΗΒΑΛΑΣΗ

        Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΟΛΥΜΠΙΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΚΟΠΟΥΛΟΥ