ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

ΚΛΙΜΑΚΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΔΑΠΑΝΩΝ

ΤΜΗΜΑ I

ΠΡΑΞΗ 19/2019

 

Αποτελούμενο από τον Πρόεδρο του Κλιμακίου Σταμάτιο Πουλή, Σύμβουλο, και τα μέλη Κωνσταντίνο Δήμου και Αικατερίνη Θεοφανίδου, Παρέδρους.

Συνήλθε στην αίθουσα διασκέψεων του Δικαστηρίου, στις 5 Φεβρουαρίου 2019, για να αποφανθεί, ύστερα από σχετική διαφωνία που ανέκυψε μεταξύ του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στον Δήμο Καλαμαριάς και της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας – Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης, σχετικά με τη θεώρηση του ... χρηματικού εντάλματος πληρωμής, οικονομικού έτους 2018, της ως άνω Περιφέρειας.

Άκουσε την εισήγηση της Παρέδρου Αικατερίνης Θεοφανίδου.

Σκέφθηκε κατά το νόμο και

αποφάσισε τα ακόλουθα

1. Ο Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου στον Δήμο Καλαμαριάς αρνήθηκε, με τη 42/25.6.2018 πράξη επιστροφής, να θεωρήσει το ..., οικονομικού έτους 2018, χρηματικό ένταλμα πληρωμής της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας – Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης. Το επίμαχο ένταλμα αφορά στην καταβολή επιδόματος θέσης ευθύνης, για το χρονικό διάστημα από 13.4.2018 μέχρι 30.4.2018, ποσού 199,62 ευρώ, στη φερόμενη ως δικαιούχο ...., υπάλληλο κατηγορίας ΠΕ, με βαθμό Α΄ του ανωτέρω φορέα, που άσκησε καθήκοντα αναπληρώτριας Προϊσταμένης του Τμήματος Τουριστικού Σχεδιασμού και Συντονισμού της Διεύθυνσης Τουρισμού της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης. Τη θεώρηση του εντάλματος αρνήθηκε ο Επίτροπος με την αιτιολογία ότι η ως άνω αναπλήρωση από τη φερόμενη ως δικαιούχο υπάλληλο έλαβε χώρα κατά παράβαση του άρθρου 87 του ν.3528/2007 (Α 26), όπως ισχύει, χωρίς απόφαση ορισμού της ως αναπληρώτριας Προϊσταμένης. Με το .....2018 έγγραφο του Προϊσταμένου των Οικονομικών Υπηρεσιών, η Περιφέρεια επανυπέβαλε το χρηματικό ένταλμα προς θεώρηση, υποστηρίζοντας τη νομιμότητα της εντελλόμενης δαπάνης, για τους λόγους που εκτίθενται στα σχετικά συνημμένα. Ο Επίτροπος, όμως, ενέμεινε στην άρνησή του, με συνέπεια να ανακύψει διαφωνία για την άρση της οποίας νομίμως απευθύνεται, με την από 10.9.2018 έκθεση, στο Κλιμάκιο τούτο.

2. Α. Με τις διατάξεις του άρθρου πρώτου του ν. 3839/2010 «Σύστημα επιλογής προϊσταμένων οργανικών μονάδων με αντικειμενικά και αξιοκρατικά κριτήρια Σύσταση Ει­δικού Συμβουλίου Επιλογής Προϊσταμένων (ΕΙ.Σ.Ε.Π.) και λοιπές διατάξεις» (Α 51, διορ. σφαλ. Α 83) αντικαταστάθηκε, μεταξύ άλλων άρθρων, το άρθρο 87, με τίτλο «Αναπλήρωση προϊσταμένων» του Κώδικα Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών και Υπαλλήλων ΝΠΔΔ (εφεξής: «Υπαλληλικού Κώδικα»), που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 3528/2007 (Α 26), το οποίο εφαρμόζεται αναλογικά και στο προσωπικό που υπηρετεί στις Περιφέρειες ως ΟΤΑ β΄ βαθμού (βλ. άρθρο 253 παρ. 1 ν. 3852/2010 «Νέα αρχιτεκτονική της αυτοδιοίκησης και της αποκεντρωμένης διοίκησης – Πρόγραμμα Καλλικράτης») και ορίζει τα ακόλουθα: «1. Τον προϊστάμενο, που απουσιάζει ή κωλύεται, αναπλη­ρώνει στα καθήκοντά του ο ανώτερος κατά βαθμό προϊ­στάμενος των υποκείμενων οργανικών μονάδων, … 2. Αν δεν υπάρχουν υποκείμενες οργανικές μονάδες, τον προϊστάμενο αναπληρώνει στα καθήκοντα του ο ανώτερος κατά βαθμό υπάλληλος που υπηρετεί στην ίδια οργανική μονάδα, εφόσον ανήκει σε κλάδο του οποίου οι υπάλληλοι προβλέπεται ότι μπορούν να προΐστανται σύμφωνα με τις οικείες οργανικές διατάξεις. Αν υπηρετούν περισσότεροι υπάλληλοι με τον ίδιο βαθμό, αναπληρώνει αυτός που έχει περισσότερο χρόνο στο βαθμό ή αυτός που ορίζεται από τον προϊστάμενο της αμέσως υπερκείμενης μονάδας ή αρχής. 3. (…). 4. Αν κενωθεί ή συσταθεί θέση προϊσταμένου οργανικής μονάδος, έως την επιλογή και τοποθέτηση νέου προϊστα­μένου, εφαρμόζονται οι διατάξεις των παραγράφων 1 και 2. Ο αναπληρωτής προϊσταμένου οργανικής μονάδας κατά την παράγραφο αυτή δικαιούται το προβλεπόμενο για τη θέση επίδομα από την έναρξη της αναπλήρωσης». Ο ν. 4354/2015 (Α 176), στο κεφάλαιο Β΄ «Διατάξεις αρμοδιότητας Υπουργείου Οικονομικών» (άρθρα 1-36, έναρξη ισχύος από 1.1.2016, σύμφωνα με το άρθρο 35), στο πεδίο εφαρμογής του οποίου υπάγονται και οι υπάλληλοι των ΟΤΑ β΄ βαθμού (περ. δ΄ της παρ. 1 του άρθρου 7), ορίζει στο άρθρο 16 ότι «1. Στους προϊσταμένους οργανικών μονάδων καταβάλλεται, για όσο χρόνο ασκούν τα καθήκοντα τους, μηνιαίο επίδομα θέσης ευθύνης οριζόμενο, κατά βαθμίδα θέσης, ως εξής: … αζ) Προϊστάμενοι Τμημάτων, διακόσια ενενήντα (290) ευρώ …. 3. Στην περίπτωση κένωσης ή σύστασης θέσης προϊσταμένου οργανικής μονάδας το ως άνω επίδομα καταβάλλεται στο νόμιμο αναπληρωτή, από την έναρξη της αναπλήρωσης. …».

Β. Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων συνάγονται, πλην άλλων, τα εξής: Μετά την κένωση θέσης προϊσταμένου οργανικής μονάδας ΟΤΑ β΄ βαθμού και μέχρι την πλήρωσή της, κατά τη διαδικασία που διαγράφεται στα άρθρα 84 86 του Υπαλληλικού Κώδικα, όπως ισχύουν, ασκούνται καθήκοντα αναπληρωτή προϊσταμένου, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 87 του ίδιου Κώδικα. Ο νόμιμος αναπληρωτής προϊστάμενος δικαιούται το προβλεπόμενο επίδομα θέσης ευθύνης. Προϋποθέσεις για τη νόμιμη καταβολή του επιδόματος είναι η προηγούμενη της άσκησης των καθηκόντων έκδοση απόφασης του αρμοδίου κατά περίπτωση οργάνου περί ορισμού υπαλλήλου ως αναπληρωτή προϊσταμένου και, ακολούθως, η πραγματική άσκηση των καθηκόντων από τον υπάλληλο. Στην περίπτωση αναπλήρωσης σε οργανική μονάδα που δεν διαρθρώνεται σε επιμέρους υποκείμενες μονάδες τον προϊστάμενο αναπληρώνει στα καθήκοντα του ο ανώτερος κατά βαθμό υπάλληλος που υπηρετεί στην ίδια οργανική μονάδα, μεταξύ δε ομοιόβαθμων, αυτός που έχει περισσότερο χρόνο στο βαθμό ή αυτός που ορίζεται από τον προϊστάμενο της αμέσως υπερκείμενης μονάδας ή αρχής. Η προηγούμενη της άσκησης καθηκόντων έκδοση της απόφασης ορισμού προϊσταμένου απαιτείται α) σε κάθε περίπτωση ανεξαρτήτως της αιτίας στην οποία οφείλεται η αναπλήρωση, δηλαδή απουσία ή κώλυμα και κένωση ή σύσταση θέσης και β) προεχόντως, προς διακρίβωση και επαλήθευση της νομιμότητας της αναπλήρωσης, κατά τις προϋποθέσεις του άρθρου 87 του Υπαλληλικού Κώδικα, σε συνάρτηση προς την ιδιότητα του ορισθέντος αναπληρωτή προϊσταμένου, την αιτία άσκησης των σχετικών καθηκόντων εκ μέρους του, του χρονικού διαστήματος, στο οποίο εκτείνεται η σχετική αρμοδιότητα (ως αναπληρωτή προϊσταμένου), ενόψει και των διαφορετικών προϋποθέσεων, καθώς και των διαδικασιών που απαιτούνται για τη νόμιμη απόκτηση της ιδιότητας του προϊσταμένου ή του αναπληρωτή του, αλλά και των εννόμων συνεπειών που συνεπάγεται η απόκτηση της ιδιότητας του αναπληρωτή Προϊσταμένου τόσο ως προς τις υπαλληλικές σχέσεις και τις σχέσεις του οικείου Τμήματος με άλλες υπηρεσίες ή τρίτους όσο και ως προς την υπηρεσιακή κατάσταση και εξέλιξη αυτού του ιδίου υπαλλήλου (Κλιμ.Προλ.Ελ.Δαπ στο Ι Τμ. 8/2018, κ.α.). Επομένως, σε περίπτωση που είτε δεν έχει εκδοθεί απόφαση ορισμού αναπληρωτή προϊσταμένου είτε η απόφαση έχει εκδοθεί κατά παράβαση των ανωτέρω, η καταβολή του επιδόματος θέσης ευθύνης σε αυτόν που υπηρετεί ως αναπληρωτής προϊστάμενος, στερείται νομίμου ερείσματος (πρβλ. Κλιμ. Προλ. Ελ. Δαπ. Ι Τμ. 20, 117/2018 κ.α.).

3. Στην υπό κρίση υπόθεση, από τα δικαιολογητικά που συνοδεύουν το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πληρωμής προκύπτουν τα ακόλουθα: Στις 12.4.2018, η αναπληρώτρια Προϊσταμένη του Τμήματος Τουρισμού, Σχεδιασμού και Συντονισμού της Διεύθυνσης Τουρισμού της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης, ...., αναχώρησε για τη νέα της θέση, σε εκτέλεση σχετικής απόφασης μετακίνησής της. Μετά την κένωση της θέσης αυτής, η Διεύθυνση Τουρισμού ενημέρωσε το Τμήμα Μισθοδοσίας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας ότι η φερόμενη ως δικαιούχος του ελεγχόμενου χρηματικού εντάλματος, ...., υπάλληλος του εν λόγω Τμήματος με βαθμό Α΄, ασκεί καθήκοντα Προϊσταμένης από τις 13.4.2018 (βλ. το ....2018 έγγραφο της Διεύθυνσης Τουρισμού), ενώ, σύμφωνα με το .....2018 έγγραφο της Διεύθυνσης Ανθρώπινου Δυναμικού και Διαχείρισης Ποιότητας της εν λόγω Περιφέρειας, συντρέχουν στο πρόσωπό της οι νόμιμες προϋποθέσεις αναπλήρωσης. Για να της καταβληθεί το επίδομα θέσης ευθύνης (αναπληρώτριας) Προϊσταμένης Τμήματος, για το χρονικό διάστημα από 13.4.2018 μέχρι 30.4.2018, εκδόθηκε το ήδη ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πληρωμής.

4. Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες νομικές σκέψεις, η καταβολή του επίμαχου επιδόματος θέσης ευθύνης στην φερόμενη ως δικαιούχο του ελεγχόμενου χρηματικού εντάλματος είναι μη νόμιμη. Και τούτο, διότι η εν λόγω υπάλληλος, η οποία άσκησε καθήκοντα αναπληρώτριας προϊσταμένης Τμήματος της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης, κατά τα προαναφερόμενα, μη νομίμως άσκησε τα καθήκοντα αυτά χωρίς να οριστεί Προϊσταμένη με απόφαση του αρμόδιου οργάνου και χωρίς να αρκεί η εκ μέρους της πραγματική άσκηση των καθηκόντων της ως αναπληρώτριας Προϊσταμένης του παραπάνω Τμήματος, κατά το επίμαχο χρονικό διάστημα. Εξάλλου, αβασίμως επικαλείται ο Δήμος το ΔΙΔΑΔ/Φ.35(Α).5/281/29932/22.9.2015 έγγραφο του Υπουργείου Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, με το οποίο γίνεται δεκτό ότι ακόμη και στην περίπτωση που η διοίκηση δεν εκδίδει την οικεία διοικητική πράξη περί αναπλήρωσης προϊσταμένων, αυτό δεν ασκεί επιρροή στην καταβολή του επιδόματος ευθύνης, καθώς αυτό αποτελεί έγγραφο παροχής οδηγιών εσωτερικής φύσης, στερούμενο επομένως, ως εκ της φύσης του, δεσμευτικής ισχύος.

5. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η εντελλόμενη δαπάνη είναι μη νόμιμη και το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δεν πρέπει να θεωρηθεί.

 

Για τους λόγους αυτούς

Αποφαίνεται ότι το ..., οικονομικού έτους 2018, χρηματικό ένταλμα πληρωμής, της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας – Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης, ποσού 199,62 ευρώ, δεν πρέπει να θεωρηθεί.

    Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ           Η ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΡΕΔΡΟΣ

ΣΤΑΜΑΤΙΟΣ ΠΟΥΛΗΣ    ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΘΕΟΦΑΝΙΔΟΥ

  Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΠΕΛΑΓΙΑ ΚΡΗΤΙΚΟΥ