ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ – ΤΜΗΜΑ 12ο

ΑΡΙΘΜΟΣ 1316/2018

 

Δικαστής: Α. Θεοδωρίδης, Πρωτοδίκης ΔΔ

Δικηγόροι: Κ. Παναγούλιας, Αγγ. Χειρδάρη, Δικαστική Πληρεξούσια ΝΣΚ

 

1. Επειδή, με την κρινόμενη προσφυγή, για την άσκηση της οποίας προκαταβλήθηκε ποσό ύψους 1.000 ευρώ, κατ’ άρθρο 15 παρ. 1 του Ν 3557/2007 (βλ. το με ... διπλότυπο είσπραξης τύπου Α΄), ζητείται παραδεκτώς να ακυρωθεί η αρ. Πρωτ.... απόφαση του Ειδικού Γραμματέα της Υπηρεσίας Εποπτείας της Αγοράς της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου του Υπουργείου Οικονομίας Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας, με την οποία επιβλήθηκε σε βάρος της προσφεύγουσας εταιρείας πρόστιμο ύψους 24.000 ευρώ, με την αιτιολογία ότι, κατά παράβαση των οικείων διατάξεων, δεν υπέβαλε μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία στις αρμόδιες υπηρεσίες αναλυτικά κοστολόγια προκειμένου να προβεί στη μεταβολή τιμών πώλησης σε είκοσι τέσσερα (24) είδη που περιλαμβάνονταν στον ισχύοντα τιμοκατάλογό της.

2. Επειδή, στο άρθρο 1 του Αγορανομικού Κώδικα (ΝΔ 136/1946, ΦΕΚ 298 Α΄), όπως ισχύει μετά από την τροποποίησή του με τον Ν 802/1978 (ΦΕΚ 121 Α΄), ορίζονται μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: «1. Δι’ αγορανομικών διατάξεων, εκδιδομένων υπό του υπουργού Εφοδιασμού δύνανται να ρυθμίζωνται γενικώς μεν παν μέτρον δια τον κανονισμόν των τιμών αντικειμένων και παροχών παντός είδους, ως και δια την επάρκειαν ειδών βιοτικών αναγκών, ιδία δε: α) Αι σχέσεις παραγωγής, διανομής και καταναλώσεως. β) Τα της οργανώσεως και προστασίας της καταναλώσεως [...] δ) Αι ανώταται τιμαί, το ποσοστιαίον κέρδος ή το τοιούτον εκπεφρασμένον εις απολύτους μονάδας [...] επί πωλήσεως χονδρικής ή λιανικής, αντικειμένων βιοτικών αναγκών. [...] ιστ) Αι ανώταται τιμαί, το ποσοστιαίον κέρδος ή το τοιούτον εκπεφρασμένον εις απολύτους μονάδας [...] επί πωλήσεως χονδρικής ή λιανικής αντικειμένων βιοτικών αναγκών [...] κατά κλάδους ομοειδών επιχειρήσεων, τούτων συναγομένων βάσει των εφαρμοσθεισών υπ’ αυτών τούτων των επιχειρήσεων, κατά περίπτωσιν, τιμών κατά προγενέστερον της εκδηλώσεως του ρυθμιστικού μέτρου χρονικόν διάστημα». Περαιτέρω, με το άρθρο 1α΄ του Αγορανομικού Κώδικα, το οποίο προστέθηκε με το άρθρο 18 περ. α΄ του Ν 1436/1984 (ΦΕΚ 54 Α΄), ορίζεται ότι: «Με αγορανομικές διατάξεις που εκδίδονται από τον Υπουργό Εμπορίου μπορούν να ρυθμίζονται και τα εξής θέματα: α) Η έκδοση από τους παραγωγούς, εισαγωγείς, χονδρεμπόρους τιμοκαταλόγου με αναγραφή της αρχικής, των ενδιαμέσων, της τελικής τιμής (καταναλωτή) και των εκπτώσεων λόγω κύκλου εργασιών, με χρονική διάρκεια ισχύος όχι μικρότερη από 4 μήνες. [...] δ) Η γνωστοποίηση στο Υπουργείο Εμπορίου, ύστερα από πρόσκληση του επιτηδευματία, οποιωνδήποτε στοιχείων κόστους, τιμών, πιστώσεων, εκπτώσεων και άλλων χρήσιμων στοιχείων ή πληροφοριών για το σκοπό προσδιορισμού του κόστους, όπως αυτά προκύπτουν και διαμορφώνονται από τα τηρούμενα από τον επιτηδευματία βιβλία και στοιχεία, θεωρημένα και μη, και η διαδικασία, ο τρόπος και ο χρόνος γνωστοποίησης. ε) [...]».

3. Επειδή, στο άρθρο 9 της Αγορανομικής Διάταξης (ΑΔ) 7/2009 [απόφαση Υφυπουργού Ανάπτυξης Α2-3391/2.7.2009 «Τροποποίηση και νέα κωδικοποίηση Αγορανομικών Διατάξεων, εκδοθεισών μέχρι και την 14 Μαΐου 2009» (ΦΕΚ 1388 Β΄)], όπως αυτή τροποποιήθηκε και ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο, ορίζεται ότι: «1. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου αφορούν: α) Τις βιομηχανίες, βιοτεχνίες, συνεταιριστικά εργοστάσια παραγωγών και εισαγωγικές επιχειρήσεις χονδρικής πώλησης, που πωλούν είδη, όπως αυτά κατονομάζονται στους ΠΙΝΑΚΕΣ 1 και 2, που αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα του παρόντος άρθρου (...) [ όπου ο Πίνακας 1 αφορά τρόφιμα και ποτά] ... 3. Εφεξής, εφόσον οι ανωτέρω επιχειρήσεις για οποιονδήποτε λόγο προτίθενται να μεταβάλουν (αυξητικά ή μειωτικά) τις τιμές πώλησης των ειδών των ΠΙΝΑΚΩΝ 1 και 2 [...] υποχρεούνται όπως, τουλάχιστον (20) ημέρες πριν τη μεταβολή αυτή, αποστέλλουν με ηλεκτρονική μορφή [...] τα ανωτέρω στοιχεία: Α) Επιστολή προαναγγελίας μεταβολής των τιμών, που θα υπογράφεται από τον εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπο της επιχείρησης και στην οποία θα αναφέρεται η ημερομηνία έναρξης εφαρμογής των νέων τιμών που θα μεταβληθούν καθώς και οι λόγοι για τους οποίους η επιχείρηση προτίθεται να προβεί στη μεταβολή των τιμών αυτών Β) Τιμοκατάλογο, που θα υπογράφεται από τον ως άνω εκπρόσωπο της επιχείρησης με τα είδη των ΠΙΝΑΚΩΝ 1 και 2, με τις νέες τιμές τους, που θα εφαρμοστούν μετά την μεταβολή, ανεξάρτητα αν η εν λόγω μεταβολή θα αφορά εν όλω ή εν μέρει τα είδη ή τις υπηρεσίες του τιμοκαταλόγου [...] 8. Όπου στις διατάξεις του παρόντος άρθρου προβλέπεται τακτός χρόνος αποστολής των προβλεπομένων στοιχείων (επιστολές, τιμοκατάλογοι κ.λπ.), η εμπρόθεσμη αποστολή πιστοποιείται μέσω ηλεκτρονικής μορφής (e mail) της [...] Κεντρικής Υπηρεσίας times gge.gr [...] 9. Για τις επιχειρήσεις του παρόντος άρθρου, θεσπίζονται επιπρόσθετα και οι κατωτέρω υποχρεώσεις: Α) Για κάθε είδος του τιμοκαταλόγου που περιλαμβάνεται στους ΠΙΝΑΚΕΣ 1 και 2 [...] και η μεταβολή της τιμής τους, που προαναγγέλλεται σύμφωνα με τα ανωτέρω, εμφανίζει αύξηση σε σύγκριση με τον προηγούμενο υποβληθέντα τιμοκατάλογο θα πρέπει ταυτόχρονα με τον νέο τιμοκατάλογο, να καταρτίζουν αναλυτικό κοστολόγιο λαμβάνοντας υπόψη το ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 «ΚΑΝΟΝΕΣ ΚΟΣΤΟΛΟΓΗΣΗΣ» της παρούσας και τις ισχύουσες διατάξεις περί κοστολόγησης. Στο αναλυτικό αυτό κοστολόγιο θα πρέπει επίσης να παρατίθεται τόσο το αντίστοιχο προηγούμενο αναλυτικό κοστολόγιο που τυχόν έχει καταρτιστεί για τον ίδιο λόγο μέσα στην ίδια χρήση, όσο και το απολογιστικό κοστολόγιο της αμέσως προηγούμενης κλεισμένης ετήσιας χρήσης Β) Τα καταρτιζόμενα ως ανωτέρω αναλυτικά κοστολόγια, που φέρουν την υπογραφή του εξουσιοδοτημένου εκπροσώπου της επιχείρησης και τη σφραγίδα της φυλάσσονται και: α) Είτε παραδίδονται απευθείας στους εντεταλμένους, προς τούτο, υπαλλήλους της ως άνω Υπηρεσίας, εφόσον ζητηθούν αυτά β) Είτε αποστέλλονται απευθείας στην ως άνω Υπηρεσία, μέσω του Πρωτοκόλλου της ή σε ηλεκτρονική μορφή (μέσω e mail), το αργότερο μέσα σε προθεσμία μίας (1) εργάσιμης ημέρας από τη στιγμή που η επιχείρηση λάβει έγγραφη πρόσκληση της Υπηρεσίας για την υποβολή των κοστολογίων αυτών». ... » και στο άρθρο 16 (το οποίο περιλαμβάνεται στο Κεφάλαιο Β΄) ότι: «1. Οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να υποβάλλουν στην Υπηρεσία αναλυτικά κοστολόγια, όταν αυτό επιβάλλεται από Αγορανομική Διάταξη ή άλλη απόφαση ή όταν ζητηθούν από την Υπηρεσία με έγγραφο. [...]», ενώ στο άρθρο 17 ρυθμίζεται ο τρόπος σύνταξης των κοστολογίων.

4. Επειδή, περαιτέρω, στο άρθρο 29 παρ. 5 του Ν 3377/2005 (ΦΕΚ 202 Α΄), όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 15 παρ. 1 του Ν 3557/2007 (ΦΕΚ 100 Α΄) και ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο, ορίζεται ότι: «α) Με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 57α του Αγορανομικού Κώδικα (ΝΔ 136/1946, ΦΕΚ 298 Α΄), όπως ισχύει, και των παραγράφων 1 και 10 των άρθρων 5 και 7 αντίστοιχα του Ν 2323/1995 (ΦΕΚ 145 Α΄), όπως ισχύει, σε όσους παραβαίνουν τις αγορανομικές διατάξεις που εκδίδονται σύμφωνα με τα άρθρα 1, 1α, 2 και 35 του Αγορανομικού Κώδικα, πέραν των ποινικών κυρώσεων που προβλέπονται στην παράγραφο 15 του άρθρου 30 του Κώδικα αυτού επιβάλλεται πρόστιμο από χίλια (1.000) ευρώ μέχρι τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ, ανάλογα με τη βαρύτητα της παράβασης, τις εν γένει συνέπειες που προκαλούνται σε βάρος των βλαπτομένων από αυτή, το βαθμό υπαιτιότητας και την τυχόν υποτροπή των παραβατών [...] δ) Με απόφαση του Υπουργού Ανάπτυξης καθορίζεται ειδικότερα το ύψος του προστίμου που επιβάλλεται για καθεμία από τις παραβάσεις του εδαφίου α΄ της παρούσας παραγράφου και μπορεί να ρυθμίζεται κάθε ειδικότερο θέμα και σχετική λεπτομέρεια για την εφαρμογή των διατάξεων της .... στ) Οι αποφάσεις επιβολής προστίμου υπόκεινται σε προσφυγή ενώπιον του αρμόδιου δικαστηρίου, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις. Για την παραδεκτή άσκηση της προσφυγής αυτής απαιτείται προκαταβολή ποσού ίσου με το 20% του εκάστοτε επιβαλλόμενου προστίμου, το οποίο σε κάθε περίπτωση δεν μπορεί να υπερβεί το ποσό των χιλίων (1.000) ευρώ ». Κατ’ εξουσιοδότηση της τελευταίας αυτής διάταξης εκδόθηκε η Α2 – 3334/21-5-2008 απόφαση του Υφυπουργού Ανάπτυξης (ΦΕΚ 954 Β΄), που περιέλαβε ρυθμίσεις σχετικά με τον τρόπο επιβολής χρηματικών προστίμων σε όσους παραβαίνουν τις σε αυτή αναφερόμενες αγορανομικές διατάξεις (σχετικές με την υποβολή τιμοκαταλόγων, προαναγγελία μεταβολής των τιμών κ.λπ.).Στο άρθρο 3 της εν λόγω υπουργικής απόφασης (Υ.Α.) ορίζεται ότι: «Καθορίζουμε για τις βιομηχανίες, βιοτεχνίες, συνεταιριστικά εργοστάσια παραγωγών και εισαγωγικές επιχειρήσεις χονδρικής πώλησης (...) το ύψος του επιβαλλόμενου προστίμου ως εξής: 1. Χρηματικό πρόστιμο τριάντα χιλιάδων (30.000) ευρώ, σε περίπτωση εφαρμογής των τιμών πώλησης των προϊόντων τους ή των εμπορευμάτων τους ή των υπηρεσιών τους, κατά περίπτωση, που προαναγγέλθηκαν από τους τιμοκαταλόγους που υπέβαλαν στο Υπουργείο, πριν από την εκπνοή της χρονικής περιόδου των δέκα (10) (ήδη 20) ημερών. 2. Χρηματικό πρόστιμο τριάντα χιλιάδων (30.000) ευρώ, σε περίπτωση μη υποβολής των τιμοκαταλόγων τους. Εάν μετά από έγγραφο της Υπηρεσίας δεν υποβληθούν οι τιμοκατάλογοι, τότε επιβάλλεται και πρόστιμο χίλια (1.000) ευρώ ανά κωδικό προϊόντος ή εμπορεύματος ή Υπηρεσίας, κατά περίπτωση, που εμπεριέχεται στους εφαρμοσθέντες τιμοκαταλόγους. 3. Χρηματικό πρόστιμο χιλίων (1.000) ευρώ ανά Κωδικό προϊόντος ή εμπορεύματος ή υπηρεσίας, κατά περίπτωση, όταν δεν υποβάλλονται στις αρμόδιες Υπηρεσίες της παρ. 1 του άρθρου 2 της απόφασης αυτής, τα προβλεπόμενα αναλυτικά κοστολόγια που υποχρεούνται να καταρτίζουν, μέσα στην προθεσμία που ορίζεται σε έγγραφο των Υπηρεσιών αυτών. 4. [...]».

5. Επειδή, μετά τον κρίσιμο χρόνο, εκδόθηκε η ΑΔ 2/2011 (Α2-986 απόφαση του Υφυπουργού Οικονομίας Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας «Αντικατάσταση του άρθρου 9 του Κεφαλαίου 1 της Αγορανομικής Διάταξης 7/2009 και επιβολή διοικητικών κυρώσεων σε περίπτωση παραβίασης των διατάξεων της», ΦΕΚ Β΄ 1144/6.6.2011, με έναρξη ισχύος από την επομένη της δημοσίευσής της στο ΦΕΚ), με την οποία, αφού ελήφθη υπόψη: α) η ανάγκη αντικατάστασης του άρθρου 9 της ΑΔ 9/2007, προκειμένου να απλοποιηθεί η διαδικασία υποβολής στοιχείων τιμοκαταλόγου για προϊόντα και υπηρεσίες που επηρεάζουν το Γενικό Δείκτη Τιμών Καταναλωτή και να μειωθεί το διοικητικό βάρος των επιχειρήσεων, καθώς και β) η ανάγκη αναπροσαρμογής των διοικητικών κυρώσεων σε περίπτωση που οι υπόχρεοι παραβιάζουν τις διατάξεις σχετικά με την υποβολή τιμοκαταλόγων (βλ. σχετικά στοιχεία 12 και 13 του προοιμίου της), αντικαταστάθηκε το άρθρο 9 της ανωτέρω ΑΔ 7/2009. Συγκεκριμένα στο άρθρο 1 της εν λόγω Υπουργικής Απόφασης, με τίτλο «Υποχρέωση υποβολής στοιχείων τιμοκαταλόγου», ορίσθηκε ότι: «1. Στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας εμπίπτουν: α) Βιομηχανίες, βιοτεχνίες, συνεταιριστικά εργοστάσια παραγωγών, εισαγωγικές και εμπορικές επιχειρήσεις που διαθέτουν και πωλούν χονδρικώς στην εγχώρια αγορά είδη, που εντάσσονται στους ΠΙΝΑΚΕΣ 1 και 2 [...] β) [...] 2. Οι επιχειρήσεις της παραγράφου 1 πριν από τη θέση σε ισχύ τιμοκαταλόγων που μεταβάλλουν (αυξητικά ή μειωτικά) τις τιμές πώλησης ειδών και υπηρεσιών που εντάσσονται στους ΠΙΝΑΚΕΣ 1, 2 και 3, υποχρεούνται να υποβάλλουν σε ηλεκτρονική μορφή, στη Διεύθυνση Έρευνας Τιμών και Κόστους, της Υπηρεσίας Εποπτείας Αγοράς (ΥΠΕΑ) του Υπουργείου Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας (εφεξής Υπηρεσία), τα ακόλουθα στοιχεία: α) Τιμοκατάλογο στον οποίο περιλαμβάνονται όλα τα είδη και οι υπηρεσίες που πωλούν και εντάσσονται στους ΠΙΝΑΚΕΣ 1, 2 και 3, σύμφωνα με το υπόδειγμα Α, ανεξαρτήτως αν οι τιμές τους μεταβάλλονται. β) Τιμοκατάλογο αποκλειστικά για τα είδη ή τις υπηρεσίες, που εντάσσονται στους ΠΙΝΑΚΕΣ 1, 2, 3, η τιμή των οποίων μεταβάλλεται, που καταρτίζεται σύμφωνα με το Υπόδειγμα Α. γ) Εφόσον, η μεταβολή των τιμών αφορά σε αύξηση, έγγραφο του νομίμου εκπροσώπου, στην οποία αναφέρονται οι λόγοι που επιβάλλουν την αύξηση αυτή. [...] 3. Σε περίπτωση που τα υποβληθέντα στοιχεία της παραγράφου 2 αφορούν σε αυξητική μεταβολή των τιμών, η υπηρεσία οφείλει εντός δέκα (10) εργάσιμων ημερών από την επομένη της παραλαβής των στοιχείων της παραγράφου 2 να προβεί στην εξέταση τους και να ζητήσει τη συμπλήρωση τυχόν ελλείψεων. 4. Σε περίπτωση που η νέα τιμή ορισμένου είδους ή υπηρεσίας που ανακοινώνεται σύμφωνα με την παράγραφο 2 του παρόντος, εμφανίζει αύξηση σε σχέση με την ισχύουσα τιμή τιμοκαταλόγου, ο Ειδικός Γραμματέας της ΥΠΕΑ μπορεί, εφόσον το θεωρεί αναγκαίο, με έγγραφη κλήση του εντός της προθεσμίας της παραγράφου 3, να ζητά, για το είδος ή την υπηρεσία αυτή, πρόσθετα συμπληρωματικά στοιχεία, όπως ενδεικτικές αναλύσεις, σύμφωνα με τα υποδείγματα Β, Γ και Δ σχετικά με: -τη νέα τιμή τιμοκαταλόγου, -την ισχύουσα τιμή τιμοκαταλόγου, -την αμέσως προηγούμενη τιμή τιμοκαταλόγου, -την απολογιστική τιμή πώλησης (βάσει της τελευταίας οικονομικής χρήσης), -καθώς επίσης και ισολογισμό, γενική εκμετάλλευση, αναλυτικές κατά κλάδο εκμεταλλεύσεις, καρτέλες αποθήκης, αποθέματα, τιμολόγια. Τα στοιχεία κόστους και λοιπά οικονομικά στοιχεία που ενσωματώνονται στα υποδείγματα Β, Γ και Δ, πρέπει να προκύπτουν από τα βιβλία και στοιχεία της επιχείρησης και να βασίζονται σε πραγματοποιηθέντα μεγέθη (ιστορικά μεγέθη). [...]». Σύμφωνα δε με το άρθρο 2 της ίδιας ως άνω υπουργικής απόφασης: «1. Με πράξη του Ειδικού Γραμματέα της Υπηρεσίας Εποπτείας Αγοράς (ΥΠΕΑ) της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου του Υπουργείου Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας (ΥΠΟΙΑΝ): α) σε περίπτωση πραγματοποίησης αύξησης τιμών ειδών και υπηρεσιών του τιμοκαταλόγου κατά παράβαση των διατάξεων των παραγράφων 2, 3, 4 και 5 του άρθρου 1 της παρούσας επιβάλλεται στην υπόχρεη επιχείρηση πρόστιμο τριάντα χιλιάδων (30.000) ευρώ. Επιπλέον, καλείται, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 8 του άρθρου 1, εντός πέντε (5) ημερών να υποβάλλει τα σχετικά στοιχεία, και σε περίπτωση μη συμμόρφωσης επιβάλλεται πρόστιμο τριών χιλιάδων ευρώ (3.000) για κάθε ημέρα καθυστέρησης, β) σε περίπτωση μη υποβολής των προβλεπόμενων στην παράγραφο 7 του άρθρου 1 της παρούσας στοιχείων επιβάλλεται στην υπόχρεη επιχείρηση πρόστιμο πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ. Επιπλέον, καλείται η επιχείρηση, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 9 του άρθρου 1, εντός τριών (3) ημερών να υποβάλλει τα σχετικά στοιχεία, και σε περίπτωση μη συμμόρφωσης επιβάλλεται πρόστιμο χιλίων ευρώ (1.000) για κάθε ημέρα καθυστέρησης. [...]», ενώ, κατά το άρθρο 3 αυτής: «1. ... 2. Από την έναρξη ισχύος της παρούσας καταργούνται το άρθρο 12 της Α.Δ. 7/2009 (Β΄ 1388), και η ΥΑ Α2-3334/2008 (Β΄ 954). 3. Η παρούσα καταλαμβάνει και εκκρεμείς υποθέσεις. 4. ...». Ακολούθως, δε, με το άρθρο 1 της Α2-493/11.04.2012 απόφασης του Υπουργού Οικονομίας, Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας (ΦΕΚ Β΄ 1348) αντικαταστάθηκε εκ νέου το άρθρο 9 της ως άνω ΑΔ 7/2009 ως εξής: «Υποβολή απολογιστικών στοιχείων τιμών 1. Στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος εμπίπτουν: α) Βιομηχανίες, βιοτεχνίες, συνεταιριστικά εργοστάσια παραγωγών, εισαγωγικές και εμπορικές επιχειρήσεις που διαθέτουν και πωλούν χονδρικώς στην εγχώρια αγορά είδη, που εντάσσονται στους ΠΙΝΑΚΕΣ 1 και 2, (...) 2. Από τη δημοσίευση της παρούσας, οι επιχειρήσεις της ως άνω παραγράφου 1, υποχρεούνται να: α) Κατά την πρώτη εφαρμογή της παρούσας, οι υπόχρεες επιχειρήσεις της παραγράφου 1, εφόσον η τελευταία οικονομική τους χρήση έκλεισε πριν τη δημοσίευση της παρούσας, οφείλουν να υποβάλουν εντός τριάντα (30) ημερών από τη δημοσίευση της παρούσας, απολογιστικά στοιχεία σχετικά με τις πωλήσεις της τελευταίας κλεισμένης χρήσης ανά κωδικό προϊόντος, εμπορεύματος ή υπηρεσίας που περιλαμβάνονται στους πίνακες 1 και 2 και 3, σύμφωνα με το Υπόδειγμα Α. Σε περίπτωση που δεν είναι δυνατή η διαμόρφωση των στοιχείων αυτών [...] β) Μετά την πρώτη υποβολή της περίπτωσης α΄ ή εάν δεν έκλεισε η οικονομική χρήση πριν τη δημοσίευση της παρούσας, οι υπόχρεες επιχειρήσεις της παραγράφου 1 υποχρεούνται μετά το κλείσιμο κάθε επόμενης οικονομικής χρήσης, να διαμορφώνουν τα απολογιστικά στοιχεία σχετικά με τις πωλήσεις της τελευταίας κλεισμένης χρήσης ανά κωδικό προϊόντος, εμπορεύματος ή υπηρεσίας που περιλαμβάνονται στους πίνακες 1 και 2 και 3, σύμφωνα με το Υπόδειγμα Α. Ο Ειδικός Γραμματέας της Υπηρεσίας Εποπτείας Αγοράς (ΥΠΕΑ) δύναται να ζητά με έγγραφη κλήση του τα στοιχεία αυτά, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν παρέλθει ενενήντα (90) ημέρες από το κλείσιμο της οικονομικής χρήσης βάσει της οποίας ζητούνται τα εν λόγω στοιχεία. Στην έγγραφη κλήση θα πρέπει να αναγράφεται η προθεσμία εντός της οποίας η επιχείρηση θα υποβάλει τα στοιχεία αυτά, η οποία δεν μπορεί να είναι μικρότερη των δέκα (10) ημερών, καθώς και ο τρόπος υποβολής των στοιχείων προς τη Διεύθυνση Κοστολόγησης και Έρευνας Αγοράς της Υπηρεσίας Εποπτείας Αγοράς (ΥΠΕΑ) του Υπουργείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας. γ) [...] 3. [...] 4. Ο Ειδικός Γραμματέας της ΥΠΕΑ μπορεί εντός τασσόμενης προθεσμίας, να ζητά με έγγραφη κλήση του πρόσθετα συμπληρωματικά στοιχεία σχετικά με την ανάλυση της απολογιστικής τιμής πώλησης του προϊόντος, εμπορεύματος ή υπηρεσίας καθώς επίσης μπορεί να ζητά και άλλα στοιχεία, όπως ενδεικτικά, τον ισολογισμό των επιχειρήσεων, γενική εκμετάλλευση, αναλυτικές κατά κλάδο εκμεταλλεύσεις, καρτέλες αποθήκης, αποθέματα, τιμολόγια, στοιχεία κόστους ή λοιπά οικονομικά στοιχεία. [...]». Σύμφωνα δε με το άρθρο 3 της τελευταίας αυτής υπουργικής απόφασης: «1. Με πράξη του Ειδικού Γραμματέα της Υπηρεσίας Εποπτείας Αγοράς (ΥΠΕΑ) της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου του Υπουργείου Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας (ΥΠΑΑΝ), επιβάλλονται τα παρακάτω πρόστιμα: α) Σε περίπτωση μη υποβολής εντός της τασσόμενης προθεσμίας των προβλεπομένων στις παραγράφους 2 και 4 του άρθρου 1 της παρούσας στοιχείων, επιβάλλεται πρόστιμο είκοσι χιλιάδων (20.000) Ευρώ. β) Σε περίπτωση υποβολής ανακριβών ή αναληθών στοιχείων των παραγράφων 2 και 4 του άρθρου 1 της παρούσας, επιβάλλεται πρόστιμο τριάντα χιλιάδων (30.000) Ευρώ. 2. Και στις δύο περιπτώσεις της προηγούμενης παραγράφου, η υπόχρεη επιχείρηση με έγγραφη κλήση του Ειδικού Γραμματέα της ΥΠ.Ε.Α. καλείται επιπλέον να υποβάλει εντός τριών (3) ημερών τα σχετικά στοιχεία, και στην περίπτωση μη συμμόρφωσης της, εφαρμόζεται η παράγραφος 3 του παρόντος άρθρου. 3. [...]», ενώ, κατά το άρθρο 4 αυτής: «1. [...] 2. Από την έναρξη ισχύος της παρούσας καταργείται η υπ’ αριθμ. Α2-986/2011 Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ Β΄ 1144/6.6.2011). Εκκρεμείς υποθέσεις αντιμετωπίζονται εφεξής σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας. 3. Σε όποιο σημείο της Αγορανομικής Διάταξης 7/2009 γίνεται λόγος για τιμοκαταλόγους χονδρικής πώλησης ή εμπορίας, εννοείται εφεξής κάθε έγγραφη γνωστοποίηση των τιμών πώλησης, σύμφωνα με το άρθρο 2 της παρούσας. 4. Προσαρτώνται και αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της παρούσας οι ΠΙΝΑΚΕΣ 1, 2, 3 και το ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ Α» και κατά το άρθρο 5: «Το Κεφάλαιο 2 της Αγορανομικής Διάταξης 7/2009 με τίτλο «ΚΑΝΟΝΕΣ ΑΓΟΡΑΝΟΜΙΚΗΣ ΚΟΣΤΟΛΟΓΗΣΗΣ» καταργείται».

6. Επειδή, ακολούθως, με το άρθρο 140 της Α2-861/2013 απόφασης του Υφυπουργού Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας (ΦΕΚ Β΄ 2044/22.8.2013), καταργήθηκαν όλα τα άρθρα της ΑΔ 7/2009, εκτός των άρθρων 170 («χώροι σφαγής και σφραγίδες προέλευσης, καταλληλότητας και κατηγορίας σφαγίων») και 116 («προϋποθέσεις παρασκευής και διάθεσης της παραδοσιακής γιαούρτης»), καθώς και κάθε άλλη αγορανομική διάταξη. Στην εν λόγω απόφαση δεν θεσπίζεται πλέον υποχρέωση γνωστοποίησης τιμοκαταλόγων και κοστολογίων προς το Υπουργείο Ανάπτυξης παρά μόνο για τους κατόχους άδειας λιανικής εμπορίας υγρών καυσίμων, υγραερίου κίνησης και πετρελαίου για θέρμανση, οι οποίοι υποχρεούνται να γνωστοποιούν τη λιανική τιμή πώλησης των προϊόντων που διαθέτουν βάσει της άδειάς τους στη Διεύθυνση Παρατηρητηρίου Τιμών-Τιμοληψιών του Υπουργείου Ανάπτυξης Ανταγωνιστικότητας Υποδομών Μεταφορών και Δικτύων, καθώς και κάθε αλλαγή των τιμών λιανικής πώλησης των προϊόντων που διαθέτουν ταυτόχρονα με την ισχύ τους (άρθρο 136). Τέλος, με το άρθρο 144 της Α2-718/2014 απόφασης του Υφυπουργού Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας (ΦΕΚ Β΄ 2090/31.7.2014) καταργήθηκε η προγενέστερη Α2 – 861/2013 απόφαση, δεν προβλέφθηκε οποιαδήποτε υποχρέωση γνωστοποίησης τιμοκαταλόγων και κοστολογίων και παρέμεινε η υποχρέωση γνωστοποίησης λιανικών τιμών πώλησης για τους κατόχους άδειας λιανικής εμπορίας υγρών καυσίμων, υγραερίου κίνησης και πετρελαίου για θέρμανση (άρθρο 136).

7. Επειδή, καταρχάς, σύμφωνα με την αρχή της αναδρομικής εφαρμογής της ηπιότερης, ως προς την επιβολή κυρώσεων, διάταξης –η οποία έχει συνταγματική βάση, ως απορρέουσα από την αρχή της αναλογικότητας (πρβλ. ΣτΕ Ολ 459/2013, 2031/2013 κ.ά.)– όταν ο νομοθέτης, μεταβάλλοντας αντιλήψεις, κρίνει ότι ο επιδιωκόμενος με την επιβολή των σχετικών κυρώσεων σκοπός δύναται να επιτευχθεί με ηπιότερα μέσα, τότε ελέγχεται όχι μόνον ως άσκοπη και αδικαιολόγητη, αλλά και ως αντίθετη, κατ’ αρχήν, προς τη νεότερη νομοθετική βούληση η επιβολή των παλαιοτέρων αυστηρότερων κυρώσεων, οι οποίες υπερβάλλουν το μέτρο, το οποίο, ήδη, κρίνεται από τον νομοθέτη ως αναγκαίο (πρβλ. ΣτΕ 2402/2016). Συνακόλουθα δε, εφόσον με νεότερη ρύθμιση καταργείται ένα πρόστιμο λόγω μεταβολής «επί το επιεικέστερον» των σχετικών αξιολογήσεων του νομοθέτη, η κατάργηση έχει αναδρομική ισχύ και εφαρμόζεται και επί των εκκρεμών υποθέσεων, εφόσον δεν υπάρχει σαφής αντίθετη διάταξη. Συνεπώς, ειδικώς, προκειμένου περί παράβασης για την οποία προβλέπονται διαδοχικά, από τον χρόνο διάπραξής της έως το χρόνο έκδοσης τελεσίδικης δικαστικής απόφασης επί της υπόθεσης, περισσότερες κυρώσεις (πρβλ. ΣτΕ 2957/2013, 4166/2012, 3457/2012, 4159-60/2009 επταμ. κ.ά.), κατ’ εξαίρεση του γενικού κανόνα περί μη αναδρομικότητας του νόμου, υπάρχει τεκμήριο αναδρομικής εφαρμογής του νέου ηπιότερου νόμου και επί εκκρεμών υποθέσεων, το οποίο μόνο με σαφή αντίθετη διάταξη δύναται να ανατραπεί (πρβλ. ΣτΕ 2402/2016, 2672/1984).

