ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ

ΤΜΗΜΑ Ι - Σε συμβούλιο

ΠΡΑΞΗ 23/2018

 

Αποτελούμενο από την Πρόεδρο του Τμήματος, Σωτηρία Ντούνη, Αντιπρόεδρο, τους Συμβούλους Κωνσταντίνο Κρέπη και Ειρήνη Κατσικέρη και τις Παρέδρους Χρυσούλα Μιχαλάκη και Μαρία Ζέρβα, που μετέχουν με συμβουλευτική ψήφο.

Συνήλθε στην αίθουσα διασκέψεων του Καταστήματός του, που βρίσκεται στην Αθήνα, στις 9.10.2018, με την παρουσία της γραμματέα του Πελαγίας Κρητικού.

 Για να αποφανθεί σχετικά με την από ... (που κατατέθηκε στην Υπηρεσία Επιτρόπου Δήμου ... στις 26.6.2018- αρ. πρ. Ε.Σ. .../27.6.2018) αίτηση του Δήμου Θεσσαλονίκης, που εδρεύει στη ... (οδός ...) και εκπροσωπείται νόμιμα από το Δήμαρχό του.

 Με την αίτηση αυτή επιδιώκεται η ανάκληση της 106/2018 Πράξης του Κλιμακίου Προληπτικού Ελέγχου Δαπανών στο Ι Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου. 

Άκουσε την εισήγηση της Παρέδρου Μαρίας Ζέρβα

Μελέτησε τα σχετικά έγγραφα

Και αφού έλαβε υπόψη

Την 26/29.6.2018 έγγραφη γνώμη του Ανεπιτρόπου της Επικρατείας στο Ελεγκτικό Συνέδριο Ευάγγελου Καραθανασόπουλου, με την οποία προτείνεται η απόρριψη της αίτησης ανάκλησης.

Σκέφθηκε κατά το νόμο και

Αποφάσισε τα ακόλουθα

Ι. Με την κρινόμενη αίτηση, παραδεκτώς, κατά τα οριζόμενα στην παρ. 6 του άρθρου 32 του Κώδικα Νόμων για το Ελεγκτικό Συνέδριο, ο οποίος κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 4129/2013 (Α΄ 52), (βλ. και άρθρο 21 παρ. 1 του π.δ/τος 774/1980), ζητείται η ανάκληση της 106/2018 Πράξης του Κλιμακίου Προληπτικού Ελέγχου Δαπανών στο Τμήμα τούτο, με την οποία κρίθηκε ότι δεν πρέπει να θεωρηθεί το ... οικονομικού έτους 2017, χρηματικό ένταλμα πληρωμής, ποσού 181,34 ευρώ, του Δήμου ..., που αφορά στην αναδρομική καταβολή επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας, στη δημοτική υπάλληλο αυτού ..., για το χρονικό διάστημα από 2.12.2016 μέχρι 31.12.2016, διότι η άνω φερόμενη ως δικαιούχος υπάλληλος, κατηγορίας ΥΕ και ειδικότητας Γενικών Καθηκόντων, απασχολείται στο Σταθμό Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (Σ.Μ.Α) του Δήμου, όμως είναι επιφορτισμένη με την άσκηση αμιγώς διοικητικών καθηκόντων (τοποθετημένη στη θέση «Διοικητικός») και, συνεπώς, δεν πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 22 του ν. 4368/2016 για τη λήψη του ως άνω επιδόματος.

ΙΙ. Α. Ο ν. 4024/2011 «Συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις, ενιαίο μισθολόγιο - βαθμολόγιο, εργασιακή εφεδρεία και άλλες διατάξεις εφαρμογής του μεσοπρόθεσμου πλαισίου δημοσιονομικής στρατηγικής 2012-2015» (Α΄ 226), που εφαρμόζεται, μεταξύ άλλων, και στους δημοτικούς υπαλλήλους (βλ. άρθρο 4 παρ. 1 περιπτ. β΄), ορίζει στο άρθρο 15, το οποίο έχει διατηρηθεί σε ισχύ με το άρθρο του 18 του ν. 4354/2015 «Διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, μισθολογικές ρυθμίσεις και άλλες επείγουσες διατάξεις», τόσο υπό την αρχική του μορφή όσο και μετά την τροποποίησή του με το άρθρο 54 του ν. 4384/2016 «Αγροτικοί Συνεταιρισμοί, μορφές οργάνωσης του αγροτικού χώρου και άλλες διατάξεις» (Α΄ 78/26.4.2016), ότι: «1. Εκτός από το βασικό μισθό του υπαλλήλου, δύναται να χορηγηθεί επίδομα επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας, μέχρι του ποσού των 150 ευρώ μηνιαίως. Οι δικαιούχοι του εν λόγω επιδόματος, καθώς και οι όροι και προϋποθέσεις χορήγησής του καθορίζονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, Οικονομικών και του κατά περίπτωση αρμόδιου Υπουργού, (...)». Κατ’ επίκληση της εξουσιοδοτικής αυτής διάταξης εκδόθηκε η ΚΥΑ οικ.2/16519/0022/12/24.2.2012 (Β΄ 465) {που τροποποιήθηκε με την ΚΥΑ 2/31081/0022/12/30.4.2012 (Β΄ 1399)}, με την οποία καθορίστηκαν κατηγορίες επαγγελματικών ειδικοτήτων, για τις οποίες επιτρέπεται η καταβολή του εν λόγω επιδόματος, ανάλογα με το βαθμό επικινδυνότητας που αντιμετωπίζουν οι υπάλληλοι κατά την άσκηση των αντίστοιχων καθηκόντων. Συγκεκριμένα, στην κατηγορία Α΄, για την οποία προβλέφθηκε η χορήγηση επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας κατ’ ανώτατο ποσό 150,00 ευρώ μηνιαίως (περίπτ. 1 α), περιελήφθη, μεταξύ άλλων, το προσωπικό που απασχολείται στη συγκομιδή και αποκομιδή, μεταφορά, διαλογή, επιστασία και καταστροφή απορριμμάτων, περαιτέρω δε στην παρ. 5 της ως άνω ΚΥΑ (οικ.2/16519/0022/12/24.2.2012) προβλέφθηκε ως γενικός κανόνας, που κατελάμβανε τις ειδικότητες όλων των κατηγοριών Α΄, Β΄ και Γ΄, ότι δεν δικαιούται να λαμβάνει το επίδομα αυτό το διοικητικό προσωπικό των φορέων που αναφέρονται στην παράγραφο Ι της κοινής αυτής υπουργικής απόφασης, ήτοι το τακτικό προσωπικό ή με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου και ορισμένου χρόνου του Δημοσίου, ν.π.δ.δ. και Ο.Τ.Α. α΄ και β΄ βαθμού, το οποίο ασκούσε διοικητικά καθήκοντα.

Β. Ακολούθως, με το άρθρο 22 του ν. 4368/2016 «Μέτρα για την επιτάχυνση του κυβερνητικού έργου και άλλες διατάξεις» (Α΄21) , οι διατάξεις του οποίου ισχύουν, σύμφωνα με το άρθρο 101 αυτού, από 21.2.2016, ορίστηκε ότι: «Στους μόνιμους υπαλλήλους και υπαλλήλους με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου και ορισμένου χρόνου των Ο.Τ.Α. α΄ και β΄ βαθμού και νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου αυτών που έχουν ως σκοπό την προσωρινή αποθήκευση, επεξεργασία, ανακύκλωση και εν γένει αξιοποίηση και διάθεση στερεών αποβλήτων, οι οποίοι εργάζονται κατά πλήρες ωράριο και ανεξαρτήτως ειδικότητας στους χώρους υγειονομικής ταφής, στην ανακύκλωση, στα κέντρα διαλογής ανακυκλώσιμων υλικών, στους σταθμούς μεταφόρτωσης και στις μονάδες επεξεργασίας απορριμμάτων, χορηγείται, εκτός από το βασικό μισθό και τις λοιπές προβλεπόμενες αποδοχές τους, και το επίδομα επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας που προβλέπεται στο άρθρο 15 παρ. 1 του ν. 4024/2011, με την επιφύλαξη της επικείμενης ευθυγράμμισης του σχετικού καθεστώτος με την αντίστοιχη ευρωπαϊκή νομοθεσία έως τις 31.12.2017. Το ποσό του επιδόματος για τις ανωτέρω κατηγορίες υπαλλήλων ορίζεται σε εκατόν πενήντα (150) ευρώ μηνιαίως (…)».

Γ. Στην δε αιτιολογική έκθεση του εν λόγω νομοθετήματος διαλαμβάνονται τα εξής για την προαναφερόμενη ρύθμιση «Με τις διατάξεις του ν. 4024/2011 προβλέφθηκε η χορήγηση επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας, μέχρι του ποσού των εκατόν πενήντα ευρώ (150) μηνιαίως. Οι δικαιούχοι του εν λόγω επιδόματος καθώς και οι όροι και οι προϋποθέσεις χορήγησης του καθορίστηκαν με την αρ. οικ. 2/16519/0022/24-2-2012 (ΦΕΚ Β'465) ΚΥΑ, (…). Με την ως άνω ΚΥΑ προβλέφθηκε η χορήγηση του επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας, γενικά, για το προσωπικό που απασχολείται στην συγκομιδή και αποκομιδή, μεταφορά, διαλογή, επιστασία, καταστροφή απορριμμάτων σε συνεργεία συντήρησης και επισκευής των μέσων καθαριότητας. Εργαζόμενοι στο Δημόσιο, σε ΟΤΑ α' και β' βαθμού, καθώς και (…), ασχολούνται με εργασίες προς τον σκοπό της προσωρινής αποθήκευσης, επεξεργασίας και ανακύκλωσης και εν γένει αξιοποίησης και διάθεσης στερεών αποβλήτων. Οι εν λόγω εργαζόμενοι παρέχουν την εργασία τους στις σχετικές εγκαταστάσεις και μονάδες επεξεργασίας και αξιοποίησης στερεών αποβλήτων, καθώς και σε χώρους εναπόθεσης αυτών, τελώντας σε προφανώς επικίνδυνες και ανθυγιεινές συνθήκες. Στην ως άνω εκδοθείσα ΚΥΑ γίνεται αναφορά μόνο σε συγκομιδή αποκομιδή, μεταφορά, διαλογή, επιστασία και καταστροφή απορριμμάτων, χωρίς να αναφέρονται ρητώς και με πληρότητα οι ως άνω κείμενες εντός του σκοπού του άρθρου 15 παρ. 1 του ν. 4024/2011 και του παρόντος άρθρου, επικίνδυνες και ανθυγιεινές εργασίες των υπαλλήλων στους οποίους αφορά το παρόν άρθρο. Για το λόγο αυτό και χάριν της απρόσκοπτης καταβολής του εν λόγω επιδόματος σε αυτούς τους υπαλλήλους, κρίνεται σκόπιμο να εισαχθεί η προτεινόμενη διάταξη (…)»

Δ. Κατά την έννοια των παρατεθεισών διατάξεων, η εξουσιοδοτική διάταξη του άρθρου 15 παρ. 1 του ν.4024/2011, σε συνδυασμό με τις λοιπές διατάξεις του νόμου αυτού, χαράσσει τις κατευθύνσεις της επιδοματικής πολιτικής, συνδέοντας την χορήγηση επιδομάτων, όπως συνάγεται και από την εισηγητική έκθεση του νόμου, με συγκεκριμένα ποιοτικά κριτήρια, μεταξύ των οποίων και η φύση της παρεχόμενης εργασίας. Στο πλαίσιο αυτό εκδόθηκε η ΚΥΑ οικ.2/16519/0022/12/24.2.2012 όπως τροποποιήθηκε με την ΚΥΑ 2/31081/0022/12/30.4.2012, που αφορά και στο προσωπικό των εργαζόμενων σε Ο.Τ.Α., από το περιεχόμενο της οποίας προκύπτει ότι ο καθορισμός των δικαιούχων του επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας και του ύψους αυτού και η κατανομή των δικαιούχων σε επιμέρους κατηγορίες έγινε αφού ελήφθησαν υπόψη οι συνθήκες εργασίας των υπαλλήλων διαφόρων κλάδων και ειδικοτήτων των Ο.Τ.Α. που απασχολούνται σε χώρους με επαγγελματικό κίνδυνο ή υπό συνθήκες επικίνδυνης εργασίας, υπό την απαραίτητη προϋπόθεση ότι αυτοί προσφέρουν υπηρεσία με πλήρη και αποκλειστική απασχόληση στους χώρους που δικαιολογούν την καταβολή του. Στους δικαιούχους δε του εν λόγω επιδόματος, συμπεριελήφθη αρχικά (άρθρο 1 περ. 2γ της οικ.2/16519/0022/12/24.2.2012 ΚΥΑ ), μεταξύ άλλων, το προσωπικό που απασχολείται στη συγκομιδή και αποκομιδή, μεταφορά, διαλογή, επιστασία, καταστροφή απορριμμάτων σε συνεργεία συντήρησης και επισκευής των μέσων καθαριότητας και, με το άρθρο 22 του ν.4368/2016, συμπεριελήφθησαν επίσης οι υπάλληλοι που εργάζονται σε φορείς (όπως οι ΟΤΑ ά βαθμού) με αντικείμενο την προσωρινή αποθήκευση, επεξεργασία και ανακύκλωση και εν γένει αξιοποίηση και διάθεση των στερεών αποβλήτων, παρέχοντας εργασία κατά πλήρες ωράριο και ανεξαρτήτως ειδικότητας στους εν λόγω χώρους, όπως είναι και οι σταθμοί μεταφόρτωσης αποβλήτων (Σ.Μ.Α.), διότι, σε συνάφεια με το σκοπό του νομοθέτη (άρθρο 15 παρ. 1 του ν. 4024/2011), τελούν υπό τις ίδιες επικίνδυνες και ανθυγιεινές συνθήκες με τους συμπεριληφθέντες στην άνω ΚΥΑ υπαλλήλους. Σκοπός του νόμου ήταν η χορήγηση του εν λόγω επιδόματος σε δικαιούχους εργαζομένους, που οι εξαιρετικές συνθήκες απασχόλησής τους συνεπάγονται ιδιαίτερες επιβαρύνσεις και κινδύνους για αυτούς, για το λόγο άλλωστε αυτό, το ποσό του επιδόματος κλιμακώνεται ανά κατηγορία ειδικοτήτων για τις οποίες προβλέπεται, η δε καταβολή του συναρτάται με τις ειδικές προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος και αφορά στις συγκεκριμένες ειδικότητες και κλάδους που ρητώς και περιοριστικά αναφέρονται στις ανωτέρω διατάξεις. Διατάξεις, οι οποίες ως εκ του προαναφερόμενου σκοπού του νόμου, του εξαιρετικού τους χαρακτήρα και του δημοσιονομικού κόστους που συνεπάγονται, είναι στενά ερμηνευτέες. Περαιτέρω, κατά τα διαλαμβανόμενα στην αιτιολογική έκθεση του άρθρου 22 του ν. 4368/2016, με την ρύθμιση αυτή, δεν μεταβάλλεται το ήδη οριοθετημένο (από το άρθρο 15 παρ. 1 του ν. 4024/2011 και τις κατ’ εξουσιοδότηση αυτού εκδοθείσες ανωτέρω ΚΥΑ) κανονιστικό πλαίσιο χορήγησης του επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας, του οποίου η καταβολή στο διοικητικό προσωπικό απαγορεύεται ρητώς. Ειδικότερα, όπως προεκτέθηκε, το εν λόγω επίδομα δικαιούνταν συγκεκριμένες ειδικότητες υπαλλήλων για συγκεκριμένες εργασίες και σε συγκεκριμένους ανθυγιεινούς χώρους εργασίας. Με τη νέα ρύθμιση, σκοπείται μόνο η συμπερίληψη στους δικαιούχους του προαναφερόμενου επιδόματος και των εργαζόμενων στην προσωρινή αποθήκευση, επεξεργασία και ανακύκλωση και εν γένει αξιοποίηση και διάθεση των στερεών αποβλήτων, που, ως εκ της φύσεως των καθηκόντων τους, διεκπεραιώνουν τις ανωτέρω εργασίες και άρα εξ αντικειμένου εκτίθενται άμεσα σε σοβαρό κίνδυνο βλάβης της υγείας τους, λόγω των συνθηκών που επικρατούν στους εν λόγω χώρους εργασίας όπου απασχολούνται, των ουσιών με τις οποίες έρχονται σε επαφή κ.λπ. Επομένως, η έκφραση του νομοθέτη ‘’ανεξαρτήτως ειδικότητας’’, δεν έχει την έννοια ότι το επίδομα επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας το δικαιούνται και διοικητικοί υπάλληλοι ΟΤΑ ά βαθμού που παρέχουν εργασία διοικητικής φύσεως σε τυχόν παρακείμενους στεγασμένους χώρους εντός του ευρύτερου χωρικού πλαισίου ενός Σ.Μ.Α., ακριβώς επειδή το αντικείμενο της εργασίας τους δεν είναι η αποθήκευση, επεξεργασία, ανακύκλωση, αξιοποίηση και διάθεση των στερεών αποβλήτων, ώστε να τους φέρνει σε άμεση επαφή και συνεπεία αυτής, σε έκθεση της υγείας τους στις ρυπογόνες χημικές διεργασίες του κύκλου διαχείρισης των αποβλήτων, αλλά αναφέρεται στις διαφορετικές ειδικότητες των εργαζομένων που διεκπεραιώνουν την αποθήκευση, επεξεργασία, ανακύκλωση, αξιοποίηση και διάθεση των στερεών αποβλήτων (όπως, χειριστές βαρούλκων και πρεσών σε Σ.Μ.Α., ζυγιστές, σηματωροί κ.α.).

III. Στην προκειμένη περίπτωση, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την .../19.3.2013 απόφαση του Δημάρχου ..., η φερόμενη ως δικαιούχος του ελεγχόμενου τίτλου πληρωμής, δημοτική υπάλληλος κατηγορίας ΥΕ -Γενικών Καθηκόντων με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, τοποθετήθηκε στο Τμήμα Σ.Μ.Α., ανετέθη δε σ’ αυτήν η άσκηση διοικητικών καθηκόντων (θέση απασχόλησης «Διοικητικός»). Κατόπιν αυτού, βάσει της 7262/19.12.2016 βεβαίωσης του Αναπληρωτή Προϊστάμενου του Σ.Μ.Α., στην οποία αναφέρεται ότι και αυτή, μεταξύ άλλων υπαλλήλων που έχουν ειδικότητα «εργάτη», δικαιούται τη λήψη του επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας (Κατηγορίας Α΄) λόγω πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης στο Σ.Μ.Α., για το χρονικό διάστημα από 2.12.2016 μέχρι 31.12.2016, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 22 του ν. 4368/2016, εκδόθηκε το υπό κρίση χρηματικό ένταλμα πληρωμής για την αναδρομική καταβολή σε αυτήν, πέραν του βασικού μισθού της, και του εν λόγω επιδόματος.

ΙV. Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν ανωτέρω δεκτά, το Τμήμα κρίνει ότι δεν συντρέχει λόγος να αποστεί από τα κριθέντα με την προσβαλλόμενη πράξη του Κλιμακίου, δοθέντος ότι η προαναφερόμενη δημοτική υπάλληλος κατηγορίας ΥΕ -Γενικών Καθηκόντων, παρέχουσα εργασία διοικητικής φύσεως, εξαιρείται ρητώς από τις επαγγελματικές ειδικότητες, που, σύμφωνα με την εφαρμοστέα διάταξη, έχουν δικαίωμα λήψης του επιδόματος αυτού. Τούτο δε δεν μεταβάλλεται εκ του γεγονότος ότι η εν λόγω εργασία της παρέχεται σε χώρο στεγαζόμενο εντός των εγκαταστάσεων του Σ.Μ.Α., αφού, δεν περιλαμβάνεται, στις διάφορες ειδικότητες των εργαζομένων που διεκπεραιώνουν την αποθήκευση, επεξεργασία, ανακύκλωση, αξιοποίηση και διάθεση των στερεών αποβλήτων στο Σ.Μ.Α., που, κατά τα γενόμενα δεκτά ανωτέρω, μόνο αυτές ήθελε ο νομοθέτης να συμπεριλάβει στους δικαιούχους του επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας, διότι η εργασία της σε χώρο στεγασμένο και ξεχωριστό από εκείνον των εγκαταστάσεων του Σ.Μ.Α. που συντελείται η αποθήκευση, επεξεργασία, ανακύκλωση, αξιοποίηση και διάθεση των στερεών αποβλήτων, παρέχεται σε συνθήκες ουσιωδώς διάφορες από εκείνες των εργαζομένων που επιτελούν τις ανωτέρω εργασίες στις οικείες εγκαταστάσεις του Σ.Μ.Α.. Ενώ περαιτέρω, δεν αρκεί για να την καταστήσει δικαιούχο του επίμαχου επιδόματος, ενόψει της στενής ερμηνείας των εν λόγω διατάξεων, το γεγονός ότι, καθ’ όλο το ωράριο εργασίας της, υφίσταται τις οσμές και τη σκόνη των απορριμμάτων, βιώνει δε τη θέασή τους από το χώρο που στεγάζεται το γραφείο της καθώς επίσης τις τυχόν δονήσεις, τη διάχυση των ρύπων στο σύνολο των εγκαταστάσεων του Σ.Μ.Α. και την εν γένει αισθητική υποβάθμιση του περιβάλλοντος χώρου, απορριπτομένων ως αβασίμων των περί του αντιθέτου προβαλλόμενων ισχυρισμών του αιτούντος Δήμου. Εξάλλου, επίσης αβασίμως επικαλείται ο αιτών Δήμος το .../13.4.2018 έγγραφο του Υπουργείου Εσωτερικών προς την Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας-Θράκης, το οποίο, πέραν του ότι αναφέρεται σε Προϊσταμένους οργανικών μονάδων ως δικαιούχους του εν λόγω επιδόματος, αποτελεί έγγραφο παροχής οδηγιών εσωτερικής φύσης, στερούμενο επομένως, ως εκ της φύσεώς του, δεσμευτικής ισχύος.

V. Κατ΄ ακολουθίαν των ανωτέρω, η αίτηση ανάκλησης πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη.

 

Για τους λόγους αυτούς

Απορρίπτει την αίτηση.

 

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ

ΣΩΤΗΡΙΑ ΝΤΟΥΝΗ

Η ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ ΠΑΡΕΔΡΟΣ

ΜΑΡΙΑ ΖΕΡΒΑ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΠΕΛΑΓΙΑ ΚΡΗΤΙΚΟΥ