8. Επειδή, στην προκειμένη περίπτωση, από τα στοιχεία της δικογραφίας, μεταξύ των οποίων και η .../17.3.2011 έκθεση ελέγχου υπαλλήλου της Διεύθυνσης Κοστολόγησης και Έρευνας Αγοράς, προκύπτουν τα ακόλουθα: Η προσφεύγουσα εταιρεία, με αντικείμενο την εμπορία και διανομή τροφίμων, υπέβαλε στην Υπηρεσία Εποπτείας Αγοράς (στο εξής «Υπηρεσία») τιμοκατάλογο (.../2.3.2011), με ημερομηνία ισχύος των νέων τιμών την 1η.1.2011, προκειμένου να μεταβάλει (αυξήσει) τις τιμές 24 προϊόντων της που περιλαμβάνονται στον Πίνακα 1 (τρόφιμα) του άρθρου 9 της ΑΔ 7/2009, κατά ποσοστό από 0,14% έως 4,74%. Με το .../10.3.2011 έγγραφο της Υπηρεσίας ζητήθηκε από την εταιρεία να υποβάλει, το αργότερο έως τις 11.3.2011, στην ηλεκτρονική διεύθυνσή της, αφενός μεν, τα αναλυτικά κοστολόγια για τους κωδικούς των ειδών του υποβληθέντος τιμοκαταλόγου που εμφανίζουν αύξηση τιμής και, αφετέρου τα λοιπά στοιχεία για τον έλεγχο (ισολογισμούς, κατάσταση γενικής εκμετάλλευσης). Η προσφεύγουσα υπέβαλε ηλεκτρονικά (.../16.3.2011) τα κατά την κρίση της πρόσφορα στοιχεία, τα οποία όμως θεωρήθηκαν εκπρόθεσμα και ως εκ τούτου δεν αξιολογήθηκαν από την Υπηρεσία. Ενόψει τούτων και ύστερα από σχετική εισήγηση της Υπηρεσίας (.../12.4.2011 έγγραφο), με την .../29.4.2011 απόφαση του Ειδικού Γραμματέα της Υπηρεσίας Εποπτείας της Αγοράς της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου του Υπουργείου Οικονομίας Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας επιβλήθηκε σε βάρος της προσφεύγουσας εταιρείας, σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 3 της ΥΑ Α2-3334/2008, συνολικό πρόστιμο 24.000 ευρώ (24 κωδικοί που ανατιμήθηκαν Χ 1.000 € έκαστος), λόγω εκπρόθεσμης υποβολής των ως άνω τιμοκαταλόγων, κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 9 του Κεφ. 1 της 7/2009 Αγορανομικής Διάταξης. Με την κρινόμενη προσφυγή, όπως συμπληρώθηκε με τους παραδεκτά ασκηθέντες με αριθμ. κατ. .../16.2.2017 προσθέτους λόγους (βλ. την υπ’ αριθμ. .../16.2.2017 έκθεση επίδοσης στο καθ’ ου, την οποία συνέταξε ο δικαστικός επιμελητής ...), η προσφεύγουσα ζητά να ακυρωθεί η προαναφερόμενη απόφαση επιβολής προστίμου, προβάλλοντας, μεταξύ άλλων, ότι η απόφαση αυτή είναι ακυρωτέα διότι μετά το χρόνο τέλεσης της αποδιδόμενης παράβασης εκδόθηκαν οι ΥΑ Α2-986/2011 και Α2-493/2012, με τις ρυθμίσεις των οποίων καταργήθηκαν οι διατάξεις της ΥΑ Α2-3334/2008, κατ’ εφαρμογή της οποίας επιβλήθηκε το ένδικο πρόστιμο, και οι οποίες, ως ευμενέστερες, τυγχάνουν αναδρομικής εφαρμογής σύμφωνα με τη γενική αρχή της ηπιότερης κύρωσης. Αντιθέτως, το καθ’ ου η προσφυγή Ελληνικό Δημόσιο, με το νομίμως κατατεθέν υπόμνημα και τη σχετική έκθεση απόψεων ζητά να απορριφθεί η κρινόμενη προσφυγή.

9. Επειδή, με τα ανωτέρω δεδομένα, σύμφωνα με τις προαναφερόμενες διατάξεις και την ερμηνεία τους, το Δικαστήριο, λαμβάνοντας υπόψη ότι: α) με την προσβαλλόμενη .../29.4.2011 απόφαση του Ειδικού Γραμματέα της Υπηρεσίας Εποπτείας της Αγοράς της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου του Υπουργείου Οικονομίας Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας επιβλήθηκε σε βάρος της προσφεύγουσας συνολικό πρόστιμο 24.000 ευρώ, λόγω εκπρόθεσμης υποβολής τιμοκαταλόγων κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 9 του Κεφ. 1 της ΑΔ 7/2009, β) ενόσω η υπόθεση ήταν εκκρεμής στο Δικαστήριο, δημοσιεύθηκε η ΑΔ 2/2011 με την οποία καταργήθηκε εν γένει η υποχρέωση κατάρτισης και υποβολής προς τις αρμόδιες αρχές αναλυτικών κοστολογίων και η συνακόλουθη πρόβλεψη επιβολής διοικητικού προστίμου για την παράλειψη αυτή, καθόσον, σύμφωνα με τις προαναφερόμενες διατάξεις της εν λόγω ΑΔ, αφενός μεν δεν προβλέπεται πλέον η υποχρέωση κατάρτισης και υποβολής αναλυτικών κοστολογίων, αλλά η υποχρέωση υποβολής στοιχείων τιμοκαταλόγου, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 1 αυτής, αφετέρου δε καταργήθηκε η ΥΑ Α2-3334/2008, κατ’ εφαρμογή της οποίας επιβλήθηκε το ένδικο πρόστιμο, γ) ούτε, άλλωστε, η ως άνω υποχρέωση κατάρτισης και υποβολής αναλυτικών κοστολογίων προβλέφθηκε εκ νέου σε κάποια από τις εκδοθείσες στη συνέχεια σχετικές αγορανομικές διατάξεις, με αποτέλεσμα να μην προβλέπεται από την έναρξη ισχύος της ΑΔ 2/2011 (7.6.2011) η παράβαση για την οποία επιβλήθηκε το ένδικο πρόστιμο, δ) η νεότερη αυτή διάταξη, οι ρυθμίσεις της οποίας καταλαμβάνουν ρητώς και τις εκκρεμείς υποθέσεις, υπαγορεύθηκε από την επί το επιεικέστερον μεταβολή των αντιλήψεων του νομοθέτη, και ως εκ τούτου, θα πρέπει, ενόψει της μνημονευθείσας αρχής περί αναδρομικής εφαρμογής της ηπιότερης κύρωσης, να εφαρμοσθεί και στην κρινόμενη υπόθεση εφόσον δεν υπάρχει σαφής αντίθετη διάταξη (βλ. και ΔΕφΑθ 6191/2017), κρίνει ότι δεν είναι νόμιμη η επιβολή του ένδικου προστίμου σε βάρος της προσφεύγουσας , κατά τα βασίμως προβαλλόμενα από αυτήν , και, συνεπώς, η .../29.4.2011 απόφαση του Ειδικού Γραμματέα της Υπηρεσίας Εποπτείας της Αγοράς της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου του Υπουργείου Οικονομίας Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας πρέπει να ακυρωθεί ως νομικώς πλημμελής.

10. Επειδή, κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η κρινόμενη προσφυγή πρέπει να γίνει δεκτή και να ακυρωθεί η προσβαλλόμενη απόφαση επιβολής προστίμου. Περαιτέρω, το ποσό που προκαταβλήθηκε πρέπει να αποδοθεί στην προσφεύγουσα (κατ’ ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 277 παρ. 9 του ΚΔΔ) και, τέλος, κατ’ εκτίμηση των περιστάσεων της δίκης, να απαλλαγεί το καθ’ ου η προσφυγή από τα δικαστικά έξοδα της προσφεύγουσας (άρθρο 275 παρ. 1 του ΚΔΔ).

 

[Δέχεται την προσφυγή. Ακυρώνει την .../29.4.2011 απόφαση του Ειδικού Γραμματέα της Υπηρεσίας Εποπτείας της Αγοράς της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου του Υπουργείου Οικονομίας Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας.]